Μὲ τὸν ἀναστάσιμο Ὄρθρο καὶ τὴν θεία λειτουργία ξεκίνησε καὶ ἡ σημερινὴ 8η ἡμέρα τῶν ΕΟΡΤΙΩΝ 2025.

Συλλειτούργησαν οἱ ἐφημέριοι τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ, ὁ Προϊστάμενος Αἰδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος π. Θεμιστοκλῆς Στ. Χριστοδούλου, ὁ Αἰδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Καλποῦζος ὶ οἱ πρεσβύτεροι π. Σπυρίδων Βίτσης καὶ π. Θωμᾶς Μάντζιος, ὁ πρεσβύτερος π. Γεώργιος Ἀνεστόπουλος, κληρικὸς τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Διδυμοτείχου, Ὀρεστιάδος καὶ Σουφλίου καὶ μαζί τους ὁ Πανοσιολογιώτατος Ἀρχιμανδρίτης π. Εὐσέβιος Μεάντζια, κληρικὸς τῆς ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας, ὁ ὁποῖος καὶ προέστη τῆς θείας Λειτουργίας.

Τὸν θεῖο λόγο κήρυξε ὁ π. Εὐσέβιος, ποὺ μεταξὺ ἄλλων τόνισε τὴν σημασία τοῦ ἱεροῦ σαρανταλείτουργου, ποὺ τελεῖται τὴν περίοδο πρὸ τῶν Χριστουγέννων.

Οἱ καθημερινὲς λειτουργίες ποὺ τελοῦν οἱ ἱερεῖς προσελκύουν τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ αὐτὸ τὸ θεῖον ἔλεος κρατᾶ τὸν κόσμο.

Οἱ καθημερινὲς λειτουργίες ποὺ τελοῦν οἱ ἱερεῖς προσελκύουν τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ αὐτὸ τὸ θεῖον ἔλεος κρατᾶ τὸν κόσμο. Tὸ αἷμα Του ὁ Χριστὸς ἔχυσε πάνω στὸν σταυρὸ γιὰ τὴν σωτηρία ὅλης τῆς ἀνθρωπότητος, γιὰ νὰ γίνουμε ὅλοι σύσσωμοι, νὰ γίνουμε ἕνα σῶμα, τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας Του. Σκοπὸς τῆς θυσίας τοῦ Χριστοῦ εἶναι νὰ γίνουμε θεοφόροι.

Ὁ ἁγιασμὸς τῶν ἀνθρώπων εἶναι αὐτὸ ποὺ χρειάζεται ἡ κοινωνία μας. Καὶ ἁγιωσύνη δὲν εἶναι μόνο ἡ ἄσκηση, χρειάζεται καὶ τὸ μυστήριο τῆς σωτηρίας, αὐτὸ ποὺ θὰ μᾶς χαρίσει τὴν αἰώνια ζωή.

Ἡ σωτηρία βρίσκεται μέσα μας καὶ ἄν σκύψουμε βαθιὰ στὸν ἔσω ἄνθρωπο, θὰ ἀνακαλύψουμε ἕναν ὄμορφο κόσμο.

Ὄμορφο γιατὶ ὁ Θεὸς μᾶς ἔκανε εἰκόνα του, ὁ κάθε ἄνθρωπος εἶναι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Ὅταν βλέπουμε ἔτσι τοὺς συνανθρώπους μας τότε θὰ ἔρθει ἡ εἰρήνη καὶ ἡ γαλήνη στὴν κοινωνία.

Περαίνοντας τὴν ὁμιλία του ὁ π. Εὐσέβιος εὐχήθηκε τοῦτα τὰ Χριστούγεννα νὰ δεχθοῦμε πλούσια τὴν χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ νὰ γίνουμε φῶς στὴν κοινωνία.

Μετὰ τὸ πέρας τῆς θείας Λειτουργίας οἱ ἱερεῖς καὶ τὸ ἐκκλησίασμα κατευθύνθηκαν στὸ Πνευματικὸ Κέντρο τῆς Ἐνορίας, ὅπου ἔγιναν τὰ ἐγκαίνια τῆς ἐκθέσεως Βυζαντινῶν εἰκόνων, τὶς ὁποῖες φιλοτέχνησε ὁ ἁγιογράφος π. Εὐσέβιος Μεάντζια.

Παρὼν στὰ ἐγκαίνια ἦταν καὶ ὁ π. Σταμάτης Σκλήρης, διδάσκαλος τοῦ π. Εὐσεβίου στὴν ἁγιογραφία. Προλογίζοντας τὴν παρουσίαση τῆς ἔκθεσης ὁ Προϊστάμενος τοῦ Ναοῦ π. Θεμιστοκλῆς Χριστοδούλου ἐξέφρασε τὴν χαρὰ καὶ τὴν τιμὴ γιὰ τὴν ἐνορία νὰ φιλοξενεῖ τὰ ἔργα τοῦ π. Εὐσεβίου, ὁ ὁποῖος μὲ ἕναν ὅλως ἰδιαίτερο καὶ δικό του τρόπο ἀπέδωσε τὶς ἱερὲς μορφὲς στὰ ἔργα του.

Στὴν συνέχεια ἔλαβε τὸν λόγο ὁ π. Σταμάτης Σκλήρης δίνοντας κάποια ἀπὸ τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς ὀρθόδοξης εἰκονογραφίας καὶ τονίζοντας τὴν σημασία τῶν εἰκόνων.

Ἡ εἰκόνα, ἀνέφερε χαρακτηριστικά, εἶναι γέννημα τοῦ πένθους γιὰ τὸν Χριστό. Ἕνα ἀπὸ τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς εἰκόνας εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἐρριμμένες σκιές. Δηλαδή, οὔτε τὰ πρόσωπα οὔτε τὰ κτήρια ἀφήνουν τὴν σκιά τους, ὅπως συμβαίνει στὸν φυσικὸ κόσμο. Αὐτὸ θέλει νὰ δείξει ὅτι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία εἶναι τὸ σύμπαν, ἔρχεται ἔξωθεν καὶ ἄνωθεν.

Ἡ εὐλογία τοῦ Χριστοῦ εἶναι τὸ φῶς ποὺ φωτίζει τοὺς ἁγίους, ὅπως ὁ Πατὴρ φωτίζει τὸν Υἱό Του στὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ καὶ ὁ Υἱὸς δίνει φῶς σὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους.

Ἡ φωταγωγικὴ τῆς φύσεως λέγεται νόμος τῆς εὐθύγραμμης διαδόσεως τοῦ φωτός, δηλαδή, ὅπου πέσει τὸ φῶς ἡ πίσω πλευρὰ σκιάζεται.

Ἔτσι ὅλος ὁ κόσμος χωρίζεται σὲ δύο στρατόπεδα, τὰ φωτισμένα καὶ τὰ σκιασμένα σώματα. Στὴν εἰκόνα αὐτὸ τὸ φαινόμενο δὲν ὑπάρχει.

Στὴν κοσμικὴ ζωγραφικὴ λειτουργεῖ ὁ νόμος τῆς εὐθύγραμμης διαδόσεως τοῦ φωτός, δηλαδὴ οἱ φυσικοὶ νόμοι. Στὴν εἰκόνα ὑπερβαίνονται οἱ φυσικοὶ νόμοι καὶ μόνο φωτίζονται τὰ πρόσωπα στὸ κέντρο μένεοντας μόνο μία σκιὰ περιμετρικὰ τοῦ προσώπου.

Στὴν σωστὴ Ὀρθόδοξη εἰκονογραφία, ὅπου εἰκονίζεται ἕνα σπίτι, τὰ πρόσωπα δὲν εἰκονίζονται μέσα σ’ αὐτό, ἀλλὰ μπροστὰ ἀπὸ αὐτό. Ὁτιδήποτε συμβαίνει, γίνεται ἐνώπιος ἐνωπίῳ, διότι καὶ στὸν Παράδεισο δὲν θὰ βρίσκεται ἄλλος κοντὰ κι ἄλλος μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεό.

Ὅλοι θὰ ἔχουν συμμετοχὴ στὸ θεῖον φῶς. Ἡ εἰκόνα ἔχει τὸ χάρισμα νὰ μᾶς ἑνώνει μὲ τὸν Χριστὸ καὶ δι’ Αὐτοῦ μὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους γύρω μας.

Ἡ εὐλογία τῆς εἰκόνας εἶναι ὅτι ἐκφράζει κοινωνία θείων προσώπων. Ἡ εἰκόνα μὲ τὴν ὑπερφυᾶ παρουσία τοῦ Ἁγίου πάνω στὴν εἰκόνα δείχνει ὅτι μέσα στὴν Λειτουργία πραγματώνεται μία κοινωνία προσώπων,  αὐτῶν ποὺ συμμετέχουν στὴν θεία Λειτουργία καὶ θὰ κοινωνήσουν.

Ὅλοι εἴμαστε ἀγαπημένοι καὶ προσδοκοῦμε νὰ ἔρθουν τὰ ἔσχατα, ὅπου ὁ Κύριος θὰ μᾶς ἀνοίξει τὶς πύλες τοῦ Παραδείσου.

Καὶ κατέληξε εὐχόμενος ὅλοι νὰ ἀξιωθοῦμε νὰ βρεθοῦμε στὸν Παράδεισο.

Ἀκολούθως ὁ π. Εὐσέβιος Μεάντζια εὐχαρίστησε τὸν Μακαριώτατο Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟ τὸν Β΄, μὲ τὴν εὐλογία τοῦ ὁποίου παρουσιάζεται αὐτὴ ἡ ἔκθεση.

Στὴν συνέχεια εὐχαρίστησε τὸν π. Θεμιστοκλῆ ποὺ εἶχε τὴν πρωτοβουλία καὶ τὴν ἔμπνευση γι’ αὐτὴν τὴν ἔκθεση, τὸν π. Σταμάτη Σκλήρη, ποὺ εἶναι δάσκαλός του, ὅπως εἶπε, καὶ ὡς πνευματικὸς καὶ ὡς ἁγιογράφος καὶ τέλος ὅλους τοὺς πιστοὺς ποὺ σήμερα διέθεσαν χρόνο γιὰ νὰ δοῦν τὰ ἔργα του. 

Ἀμέσως μετὰ τὸ περιηγήθηκε τὴν ἔκθεση μὲ ὁδηγὸ τὸν π. Εὐσέβιο ποὺ ἑρμήνευσε τὰ ἔργα καὶ τὴν τεχνοτροπία του.

Ἡ ἔκθεση θὰ διαρκέσει ἀπὸ 7/12 ἕως 13/12/2025 στὶς ὧρες 11:00π.μ. – 13:00, κατὰ τὶς ὁποῖες ὁ π. Εὐσέβιος θὰ δέχεται τὸ κοινό.

Στὶς 12:00 τὸ μεσημέρι ἔγινε Ἱερὰ Παράκληση στὸν Ὅσιο Γεράσιμο τὸν Ὑμνογράφο, στὶς 6:00μ.μ. ὁ Ἑσπερινὸς καὶ στὶς 6:30 Ἱερὸν Εὐχέλαιον ἐπὶ τῇ ἐλεύσει τῆς μεγάλης ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων, τὸ ὁποῖον ἐτέλεσαν οἱ ἱερεῖς τοῦ Ναοῦ προεξάρχοντος τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Ρωγῶν κ. Φιλοθέου.

Στὸ τέλος τῆς Ἀκολουθίας ὁ Θεοφιλέστατος διένειμε σὲ ὅλους τοὺς πιστοὺς φιαλίδιο μὲ εὐχέλαιο.

Ἡ ὁμιλία τῆς ἡμέρας ἔγινε στὶς 7:00μ.μ. ἀπὸ τὸν Πανοσιολογιώτατο Πρωτοσύγκελλο τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Ἑλασσῶνος, Ἀρχιμανδρίτη Βησσαρίωνα Καραλάσκο, μὲ θέμα: «Ἀφίημι ὑμῖν τὴν πόλιν καὶ τὰ βασίλεια.

Γρηγόριος Θεολόγος, ὁ ἐλεύθερος καὶ ἀνυπότακτος ἀετὸς τῆς θεολογίας». 

Προλογίζοντας τὴν ὁμιλία ὁ π. Θεμιστοκλῆς Χριστοδούλου ὑπενθύμισε ὅτι διεξάγονται τὰ 7α ΕΟΡΤΙΑ 2025 μὲ τὶς εὐλογίες τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ τοῦ Β΄.

Τόνισε ὅτι αὐτὲς οἱ ἐκδηλώσεις γίνονται πρὸς ἐπιστηριγμὸ τῶν πιστῶν. Δὲν εἶναι αὐτοσκοπὸς τὰ ΕΟΡΤΙΑ· ἔχουν σκοπὸ νὰ εἶναι ἕνα μικρὸ Πανεπιστήμιο, ὥστε νὰ πάρουμε λιπαρὰ γνώση τῶν Πατέρων μας.

Μὲ τὸ άφιέρωμα στὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸν Θεολόγο συμπληρώνουμε τὴν εὐλογημένη τριάδα τῶν τριῶν μεγάλων Ἱεραρχῶν, προστατῶν τῶν Γραμμάτων καὶ τῆς Παιδείας, ἡ ὁποῖοι μὲ τὴν θεολογία τους μᾶς στηρίζουν μέχρι σήμερα. ΟἹ Πατέρες εἶναι ἐπίκαιροι εἰς τὸ διηνεκές. Δὲν εἶναι ὀπισθοδρόμηση ἡ μελέτη τῶν Πατέρων. Μία Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στερούμενη αὐτὴ τὴν γνώση εἶναι καταδικασμένη σὲ ἀφάνεια.

Συνεχίζοντας ἐξέφρασε τὴν χαρά του γιὰ τὴν παρουσία τοῦ ἐκλεκτοῦ προσκεκλημένου ὁμιλητή, τὸν Πανοσιολογιώτατο Ἀρχιμανδρίτη π. Βησσαρίωνα Καραλάσκο. Εὐχαρίστησε τὸν Μητροπολίτη Ἐλασσῶνος κ. Χαρίτωνα ποὺ ἔδωσε τὴν κανονικὴ ἄδεια στὸν π. Βησσαρίωνα.

Παίρνοντας τὸν λόγο ὁ π. Βησσαρίων εὐχαρίστησε τὸν π. Θεμιστοκλῆ γιὰ τὴν πληθωρικὴ ἀγάπη του, ποὺ τὸν ἔφερε ἐδῶ γιὰ νὰ μιλήσει, ἔχοντας ὑποχρέωση πρωτίστως στὸν Μακαριώτατο Ἀρχιεπίσκοπο ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟ τὸν Β’, ὁ ὁποῖος ὁλοθύμως ἔδωσε τὴν σχετικὴ ἄδεια.

Ὁ π. Βησσαρίων ἐπέλεξε νὰ δείξει τὴν ἁγιότητα καὶ τὸ μεγαλεῖο καὶ τὰ ὑψηλὰ μέτρα ἀρετῆς ποὺ ἔφτασε ὁ Ἅγιος Γρηγόριος μέσῳ τοῦ τρόπου ποὺ βίωσε τὴν πίστη του καὶ τοῦ τρόπου ποὺ ἔδρασε μέσα στὰ λίγα χρόνια ποὺ ἦταν Ἀρχιεπίσκοπος Κων/πόλεως. 

Στὸ πλαίσιο αὐτὸ ἔδωσε τὴν περιρρέουσα ἀτμόσφαιρα τῆς ἐποχῆς. Σὲ πολιτικὸ ἐπίπεδο, στὴν Δύση ἐπικρατεῖ ἡ καθαρὴ Ὀρθοδοξία ἐνῶ στὴν Ἀνατολὴ ἡ κατάσταση εἶναι τραγική.

Ὁ φιλοαρειανὸς αὐτοκράτορας ὑποδαυλίζει διωγμοὺς κατὰ τῶν ὀρθοδόξων καὶ παραδίδει τοὺς ναοὺς τῆς Κων/πολης στοὺς Ἀρειανούς.

Σὲ θρησκευτικὸ ἐπίπεδο, οἱ ὀρθόδοξοι ἔχασαν τὰ πάντα, τοὺς ἔμεινε μόνο ἡ πίστη. Οἱ αἱρετικὲς ὁμάδες μέσα στὴν Πόλη πολλές.

Ὁ Γρηγόριος ἀσκητεύει στὴν Σελεύκεια καὶ ζῆ εὐτυχὴς μὲ ἐμπειρίες θεώσεως. Μέσα σ’ αὐτὲς τὶς συνθῆκες καλεῖται ἀπὸ λίγους ὀρθοδόξους Ἐπισκόπους, μᾶλλον πέριξ τῆς Κων/πόλεως, νὰ γίνει Ἀρχιεπίσκοπος γιὰ νὰ ξανακάνει τὴν Πόλη καὶ τὴν Ἐκκλησία Ὀρθόδοξη.

Τέλη τοῦ 378 ὁ Γρηγόριος φθάνει στὴν Κων/πολη, ὅπου τὸν περιμένει ἕνα πλῆθος ἀρειανῶν ποὺ τὸν ὑποδέχεται μὲ ξύλα, πέτρες καὶ ρόπαλα. Τὸν πετροβολοῦν, ἀλλὰ διασώζεται ἀπὸ συγγενικὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα τοῦ παραχώρησαν ἕνα κτήριο, τὸ ὁποῖο θὰ ὀνομάσει Ἁγία Ἀναστασία καὶ ἀπὸ ἐκεῖ κηρύττει. Ἡ Ἁγία Ἀναστασία ἔγινε σημεῖο τῶν Ὀρθοδόξων. 

Τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς διακονίας του:

1. Βαθεῖς θεολογικοὶ λόγοι. Ἡ αἴσθηση ποὺ βγαίνει ἀπὸ αὐτοὺς εἶναι ὅτι ἀφοροῦν ὅλη τὴν Ἐκκλησία σὲ βάθος αἰώνων καὶ ὄχι μόνο ὅσους τὸν ἄκουγαν.
2. Ἡ ἀσκητικότητά του. 
3. Ἡ ἀπέχθειά του στὰ ἀξιώματα. Δὲν διακρίνει τοὺς ἀνθρώπους μὲ βάση τὰ ἀξιώματα. Ἐπιφανεῖς καὶ ἄσημοι εἶναι γι’ αὐτὸν τὸ ἴδιο.
4. Ἀποφεύγει τὶς τιμές. Τὸ μόνο ποὺ τὸν ἐνδιαφέρει εἶναι νὰ γεωργήσει τὸ ποίμνιό του. Ὁ μισθός του εἶναι αὐτὴ ἡ γεώργηση καὶ νὰ μἀθουν οἱ ἄνθρωποι νὰ ὁμολογοῦν τὴν Ἁγία Τριάδα.
5. Τὸ κήρυγμά του διακρίνουν δύο στοιχεῖα: α) εἶναι σύμφωνα μὲ τὶς ἀποφάσεις τῆς Συνόδου τῆς Νίκαιας καὶ β) ἀναφέρονται στὴν Ἁγία Τριάδακαὶ στὸ Ἅγιο Πνεῦμα.

Ἡ δύναμη καὶ ἡ γλυκύτητα τοῦ λόγου του κάνουν ὥστε ἕνα ἑτερόκλητο πλῆθος ὀρθοδόξων, αἱρετικῶν, διαφόρων περιέργων νὰ συνωθεῖται γιὰ νὰ ἀκούσει τοὺς λόγους του.

Ὁ κατὰ τὸ σῶμα ἀδύναμος καὶ ἀσθενικὸς Γρηγόριος ὅμως κάποια στιγμὴ κάνει τὴν ἀνατροπή. Τὸ Πάσχα τοῦ 379 καὶ χωρὶς νὰ εἶναι ἀκόμη Ἀρχιεπίσκοπος Κων/πόλεως ἀνακοινώνει ὅτι θὰ κάνει βαπτίσεις.

Αὐτὸ ἐξοργίζει τοὺς ἀρειανούς, οἱ ὁποῖοι τὸ Μ. Σάββατο τὸ βράδυ εἰσέρχονται στὴν Ἁγία Ἀναστασία, προβαίνουν σὲ βανδαλισμοὺς καὶ προκαλοῦν τὸν φόνο ἑνὸς ἀνθρώπου.

Κατηγοροῦν γιὰ τὸν φόνο τὸν Ἅγιο Γρηγόριο, ἀλλὰ ἡ κατηγορἰα δὲν στοιχειοθετεῖται καὶ ὁ Ἅγιος ἀπαλλάσσεται. Τὴν ἑπόμενη ἡμέρα, ἀνήμερα τὸ Πάσχα παροτρύνει τοὺς ὀρθοδόξους νὰ συγχωρήσουν τοὺς αἱρετικοὺς. Δὲν ἔχει νὰ πεῖ ἕναν κακὸ λόγο.

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος δὲν ἦταν αὐστηρὸς μὲ τοὺς αἱρετικούς.Εἶναι αὐστηρὸς μὲ τοὺς Ὀρθοδόξους. Σὲ δύο λόγους του στρέφεται μὲ ἔνταση ἐνάντια στὴν ἐκκλησιαστικὴ ἀτάξία.

Μιλᾶ γιὰ πνευματικὴ ἀταξία καὶ στηλιτεύει τὶς πλάνες τῶν ὀρθοδόξων, ποὺ νομίζουν ὅτι, ἐπειδὴ ὑπέστησαν διωγμούς, τοὺς ἐπιτρέπεται νὰ κάνουν ὁτιδήποτε. Ἐντοπίζει αἱρετικὲς ἀποκλίσεις μέσα στὴν Ἒκκλησία καὶ τὶς ἀποδίδει  στὴν ἄγνοια καὶ τὴν θεολογικὴ ἀπειρία. Δέχεται ἐπιθέσεις καὶ ἀπὸ ὀρθοδόξους.

Απὸ ἄλλους γιατὶ δὲν ἐκδικήθηκε τοὺς ἀρειανοὺς καὶ ἀπὸ ἄλλους ἐπειδὴ δὲν εἶχε ἐπισημότητα καὶ ἐπιβλητικότητα, ὅτι δὲν ἔχει λαμπρὰ ἄμφια καὶ λαμπρότητα.

Στὶς τελευταῖες κατηγορίες ἀπαντᾶ μὲ μιὰ δόση εἰρωνείας ὅτι ἀγνοοῦσε ὅτι ἡ ἅμιλλά του ἦταν πρὸς ὑπάτους, ἐπάρχους καὶ στρατηγούς. Ἐκεῖνον ἕνα μόνο τὸν ἐνδιαφέρει, ἡ ἀρετὴ τοῦ ἀνθρώπου. Αὐτὴ δὲν ἔχει κέρδη, ἔχει μόνο ἕναν σκοπό, ποὺ ἀποβλέπει στὸ καλὸ τῶν ἄλλων.

Δύο περιστατικὰ καταδεικνύουν τὸ ὕψος τῆς ἀρετῆς τοῦ ἀνδρός.

Τὸ πρῶτο: Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ἀναγνωρίζει τὴν ἀξία τοῦ ἄλλου. Ἐπαινεῖ τὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο στὴν ἐπέτειο τῆς μνήμης του ὀνομάζοντάς τον στύλο τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ λέγοντας ὅτι ὁ ἔπαινος γιὰ τὸν Ἀθανάσιο εἶναι ἔπαινος γιὰ τὴν ἀρετή. Τοῦ ἀναγνωρίζει τὸ πρωτεῖο τῆς ἀληθείας καὶ τὸ πρωτεῖο τῆς θυσίας ὑπὲρῆς Ὀρθοδόξου πίστεως.

Τὸ δεύτερο: Τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς τοῦ 379 ὁ Ἅγιος Γρηγόριος θὰ ἐκφωνήσει τὸν 41ο λόγο του. Ὅ,τι βίωμα εἶχε, ὅ,τι τρύγησε ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ χρόνια ὁλόκληρα, τὸ βλέπουμε ἐκεῖ. Ἡ ὑμνολογία, οἱ λόγοι τῶν Πατέρων καὶ ὅ,τι ἄλλο ὑπάρχει ὡς ἐμπειρία Θεοῦ μέσα στὴν Ἐκκλησία, εἶναι συναγμένα σ’ αὐτὸν τὸν λόγο. Αὐτὸν τὸν λόγο χρησιμοποίησε ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς γιὰ νὰ φτιάξει τοὺς ὕμνους του.

Ὅμως ὁ Ἅγιος Γρηγόριος εἶχε καὶ ἕνα ὀλίσθημα. Δὲν ἀντιλήφθηκε τὸν χαρακτῆρα καὶ τὸ ἦθος τοῦ ἀρριβίστα κυνικοῦ φιλοσόφου Μάξιμου, ὁ ὁποῖος προσπάθησε μὲ πλάγια μέσα νὰ γίνει Ἀρχιεπίσκοπος Κων/πόλεως.

Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς προκάλεσε μεγάλη ἀναταραχὴ στὴν Ἐκκλησία. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος γιὰ νὰ ἐπανορθώσει τὸ ὀλίσθημά του ζητᾶ συγγνώμη ἀπὸ τοὺς πιστοὺς καὶ ἀνακοινώνει ὅτι θὰ φύγει, διότι ἔβλαψε τὴν Ἐκκλησία. Τότε ὁ λαὸς ἔβγαλε μιὰ συγκλονιστικὴ κραυγὴ παρακαλώντας τον νὰ μὴ φύγει, διότι ἄν φύγει θὰ πάρει μαζί του τὴν Ἁγία Τριάδα.

Συμφωνεῖ μαχζί τους νὰ ἀποσυρθεῖ γιὰ λίγο καὶ νὰ ἐπανέλθει. Ἐπιστρέφοντας ἐκφωνεῖ τοὺς πέντε περίφημους θεολογικούς του λόγους. Ὅλη ἡ ὀρθόδοξη διδασκαλία μέχρι τὴν 7η Οἰκουμενικὴ Σύνοδο βρίσκεται συνοψισμένη σ’ αὐτοὺς τοὺς πέντε λόγους. Αυτόὺς τοὺς λόγους ἀκούει ὁ Εὐάγριος ὁ Ποντικὸς καὶ ἀποφασίζει νὰ ἀφιερωθεῖ στὴν ἀσκητικὴ ζωή. Δὲν ὑπάρχει στὴν Ἐκκλησία τίποτε περισσότερο νὰ εἰπωθεῖ πέρα ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς λόγους.

Ὅταν τὸ 380 ἔρχεται ὁ Θεοδόσιος νὰ ἐγκατασταθεῖ στὴν Κων/πολη, μετὰ τὴν ἄρνηση τοῦ ἀρειανοῦ Ἀρχιεπισκόπου νὰ ἀποδεχθεῖ τὴν ἀπόφαση τῆς Νικαίας, καλεῖ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο καὶ μέσα στὸν Ναὸ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων τοῦ λέει τὸ συγκλονιστικό: Σοῦ δίνει ὁ Θεὸς μέσῳ ἐμοῦ τὸν ναό, γιὰ τοὺς κόπους σου γιὰ τὴν ὀρθοδοξία. 

Ὅμως ὁ Γρηγόριος δὲν θέλει νὰ γίνει Ἀρχιεπίσκοπος. Ἔχει βαθιὰ αἴσθηση τῆς προσωρινότητας καὶ θέλει μόνο νὰ βοηθήσει μὲ ὅλες του τὶς δυνάμεις τὴν Ἐκκλησία καὶ νὰ φύγει.

Ἡ προσδοκία του εἶναι νὰ ζήσει μὲ τὸν Θεό του καὶ νὰ χαθεῖ. Τελικὰ οἱ ναοὶ δίδονται στὸν Γρηγόριο, πρᾶγμα ποὺ ἐξοργίζει τοὺς ἀρειανούς. Καταστρώνουν σχέδιο δολοφονίας του, ποὺ ὅμως ἀπέτυχε, διότι ὁ ἐπίδοξος δολοφόνος κατεπλάγη ἀπὸ τὸ φῶς ποὺ ἐξέπεμπε τὸ πρόσωπο τοῦ Ἀγίου καὶ τοῦ ἔπεσε τὸ μαχαίρι. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος συγχωρεῖ. 

Μὲ τὴν ἐπιρροὴ τοῦ Γρηγορίου ὁ Αὐτοκράτορας Θεοδόσιος ὑπογράφει διάταγμα, μὲ τὸ ὁποῖο θέτει ὡς κανόνα πίστεως τῆς Ἐκκλησίας, τὴν πίστη τῆς Νικαίας. Ὡς Ἀρχιεπίσκοπος ἀρχίζει νὰ στηλιτεύει ὄλη τὴν χυδαιότητα τῆς Πόλης μὲ μεγάλη ἔνταση.

Ἐκείνη τὴν περίοδο γίνεται ἡ Β΄ Οίκουμενικὴ Σύνοδος, κατὰ τὴν ὁποία ἔγινε ἡ ἐκλογὴ καὶ ἡ ἐγκατάσταση τοῦ Γρηγορίου. Ἡ πεῖρα του ἀπὸ τὴν Σύνοδο αὐτὴ εἶναι πικρή. Ἐκεῖ θὰ δώσει τὴν τελευταία του μάχη. Τὸν κατηγοροῦν ὡς καινόδοξο, νεωτεριστὴ δηλαδὴ καὶ ὅτι ἀποκαλεῖ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα Κύριο.

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Συντάσσει τὴν διαθήκη του πρὶν τὸ τἐλος τῆς Συνόδου, διαισθανόμενος ὅτι θὰ πεθάνει καὶ ὑπογράφει γιὰ πρώτη φορὰ ὡς Ἐπίσκοπος τῆς Καθολικῆς Ἐκκλησίας τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει. Λίγο καιρὸ μετὰ τὴν ἔναρξη τῆς Συνόδου καταφθάνουν κάποιοι καθυστερημένοι Ἐπίσκοποι ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο καὶ τὴν Μακεδονία καὶ ἀμφισβητοῦν τὴν ἐκλογή του ὡς νόμιμη. Γίνεται μεγάλη άναταραχὴ ἀλλὰ ἐκεῖνος δεν ἀντιδρᾶ παρὰ τὶς προτροπὲς τῶν ὀρθοδόξων.

Ὅταν εἶδε ὅτι ὅλα βαίνουν εἰς βάρος τοῦ δόγματος, ἐνημερώνει τὸν Αὐτοκράτορα γιὰ τὴν πρόθεσή του νὰ παραιτηθεῖ καὶ νὰ φύγει.

Συντάσσει τὸν Συντακτήριο λόγο του, ὅπου ἀναφέρει ὅτι ὅλοι οἱ θεολογικοί του λόγοι εἰρήνευσαν καὶ δὲν ἐκδικήθηκαν κανέναν. Ἀναφέρθηκε στὴν Τριαδολογία, στὴν Πνευματολογία, στὴν ἀδιαφορία του γιὰ τὰ ἀξιώματα, στοὺς ἀγῶνες του γιὰ τὸν λαὸ ἔνδακρυς, στὴν ἀναγκαστικὴ ἐνθρόνισή του ποὺ ἔγινε ἐκθρόνιση, τὴν προσωπική του ἐξουσία ποὺ δὲν ἀσκήθηκε σὲ βάρος τοῦ λαοῦ οὔτε χάριν προσωπικῶν ἐπιδιώξεων.

Στὸ τέλος ζητᾶ μόνο τὸν σεβασμὸ τῶν κόπων καὶ τῶν λευκῶν του μαλλιῶν. Θυμᾶται τότε τὴν ἐρημία, τὴν ἀγροικία καὶ τὸν Θεό. Αὐτὰ μόνο τοῦ ἀρκοῦν.

Ὁ Ἅγιος ἐντελῶς καταβεβλημένος ἀπέρχεται. Τελειώνει μὲ τὴν προτροπὴ στὸ ποίμνιό του νὰ φυλᾶνε τὴν παρακαταθήκη, νὰ θυμοῦνται τὸν λιθοβολισμό του.

Στὸν Ἅγιο Γρηγόριο ὡς Θεολόγο τοῦ προσγράφονται δύο τινὰ:

1. Εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἀπὸ νωρὶς μίλησε ἀνοιχτὰ γιὰ τὴν Ἁγία Τριάδα. Ὀντας ἀκόμα πρεσβύτερος μίλησε γιὰ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα.
2. Στὸν 12ο λόγο του παραδέχεται ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα κατευθύνει τὰ πάντα καὶ κυρίως εἶναι αὐτὸ ποὺ κατευθύνει τὴν δική του ζωή.

Ὁ π. Βησσαρίων ἔκλεισε τὴν ὁμιλία του μὲ τὴν προτροπὴ τοῦ Ἁγίου: Πλησιάστε τὴν ἀλήθεια, μεταστραφεῖτε ἔστω κι ἂν εἶναι ἀργά καὶ τιμῆστε τὸν Θεὸ περισσότερο ἀπὸ μιὰ συνήθεια καὶ παράδοση. 

Στὸ ἐνοριακὸ Ἀρχονταρίκι, μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁμιλίας, ὁ π. Βησσαρίων συζήτησε μὲ τοὺς πιστοὺς καὶ ἀπάντησε σὲ ἐρωτήσεις τους.

Τὸ τέλος στὶς ἐκδηλώσεις τῆς ἡμέρας ἔδωσε τὸ Μικρὸ Ἀπόδειπνο μετὰ Χαιρετισμῶν στὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο καὶ ἡ μονολόγιστη εὐχή. 

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ