Θάνος Θανόπουλος στην Romfea.gr

Την αντίδρασή της για τη μη συμπερίληψη των κειμηλίων των Μονών της στη συμφωνία επιστροφής εκκλησιαστικών θησαυρών από τη Βουλγαρία εκφράζει η Ιερά Μητρόπολη Ξάνθης και Περιθεωρίου, ζητώντας τον επαναπατρισμό 50 κειμηλίων που λεηλατήθηκαν από τις Ιερές Μονές Παναγίας Καλαμούς και Παναγίας Αρχαγγελιωτίσσης.

Αφορμή για την παρέμβαση αποτέλεσε η υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ της Υπουργού Πολιτισμού κ. Λίνας Μενδώνη και του Βούλγαρου ομολόγου της κ. Εφτίμ Μιλόσεφ, στις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Μητροπόλεως, η συμφωνία αφορά την επιστροφή 48 κειμηλίων στις Μονές Παναγίας Εικοσιφοινίσσης Παγγαίου και Τιμίου Προδρόμου Σερρών, καθώς και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.

Η Μητρόπολη Ξάνθης επισημαίνει ότι πληροφορήθηκε τη συμφωνία από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, αναφέροντας ότι αυτή επιτεύχθηκε έπειτα από μυστικές διαπραγματεύσεις.

Παράλληλα, διατυπώνει τη διαμαρτυρία της, υπογραμμίζοντας ότι η συμφωνία «αγνοεί κατά τρόπο μη παραδεκτό» τις πολυετείς προσπάθειές της για την επιστροφή των κειμηλίων των δικών της Μονών.

Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, η διεκδίκηση συνεχίζεται εδώ και τριάντα χρόνια, από την αρχή της ποιμαντορίας του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ξάνθης και Περιθεωρίου κ. Παντελεήμονος.

Πρόκειται για χειρόγραφα, παλαίτυπα και άλλα κειμήλια, τα οποία, σύμφωνα με τη Μητρόπολη, αφαιρέθηκαν κατά τη λεηλασία των δύο Μονών από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής την περίοδο 1916–1919.

Οι μέχρι σήμερα ενέργειες, όπως σημειώνεται, προσκρούουν στην άρνηση της βουλγαρικής πλευράς.

Σημαντικό τεκμήριο για τη διεκδίκησή τους αποτελεί η καταγραφή που πραγματοποιήθηκε το 1905 από τον Χρυσόστομο Χατζησταύρου, τότε Αρχιδιάκονο του Μητροπολίτου Δράμας Χρυσοστόμου Καλαφάτη, μετέπειτα Ιερομάρτυρος Μητροπολίτου Σμύρνης.

Ο Χρυσόστομος Χατζησταύρου, ο οποίος αργότερα διετέλεσε Μητροπολίτης Φιλίππων και Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, κατέγραψε με επιμέλεια το σύνολο των κειμηλίων.

Στην καταγραφή αυτή στηρίζεται το αίτημα της Μητροπόλεως, η οποία αναφέρει ότι επισυνάπτει τον σχετικό κατάλογο στην ανακοίνωσή της.

Ο Σεβασμιώτατος κ. Παντελεήμων έχει ήδη απευθυνθεί στην Υπουργό Πολιτισμού και στον Υπουργό Εξωτερικών, ζητώντας να μεριμνήσουν για την επιστροφή όλων των κειμηλίων στις Μονές της Ξάνθης, «έξω από κάθε λογική ανταλλαγής».

Η Μητρόπολη υπογραμμίζει ότι τα κειμήλια ανήκουν στις δύο Μονές και αποτελούν προϊόν λαφυραγώγησης, επιμένοντας στον επαναπατρισμό του συνόλου τους.

Για το ζήτημα δρομολογείται συνάντηση του Μητροπολίτου Ξάνθης με την Υπουργό Πολιτισμού.