Γράφτηκε από τον/την Romfea.gr. Τετάρτη, 01 Φεβρουαρίου 2017

ipapanti xristou

Η Αγία μας Εκκλησία θέσπισε όπως την 2α του μηνός Φεβρουαρίου εορτάζομαι την Υπαπαντή του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Είναι Δεσποτική εορτή, αλλά συγχρόνως και Θεομητορική.

Δεσποτική εορτή διότι είναι αφιερωμένη στον Δεσπότη Χριστό, ως βρέφος 40 ημερών προσέρχεται στο Ναό, όπως όριζε ο Μωσαϊκός Νόμος για τα πρωτότοκα αγόρια. Η σχετικὴ εντολὴ είναι η εξής: «Εἶπε δὲ Κύριος πρὸς Μωϋσῆν λέγων ἁγίασόν μοι πᾶν πρωτότοκον πρωτογενὲς διανοϊγον πάσαν μήτραν ἐν τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους, ἐμοὶ ἐστίν» (Ἐξ. ιγ´ 1-2). Αυτὴ η εντολὴ αναφερόταν και στα πρωτότοκα αρσενικὰ των ζώων, τα οποία έπρεπε να ξεχωρίζωνται και να προσφέρωνται στον Θεό. Η εντολὴ του Θεού ήταν σαφής: «καὶ ἀφελεῖς πᾶν διανοῖγον μήτραν, τὰ ἀρσενικά, τῷ Κυρίῳ» (Ἐξ. ιγ´ 12).

Στο Λευιτικό, βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης, φαίνεται ότι ο Θεός δίνει περισσότερες λεπτομέρειες για την τελετή της αφιερώσεως και ευγνωμοσύνης. Η γυναίκα που θα γεννήσει αρσενικό παιδί θα του κάνει την περιτομή την όγδοη ημέρα και κατά την τεσσαρακοστή ημέρα θα το προσφέρει στο Ναό (Λευίτ. 12, 1-6)

Θεομητορική εορτή καλείται γιατί τιμούμε και την Παναγία, η οποία προσέρχεται να προσφέρει τη θυσία της προκειμένου να καθορισθεί από την λοχεία, όπως όριζε ο Μωσαϊκός Νόμος για τις μητέρες.

Το εκκλησιαστικό γεγονός της αφιερώσεως του Κυρίου στο Ναό μας το εξιστορεί μόνο ο Ευαγγελιστής Λουκάς (Λουκ. β΄22-39).
Ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας λέγει ότι όταν βλέπει κανεὶς τον Χριστὸ να τηρεί τον νόμο αυτὸν δεν πρέπει να σκανδαλισθεί, ούτε Αυτὸν που είναι ελεύθερος να τον θεωρήσει δούλο, αλλὰ να εννοήσει περισσότερό «της οἰκονομίας τὸ βάθος».

Κατὰ τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, ο Χριστὸς δεν είχε ανάγκη καθαρισμού, αφού ο καθαρμὸς νομοθετήθηκε στην Παλαιὰ Διαθήκη και για τους γεννήτορας και για τα γεννώμενα, αλλά το έκανε χάριν υπακοής στον Νόμο που Αυτὸς ο Ἴδιος έδωσε. Δεν είχε ανάγκη καθαρμού ὁ Χριστός, γιατὶ συνελήφθη ασπόρως και γεννήθηκε αφθόρως. «Πάντως οὐκ ἦν χρεία καθαρισμοῦ, ἀλλ᾿ ὑπακοῆς ἦν ἔργον».

Ανάγκη καθαρισμού, επίσης, δεν είχε ούτε η Παναγία γιατί δεν συνέλαβε σπερματικώς αλλά εκ Πνεύματος Αγίου, αρά δεν ήταν ακάθαρτη. Ακάθαρτος είναι η γυναίκα που θα γεννήσει αφού σπερματωθεί από άνδρα, σύμφωνα με το χωρίο «Γυνή, ἥτις ἐὰν σπερματισθῇ καὶ τέκῃ ἄρσεν, καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἑπτὰ ἡμέρας» (Λευτ. ιβ´ 2).

Ο λόγος για τον οποίο πήγε στο Ναό ήταν για να υπακούσει και να τηρήσει τον Μωσαϊκό Νόμο, σύμφωνα με το χωρίο της Παλαιάς Διαθήκης «ἁγίασόν μοι πᾶν πρωτότοκον πρωτογενὲς διανοῖγον πᾶσαν μήτραν» (Ἐξ. ιγ´ 2).

Αυτή η εντολή ταυτόχρονα είναι και προφητεία, η οποία αναφέρεται στην Σάρκωση του Υιού και Λόγου του Θεού και δεν έχει εφαρμογή σε κάθε πρωτότοκο αρσενικό παιδί.

Ένα πρόσωπο που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στο γεγονός της Υπαπαντής είναι ο <<δίκαιος και ευλαβής>> Συμεών.

Αξιώθηκε να προϋπαντήσει τον Χριστό, να τον λάβει στα χέρια του και να τον αναγνωρίσει με την δύναμη του Αγίου Πνεύματος.

Δεν αναφέρεται ρητώς στο Ευαγγέλιο εάν ο Συμεών ήταν ιερεύς ή όχι. Αναφέρεται ως άνθρωπος.

Καθώς ο Συμεών κρατούσε τον Κύριο να τον ερχόμενος προς το Ιερό, αναγνώρισε τον σαρκωθέντα Υιό και Λόγο του Θεού με την δύναμη του Παναγίου Πνεύματος.

Ό Μ. Ἀθανάσιος σε εγκώμιο του για τον Άγιο Συμεὼν τον Θεοδόχο, αναφέρει ότι αξιώθηκε τέτοιας μεγάλης τιμής επειδὴ εκινεῖτο απὸ τὸ Αγιο Πνεύμα.

Λέγει ότι ὁ Συμεὼν αν και ήταν άνθρωπος κατὰ το φαινόμενο, εν τούτοις ήταν υπὲρ άνθρωπος κατὰ το νοούμενο. Κατ᾿ ουσίαν ήταν άνθρωπος, αλλὰ κατὰ την αξία υπερκείμενος, πολὺ πάνω απὸ τους συνανθρώπους του.

Ως προς την φύση άνθρωπος, αλλ᾿ ως προς την αρετὴ άγγελος. Είχε ως ενδιαίτημα την αισθητὴ Ιερουσαλήμ, αλλ᾿ ως μητρόπολη είχε την άνω Ιερουσαλήμ. Όχι μόνο ήταν ανώτερος απὸ τους ανθρώπους, αλλὰ «καὶ τῶν ἀγγέλων ὁ Συμεὼν ὑπέρτερος».

Κατά την διάρκεια της προϋπάντησης του Κυρίου εκτός από τον Συμεών, ήταν και η Προφήτιδα Άννα, η οποία αξιώθηκε να αναγνωρίσει τον Θεό και να διακηρύξει ότι αυτός είναι λ λυτρωτής της.

Τὸ χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τῆς Ἄννας ἦταν ὅτι βρισκόταν μέρα νύκτα στὸν Ναὸ καὶ δὲν ἀπομακρυνόταν ἀπὸ αὐτόν. Ἔτσι, ἐνῶ ὁ Συμεὼν ὁδηγήθηκε ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα στὸν ναό, αὕτη ἔμενε ἐκεῖ καὶ ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ἀναγνώρισε τὸν Θεό.

Ἡ παρουσία τοῦ δικαίου Συμεὼν καὶ τῆς Προφήτιδος Ἄννης φανερώνει καὶ μία ἄλλη πραγματικότητα, ότι, δηλαδή, αυτοὶ ήταν το λογικὸ ζεύγος τρυγόνων που υποδέχθηκε τον Χριστό, όταν ανέβηκε στον Ναό. Έτσι μαζὶ με το άλογο ζεύγος τρυγόνων, το Άγιον Πνεύμα έστειλε και πνευματικὸ και πνευματέμφορο ζεύγος τρυγόνων, τον Συμεὼν και την Ἄννα.

Αυτὸ φανερώνει, κατὰ τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, ποιοὶ και πῶς πρέπει να είναι αυτοὶ που πρόκειται να δεχθοῦν τον Χριστό. Η ένωση με τον Χριστὸ προϋποθέτει ανάλογο βίο.

Ο Συμεὼν ήταν δίκαιος και δεν μνημονεύεται αν είχε δεχθεί προηγουμένως την έγγαμη ζωή, ενώ η Άννα μετὰ τον θάνατο του συζύγου της, ζούσε την ευλογία της χηρείας, είχε άμωμο και καθαρὸ βίο.

Εν Χριστῷ ζωὴ εἶναι ἡ παρθενία κατὰ Χριστὸν ἢ ἡ συζυγία ἡ θεοσδοτη, ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς. Μάλιστα σὲ ὁμιλία του στὴν ἑορτὴ τῆς Ὑπαπαντῆς κάνει μεγάλη ἀναφορὰ στὸ τί κακὸ προξενεῖ ἡ πορνεία, καὶ ὅτι δὲν μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νὰ ἔχῃ σχέση μὲ τὸν Χριστό, ὅταν πορνεύῃ. Χρειάζεται σταύρωση τῆς σάρκας μαζὶ μὲ τὶς ἐπιθυμίες της.

Μόλις ο δίκαιος Συμεὼν έλαβε στην αγκαλιά του τον Χριστὸ ανεφώνησε: «Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου ἐν εἰρήνῃ, ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου, ὃ ἠτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν, φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν καὶ δόξαν λαοῦ σου Ἰσραὴλ» (Λουκ. β´ 29-31).

Πρόκειται για μία μεγαλειώδη φράση, την οποία η Εκκλησία παρέλαβε και έθεσε στο τέλος της ακολουθίας του Εσπερινοῦ, αλλὰ και σε άλλες ακολουθίες, όπως την ευχαριστία μετὰ την μετάληψη των Τιμίων Δώρων.

Αξιοσημείωτο είναι ότι στο τέλος, καθώς ευλόγησε ο Συμεών την Θεοτόκο και τον Ιωσήφ, στράφηκε και είπε τις δύο θαυμαστές προφητείες στην Θεοτόκο.

Η πρώτη αναφερόταν στο Πρόσωπο του Θεανθρώπου Χριστού. «Ἰδοὺ οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον» (Λουκ. β´ 34).

Αυτή η προφητεία πραγματοποιήθηκε κατὰ την διάρκεια της ζωής του Χριστού, αλλὰ εξακολουθεί να πραγματοποιείται στην ιστορία της ανθρωπότητας και στην προσωπικὴ ζωὴ κάθε ανθρώπου.

Η δεύτερη προφητεία του Αγίου Συμεών, που αναφερόταν στην Παναγία, είναι η εξής: «καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ρομφαία, ὅπως ἂν ἀποκαλυφθῶσιν ἐκ πολλῶν καρδιῶν διαλογισμοὶ» (Λουκ. β´ 35).

Προφανώς η προφητεία αυτὴ αναφέρεται στὸν πόνο καὶ τὴν θλίψη τῆς Θεοτόκου, ὅταν θὰ ἔβλεπε τὸν Υιό της πάνω στον Σταυρό, που είναι ταυτόχρονα Υιός του Θεού, να πάσχῃ και νυ ὑποφέρει.

Η Παναγία δεν υπέφερε, ούτε πόνεσε κατὰ την γέννηση του Χριστού, ακριβώς γιατὶ τον συνέλαβε ασπόρως και τον γέννησε αφθόρως. Έπρεπε, λοιπόν, να πονέσει πολὺ κατὰ τον καιρὸ της εξόδου.

Ακριβῶς αυτὴ η ρομφαία, που θα διέλθει την ψυχὴ της Θεοτόκου κατὰ τον σταυρικὸ θάνατο του Χριστού, θα αποκαλύψει τους διαλογισμοὺς πολλών ανθρώπων, που βρίσκονταν κεκρυμένοι στην καρδιά τους. Αυτοὶ αμφιβάλλουν αν είναι γνήσια και αληθινὴ μητέρα. Αλλὰ απὸ τον πόνο που αισθάνθηκε καταλαβαίνουν ότι πρόκειται για την φυσική του μητέρα.

Πρέπει όμως να προσφέρουμε κι εμείς κάτι στον Θεό, στο άνω θυσιαστήριο, κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο Νύσσης. Όμως, αντὶ του ζεύγους τρυγόνων την καθαρότητα της ψυχής και του σώματος, και αντὶ των δύο νεοσσών περιστερών να προσέχουμε πολὺ όχι μόνο ενώπιον του Θεού, αλλὰ και ενώπιον των ανθρώπων.

Η εορτὴ της Υπαπαντής δεν είναι απλώς μία εορτὴ που αναφέρεται απλώς στον Δεσπότη Χριστὸ και υποδηλώνει έναν απὸ τους σταθμοὺς της θείας Οικονομίας, αλλὰ και μία εορτὴ του ανθρώπου που ζει με τον Χριστό.

Nα αναφερθεί ότι τα βυζαντινά χρόνια, η Υπαπαντή γιορταζόταν ως μικρή γιορτή στις 14 Φεβρουαρίου, ωστόσο ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός την ανήγαγε σε δεσποτική το 542 και επέβαλε να εορτάζεται στις 2 Φεβρουαρίου, ζητώντας τη βοήθεια του Θεού για έναν λοιμό που έπληττε την επικράτεια του.

Σήμερα, μόνο η Αρμενική Εκκλησία τιμά την Υπαπαντή στις 14 Φεβρουαρίου, ενώ οι «παλαιοημερολογίτες» γιορτάζουν την Υπαπαντή στις 15 Φεβρουαρίου.

Ραφαήλ Μισιαούλης | Romfea.gr
Φοιτητής Θεολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Εμφανίσεις: 306680
Γίνετε ενεργά η πηγή του Romfea.gr! Στείλτε ειδήσεις και φωτογραφίες που πιστεύετε πως ενδιαφέρουν τους αναγνώστες στο [email protected]
FOLLOW ROMFEA: