Γράφτηκε από τον/την Romfea.gr. 08/04 16:09

monaxos nathanail 11

Του Σεβ. Μητροπολίτη Ναϊρόμπης κ. Μακάριο | Romfea.gr


Εισαγωγικά:

Βρισκόμαστε στα χέρια του Θεού και το λέμε συχνά ότι πάντα ο Θεός έχει τον Λόγο και μας κατευθύνει ανάλογα.

Δεν γνωρίζω αν πρέπει να πω ότι είναι συμπτώσεις ή επεμβάσεις του Θεού.

Μάλλον θα πω τώρα, εκ των υστέρων, ότι ο Θεός υπερβαίνει στην κατάλληλη ώρα και στιγμή και με τον τρόπο τον δικό Του, που είναι πάντα ευεργετικός για μας τους ανθρώπους, μας προσφέρει ό,τι καλύτερο για μαθητεία, που στο τέλος μάς οδηγεί στη σωτηρία μας.

Σεπτέμβριος 1974. Ένα καινούριο ξεκίνημα στην πορεία της ζωής μου. Πρώτη μου επίσκεψη στην τότε Σοβιετική Ένωση, με επίκεντρο την Ουκρανία.

Ένας χώρος αγιασμένος, με μορφές μεγάλων αγίων της καθ’ όλον Εκκλησίας μας, αφού πέρασαν απ’ εκεί μεγάλες εκκλησιαστικές μορφές που έζησαν και θαυματουργούν μέχρι σήμερα (σε μια άλλη αναφορά μου θα δούμε μερικές τέτοιες μορφές της οικουμενικής Ορθοδοξίας).

Νέος, λοιπόν, κι εγώ έφθασα εκεί, αφού, εν τω μεταξύ, το 1971 γνωρίστηκα μ’ έναν νεαρό ιερομόναχο, με το όνομα Κύριλλος, τον σημερινό πατριάρχη Μόσχας και πάσης Ρωσίας.

Η γνωριμία μου αυτή ήταν αιτία να γνωρίσω και άλλες μεγάλες εκκλησιαστικές προσωπικότητες της τότε εποχής, Πατριάρχες, Μητροπολίτες και Αρχιεπισκόπους αλλά και απλούς μοναχούς, αφού η αιτία της σημερινής αναφοράς μου σχετίζεται μ’ έναν μοναχό, απλό και ίσως άγιο.

Οι συχνές αυτές επισκέψεις μου στη Σοβιετική Ένωση, τότε, μου έδωσαν την ευκαιρία να γράψω, καθώς είχα τον χρόνο να επισκέπτομαι χώρους και να δουλεύω ερευνητικά στα διάφορα αρχεία.

Αποτέλεσμα ήταν ότι έγραψα σειρά μελετών και στο τέλος, το 1989, κυκλοφόρησε ένας τόμος 467 σελίδων, με θέμα «Σχέσεις Κύπρου – Ρωσίας», με τον ακριβή τίτλο «Συμβολή στις σχέσεις των Ορθοδόξων Εκκλησιών Κύπρου – Ρωσίας. Εκκλησιαστικές, πολιτιστικές, διπλωματικές».

Το βιβλίο αυτό κυκλοφόρησε με την ευκαιρία των χιλίων χρόνων Ορθοδοξίας, στη Ρωσία που φυσικά τότε περιλαμβανόταν και η Ουκρανία.

Έγινε παρουσίαση του τόμου αυτού τόσο στη Μόσχα όσο και στη Λευκωσία.

Το βιβλίο προλογίζει ο τότε Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος ο Α΄ και είναι έκδοση της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου.

Στη συνέχεια ακολουθεί μια σύντομη αναφορά μου με τη γνωριμία μου με τον Μοναχό Ναθαναήλ των σπηλαίων του Κιέβου.

Πολλές φορές συναντούμε στη ζωή μας ανθρώπους άγνωστους και αφανείς που παραμένουν κρυμμένοι και καμιά φορά πεθαίνουν και τους λησμονούμε, αν και το πέρασμά τους ήταν φωτεινό.

Αυτό συνέβη και με τον Μοναχό Ναθαναήλ των Σπηλαίων του Κιέβου. Ποιος θα μπορούσε να διανοηθεί ότι αυτή η ψυχή αυτού του μοναχού ήταν αθώα σαν μικρού παιδιού.

Αυτός ο μοναχός, προσωπικά, από την πρώτη στιγμή που τον γνώρισα και συναναστράφηκα μαζί του, μου έδωσε, ακριβώς, την εντύπωση ενός άκακου, αθώου και απλού μοναχού αφιερωμένου στον Θεό.

Δεν ήθελε με κανένα τρόπο να λυπήσει τον Θεό, σκεφτότανε ότι η αποστολή του ήταν ν’ αγαπάει όλες τις ανθρώπινες υπάρξεις.

Και επειδή βρισκόμαστε σε μια περίοδο της ιστορία της Ρωσίας, τότε γνωστή σαν Σοβιετική Ένωση, ο μοναχός λόγω της σχέσης και της συμπεριφοράς του απέναντι στις αρχές της περιοχής, κατόρθωσε ώστε η Μονή αυτή να μην κλείσει ποτέ κατά τη διάρκεια της σοβιετικής κυριαρχίας.

Με τον τρόπο του και την αγάπη που αγκάλιαζε όλους ανεξάρτητα από τις προσωπικές θρησκευτικές πεποιθήσεις τους.

Ο Μοναχός Ναθαναήλ, εκτός του ότι τους δίδασκε, τους έκανε άθελα τους να παραδέχονται το μεγάλο μυστήριο, το μυστήριο της αγάπης του Θεού προς τον άνθρωπο, τον κάθε άνθρωπο.

Ήταν ο ίδιος μια ζωντανή εικόνα της θεϊκής παρουσίας και της άδολης αγάπης προς τον συνάνθρωπό του.

Τι ήταν, λοιπόν, το μυστικό αυτό που δεν μπορούσαν με κανένα τρόπο να τον καταδικάσουν ή ακόμα να περιορίσουν οι κρατούντες τότε σοβιετικοί και πως ο ίδιος μέσα από τη σοφία και το φως που λάμβανε από τον Θεό, κυριολεκτικά, τους καθήλωνε κι αυτοί δεν είχαν άλλη επιλογή.

Μέσα από τα βάθη της καρδιάς του, με παιδική αφέλεια και χαμόγελο, τους αγκάλιαζε και τους έδινε απάντηση στα δήθεν προπαγανδιστικά μηνύματα της αθεΐας.

Η κατανόησή του αυτή τούς οδηγούσε σε απορία και θαυμασμό, τόσο που προβληματίζονταν.

Δεχότανε τα πάντα με ευγνωμοσύνη και «εν ευθύτητι καρδιάς» υπέρ του Χριστού του Σωτήρα και λυτρωτή του.

Είναι αυτό που τους έκανε να μένουν έκπληκτοι, αφού είχαν διαφορετική αντίληψη για την Εκκλησία του Χριστού.

Τώρα έβλεπαν κάτι άλλο, ένας απλός μοναχός να λάμπει από χαρά μέσα στο φως της Χάριτος του Χριστού και ν’ αγαπά ακόμα και τους πολέμιούς Του.

Είναι αυτό το μυστικό της αγάπης, που τον έκανε, ακριβώς, όμοιο με τον ίδιο τον Θεό του χωρίς να το επιδιώκει.

Ποιος ήταν, λοιπόν, αυτός ο άγνωστος μοναχός των χρόνων εκείνων του αθεϊσμού και της καταδίωξης της Ορθόδοξης Χριστιανικής Θρησκείας.

Το κοσμικό του όνομα Κρόνιδος Νικολάεβιτς Ποσπέτοφ και γεννήθηκε το 1920, πριν ακριβώς εκατό χρόνια. Ο πατέρας του ήταν ιερέας με το όνομα Νικόλαος και η μητέρα του Μαρία.

Λόγω της αγάπης του προς την Εκκλησία, ο πατέρας του σκοτώθηκε με πυροβολισμό στο γνωστό και φρικτό τόπο μαζικών εκτελέσεων, το Μπουτόβο, όπου από το 1930 μέχρι το 1950 εκατοντάδες χιλιάδες έχασαν με αυτό τον τρόπο της ζωής τους.

Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία καθιέρωσε να γιορτάζονται σαν μάρτυρες την τέταρτη Κυριακή μετά το Πάσχα.

Το ίδιο συνέβη και με τη μητέρα του, η οποία κοιμήθηκε κάτω από μεγάλες δοκιμασίες και στερήσεις.

Ο νεαρός Κρόνιδος εντάχθηκε υποχρεωτικά στον Σοβιετικό στρατό και υπηρέτησε κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, κάτω από δύσκολες συνθήκες, μέχρι το 1947.

Το έτος αυτό ζήτησε από τον τότε Μητροπολίτη Λένινγκραντ Γρηγόριο να γίνει μοναχός.

Η ευλογία δόθηκε και ο νεαρός ακόμα εισήχθηκε χωρίς καθυστέρηση στα Σπήλαια του Πσκωφ σ’ αυτό το μοναστήρι που έμελλε να ζήσει τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής.

Τότε, ακριβώς, εκάρη μοναχός και πήρε το όνομα Ναθαναήλ. Εδώ έζησε ασκούμενος για πενήντα πέντε χρόνια.

Ο Ηγούμενος που πραγματικά τον βοήθησε ήταν ο Αρχιμανδρίτης Ποιμήν Ιζβέκοφ, ο μετέπειτα Πατριάρχης Ρωσίας και ο Αρχιμανδρίτης Αλύπιος (ήδη τους είχα γνωρίσει προσωπικά) αλλά και ο πνευματικός του εξομολόγος Ιερομόναχος Συμεών Ζελβίν, ο οποίος ανακηρύχθηκε άγιος από την Εκκλησία της Ρωσίας το 2004.

Δυστυχώς, δεν έχω μαζί μου τις ημερολογιακές μου σημειώσεις της εποχής εκείνης που σκεπτόμουν τα Σπήλαια και είχα τη μεγάλη ευλογία να τους γνωρίσω και να συναναστραφώ μαζί τους.

Χωρίς να θέλω να περιαυτολογήσω και να εγκωμιάσω τον εαυτό μου, η γνώση της ρωσικής γλώσσας αλλά και η ιστορία της ρωσικής Εκκλησίας, λόγω των σπουδών μου στον Άγιο Σέργιο Παρισίων, με βοήθησαν πραγματικά και αισθανόμουνα οικείος με την παρουσία μου και τις σχέσεις που ανέπτυξα με σημαντικές εκκλησιαστικές προσωπικότητες, όπως τον Μητροπολίτη τότε Κιέβου Φιλάρετο, ο οποίος με βοήθησε στις μετακινήσεις μου σ’ όλη την Ουκρανία, τον Μητροπολίτη Χαρκώβου Νικόδημο και άλλους, χωρίς να παραλείψω τον τότε Μητροπολίτη Λένινγκραντ Νικόδημο, Πρόεδρο επί των εξωτερικών της Ρωσικής Εκκλησίας αλλά και τον Μητροπολίτη Ταλίνης και Εσθονίας Αλέξιο, μετέπειτα Πατριάρχη Μόσχας.

Ο Μοναχός Ναθαναήλ όλα αυτά τα χρόνια έδειξε μεγάλο ζήλο και αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στη μοναχική του αποστολή και διακονία.

Όσο κι αν ο ίδιος προσπάθησε να είναι αφανής και σχεδόν κρυμμένος, τόσο οι άλλοι κι αυτοί που τον γνώρισαν και είχαν την ευκαιρία να τον συναναστραφούν, μπορούσαν άνετα να διακρίνουν τα χαρίσματα της αγιότητάς του και της άγιας βιωτής του.

Κάποιος που τον γνώρισε κι έζησε μαζί του, διέκρινε ήδη τα χαρίσματά του, ώστε να γράψει ότι «αν ο π. Ναθαναήλ ζούσε στους παλιούς χρόνους, θα μπορούσε να είναι ένας μεγάλος άγιος και έτσι όλη η Εκκλησία θα τον αναγνώριζε».

Κοιμήθηκε σε ηλικία 82 ετών στις 26 Αυγούστου το έτος 2002, αφήνοντας πίσω του ένα μυστήριο κι ένα κρυφό μήνυμα, ακόμα και σ’ αυτούς που δεν τον γνώρισαν αλλά άκουσαν την ιστορία της ζωής του, εκεί μέσα στα σπήλαια του Πσκωφ, που έστω και νεκρός η παρουσία του είναι ακόμα έντονη και ζωντανή.

Αξίζει εδώ να παραδεχθούμε – το έχουμε ήδη επισημάνει – ότι ο Θεός τού χάρισε ένα δώρο και το χρησιμοποιούσε ελεύθερα και άνετα, που αν και ήταν βαρύτιμος ο σταυρός του, όμως αυτό που τον ανέδειξε ήταν η ταπείνωσή του και ο άκακος χαρακτήρας του «Ώσπερ εν καμίνω δοκιμάζεται χρυσός, ούτος άνθρωπος δεκτός εν καμίνω ταπεινώσεως (Σοφ. Σειράχ Β΄ 5).

Είναι γεγονός ότι ο π. Ναθαναήλ κρατήθηκε ακέραιος και ολοκλήρωσε την πορεία του, αν και σαν άνθρωπος πειράσθηκε, όμως τον ανέδειξε η αγαπητική σχέση που είχε με τον ίδιο τον Θεό μέσα από την αγάπη του.

monaxos nathanail 16Μοναχός Ναθαναήλ των σπηλαίων – ένας σύγχρονος άγιος και κατά Χριστόν σαλός

Εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Από την πρώτη επίσκεψή μου στην τότε Σοβιετική Ένωση, κάτω από εκείνες τις φοβερές συνθήκες που περνούσε η Ορθόδοξη Εκκλησία στη Ρωσία, έτυχε ανάμεσα στα θρησκευτικά κέντρα της τότε εποχής να επισκεφθώ αυτό το μοναστήρι που βρίσκεται στη μακρινή Ουκρανία – τότε ήταν μέλος ενιαίο με τη Σοβιετική Ένωση – και να γνωρίσω από κοντά και ταυτόχρονα να θαυμάσω το έργο των ασκητών – μοναχών που πραγματικά θυσίασαν τη ζωή τους γι’ αυτό το τόσο πολύτιμο πολίτευμα της πνευματικής ανύψωσης και τελειότητας της ανθρώπινης ύπαρξης.

Αυτό ήταν εξάλλου το μυστικό τους.

Η περιοχή τότε και οι συνθήκες δεν ήταν οι ιδανικές.

Υπήρχε συνεχής διωγμός και εξευτελισμός όσων ακολουθούσαν τον Χριστό και την Εκκλησία Του. Τρόμος και φόβος παντού.

Οι άνθρωποι ζούσαν κάτω από φοβερές και τρομακτικές συνθήκες, ιδιαίτερα όσι φανερά έδειχναν δημόσια την πίστη τους μέσα από τη ζωή τους και την αποστολή τους.

Οι μοναχοί αυτοί που διέτρεχαν τον πιο επικίνδυνο και τρομοκρατικό χειρισμό, αφού ήταν φανερό αυτό που ακολουθούσαν μπροστά στα μάτια των άθεων και πολέμιων της πίστης των Ορθοδόξων.

Έλεγαν, λοιπόν, «Ἔχοντες οὖν, ἀδελφοί, παῤῥησίαν εἰς τὴν εἴσοδον τῶν Ἁγίων ἐν τῷ αἵματι τοῦ Ἰησοῦ» (Εβρ. 10/19).

Μπαίνοντας σ’ αυτή τη Μονή των σπηλαίων, από την πρώτη εκείνη επίσκεψη και στις επόμενες, γιατί άρχισα να συλλέγω ιστορικό υλικό για τη συγγραφή του βιβλίου μου «Σχέσεις Κύπρου και Ρωσσίας», είχα τη μεγάλη ευλογία να με υποδεχθεί και να γίνει φίλος μου και συνοδός μου ο Μοναχός Ναθαναήλ, ένας περίεργος τύπος, ασκητικός όμως. Ποιος ξέρει γιατί είχε αυτή την ιδιαιτερότητα και μοναδικότητα!

Από την πρώτη στιγμή και επαφή μαζί του αισθάνθηκα ότι είχα μπροστά μου έναν αγιασμένο, αθώο, αφοσιωμένο άνθρωπο του Θεού.

Μιλούσαμε Ρωσσικά κι αυτό ίσως συνέβαλε να αναπτυχθεί μια στενή φιλία. Ο παράξενος αυτός τύπος ήθελε και το έκανε με μεγάλη χαρά και ικανοποίηση να απαγγέλλει απ’ έξω ποιήματα.

Κι εγώ σαν πρόσφατος ακόμα μαθητής της Ρωσσικής, θυμόμουνα στίχους και ποιήματα του μεγάλου Ρώσσου ποιητή Πούσκιν.

Στίχοι δυναμικοί, τους οποίους δεν μπορώ να ξεχάσω μια και φυτεύτηκαν μέσα στη μνήμη μου, όταν μελετούσα να μορφωθώ μέσα από τη ρωσσική λογοτεχνία.

Περπατούσαμε με τον Γέροντα Ναθαναήλ στους απέραντους χώρους της Μονής, που ήταν σαν ένα τεράστιο φρούριο περιφραγμένο από ψηλούς πύργους και τοίχους υψηλούς.

Ο μοναχός Ναθαναήλ είχε συνέχεια αυτή την πρόθεση. Να ομιλεί πολύ, σε σημείο φλυαρίας, αφού του άρεσαν τόσο πολυ οι στίχοι και άλλες περιγραφές.

Αυτός ήταν αλλά με την καλή έννοια, δίνοντας την εντύπωση ενός άκακου, μειλίχιου και αυστηρού ασκητή.

Περπατούσαμε, περπατούσαμε, κάτι που του άρεσε και το έκανε για να ικανοποιήσει την περιέργεια και τις προσδοκίες μου, με μεγάλη ευχαρίστηση.

Θα επανέλθω αργότερα στις επισκέψεις των ναών και των παρεκκλησίων στους χώρους της Μονής. Μέχρι σήμερα με συγκλονίζουν.

Δεν μπορούσα να διανοηθώ ότι κάτω από όλα αυτά τα κτίρια έβρισκε κανείς ένα μυστήριο και μια αποκαλυπτική κοινότητα.

Μάλιστα, σε αρκετά σκαλοπάτια κάτω από τη γη κρυβόταν ένας θησαυρός. Τα σώματα χιλιάδων μοναχών, αγίων, μαρτύρων, ομολογητών, ασκητών, εγκρατευτών κ.τ.λ.

Φθάνοντας εκεί κάτω, το κρύο ήταν φοβερό και έτσι έπρεπε να ντυθώ κατάλληλα, για να μπορέσω να αντέξω την ξενάγηση του π. Ναθαναήλ, μέσα και γύρω από τους απέραντους διαδρόμους και λαβύρινθους.

Ο π. Ναθαναήλ ήταν συνηθισμένος, ήξερε τι ακριβώς περιείχαν αυτά τα μυστήρια και πρωτόγνωρα ευρήματα.

Για μένα που ήμουνα ακόμα αρχάριος στον τομέα αυτό, δεν μπορούσα να διανοηθώ πόσο θα ήταν σημαντικό να γνωρίσω αυτό τον μυστήριο κόσμο των νεκρών για τόσους αιώνες, βασικά κοιμουμένων αδελφών μας.

Αρχίζει η ξενάγηση από τον Γέροντα Ναθαναήλ. Κάτω στα σπήλαια υπήρχαν μικρά παρεκκλήσια.

Κάθε φορά που βρίσκαμε ένα τέτοιο παρεκκλήσιο, ο π. Ναθαναήλ σταματούσε και, με τη βαθιά φωνή του και τη δική μου, ψάλλαμε το «Χριστός Ανέστη» στα σλαβωνικά.

Ήταν μια φανερή ανάγκη, σε μια συγκεκριμένη στιγμή, με ένα μήνυμα τόσο ελπιδοφόρο που σηματοδοτούσε την πραγματικότητα της ζωής που θα έλθει κατά τη Δευτέρα παρουσία του Κυρίου μας.

Συνεχίσαμε να περπατούμε κάτω στα σπήλαια και ανάμεσα στα σώματα που όλα ήταν άθικτα ούτε μύριζαν αλλά έδιναν την εντύπωση ότι ζούσαν ακόμα, μόνο που δεν μιλούσαν.

Σε μια στιγμή βρεθήκαμε μπροστά σε μια τεράστια εικόνα, νόμιζα ότι ήταν καρφωμένη πάνω σ’ εκείνο τον τοίχο.

Χωρίς να με προειδοποιήσει ο Γέροντας, πλησιάζει κοντά στην εικόνα και, με μια απότομη κίνηση, ανοίγει την εικόνα και ω του θαύματος!

Με μεγάλη έκπληξη αντίκρισα φέρετρα με τα νεκρά σώματα των κεκοιμημένων μοναχών.

Όσο φρικιαστικό κι αν ήταν το θέματα, ήταν κάτι πρωτότυπο και δεν πιστεύω ότι θα το συναντήσω πουθενά αλλού.

Στάθηκα με έκσταση μπροστά στα ξύλινα φέρετρα και φυσικά ήταν μια αίσθηση που μου επιβεβαίωνε τη ματαιότητα του κόσμου τούτου, κάτι που όλοι μας, στο τέλος, θα καταλήξουμε αργά ή γρήγορα.

Ο π. Ναθαναήλ ήταν απόλυτος και καταλυτικός. Ήθελε να μου δώσει με αυτό τον τρόπο ένα γερό μάθημα.

Ήμουν νέος, μόλις πλησίαζα τα τριάντα μου χρόνια επί της γης, φορτωμένος με τις δικές μου φιλοδοξίες και ατενίζοντας πώς μέσα στη ζωή μου θα έβρισκα τη συνετή τοποθέτηση και απόφαση.

Ο π. Ναθαναήλ με κοίταξε και περίμενε την αντίδρασή μου, όταν ακόμα με πολλά ερωτηματικά είχα μπροστά μου όλα εκείνα τα φέρετρα με τα σώματα των, ανά τους αιώνας, μοναχών.

Οπωσδήποτε ακίνητα και βουβά τα φέρετρα έδιναν ένα σωστό μήνυμα και περιέγραφαν την απτή πραγματικότητα.

Μια πραγματικότητα που με δίδαξε πολλά για τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής μου. «Πορεύεσθε ἀπ᾿ ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ.»

Στάθηκα μπροστά σ’ αυτά τα φέρετρα που μέσα είχαν τα σώματα των μοναχών και διερωτήθηκα, πραγματικά, τι εστίν άνθρωπος.

Κατάλαβα ότι ο Μοναχός Ναθαναήλ ήθελε να μου δώσει ένα μήνυμα, ακόμα ένα μάθημα θα έλεγα.

Ήμουν λαϊκός και ο νους μου κοσμικός με τις μάταιες φιλοδοξίες μου και τα ήδη προγράμματά μου για δόξες και τιμές – ματαιότητες στην ουσία.

Η διαρκής και μόνιμη αυτή μνήμη θανάτου, οπωσδήποτε, μας προσγειώνει και μας καθηλώνει, ώστε να γίνεται κτήμα μας πια, η φράση που πάντα με συγκλόνιζε, για να συνειδητοποιήσω τα μάταια του κόσμου τούτου «Ιδού, έρχομαι ταχύ. Αμήν, ναι έρχου, Κύριε Ιησού». (Αποκ. 22, 12, 20).

Βλέποντας, λοιπόν, όλα αυτά τα φέρετρα, συνειδητοποίησα, μέσα μου, πιο βαθιά, την επιθυμία για τα χαρίσματα που δίνει η φλόγα της αγάπης του Θεού, την ώρα που βρισκόμαστε μαζί Του στην αιώνια ζωή.

Έτσι, βλέποντας και εμβαθύνοντας στο μυστήριο του θανάτου, τόσα φέρετρα με τα σώματα τόσων ανθρωπίνων υπάρξεων, δεν είχα άλλη επιλογή παρά να σκεφθώ ότι σύντομα ή αργότερα θα βρισκόμουν κι εγώ σ’ αυτή την ίδια κατάσταση.

Γέμισε η ψυχή μου από μια ανεξήγητη αγαλλίαση και ευφροσύνη.

Επειδή ο Γέροντας Ναθαναήλ κατάλαβε πόσο με προβλημάτισε και με επηρέασε αυτό το γεγονός, στάθηκε δίπλα μου και μ’ άφησε για αρκετή ώρα να τα βλέπω, να τα περιεργάζομαι και να κάνω με τη δική του προτροπή και συμβολή τις αναγκαίες σκέψεις για την άλλη ζωή.

Μπορεί οι στιγμές να ήταν σύντομες και τα λόγια του λιτά και φτωχά, είχαν όμως μέσα τους μια βαθιά ευωδία, ένα άρωμα που μ’ έβαλε αληθινά στη σειρά μου.

Ο θάνατος έγινε τόσο οικείος μέσα μου, που άλλαξα πορεία ζωής άθελά μου.

Ο Γέροντας δεν μιλούσε, στεκόταν και σαν να διάβαζε τις σκέψεις μου και ένιωθε την εσωτερική αλλαγή της ψυχής μου.

Δεν φοβήθηκα, παρ’ όλο που στην αρχή ξαφνιάστηκα, γιατί δεν το περίμενα όταν άνοιξε τα φέρετρα και είδα τα νεκρά σώματα τόσο ήρεμα και καθαρά σαν να ήθελαν να μιλήσουν και να μου πουν «Αυτό είναι το μυστικό.

Δεν υπάρχει δειλία ή φόβος μπροστά στον θάνατο. Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο. Η θύρα της αιωνιότητας άνοιξε ήδη για όποιον θέλει να συναντήσει τον Κύριό Του. Αυτή είναι η πραγματικότητα.

Ούτε δυστυχία ούτε στενοχώρια. Ένα γεγονός ευχάριστο και ευφρόσυνο, όπως ήδη σημειώσαμε.

Ας δούμε αυτή την κρίσιμη στιγμή που διέρχεται η ανθρωπότητα ολόκληρη κι ας έλθει η ώρα της μετάβασής μας από τα γήινα στα επουράνια.

Θα είναι η ώρα της μυστικής και μεγάλης στιγμής, της συνάντησής μας με τον Κύριό μας.

Σ’ εκείνο, λοιπόν, το μοναστήρι των σπηλαίων του Κιέβου, αντίκρισα την αληθινή πραγματικότητα και έζησα εκεί κοντά μαζί με τον Γέροντα Ναθαναήλ, ο οποίος πραγματικά ακτινοβολούσε κι έλαμπε από χαρά.

Οι κινήσεις του μέσα στον χώρο της τεράστιας αυτής ιστορίας της Μονής, ως ο υπεύθυνος ξεναγός, ιδιαίτερα των ξένων επισκεπτών αλλά και των επίσημων κυβερνητικών, Σοβιετικών και όχι μόνο, έδινε μια αίγλη και έβαζε τα πράγματα και τις καταστάσεις σε μια τάξη και σειρά. Θυμούμαι, ακόμα, έντονα τον τότε ηγούμενο Αλύπιο που ήταν μεν αυστηρός αλλά εκτιμούσε πάντα τον ρόλο του Μοναχού Ναθαναήλ, γι’ αυτό και του ανέθετε με υπευθυνότητα και βεβαιότητα αυτά που έπρεπε να γίνουν.

Ακόμα, εκείνο που εκτιμούσε ο Ηγούμενος παρ’ όλο που ήταν – φαινόταν τουλάχιστον – πολύ πιο νέος από τον μοναχό Ναθαναήλ, ήταν η υποταγή και η ευλογία της υπακοής που είχε έντονα μέσα στη ζωή του.

Είχε όλο το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τα ταλέντα του αυτά μέσα στο πνεύμα της ελευθερίας και της επιλογής.

Προτίμησε, όμως, πιστός στο θέλημα του Θεού, να αναδειχθεί ένας τέλειος μοναχός, ακολουθώντας πάντα την εικόνα και ομοίωσή του με τον Δημιουργό Του.

Γι’ αυτό και κατόρθωσε παρ’ όλες τις δυσκολίες όχι τόσο τις προσωπικές αλλά τις γενικές, τις επικρατούσες τότε, κάτω από το σοβιετικό καθεστώς, να τις ξεπεράσει και να μπορεί να μοιράζεται μαζί με τον ίδιο τον Θεό την ίδια τη ζωή Εκείνου, να γίνεται ένα μαζί Του και να συνεργάζεται υπερβολικά με πολλή αγάπη και ελευθερία μαζί Του, σ’ όλες τις καθημερινές του ενασχολήσεις.

Είχε μια πλήρη μυστική και θεϊκή συνεργασία μαζί Του σ’ όλα τα επίπεδα.

Ήταν άνθρωπος, όπως όλοι οι γύρω του, όμως η συνεργασία και συναναστροφή του, δηλ. η από κοινού πράξη αυτή αποκαλύπτει μια ανεξήγητη δυναμικότητα για μια παντοτινή αγάπη ανάμεσα στον Θεό και τον άνθρωπο, κάτι που για μας τους θνητούς είναι δύσκολο να το καταλάβουμε, να το ζήσουμε και να το αντιληφθούμε.

Ναι, είναι δυνατόν γι’ αυτούς που πραγματικά λαμβάνουν τη χάρη αυτή της θεϊκής υιοθεσίας και οπωσδήποτε προϋποθέτει βαθιά υπακοή στο θέλημα του Θεού, μ’ έναν τρόπο που υποδεικνύει και εμπλέκεται μέσα στο όλο σχέδιο ο ίδιος ο Θεός.

Γι’ αυτό ο μοναχός Ναθαναήλ ζούσε στον δικό του κόσμο με όλες αυτές τις εμπειρίες και ενισχύσεις που προμηθευόταν από τα επουράνια, ένας κόσμος τελείως διαφορετικό από τον δικό μας.

Είχε αντιληφθεί και το έβαζε σε εφαρμογή στην καθημερινή πορεία της ζωής του ότι η υποταγή στο θέλημα του Θεού θα μπορούσε να περικλείει όλη τη θεολογική ερμηνεία το πώς θα ζήσω εδώ στη γη, για να μπορέσω, στο τέλος, να γίνω πολίτης της Βασιλείας του Θεού στον ουρανό.

Έτσι όπως ζούσε μέχρι το τέλος της ζωής του, ο π. Ναθαναήλ μάς άφησε το μεγάλο μυστικό της επιτυχίας του, χωρίς σε καμιά περίπτωση να θέλει να προβληθεί ή να τον θαυμάσουμε ή να τον χειροκροτήσουμε.

Έμεινε ως το τέλος ο μοναχός, ο άσημος, ο φτωχούλης του Θεού, ο πλούσιος όμως στα χαρίσματα και τις δωρεές του Αγίου Πνεύματος.

Αυτό το ταπεινό κείμενο το έγραψα τώρα που βρισκόμαστε σ’ αυτή την ταλαιπωρημένη κοινωνία με την εμφάνιση του κορωνοϊού που βασανίζει τόσους συνανθρώπους μας σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Σε τούτες τις ώρες της απομόνωσης και του εγκλεισμού, σκέφτηκα ότι θα ωφελούσε όλους μας η ιστορία και η πορεία ενός απλοϊκού μοναχού που αντιλήφθηκε, με τη θεία επέμβαση, τη σπουδαιότητα της άλλης ζωής και ότι τα παρόντα πράγματα «νεφύδριον έσται και θάττον παρελεύσεται».

ΥΓ. Στις δημοσιευόμενες φωτογραφίες φαίνεται ο τότε ιερομόναχος Κύριλλος Γκουντιάνεφ και μετέπειτα Επίσκοπος, με τον υπογράφοντα το παρόν άρθρο, όπως και με τους Πατριάρχες Ρωσίας, Ποιμήν και Αλέξιο, όταν ακόμα ήμουν λαϊκός όπως και με τον Μητροπολίτη Χαρκώβου Νικόδημο.

Ακόμα, δημοσιεύεται φωτογραφία του νεαρού τότε Αρχιμανδρίτη Θεοδώρου, του νυν Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, με τον νεαρό καθηγητή Ανδρέα Τηλλυρίδη, νυν Μητροπολίτη Ναϊρόμπης Μακάριο σε επιστημονικό συνέδριο στο Λένινγκραντ, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης χιλίων ετών από τον εκχριστιανισμό των Ρώσων.

Επίσης, φωτογραφίες με τον Γέροντα Ναθαναήλ από την πρώτη μου επίσκεψη, μερικές φυσικά, αφού το αρχείο φωτογραφιών βρίσκεται στην Κύπρο.

Η επιδημία αυτή με ανάγκασε να αφιερώσω τον χρόνο μου στο γράψιμο αυτοβιογραφικών σημειώσεων από τις επισκέψεις μου στην τότε Σοβιετική Ένωση και να επανέλθω στην πρώτη μου επιλογή: το πιάνο και τη σύνθεση. Φυσικά, προηγούνται οι ακολουθίες, η προσευχή και η νηστεία επί καθημερινής βάσης.

Μέσα στην ψυχή του καθενός μας ας πρυτανεύσει σ’ αυτή τη δύσκολη και ταραγμένη εποχή που διανύουμε η πίστη και η αγάπη προς τον Θεό και προς τον συνάνθρωπό μας.

Η αγάπη και η πίστη αυτή θα μας κρατήσουν ενωμένους για να στηρίξουμε με τις προσευχές μας και τις παρακλήσεις προς την Υπεραγία Θεοτόκο ολόκληρη την ανθρωπότητα.

Μέσα μας ας βασιλεύσει η ειρήνη του Θεού για να μπορέσουμε να δούμε καλύτερες μέρες στο εγγύς μέλλον. Είναι η ταπεινή προσευχή όλων μας και η ελπίδα μας στον πολυεύσπλαχνο Λυτρωτή του κόσμου.

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

monaxos nathanail 1

Εμφανίσεις: 301504
Γίνετε ενεργά η πηγή του Romfea.gr! Στείλτε ειδήσεις και φωτογραφίες που πιστεύετε πως ενδιαφέρουν τους αναγνώστες στο [email protected]
FOLLOW ROMFEA: