Ὁ μακαριστὸς Ἐπίσκοπος Γεώργιος Γκαθούνα ἀποτελεῖ μία ἐμβληματικὴ μορφὴ στὴν ἱστορία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας στὴν Ἀφρικὴ.

Ἐπαιξε καθοριστικὸ ρόλο στὴν εἴσοδο τῆς Ὀρθοδοξίας στὴν Κένυα, κατὰ τὴν ἐποχὴ τῆς ἀποικιοκρατίας, ὅταν τὸ Ἐπαναστατικὸ Κίνημα τῶν Μαουμαού ἀγωνιζόταν γιὰ τὴν ἐθνικὴ ἀνεξαρτησία.

Ὡς ἀναγνώριση τῆς ἀκούραστης θυσίας του καὶ τῆς ἀφιερώσεώς του στὴ διάδοση τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, τὸ Ἑλληνορθόδοξο Πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας καὶ πάσης Ἀφρικῆς τὸν ἀνύψωσε στὸν Ἐπισκοπικὸ βαθμό.

Οἱ Ἀφρικανοὶ τιμοῦν τοὺς ἥρωές τους — εἴτε εἶναι ἐθνικοὶ εἴτε πνευματικοί — καὶ ὁ Ἐπίσκοπος Γκαθούνα μνημονεύεται ὡς καὶ τὰ δύο. Πρὸς τιμὴν τῆς ἐξέχουσας κληρονομιάς του, ἐτελέσθη μνημόσυνον στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίων Ραφαὴλ, Νικολάου καὶ Εἰρήνης, στὸ Θογκοτό, Κιαμπού.

Μετὰ τὴν τέλεση τῆς Θείας Λειτουργίας, προεξάρχοντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου Ναϊρόμπι, συμπαραστατουμένου ὑπὸ τοῦ Πρωτοσυγκέλλου, ἱερέων καὶ διακόνου, ὁ Σεβασμιώτατος ἐκφώνησε τὸ ἀκόλουθο συγκινητικὸ μήνυμα:

Μνημόσυνο Μήνυμα για τον Μακαριστό Επίσκοπο Νιτρίας, Άρθουρ Γεώργιο Γκαθούνα

Από τον Σεβασμιώτατο Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Ναϊρόμπι

27/7/2025

Αγαπητοί εν Χριστῷ,

Καθώς συγκεντρωνόμαστε σήμερα σε προσευχή και περισυλλογή, την 27η Ιουλίου, τιμούμε με βαθιά αγάπη και διαρκή σεβασμό τη μνήμη του μακαριστού Επισκόπου Άρθουρ Γεωργίου Γκαθούνα – του πρώτου γηγενούς Ορθοδόξου Επισκόπου στην Κένυα, ενός πρωτοπόρου, πατέρα πολλών και στύλου της Ορθοδόξου Εκκλησίας στην Ανατολική Αφρική.

Σήμερα θυμόμαστε έναν άνθρωπο που δεν υπολόγισε το κόστος. Έναν άνθρωπο που, με το φρόνημα των Αποστόλων, άφησε τις ανέσεις της οικογενείας και της οικειότητας, για να διαβεί σκονισμένους δρόμους και να διασχίσει σύνορα, μεταφέροντας τη φλόγα της Ορθοδοξίας σε πόλεις και χωριά της Κένυας, της Ουγκάντας και της Τανζανίας.

Συνεργάστηκε με ιερείς σε όλη την Ανατολική Αφρική, όχι για δόξα ή αναγνώριση, αλλά χάριν του Ευαγγελίου του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ώστε η Ορθόδοξη πίστη να ριζώσει και να καρποφορήσει στην αφρικανική γη.

Η αγάπη του Επισκόπου Γκαθούνα για την Εκκλησία ξεπερνούσε το κήρυγμα και το λειτουργικό έργο.

Σε εποχές όπου τα ιεραποστολικά σχολεία απέκλειαν τα παιδιά των Ορθοδόξων οικογενειών, ανέλαβε δράση – ιδρύοντας σχολεία υπό την Ορθόδοξο Εκκλησία, προσφέροντας στα παιδιά μας πρόσβαση στην παιδεία και την πίστη.

Αγωνίστηκε για την αξιοπρέπεια των Ορθοδόξων Χριστιανών, εξασφαλίζοντας ότι κανένα παιδί δεν θα μείνει πίσω εξαιτίας της πίστης του.

Κατανόησε τη σημασία της οικοδομήσεως ενός διαρκούς θεμελίου για τις επόμενες γενεές. Με αποφασιστικότητα και σύνεση, εργάστηκε για την απόκτηση εκτάσεων γης για την ανέγερση ναών και σχολείων – γαίες τις οποίες φρόντισε με πατρική φροντίδα, έως ότου η Εκκλησία να μπορέσει να τις αναλάβει πλήρως μέσω νομικά διορισμένων διαχειριστών.

Οι γαίες αυτές παραμένουν έως σήμερα ιερές φρυκτωρίες του οράματός του, της θυσίας του και της αφοσιώσεώς του στον αμπελώνα του Χριστού.

Ο Επίσκοπος Γκαθούνα εχειροτονήθη αργότερα στην ιερά Επισκοπή, μία χειροτονία που έφερε μεγάλη ελπίδα στην Εκκλησία μας. Όμως, όπως σε κάθε ιστορία μεγάλων ανδρών του Θεού, υπέμεινε δοκιμασίες και ταπεινώσεις.

Σε μια περίοδο μεγάλης αναταραχής, καθαιρέθηκε άδικα από την Ιερά Σύνοδο – μία απόφαση που προκάλεσε πόνο, διχασμό και σύγχυση στο ποίμνιο. Ήταν ένα σκοτεινό κεφάλαιο που δοκίμασε το ίδιο το ύφασμα της ενότητος της Εκκλησίας μας.

Κι όμως – ακόμη και μέσα σε εκείνη την ταπείνωση – δεν εγκατέλειψε ποτέ τους πιστούς. Συνέχισε να διακονεί, να παρηγορεί, να προσεύχεται και να αγαπά.

Σήκωσε τον σταυρό του σιωπηλά, όπως ο Χριστός, χωρίς να πάψει ποτέ να είναι ποιμένας γι’ αυτούς που ακόμη τον έβλεπαν ως πνευματικό τους πατέρα.

Στα μεταγενέστερα χρόνια, καθώς γνώρισα καλύτερα την αλήθεια, και σε διάλογο με την Ιερά Σύνοδο, προσωπικά υπερασπίστηκα την αναθεώρηση αυτής της επώδυνης αποφάσεως. Με τη χάρη του Θεού και τη σοφία της Συνόδου, η καθαίρεσή του ήρθη. Η δικαιοσύνη αποκαταστάθηκε, και η Εκκλησία αγκάλιασε και πάλι τη μνήμη του υιού της.

Σήμερα, στεκόμαστε ενωμένοι για να τιμήσουμε το όνομά του – όχι μόνο με λόγια, αλλά με έργα. Η παρακαταθήκη του μας καλεί να υπερβούμε τον διχασμό, τον εγωισμό και την παρεξήγηση. Μας υπενθυμίζει ότι η Εκκλησία δεν αυξάνει μέσω εξουσίας, αλλά μέσω αγάπης· όχι με πολιτική, αλλά με θυσία.

Ας θυμηθούμε τα λόγια του Αποστόλου Παύλου, ο οποίος παρακαλούσε την Εκκλησία της Κορίνθου λέγοντας:

«Σας παρακαλώ, αδελφοί, στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, να λέγετε όλοι το ίδιο· και να μη υπάρχουν σχίσματα μεταξύ σας· αλλά να είστε ενωμένοι στο ίδιο φρόνημα και στην ίδια γνώμη.» (Α΄ Κορινθίους 1:10)

Επαναλαμβάνω σήμερα εκείνη την αποστολική έκκληση: Ας υπάρχει ενότητα μεταξύ των κληρικών μας. Ας υπάρξει αμοιβαίος σεβασμός ανάμεσα σε επισκόπους, ιερείς, διακόνους και λαϊκούς. Ας περπατά ο λαός μας χέρι με χέρι με τους ποιμένες του. Ας μην επιτρέψουμε τα λάθη του παρελθόντος να επαναληφθούν. Η Εκκλησία του Χριστού δεν θεμελιώνεται πάνω στη δόξα προσώπων, αλλά στην αγάπη και την ενότητα του Σώματος του Χριστού.

Αἰωνία του ἡ μνήμη.

Είθε οι θυσίες του να συνεχίσουν να μας εμπνέουν.

Και είθε η Ορθόδοξος Εκκλησία στην Αφρική να είναι Εκκλησία ειρήνης, αγάπης και ενότητας, ριζωμένη στερεά στον Χριστό, τον έναν και μόνο Κύριό μας.

Αἰωνία του ἡ μνήμη.

Ο Θεός να σας ευλογεί όλους. Αμήν.

† Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Ναϊρόμπι
Έξαρχος Κένυας & πάσης Ανατολικής Αφρικής