Γράφτηκε από τον/την Romfea.gr. 14/08 20:19

koimisi theotokou skontzos

Του Λάμπρου Κ. Σκόντζου Θεολόγου - Καθηγητού | Romfea.gr


(Θεολογικό σχόλιο στην Κοίμηση και Μετάσταση της Θεοτόκου)

Η μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και της εις ουρανούς Μεταστάσεώς Της είναι για μας τους πιστούς μια σημαντική εορταστική ανάπαυλα, αλλά και μια καλή ευκαιρία για πνευματική ανάταση και περισυλλογή.

Άλλωστε είναι επιτακτική ανάγκη να ζούμε τα εορτολογικά γεγονότα, που μας προβάλλει η αγία μας Εκκλησία και να μην τα προσπερνούμε επιπόλαια, με επιφανειακές και κοσμικού τύπου εκδηλώσεις, διότι αυτά είναι συνυφασμένα με την πνευματική μας πρόοδο και ωρίμανση και φυσικά ενέχουν σπουδαίες σωτηριολογικές παραμέτρους.

Η μεγάλη λοιπόν αυτή θεομητορική εορτή είναι (πρέπει να είναι), για όσους αισθανόμαστε συνειδητοί πιστοί, ευκαιρία για να νοιώσουμε (για πολλοστή φορά) τον πλούτο της χρηστότητας του Θεού και να εξάγουμε πολύτιμα διδάγματα από το υπέρνοο γεγονός της Κοιμήσεως και Μεταστάσεως της Θεομήτορος.

Αυτή άλλωστε την αναγκαιότητα εξυπηρετεί το ενιαύσιος εορτολογικός κύκλος, να βιώνουμε αδιάκοπα το μυστήριο της σωτηρίας. Γι’ αυτό φρόντισε η Εκκλησία μας, να μας προσφέρει πλουσιότατη πανδαισία μέσω της ιερής υμνολογίας της εορτής.

Οι ιεροί υμνογράφοι, με προσευχή, νηστεία και προσωπική κάθαρση, κατόρθωσαν να κατανοήσουν το βάθος του μυστηρίου της Θεοτόκου και να αποτυπώσουν στους θεόπνευστους και θεσπέσιους ύμνους της αγιωνύμου εορτής τα σωτήρια νοήματα, στα οποία μπορούμε να εμβαθύνουμε και εμείς και να ωφεληθούμε πνευματικά.

Στο μικρό αυτό πόνημά μας θα θίξουμε, εν πλήρη συντομία, ένα από τα μεγάλα και σωτήρια διδάγματα, που απορρέουν από το περιεχόμενο της εορτής και είναι αποτυπωμένο στην θεσπέσια υμνολογία της ημέρας. Πρόκειται για την απαρχή της πραγματοποιήσεως της αναστάσεως των νεκρών στο ιερότατο και αγιότατο πρόσωπο της Θεοτόκου.

Η Παναγία μας είναι το πρώτο ανθρώπινο πρόσωπο, στο οποίο εκπληρώθηκε η σωτήρια επαγγελία και διαβεβαίωση του Λυτρωτή μας Χριστού, πως όποιος πιστεύει σ’ Αυτόν «εις κρίσιν ουκ έρχεται, αλλά μεταβέβηκεν εκ του θανάτου εις την ζωήν» (Ιωάν.5,24).

Κι’ αυτό διότι, ο θάνατος καταργήθηκε από Αυτόν με τον δικό Του ζωοποιό θάνατο, «θανάτω θάνατον πατήσας», δίνοντάς μας την πιο ελπιδοφόρα αγγελία, ότι «ἔρχεται ὥρα, καὶ νῦν ἐστιν, ὅτε οἱ νεκροὶ ἀκούσονται τῆς φωνῆς τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, καὶ οἱ ἀκούσαντες ζήσονται» (Ιωάν.5,25).

Οι νεκροί όλων των αιώνων δεν θα μείνουν για πάντα στους υγρούς τάφους, αλλά θα έρθει ο καιρός, όταν κρίνει ο Θεός, που θα αναστηθούν από τα μνήματα, για να επακολουθήσει μια νέα και αιώνια κατάσταση, της αιώνιας ζωής για τους πιστούς και δικαίους και η αιώνια καταδίκη για τους απίστους, αμετανόητους και αδίκους.

Αυτή είναι άλλωστε η πεμπτουσία της Θείας Ενανθρωπήσεως, η κατάργηση του θανάτου, του αίσχιστου εχθρού του ανθρώπου και η προοπτική της αιώνιας ζωής, με την κατά χάριν θεοποίησή του.

Αν αυτά είναι μια μελλοντική μακάρια ελπίδα και προοπτική για το κάθε ανθρώπινο πρόσωπο, για την Μητέρα του Θεού, την Παναγία μας, η ανάστασή Της (μετάστασή Της) συνέβη τη στιγμή της Κοιμήσεώς της. Αυτό είναι εξηγήσιμο.

Το μοναδικό στην ανθρώπινη ιστορία άχραντο, άγιο και αμόλυντο σώμα Της, δεν έπρεπε να υποστεί τη φυσική φθορά, που υφίστανται τα σώματα όλων των ανθρώπων στον τάφο. Δεν ήταν πρέπον η παναγία αυτή ύπαρξη να περιμένει την μελλοντική κοινή ανάσταση για να ενωθεί η άγια ψυχή Της με το άχραντο σώμα Της.

Και τούτο διότι, η σάρκωση του Θεού Λόγου στο σώμα Της, η πρόσληψη δηλαδή της ανθρώπινης φύσης από αυτό, αφ’ ενός μεν Την καθάρισε από τον κληρονομικό ρύπο του προπατορικού αμαρτήματος, τον οποίο έφερε ως άνθρωπος και Αυτή και αφ’ ετέρου Την καθαγίασε και Τη θέωσε ως ψυχοσωματική ύπαρξη.

Το πυρ της Θεότητας Την μεταμόρφωσε και Την αποκατέστησε στην προ της πτώσεως κατάσταση και ακόμη υψηλότερα, Την κατέστησε θεοειδή ύπαρξη, για να μπορέσει να εκπληρώσει τον υπέρτατο σκοπό Της ως Θεομήτορα. Να δυνηθεί να κυοφορήσει και να χωρέσει τον αχώρητο παντί στα πάναγνα σπλάχνα Της και να θρέψει τον απόλυτα αυτάρκη από τα πάναγνα αίματά Της και το γάλα Της.

Αυτό το άγιο σώμα δεν έπρεπε να ακολουθήσει την πορεία της υπόλοιπης ανθρωπότητας, να διαλυθεί στο χώμα και να αναμένει την μελλοντική ανάσταση. Έπρεπε να υπάρξει εξαίρεση.

Έτσι λοιπόν η ιερή παράδοση της Εκκλησίας μας διέσωσε τα θαυμαστά γεγονότα που επισυνέβησαν κατά την Κοίμηση της Θεοτόκου, αλλά και το υπέρλογο γεγονός της εις ουρανούς Μετάστασής Της, το οποίο έγινε γνωστό από την αργοπορία του αποστόλου Θωμά, να παραστεί στην εξόδιο τελετή Της, όπως οι άλλοι άγιοι απόστολοι. Προφανώς, η καθυστέρηση του Θωμά υπήρξε έργο της θείας πρόνοιας, για να γίνει γνωστή η Μετάσταση της Θεοτόκου.

Όπως προαναφέραμε, το θαυμαστό αυτό γεγονός είναι αποτυπωμένο στο υμνολογικό περιεχόμενο της εορτής. Οι ιεροί υμνογράφοι, οι οποίο ήταν ταυτόχρονα και σπουδαίοι θεολόγοι και εξέφρασαν με ακρίβεια τη θεολογία της Εκκλησίας μας, μέσω των υμνογραφικών τους συνθέσεων και μας δίνουν υπέροχες και κατατοπιστικές διδαχές.

Η Παναγία μας αξιώθηκε να γίνει η μητέρα της ζωής, αφού ο Λυτρωτής μας Χριστός είναι ο ίδιος η ζωή και ο χορηγός της ζωής, όπως μας διαβεβαίωσε ο Ίδιος: «ώσπερ ο Πατήρ έχει ζωήν εν εαυτώ, ούτως έδωκε και τω Υιώ ζωήν έχειν εν αυτώ» (Ιωάν.5,26)

Και επίσης, «ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή. 26 ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, κἂν ἀποθάνῃ, ζήσεται· καὶ πᾶς ὁ ζῶν καὶ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα» (Ιωάν.11,26). Αυτός μας χάρισε τη βιολογική μας ζωή και θα μας χαρίσει και την αιώνια, υπό προϋποθέσεις.

Στο πάνσεπτο όμως πρόσωπο της Θεομήτορος ήρθη κάθε προϋπόθεση, διότι Αυτή εισήλθε στη σφαίρα της θεώσεως από τη στιγμή που σκήνωσε ο Θεός Λόγος στα σπλάχνα Της. Γι’ αυτό και ο ιερός υμνογράφος διερωτάται: «Εν τῇ Γεννήσει σου, σύλληψις ἄσπορος, ἐν τῇ Κοιμήσει σου, νέκρωσις ἄφθορος, θαῦμα ἐν θαύματι διπλοῦν, συνέδραμε Θεοτόκε, πῶς γὰρ ἡ ἀπείρανδρος, βρεφοτρόφος ἁγνεύουσα; πῶς δὲ ἡ μητρόθεος, νεκροφόρος μυρίζουσα;» (Κάθισμα όρθρου).

Απορεί ο θεόπνευστος υμνογράφος, πως ήταν δυνατόν η μητέρα της ζωής να πεθάνει; Πως ήταν δυνατόν το θεοδόχο σώμα Της να βρεθεί στο νεκροκρέβατο και να κατεβεί στον υγρό τάφο για να σαπίσει;

Αυτά όμως ως ποιητικά σχήματα, για να δηλωθεί η μεγάλη αλήθεια ότι ο θάνατος δε λογίζεται πια θάνατος, αλλά κοίμηση, αφότου καταργήθηκε από το Νικητή του, το Χριστό.

Η Θεοτόκος, το κορυφαίο ανθρώπινο πρόσωπο, δεν πέθανε, αλλά κοιμήθηκε, ακολουθώντας την ανθρώπινη πορεία, όπως την ακολούθησε και ο Χριστός, «μιμουμένη δέ, τὸν ποιητήν σου καὶ Υἱόν, ὑπὲρ φύσιν ὑποκύπτεις, τοῖς τῆς φύσεως νόμοις, διὸ θνῄσκουσα, σὺν τῷ Υἱῷ ἐγείρῃ διαιωνίζουσα» (Τροπ. κανόνος 1ης ωδής).

Ακολούθησε και Αυτή, όπως και ο Υιός της την φυσική οδό του σωματικού θανάτου, όμως, όπως και Εκείνος, δεν «κατεπόθη υπό του θανάτου», εγέρθηκε, με τη δύναμη του Υιού της και ανέβηκε στα ουράνια σκηνώματα, για να συμβασιλεύει μαζί Του, ως βασίλισσα παρισταμένη «εκ των δεξιών (του) εν ιματισμώ διαχρύσω περιβεβλημένη πεποικιλμένη» (Ψαλμ.44,10).

Η Κοίμηση της Θεοτόκου μας δείχνει με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο και μας διδάσκει, ότι η έξοδός μας από αυτόν τον κόσμο, δε λογίζεται πια θάνατος, με την προχριστιανική και εξωχριστιανική έννοια, αλλά μετάβαση στην όντως και αιώνια ζωή.

Ο υμνογράφος Την υμνεί την σεπτή της έξοδο και την είσοδο της στην ατέρμονη αιωνιότητα, ως «Ζωῆς ὑπάρξασα τέμενος, ζωῆς τῆς ἀϊδίου τετύχηκας, διὰ θανάτου γάρ, πρὸς τὴν ζωὴν μεταβέβηκας, ἡ τὴν ζωὴν τεκοῦσα τὴν ἐνυπόστατον» (Τροπ. 5ης ωδής). Ο θάνατος δεν είχε, δε μπορούσε να έχει, καμιά δύναμη και επιρροή στη μητέρα της ζωής.

Η σεπτή Της Κοίμηση αποτέλεσε το διαβατήριό Της για την αιώνια ζωή. Ο θάνατος παραμένει μεν ως θλιβερό κατάλοιπο της πτώσεως, αλλά αποδυναμωμένος και μεταλλαγμένος σε ένα απλό γεγονός, χωρίς οντολογικές επιπτώσεις στον πιστό του Χριστού.

Αυτό θέλει να εκφράσει με το ακόλουθο τροπάριο ο ιερός υμνογράφος: «Ζωῆς ἀϊδίου καὶ κρείττονος, ὁ θάνατός σου γέγονε, διαβατήριον Ἁγνή, ἐκ τῆς ἐπικήρου πρὸς θείαν ὄντως καὶ ἄῤῥευστον, μεθιστῶν σε ἄχραντε, ἐν ἀγαλλιάσει, τὸν Υἱὸν καθορᾶν σου καὶ Κύριον» (Τροπ. της 4ης ωδής). Αυτή είναι για κάθε συνειδητό πιστό η μεγάλη προσδοκία, πως δεν είναι ο τάφος το τέλος μας, αλλά η κοίμησή μας είναι η διάβαση σε μια άλλη πραγματικότητα.

Όπως ολόκληρη η ζωή της Θεομήτορος υπήρξε ένα συνεχές θαύμα, μια αδιάκοπη ανατροπή των φυσικών νόμων, έτσι και η έξοδός της από την γήινη ζωή είναι ένα μεγάλο θαύμα, μια μεγάλη ανατροπή.

Αυτό αποτυπώνει ο ιερός υμνογράφος στα ακόλουθα δύο τροπάρια: «Ἐκ σοῦ ζωὴ ἀνατέταλκε, τὰς κλεῖς τῆς παρθενίας μὴ λύσασα, πῶς οὖν τὸ ἄχραντον, ζωαρχικόν τε σου σκήνωμα, τῆς τοῦ θανάτου πείρας γέγονε μέτοχον» (Τροπ. 5ης ωδής).

Και επίσης, «Νενίκηνται τῆς φύσεως οἱ ὅροι, ἐν σοὶ Παρθένε ἄχραντε, παρθενεύει γὰρ τόκος, καὶ ζωὴν προμνηστεύεται θάνατος. Ἡ μετὰ τόκον Παρθένος, καὶ μετὰ θάνατον ζῶσα, σῴζοις ἀεί, Θεοτόκε, τὴν κληρονομίαν σου» (Καταβασία 9ης ωδής).

Η μετά θάνατον ζώσα Θεοτόκος έλαβε τη δυνατότητα και το χάρισμα από τον Υιό της να σώζει, με την έννοια της σχετικής σωτηρίας, από κάθε δεινό, δια των ακοίμητων πρεσβειών της υπέρ του κόσμου, ο οποίος έγινε και δική της κληρονομία, ως η μητέρα του Μεγάλου Κληρονόμου Χριστού (Γαλ.4,5).

Αντιπαρερχόμαστε κάποιες αιρετικές παραφωνίες για το μέγα αυτό γεγονός. Ο αιρετικός Παπισμός έχει θεσπίσει τα πλανεμένα δόγματα «περί της Ασπίλου Συλλήψεως» και της «Ενσωμάτου Αναλήψεώς στους ουρανούς (χωρίς να πεθάνει)», τα οποία, όχι μόνον είναι αμάρτυρα στην βιβλική και πατερική παράδοση, αλλά αντίκεινται στην περί σωτηρίας διδασκαλία της Εκκλησία μας.

Ο επίσης αιρετικός Προτεσταντισμός απορρίπτει ασυζητητί κάθε τι που δεν έχει ρητή αναφορά στην Αγία Γραφή, εν προκειμένω την Μετάσταση της Θεοτόκου, παραβλέποντας το γεγονός ότι η Αγία Γραφή είναι μέρος της όλης εκκλησιαστικής παραδόσεως.

Παραβλέπουν το γεγονός ότι το Πανάγιο Πνεύμα οδηγεί την Εκκλησία «εις πάσαν την αλήθειαν» (Ιωάν.16,13) και ως εκ τούτου τίποτε το άτοπο δεν γίνεται σ’ αυτή.

Η πίστη στην Μετάσταση της Θεοτόκου, όμως, όχι μόνο δεν αντίκειται στην βιβλική παράδοση και γενικότερα τη διδασκαλία της Εκκλησίας, αλλά αποτελεί βασικό δόγμα της εν Χριστώ σωτηρίας μας.

Αλίμονο αν πιστέψουμε ότι η αγία σάρκα της σάπισε στον τάφο, αυτό θα σήμαινε την αποτυχία του απολυτρωτικού έργου του Χριστού.

Η πάνσεπτη Κοίμηση και η εις ουρανούς Μετάσταση της Θεοτόκου βεβαιώνει περίτρανα και τη δική μας μελλοντική ανάσταση.

Εκείνη, μετά το Χριστό μας, αφού γεύτηκε, όπως και Εκείνος, στιγμιαία το γεγονός του θανάτου, ανέστη, για την ακρίβεια, μετέστησε ο Κύριος το τίμιο σώμα Της στον ουρανό, πριν υποστεί τη φυσική φθορά, για να ενωθεί με το πνεύμα Της.

Έτσι άρμοζε να γίνει, έτσι έγινε, κάνοντας την αρχή της ανάστασης του ανθρωπίνου γένους. Ο Χριστός έγινε αναμφίβολα η «απαρχή των κεκοιμημένων» (Α΄Κορ.15,20) και η Παναγία μας έγινε η επιβεβαίωση αυτής της ελπιδοφόρου προσδοκίας.

Η Μετάστασή Της μας δείχνει πως θα επισυμβεί και η δική μας μελλοντική «μετάσταση» από τον φθαρτό ετούτο κόσμο στον άφθαρτο και αιώνιο!

Εν κατακλείδι, οφείλουμε οι πιστοί να κατανοήσουμε το ασύλληπτο μέγεθος της θείας αγάπης και του ελέους του Θεού προς ημάς. Η παρουσία της Θεοτόκου και η συμβολή της στην υλοποίηση του θείου σχεδίου της σωτηρίας μας είναι ανυπολόγιστη.

Χάρις σ’ Εκείνη πραγματοποιήθηκε η απολύτρωσή μας και άνοιξαν διάπλατα οι πύλες του ουρανού για να εισέλθουμε στη Βασιλεία του Θεού. Υπήρξε και συνεχίζει να είναι η νοητή κλίμακα, την οποία προείδε ο Πατριάρχης Ιακώβ (Γεν.28,12), για να μας ανεβάζει στους ουρανούς.

Μας έσωσε, κυοφορώντας το Λυτρωτή μας. Μας εικόνισε, με την Μετάστασή της και τη δική μας ανάσταση – μετάσταση. Μας σώζει με τις αέναες ικεσίες της, καθημένη στα δεξιά του θρόνου της μεγαλοσύνης του Υιού της και Θεού μας (Ψαλμ.44,10).

Οφείλουμε λοιπόν να Την τιμάμε με τη δέουσα ευλάβεια, όπως ορίζει η Εκκλησία μας. Να Την υμνούμε και να Την μακαρίζουμε, όπως Εκείνη προφήτευσε, ότι θα Την μακαρίζουν και θα Την γεραίρουν όλες οι γενιές των ανθρώπων (Λουκ.1,48).

Να Την επικαλούμαστε στις προσευχές μας, ως «θερμή προστάτης και βοηθός» και να Της αναθέτουμε κάθε φορτίο της ζωής μας, καθότι είναι η «εν πρεσβείαις ακοίμητος Θεοτόκος, και προστασίαις αμετάθετος ελπίδα».

Να έχουμε τη βεβαιότητα πως και μετά την Κοιμήση Της, «τὸν κόσμον οὐ κατέλιπε», παραμένοντας εσαεί η μεγάλη αρωγός μας.

Υπάρχει, ζει, βασιλεύει, δεν εκμηδενίστηκε, μετά τον «θάνατό» Της, όπως δοξάζει ο μηδενιστικός κόσμος και ορισμένοι αιρετικοί, αλλά «μετέστη πρὸς τὴν ζωήν, (ως) μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς ζωῆς»!

Εμφανίσεις: 265547
Γίνετε ενεργά η πηγή του Romfea.gr! Στείλτε ειδήσεις και φωτογραφίες που πιστεύετε πως ενδιαφέρουν τους αναγνώστες στο [email protected]
FOLLOW ROMFEA: