Ἡ σημερινὴ ἡμέρα ξεκίνησε μὲ τὸν Ὄρθρο καὶ τὴν θεία Λειτουργία ἐπὶ τῇ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Νικολάου, Ἐπισκόπου Μύρων τῆς Λυκίας τοῦ θαυματουργοῦ. Στὶς 12 τὸ μεσημέρι ἔγινε Ἱερὰ Παράκληση στὸν Ἅγιο Νικόλαο καὶ στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα τελέστηκε Ἑσπερινὸς καὶ Ἱερὰ Παράκληση στὴν Παναγία τὴν Ἐγκυμονοῦσα. Διαβάστηκαν εἰδικὲς εὐχὲς γιὰ ἄτεκνα ζευγάρια καὶ ἐπίτοκες γυναῖκες.

Ἡ ὁμιλία τῆς ἡμέρας ἔγινε ἀπὸ τὸν Πανοσιολογιώτατο Ἀρχιμανδρίτη π. Ἰάκωβο Κανάκη Δρ Θ., Προϊστάμενο τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Μεταμορφώσεως Σωτῆρος Μοσχάτου, μὲ θέμα: «Ἡ Δημιουργία σὲ ἕξι ἡμέρες: Ἑρμηνευτικὲς ἀναλύσεις τοῦ Μεγάλου Βασιλείου».

Ἁρχικὰ ὁ Προϊστάμενος τοῦ Ναοῦ, π. Θεμιστοκλῆς Χριστοδούλου τόνισε ὅτι ἐπιτελοῦμε γιὰ 6η συνεχῆ χρονιὰ τὰ ΕΟΡΤΙΑ, ἀφιερωμένα ἐφέτος στὴν μορφὴ τοῦ Μεγάλου Βασλείου. Ἡ μελέτη τόσο σημαντικῶν προσωπικοτήτων, ποὺ συνέβαλαν τὰ μέγιστα στὴν ἑδραίωση τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας, ἀποτελεῖ ἕναν φόρο τιμῆς πρὸς τοὺς παλαιοτέρους μεγάλους ἁγίους μας.

Σήμερα ὁ ἐκλεκτὸς ὁμιλητὴς μας εἶναι ὁ Πανοσιολογιώτατος Ἀρχιμανδρίτης π. Ἰάκωβος Κανάκης, ποὺ διετέλεσε ἐπὶ σειρὰ ἐτῶν Πρωτοσύγκελλος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως, δίπλα στὸν ἀείμνηστο Γέροντα, τὸν λέοντα τῆς γνώσης, στὸν ἀκάματο ἐργάτη τοῦ Εὐαγγελίου, στὸν πνευματέμφορο ἄνδρα τῆς Ἐκκλησίας μας, τὸν ἀείμνηστο Γέροντα Ἱερεμία Φούντα, κάτω ἀπὸ ἀπὸ τὸ πετραχήλι αὐτοῦ τοῦ ὁσίου ἀνδρός.

Ἀπὸ τὸν Γέροντά του ὁ π. Ἰάκωβος πῆρε τρία πράγματα: πρῶτον ὅτι δὲν μπορεῖ ὁ κληρικὸς νὰ μὴν καταρτίζεται, δεύτερον τὴν καθημερινὴ μελέτη καὶ τρίτον τὴν ἀγάπη στὴν Παλαιὰ Διαθήκη. Γι’ αὐτὸ τὸν προσκαλέσαμε νὰ μᾶς ἀναπτύξη τὸ θέμα τῆς ἑρμηνείας τῆς Ἑξαημέρου, ἀπὸ τὸν Μέγα Βασίλειο.

Καλωσορίζοντας ὁ π. Θεμιστοκλῆς τὸν π. Ἰάκωβο τὸν εὐχαρίστησε γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι παρὰ τὸν φόρτο τῆς ἐργασίας του παραβρίσκεται κοντά μας νὰ μᾶς μιλήση γιὰ τὸ θέμα ποὺ ἐπέλεξε.

Ὁ π. Ἰάκωβος εὐχαρίστησε τὸν π. Θεμιστοκλῆ χαρακτηρίζοντάς τον καταιγιστικὸ ἐν ἀληθείᾳ, γιατὶ προβάλλει μὲ τὸ πνευματικὸ ἔργο ποὺ ἐπιτελεῖ κάποιος κληρικός δίδοντάς του μεγάλη ἔμφαση, πρᾶγμα ποὺ στηρίζει τὸν κληρικὸ καὶ αὐξάνει τὸν ζῆλο του ὥστε νὰ προσπαθήση ἀκόμη περισσότερο. Ὁ π. Θεμιστοκλῆς, συνέχισε ὁ π. Ἰάκωβος, συνδυάζει τὴν ἐπιστήμη μὲ τὴν λειτουργική ζωή.

Εἰσερχόμενος στὸ θέμα του ὁ π. Ἰάκωβος ἀνέφερε ὅτι ὁ Μέγας Βασίλειος εἶχε δύο χαρακτηριστικά: τὴν διάθεση γιὰ ἐπιστήμη, πρᾶγμα ποὺ τὸν ἔκανε νὰ βλέπη σφαιρικὰ τὰ πράγματα, καὶ δεύτερο ὅτι ἦταν ποιμένας, ποὺ σημαίνει ὅτι εἶχε ἀγάπη γιὰ τὸν κόσμο. Τὰ δύο αὐτὰ στοιχεῖα συγκροτοῦν πολὺ δυνατὲς προσωπικότητες. Ἁναφέρθηκε στὴν οἰκογένειά του τονίζοντας ὅτι προέρχεται ἀπὸ οἰκογένεια Ἁγίων, πρᾶγμα ποὺ ἐπέδρασε στὴν διαμόρφωση τῆς προσωπικότητάς του. Σκιαγραφώντας τὸν Ἅγιο ἔδωσε τὰ ἑξῆς χαρακτηριστικά:

• Ὑπῆρξε ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους δογματικοὺς θεολόγους μὲ συμβολὴ στὴν ἀνάπτυξη τοπυ Τριαδικοῦ Δόγματος

• Διέκρινε τὴν οὐσία ἀπὸ τὶς ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ

• Ἀξιοποίησε τὴν θύραθεν παιδεία μέσα στὴν χριστιανικὴ Ἐκκλησία χρησιμοποιώντας τὴν ἑλληνικὴ φιλοσοφία ὡς ὄργανο ἐπεξεργασίας καὶ διατύπωσης τῶν θεολογικῶν ἀντιλήψεων

• ὑπῆρξε σπουδαῖος μοναχὸς ἀσκητής. Ὀργάνωσε τὸν μοναχισμὸ καὶ διετύπωσε τοὺς μοναχικοὺς κανόνες.

• Ἔχει πλούσιο συγγραφικὸ ἔργο, νομικό, φιλοσοφικό, θεολογικό.

Ἕνα ἀπὸ τὰ ἔργα του εἶναι ἡ Ἑξαήμερος, στὴν ὁποία ἐξηγεῖ τὴν Δημιουργία τοῦ κόσμου. Ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνεία τῆς Δημιουργίας ἀπὸ τὸν Μέγα Βασίλειο, ὁ π. Ἰάκωβος ἀναφέρθηκε ἀκροθιγῶς, μιᾶς καὶ τὸ θέμα εἶναι τεράστιο καὶ δὲν χωρᾶ στὸ ἀσφυκτικὸ πλαίσιο μιᾶς ὡριαίας ὁμιλίας. Ἐνδεικτικὰ ἀμἐφερε:

Ἡ δημιουργία, ὅπως μᾶς ἐξηγεῖ ὁ Μέγας Βασίλειος ἔγινε ἀκαριαῖα. Δὲν χρειάστηκε χρόνος. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἕξι ἡμερῶν δημιουργίας καὶ ἡ ἕβδομη τῆς ἀναπαύσεως τοῦ Θεοῦ ποὺ ἀναφέρονται στὴν Γένεση, χρησιμοποιήθηκαν ἀπὸ τὸν Μωυσῆ γιὰ νὰ προτρέψη τοὺς Ἑβραίους στὴν τήρηση τῆς ἀργίας τοῦ Σαββάτου, τὴν ὁποία εἶχαν καταργήσει.

Ἑρμήνευσε τὴν πτώση τῶν πρωτοπλάστων ὡς ἄρση τῆς ἐμπιστοσύνης τους στὸν Θεὸ καὶ κατάλυση τῆς ἀπόλυτης σχέσης ποὺ εἶχαν μαζί Του. Χαρακτηριστικὰ εἶπε ὅτι ὅταν ὁ Θεὸς ἔπλασε τὸν ἄνθρωπο, ὁ ἄνθρωπος κοιτοῦσε τὸν Θεὸ κατάματα, ὅταν ὅμως ἔστρεψε τὸ βλέμμα του καὶ σὲ κάτι ἄλλο, τότε ἔπεσε.

Ἀναλύοντας ὁ Μέγας Βασίλειος τὴν Δημιουργία τοῦ κόσμου, ἀναφέρει τί δημιουργήθηκε τὴν κάθε μέρα ξεχωριστά, ἀλλὰ δὲν ὀνομάζει τὸν ἥλιο καὶ τὴν σελήνη. Κι αὐτὸ διότι οἱ εἰδωλολάτρες λάτρευαν τὰ δύο αὐτὰ οὐράνια σώματα ὡς θεούς. Δὲν δέχεται ὅτι ὑπάρχει τύχη στὴν δημιουργία καὶ χρησιμοποιεῖ ὡς ἀπόδειξη τὴν θέση τοῦ ἥλιου καὶ τῆς γῆς, τοῦ Κρόνου καὶ τοῦ Δία ποὺ λειτουργοῦν ὡς φίλτρα γιὰ τὴν προστασία τῆς γῆς, τὴν συγκεκριμένη κλίση τοῦ ἄξονα τῆς γῆς ποὺ δημιουργεῖ τὶς τέσσερεις ἐποχές.

Λίγα σχόλια στὴν φράση «ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸ καὶ τὴν γῆ».

Τὸ «ἐν ἀρχῇ» σημαίνει ὅτι πρὶν ἀπὸ τὸν Θεὸ δὲν ὑπῆρχε τίποτε. Τὸ ἐποίησε σημαίνει δημιούργησε. Στὰ ἑβραϊκὰ τὸ ἀντίστοιχο ρῆμα χρησιμοποιεῖται μόνο γιὰ τὸν Θεό. Ὅλη ἡ ἔκφραση ἀποσκοπεῖ στὸ νὰ μὴ νομίσουν οἱ ἄνθρωποι ὅτι ὅλα ἔγιναν τυχαῖα. Ἀντίθετα, ὅλα ξεκινοῦν ἀπὸ τὸν Θεό. Καὶ ὁ χρόνος ἀρχίζει ἀπὸ τότε νὰ μετράει.

Ὁ Θεὸς ἐποίησε τὸν ούρανὸν καὶ τὴν γῆν, ἀναφέρει ἡ Γένεση. Δὲν λέει τὸ σύμπαν, διότι θεωρεῖ τὰ δύο στοιχεῖα ὡς ἄκρα καὶ ἐπομένως ἐννοοῦνται ὅσα περιέχονται ἀνάμεσά τους.

Γιὰ τὴν δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου χρησιμοποιεῖ ἡ Παλαιὰ Διαθήκη τὸ ρῆμα ἔπλασε, γιὰ νὰ δείξη τὴν εἰδικὴ μέριμνα τοῦ Θεοῦ γιὰ τὸν ἄνθρωπο.

Ἡ ἔκφραση ποὺ ἀναφέρεται στὸ τέλος κάθε ἡμέρας τῆς δημιουργίας «καὶ εἶδεν ὁ Θεὸς ὅτι καλόν», εἶναι μιὰ ἀνθρωπομορφικὴ ἔκφραση καὶ δηλώνει ὅτι κοντὰ στὸν Θεὸ εἶναι ὅλα τέλεια.

Στὴν ποιμαντική του ὁ Μέγας Βασίλειος χρησιμοποιεῖ ὡς παραδείγματα κάποιες συμπεριφορὲς τῶν ὄντων τοῦ ζωικοῦ βασιλείου μεταφέροντάς τες ἀναλογικὰ στὰ ἀνθρώπινα, γιὰ νὰ ὠφελήση τὸ ποίμνιό του.

Ἀκολούθησε Ἐνοριακὸ Ἀρχονταρίκι, ὅπου ὁ π. Ἰάκωβος συζήτησε μὲ τοὺς πιστοὺς καὶ ἀπάντησε σὲ ἐρωτήματα.

Ἐν συνεχείᾳ ἔγινε τὸ Μικρὸ Ἀπόδειπνο μετὰ Χαιρετισμῶν στὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο καὶ ἡ μονολόγιστη εὐχή.

Στὶς 9:30 μ.μ. ἔγινε Ἱερὰ Ἀγρυπνία μὲ τέλεση τῆς ἀρχαιοπρεποῦς θείας Λειτουργίας τοῦ Ἁγ. Ἰακώβου τοῦ Ἀδελφοθέου. Τὴν θεία Λειτουργία τέλεσε ὁ Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Πασσιᾶς, ἐφημέριος τοῦ Ἱ. Ναοῦ Ἁγ. Γεωργίου Μελισσίων τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κηφισίας, Ἀμαρουσίου καὶ Ὠρωποῦ. Ἔψαλε ὁ ἱεροψάλτης κ. Ἰωάννης Καρῖνος.