Περάσαμε ἀπό τό 2022 στό 2023. Καί συνευχόμεθα, ἡ διαδρομή μας στή νέα χρονιά νά μήν πολλαπλασιάσει τήν ἀπελπισία καί τήν κατάθλιψη. Προσευχόμαστε λειτουργικά καί προσβλέπουμε στό Θεό μ᾽ ἐκεῖνο τό χιλιοειπωμένο μελώδημα: “ἡ ἐλπίς μου ὁ Πατήρ, καταφυγή μου ὁ Υἱός, σκέπη μου τό Πνεῦμα τό ἅγιο” καί τό συνακόλουθο “τήν πᾶσαν ἐλπίδα μου εἰς σέ ἀνατίθημι, Μῆτερ τοῦ Θεοῦ· φύλαξόν με ὑπό τήν σκέπην σου”.

Ὅσο πιό πολύ τό τραγουδᾶ ἡ ψυχή μας καί τό μελοποιεῖ σέ ἤχους ἐγκάρδιους, ἔρχεται ἡ στιγμή πού ἀνακαλύπτει (βιώνει) τή στοργή τοῦ Θεοῦ. Καί τήν μεταγγίζει γύρω της.

Μέ μιά τέτοιαν αἴσθηση συμμετέχω καί ἐπιδοτῶ, συγχαίρω καί ἐπαινῶ, ἀποθαυμάζω καί ἐγκωμιάζω τή συναντίληψη ἀνθρωπιᾶς καί φιλανθρωπίας, μέ ἐκδηλώσεις καί ἐκκλήσεις καί γιορταστικά μηνύματα αὐτῶν τῶν ἡμερῶν, ὑπέρ ἐκείνων πού καρπώνονται τό πιό δυστυχισμένο μερίδιο στήν τοπική καί τήν παγκόσμια συνεπιβίωσή μας.

Καί διαμαρτύρομαι γιά τήν ἀναισθησία ἀνθρωπιᾶς ὅσων μεταβολίζουν τήν οἰκονομική ἐπικαιρότητα, ὥστε νά παράγει ὅλο καί περισσότερα θύματα συλλογικῆς καί ἀτομικῆς ταλαιπωρίας. Οἱ εὐρωπαϊκοί, ἀλλά καί οἱ διεθνεῖς συλλογικοί φορεῖς θά πρέπει νά ἀναλογίζονται ἐπιτέλους ὅτι οἱ φιλανθρωπότεροι αὐτοί εἶναι οἱ μόνοι ἀνθρωπινότεροι, οἱ ἀλληλέγγυοι τῆς ἀνθρωπινότητας τῶν ταλαιπωρημένων.

Ὅμως τό ξεύρω καί τό ὁμολογῶ, τό διαλαλῶ πώς ὅλα αὐτά εἶναι ἡ ἀνακάλυψη τῆς δομικῆς μας ἐπιφάνειας. Ὅλα αὐτά κατά βάθος εἶναι μιά ἔναγχος ὑποσυνείδητη προσπάθεια νά βροῦμε καί νά ξαναβροῦμε τί καί πῶς εἴμαστε καί γιατί εἴμαστε.

Καί ἐδῶ ἀκριβῶς ἔρχονται νά μᾶς ἀποκριθοῦν οἱ ἑορτασμοί αὐτῶν τῶν ἡμερῶν.

***

Στό διεθνές ἄπελπι σκηνικό καί γιά τά ἀνθρώπινα καί γιά τά οἰκολογικά δεδομένα καί γιά τίς ἀπευκταῖες μετακινήσεις ἐντάσεων, παρά ταῦτα ―γιά μᾶς πού πιστεύουμε στό ζῶντα Τριαδικό Θεό τῆς ἀποκαλύψεως― ἡ ἀθάνατη γιορτή τῶν διπλῶν Θεοφανείων (Χριστούγεννα-Φῶτα) ξεκίνησε πρό ὀλίγου γιά νά μή σταματήσει! Γιά νά φτάσει στό διαρκές Πάσχα ἤ μᾶλλον νά μᾶς ὁδηγήσει κι ἐμᾶς τούς τωρινούς στό Πάσχα τῆς θεοκοινωνίας τῶν χριστοφόρων.

Ὁ ἑορτασμός βεβαίως αὐτός βιώνεται ἀπό τούς πιστεύοντες, μέσα στά πλαίσια τῆς διεθνοῦς καί τῆς διατοπικῆς ἐπικαιρότητας, ἐκτεθειμένος στίς “κρίσεις πανικοῦ” τῆς ἱστορίας. Ἡ ψυχολογία μας δέν παύει νά κομίζει τό ἄγχος καί τούς ψυχαναγκασμούς τόσων ἀπορροῶν ἐλπίδας, τίς ὁποῖες προσπαθεῖ νά ἀντιπαλαίσει ὁ παγκόσμιος πληθυσμός ρυθμιστικά εἴτε φαντασιακά μέ χίλιες δυό ἐκδοχές ἰδεοληψίας.

Ὅμως, πρέπει νά τό ἐξομολογηθοῦμε στό συνανθρώπινο περιβάλλον μας, ὄχι τόσο μέ τά λόγια, ὅσο μέ τήν ἔκφραση τῆς καρδιᾶς μας. Ὁ δικός μας ἑορτασμός δέν ἀπομειώνεται μέ τίς “Βιβλικές” καταστροφές σέ κλιματικά δεδομένα, μέ τά χρηματιστηριακά παιχνίδια, μέ τίς ἐντεταλμένες διεθνεῖς ἐντάσεις, μέ τούς πολέμους καί τίς σφαγές, μέ τήν δομική καί τήν ἀτομική ἐπιλογή τῆς (δια)φθορᾶς, μέ ὅλον αὐτόν τόν ἔκτυπο “πολιτισμό τῆς πτώσεως”, ὅπως θά τόν ἀποτιμοῦσε μέ τή διάκρισή του ὁ σύγχρονός μας Πατερικός θεολόγος ἅγιος Σωφρόνιος τοῦ Ἔσσεξ.

Ναί· δέν ἀπομειώνεται ἡ ἀθάνατη ἑορτή τῆς συγκατάβασης καί ἀνάμειξης τοῦ Θεοῦ μέ μᾶς στό πρόσωπο τοῦ Υἱοῦ Του καί Θεοῦ μας. Παρόλο πού ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι περιπαίζουμε τό Θεό, Ἐκεῖνος δέν παίζει μέ μᾶς τούς ἀνθρώπους. Δέν γίνεται νά ἀρνηθεῖ τόν Ἑαυτό Του, ὄντας ἀγάπη. Τά Θεοφάνεια τῶν Χριστουγέννων-Φώτων μᾶς τά ἔδωσε μιά γιά πάντα, ὥστε νά παραμείνουν Θεοφάνεια τῆς Ἐκκλησίας, Θεοφάνεια ὑπέρ ὅλου τοῦ κόσμου, ὁλότελα δικά μας!

«Ἦταν πλούσιος κι ἔγινε γιά χάρη μας φτωχός, γιά νά μπορέσουμε ἐμεῖς νά πλουτίσουμε μέ τή φτώχεια Του» (πρβλ. Β΄ Κορ. 8, 9)! «Ὁ Θεός ὁ ἴδιος κατέβηκε στό ρόλο “τοῦ ἀνθρώπινου δώρου τοῦ Θεοῦ” πρός τά πλάσματά Του. Ἔγινε ἄνθρωπος πού δωρίζεται μέ τρόπο τέλειο στούς ὁμοίους Του ἀνθρώπους. Ὁ Θεός ὁ ἴδιος πῆρε μορφή δώρου, ἀφοῦ ἔγινε ἄνθρωπος καί δωρίστηκε στούς ἀνθρώπους μέ τήν ἄπειρη ἀγάπη Του, πλησιάζοντάς μας ἔτσι στόν ὕψιστο βαθμό» (π. Δημήτριος Στανιλοάε).

***

Αὐτό τό δῶρο τό μοιράζομαι κι ἐγώ μαζί σας ―τό ἀποζητῶ νά τό μοιρασθῆτε κι ἐσεῖς μαζί μου― μέ τίς ὁλοκάρδιες εὐχαριστίες μου προκαταβολικά καί τίς εὐχές μου νά τό χαίρεστε παντοτινά, νά τό χαιρόμαστε ὅλοι καί νά ρυθμίσουμε ἀνάλογα τήν νέα χρονιά μέ τήν αἰσιόδοξη ἐλπίδα τῆς πίστης καί τῆς ἀγάπης πού ὁ Θεός ἐμπνέει. Μέ ἐργαλεῖα τήν ἁπλότητα καί τή φιλοτιμία τῆς ἀνθρωπιᾶς, τήν καθαρότητα τῆς καρδιᾶς, τή φωτεινότητα τοῦ νοῦ, τή χριστοφόρο πλήρωση τῆς ψυχῆς, ἀθλήματα ἐγχριστώσεως, φανερώματα τῆς συμπαραμονῆς τοῦ Χριστοῦ μεθ᾽ ἡμῶν στίς διαδρομές τῆς ζωῆς μας καί τῆς κοινωνικῆς μας παρουσίας.

Καί μάλιστα ὅλα αὐτά τά ἐγχριστωμένα στόν ἐκκλησιασμό βιώματα ἴσως πρέπει νά τά μεταδώσουμε πιό ἔντονα ἀπό πρίν. Νά μήν ἀφήσουμε τήν κληρονομημένη συλλογική γονιδίωση τόσων παλαιότερων παγκόσμιων καί νεότερων τοπικῶν τραγωδιῶν νά καρκινογονεῖ στήν κτίση τοῦ Θεοῦ, πού τήν ἀναδέχθηκε καί ξανάκανε “νέαν κτίσιν” διά τῆς δικῆς Του σαρκώσεως, διά τῆς δικῆς Του ἀμέτρητης ταπεινώσεως-κενώσεως-συγκαταβάσεως.

Καλούμεθα νά ἰσορροπήσουμε τόν κόσμο μας μέ τήν αἰσιοδοξία τῆς λειτουργημένης πίστης τοῦ Χριστοῦ. Καί ἔτσι νά δώσουμε τή φιλάνθρωπη ἀπόκριση τῆς Χριστολογίας γιατρικό στόν κόσμο μας ἀπό κάθε ἰό μεταβολιζόμενης ἀλαζονείας, ἀποθεραπεία ὑγίωσης πνευματικῆς καί ἀλάλητης ἐνθέου χαρμοσύνης.

Πῶς θά τό πετύχουμε;

***

Μά, ὁ κερδισμένος δέν γίνεται νά κρύψει τή χαρά καί τόν ἐνθουσιασμό του.

Κι ἐμεῖς εἴμαστε (δυνάμει) οἱ κερδισμένοι τῆς ἱστορίας. Εἴμαστε ἐκεῖνοι πού ἀποκληθήκαμε “κληρονόμοι τοῦ Θεοῦ”, ἀκόμη καί μέσα ἀπό θλίψεις ὁριακές. Ὅμως σάν συλλογικό σῶμα, σάν “Ἐκκλησία Θεοῦ ζῶντος” ξεπερνοῦμε τά στεγανά μας ὅρια ἀπό τό δρόμο πού ἔγινε καί εἶναι γιά μᾶς ὁ ἐνανθρωπισμένος Θεός.

Τό μοναδικό ἐμπόδιο εἶναι οἱ ἀναστολές τοῦ ἐγωισμοῦ, αὐτές πού ἀναβάλουν τή συνάντηση τῆς θέλησης καί τῆς γνώμης μας μέ τό Χριστό.

«Συναντῶ τόν Χριστό σημαίνει Τόν ἀποδέχομαι· σκύβω πάνω στά στοιχεῖα πού μᾶς δίνει τό Εὐαγγέλιο: μᾶς μεταφέρει τή μαρτυρία τῶν Ἀποστόλων διά τῆς ζωῆς καί τῶν λόγων τους. Πέρα ἀπό τήν προφανή λογική, εἶναι ἀπαραίτητη καί ἡ πίστη, ἐπειδή ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά πεισμώσει, ἀποφασισμένος νά κρατήσει τίς προκαταλήψεις του, τίς ἀντιλήψεις πού ἔχει σχηματίσει. Δέν θέλει νά βγεῖ ἀπό αὐτές, διότι εἶναι πάντα συνυφασμένες μέ κάποιο συμφέρον, μέ κάποιον έγωισμό, μέ ὁρισμένες συνήθειες: πρέπει νά ἀφεθεῖ, νά ἀνοιχτεῖ, καί αὐτό τό ἄνογμα εἶναι ἠ πίστη· καί πάλι ἐδῶ εἶναι ἀπαραίτητη ἡ ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος πάνω στόν ἄνθρωπο…

»Ὅλα αὐτά δέν μποροῦν νά προέλθουν ἀπό μένα, γιατί ὑπερβαίνουν αὐτά πού μπορῶ νά κάνω μέ τίς δυνάμεις μου. Πολλές φορές ὁμολογεῖται ἡ εὐεργετική ἐπίδραση πού ἔχουν οἱ ἅγιοι, οἱ προχωρημένοι πνευματικά ἄνθρωποι πάνω στούς συνανθρώπους τους, ἀπό μόνο τό γεγονός τῆς ἀγάπης τους, τῆς δύναμης πού ἐκπέμπει ἡ ὄψη τους, τό πρόσωπό τους πού ἀκτινοβολεῖ ἀγάπη, ἡ ὅλη τους συμπεριφορά, αὐτό τό “κάτι” πού ὑπερβαίνει τίς φυσικές δυνάμεις, ἀλλά τό ἀναδίδει ἡ παρουσία τους. Καί λέμε ὅτι ἐδῶ ἀκτινοβολεῖ ὁ Χριστός πού μέ ἀγαπᾶ καί μέ φέρνει σέ ἐπικοινωνία μέ τό Πνεῦμα Του» (π. Μάρκου-Ἀντωνίου Κόστα Ντέ Μποργκάρ, Πρόσωπο καί Σταυρός (συζητήσεις μέ τόν π. Δημήτριο Στανιλοάε, ἐκδ. “Ἐν πλῷ”, 2014, σ. 119, 121).

Καί γιά τό 2023 ὑπάρχει ἡ ἐλπίδα. Δέν εἶναι ἡ κτίση (ὅπως ἐμεῖς ἰδιοτελῶς τήν μεταβολίζουμε), ἀλλά ὁ Κτίστης πού ἦρθε στά μέτρα μας, γιά νά ρθοῦμε στά μέτρα τῆς δικῆς Του συγκατάβασης.

†Ὁ Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως & Πολυκάστρου Δημήτριος

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ