Σύλληψις τῆς Ἁγίας Ἄννης σήμερα καὶ τὰ ΕΟΡΤΙΑ μας ξεκίνησαν μὲ Ὄρθρο καὶ Θεία Λειτουργία. Στὶς 12 τὸ μεσημέρι ἐψάλη Ἱερὰ Παράκληση στὴν Θεοπρομήτορα Ἁγία Ἄννα, στὴν διάρκεια τῆς ὁποίας διαβάστηκαν εἰδικὲς εὐχὲς γιὰ τὴν λύση τῆς ἀτεκνίας. Στὶς 4:30 μ.μ. ἔγινε πρακτικὸ μάθημα παρασκευῆς προσφόρου, τὸ ὁποῖο παρακολούθησαν πολλὲς ἐνορίτισσες μὲ ἐνδιαφέρον.

Ἀκολούθησε ὁ Ἑσπερινὸς καὶ ὁ Μέγας Παρακλητικὸς κανόνας στὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο. Τὴν ὁμιλία τῆς ἡμέρας ἔκανε ὁ Πανοσιολογιώτατος Ἀρχιμανδρίτης π. Φιλούμενος Ρούμπης, Γενικὸς Γραμματέας τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν καὶ Προϊστάμενος τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Δημητρίου Ὅπλων Κάτω Πατησίων, μὲ θέμα: «Οἱ ἐντολὲς καὶ τὸ θέλημα κατὰ τὸν Μέγα Βασίλειο».

«Μὲ τὶς εὐλογίες τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου μας» εἶπε καλωσορίζοντας τὸν ὁμιλητὴ ὁ Προϊστάμενος τοῦ Ναοῦ π. Θεμιστοκλῆς Χριστοδούλου, «καλέσαμε ἀπόψε στὰ ΕΟΡΤΙΑ μας τὸν καλὸ οἰακοστρόφο τῆς ἐνορίας του καὶ τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς μας καύχημα, τὸν π. Φιλούμενο Ρούμπη, ποὺ διακονεῖ στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγ. Δημητρίου Ὅπλων. Ἐκλεκτὸς λειτουργὸς καὶ ἐγκρατὴς περὶ τὰ φιλολογικά, θὰ μᾶς ἀναπτύξη ἀπόψε τὸ θέμα του».

Ὁ π. Φιλούμενος εὐχαρίστησε γιὰ τὴν πρόσκληση καὶ ἐξέφρασε τὴν χαρὰ του ὅταν ἔρχεται στὸν Ἅγιο Ἐλευθέριο, διότι θυμᾶται τὰ χρόνια ποὺ τὸν στήριζε καὶ τὸν κατηύθυνε ὁ π. Θεμιστοκλῆς μὲ πολλὴ ἀγάπη.

Εὐχαρίστησε καὶ τοὺς πατέρες τοῦ Ναοῦ, διότι ἡ παρουσία τους, ὅπως εἶπε, τὸν τιμᾶ ἰδιαίτερα.

Ἀναπτύσσοντας τὸ θέμα του, διατύπωσε εἰσαγωγικὰ τὴν θέση ὅτι ὅλοι εἴμαστε ἐν δυνάμει ἀσκητές. Ἕνα κατ’ ἐξοχὴν κομμάτι τῆς ἄσκησης τοῦ χριστιανοῦ εἶναι οἱ ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ θέλημα τοῦ ἀνθρώπου. Πρὶν προχωρήση στὴν θεολογικὴ διερεύνηση τῆς ἔννοιας τοῦ θελήματος, ἔδωσε τὴν διαφορὰ μεταξὺ τῶν ρημάτων βούλομαι καὶ θέλω καὶ τῶν οὐσιαστικῶν βούληση καὶ θέλημα καταλήγοντας ὅτι τὸ θέλημα σημαίνει πὼς ὑπάρχει κάτι ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ γίνη, ὅμως ἐγὼ ἔχω μιὰ πυρακτωμένη ἐπιθυμία νὰ γίνη. Ἔτσι ὁ Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς θὰ πῆ ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἕνα ὄν ποὺ ὁρίζει τὸ θέλημά του μ’ ἕναν καταπληκτικὸ τρόπο. Αὐτὸ τὸ θέλημα εἶναι μιὰ βαθιὰ καὶ ἄγνωστη ἐπιθυμία στὸν ἄνθρωπο, ριζωμένη μέσα του, ποὺ ζητᾶ καὶ ὀρέγεται κάτι: τὴν θλιβερότητα τῆς ὕπαρξής του. Ὅ ἄνθρωπος ὡς λογικὸ ὄν κάνει τὰ πάντα συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα προσπαθώντας νὰ ὁλοκληρωθῆ.

Ὁ Μέγας Βασίλειος μελετώντας τὴν ἔννοια τοῦ θελήματος, ἀφορμᾶται ἀπὸ τὸ ἀποστολικό: νὰ διακρίνετε ποιό εἶναι τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ποὺ εἶναι πάντοτε ἀγαθὸ καὶ εὐάρεστο σὲ Αὐτὸν καὶ τέλειο. Ἑρμηνεύοντας τὸ χωρίο καὶ διερευνώντας τὴν ἔννοια τοῦ θελήματος ὁ Ἅγιος λέει τὰ ἑξῆς:

1. Πολλὰ εἶναι ἐκεῖνα ποὺ θέλει ὁ Θεός. Ἄλλα ἀπὸ μακροθυμία καὶ ἀγαθότητα καὶ λέγονται καὶ εἶναι ἀγαθά. Ἄλλα εἶναι κακά καὶ τὰ ἐπιτρέπει ἀπὸ ὀργὴ ἐξ αἰτίας τῶν ἁμαρτιῶν μας.

Ἐδῶ ὅμως γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: θέλει ὁ Θεὸς κακὰ πράγματα; Στὸ ἐρώτημα ἀπαντᾶ ὁ Ἅγιος Σωφρόνιος τοῦ Ἔσσεξ διακρίνοντας τὶς ἑξῆς κατηγορίες στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ: α) τὸ κατ’εὐδοκίαν θέλημά του. Εἶναι αὐτὸ ποὺ κατ’ ἐξοχὴν θέλει. β) τὸ κατ’οἰκονομίαν θέλημα. Αὐτὸ ποὺ δείχνει μιὰ πατρικὴ ὑποχώρηση γιὰ τὴν δική μας ἀδυναμία καὶ κάνει ἕνα ἄλλο θέλημα ἀπὸ τὸ κατ’ εὐδοκίαν, γ) τὸ κατὰ παραχώρησιν θέλημα, κατὰ τὸ ὁποῖο παρεμβαίνει ὁ Θεὸς καὶ μᾶς παιδεύει, μᾶς ἐκπαιδεύει καὶ δ) τὸ κατ’ ἐγκατάλειψιν θέλημα, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ζῆ μὲ ἀμετάβλητη σκληρότητα καὶ ἀναισθησία προκαλώντας τὴν ἐγκατάλειψή του ἀπὸ τὸν Θεό.

2. Ὅσα θέλει ὁ Θεὸς ἀπὸ μακροθυμία καὶ ἀγαθότητα αὐτὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰ θέλουμε κι ἐμεῖς καὶ νὰ τὰ μιμούμαστε.

3. Ὅσα ὅμως κακὰ ἔρχονται ἐναντίον μας μὲ ὀργὴ λόγῳ τῶν ἁμαρτιῶν μας καὶ λέγονται κακὰ ἐξ αἰτίας τῆς κακοπάθειας ποὺ φέρνουν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τὰ προκαλοῦμε μὲ κανέναν τρόπο. Δὲν πρέπει, ἐπειδὴ εἶναι θέλημα Θεοῦ οἱ ἄνθρωποι νὰ καταστραφοῦν ἀπὸ πεῖνα, ἐπιδημικὲς ἀσθένειες, πόλεμο ἢ κάτι ἄλλο παρόμοιο. Ἐμεῖς δὲν πρέπει νὰ ὑπηρετοῦμε τὸ θέλημα αὐτό, νὰ δυστυχοῦν οἱ ἄνθρωποι. Στὶς συμφορὲς νὰ ἀναλαμβάνουμε δράση.

4. Πολλὲς φορὲς ὁ Θεὸς ἔχει χρησιμοποιήσει ἀκόμα καὶ κακοὺς ὑπηρέτες. Ἐννοεῖ ὁ Μέγας Βασίλειος τὶς μεγάλες δοκιμασίες τοῦ ἀνθρώπου. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι ὁ Θεὸς τιμωρεῖ. Χρησιμοποιεῖ μεθόδους προσπαθώντας νὰ μᾶς συνετίση. Γιὰ παράδειγμα οἱ φυσικὲς καταστροφές. Ὁ Θεὸς ἔθεσε τὸν ἄνθρωπο μέσα στὸν παράδεισο βασιλέα τῆς κτίσεως. Ὅλη ἡ φύση εἶναι ὑπήκοος τοῦ ἀνθρώπου. Ἄν ἕνας βασιλιὰς εἶναι κακός, οἱ ὑπήκοοί του θὰ ἐπαναστατήσουν. Ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἔγινε κακὸς μὲ τὴν ἐπανάστασή του κατὰ τοῦ Θεοῦ, ἀρχίζει νὰ ἐπαναστατῆ καὶ ἡ φύση κατὰ τοῦ ἀνθρώπου. Βλέπουμε ἔτσι πολλὲς φυσικὲς καταστροφές, ποὺ δὲν εἶναι ὀργὴ τοῦ Θεοῦ, ὅπως λέγεται, ἀλλὰ ἡ ἐπανάσταση τῆς φύσης κατὰ τοῦ ἐπαναστάτη ἀνθρώπου. Τὴν ἐπανάσταση αὐτὴ χρησιμοποιεῖ ὁ Θεὸς πρὸς ὄφελος τοῦ ἀνθρώπου γιὰ νὰ τοῦ δείξη ὅτι ξέφυγε ἀπὸ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.

Στὸ σημεῖο αὐτὸ ὁ π. Φιλούμενος διευκρινίζει ὅτι τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ δὲν σημαίνει ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἕνα ἄβουλο ὄν, ποὺ κινεῖται σύμφωνα μὲ κάποιες ἐπιταγὲς ἔξω ἀπὸ τὴν βούλησή του. Τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ στὸν ἄνθρωπο εἶναι ἡ κατ’ ἐξοχὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ, γιατὶ τὸ θἐλημἀ Του εἶναι νὰ γίνη ὁ ἄνθρωπος ἕνας μικρὸς Θεός. Στὴν σκέψη τί γίνεται ἄν δὲν μοῦ ἀρέση ἢ φοβᾶμαι τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ μήπως πάθω κάποιο κακό, ὁ π. Φιλούμενος ἐξηγεῖ ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι πατέρας σπλαχνικός, ποὺ δὲν θέλει τὸ κακὸ τῶν παιδιῶν του καὶ ἀγαπᾶ τὰ παιδιά του χωρὶς ἰδιοτέλεια. Προτιμᾶ νὰ πληγώνεται ὁ ἴδιος βλέποντας τὴν ἀπομάκρυνσή τους ἀπὸ Ἐκεῖνον παρὰ νὰ καταργήση τὴν ἐλευθερία τους. Τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ εἶναι νὰ εἶμαι γαλήνιος. Καὶ εἶμαι γαλήνιος, εὐτυχισμένος καὶ ἁγιασμένος, ὅταν βαδίζω σύμφωνα μὲ κάποιες συνθῆκες. Ἄν φοβᾶμαι νὰ ἀκολουθήσω τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, σίγουρα θὰ ἔχω ἄγχος, θὰ εἶμαι δυστυχισμένος, σίγουρα δὲν θὰ ἀπολαύσω αγαθά, γιατὶ καὶ λάθη θὰ κάνω καὶ θὰ πληγωθῶ ἀπὸ αὐτά καὶ δὲν θὰ ἀπολαύσω καὶ τὴν ἁμαρτία ποὺ ἐπέλεξα.

5. Πρέπει πρῶτα νὰ γνωρίσουμε τί εἶναι τὸ ἀγαθὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Γιὰ νὰ τὸ γνωρίσω πρέπει πρῶτα νὰ γνωρίσω τὸν Θεό, νὰ σχετιστῶ μαζί του. Κι αὐτὸ γίνεται μὲ τοὺς ἑξῆς τρόπους: α) μὲ τὴν μελέτη καὶ τὴν προσευχὴ καὶ β) θέτοντας τὸ κάθε τι στὸν πνευματικό μου κι ἐκεῖνος συνεργαζόμενος μαζί μου μὲ ὁδηγεῖ πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.

Στὸ ἐρώτημα ἄν πρέπει οἱ δικές μας ἐπιθυμίες νὰ μὴ λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν, ὁ π. Φιλούμενος ἀπαντᾶ ὅτι εἶναι ἀναγκαῖο νὰ καταλάβουμε ὅτι οἱ ἐπιθυμίες μας σχετίζονται μὲ τὰ πάθη μας, ποὺ πρέπει μὲ τὴν βοήθεια τοῦ πνευματικοῦ νὰ παιδαγωγηθοῦν ὥστε νὰ κατευθυνθοῦν σωστά.

6. Ὑπάρχουν πολλὲς ἀρετές, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀσκοῦνται μὲ τὸν σωστὸ τρόπο. Ἄν π.χ. κάνης ἐλεημοσύνη γιὰ τὴν δόξα τῶν ἀνθρώπων, δὲν εἶναι εὐάρεστη στὸν Θεό. Γενικά, κάθε θἐλημα εἶναι εὐάρεστο στὸν Θεό, ὅταν πραγματοποιεῖται τὸ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου: Ὅλα νὰ τὰ κάνετε γιὰ τὴν δόξα τοῦ Θεοῦ.

7. Ὅταν κάτι εἶναι θέλημα Θεοῦ καὶ ἀγαθὸ καὶ εὐάρεστο, δὲν πρέπει νὰ ἐφησυχάζη κανείς, ἀλλὰ νὰ ἀγωνιᾶ καὶ νὰ φροντίζη ὥστε αὐτὸ νὰ εἶναι τέλειο καὶ χωρὶς παραλείψεις.

Οἱ Ἅγιοι, σχολιάζει ὁ π. Φιλούμενος, καὶ τὸ παραμικρὸ ποὺ κάνουν θέλουν νὰ ἀνήκη στὴν σφαῖρα τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ. Εὐτυχία τοῦ κάθε ἁγίου εἶναι νὰ κάνη αὐτὸ ποὺ θέλει ὁ Θεός. Αὐτὸ εἶναι ἀποτέλεσμα μακροχρόνιας ἄσκησης. Ὅσο ὡριμάζει ὁ ἄνθρωπος γεννιέται μέσα του ὁ πόθος νὰ κάνη τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Φτάνουμε σ’ αὐτὴν τὴν ὡριμότητα, ὅταν σταματήσουμε νὰ ζητᾶμε ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ μάθουμε νὰ ἀκοῦμε τὸν Θεό. Ἡ ἀδολεσχία μας δὲν μᾶς ἀφήνει νὰ ἀκοῦμε τὴν φωνὴ τοῦ Θεοῦ. Σήμερα ὁ ἄνθρωπος ἔχει πολλὲς ἐπιθυμίες, πρᾶγμα ποὺ σημαίνει ὅτι χάνεται τὸ πραγματικὸ νόημα τῆς ζωῆς καὶ διασπᾶται ὁ ἄνθρωπος ὡς προσωπικότητα, διασπᾶται ὅμως καὶ ἡ ἑνότητα μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων, διότι τὰ πολλὰ θέλω τους εἶναι ἀντικρουόμενα μεταξύ τους. Ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἀφιερώνεται στὸν Θεὸ καὶ τὸ θέλημά του, τηρεῖ τὴν ἐντολή τοῦ Θεοῦ: «Ζητεῖτε πρῶτον τὴν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν».

Ἀκολούθησε Ἐνοριακὸ Ἀρχονταρίκι, ὅπου ὁ π. Φιλούμενος συζήτησε μὲ τοὺς πιστοὺς καὶ ἀπάντησε σὲ ἐρωτήματα.

Μὲ τὸ Μικρὸ Ἀπόδειπνο μετὰ Χαιρετισμῶν στὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο καὶ τὴν μονολόγιστη εὐχὴ τελείωση καὶ ἡ σημερινὴ ἡμέρα.