Γράφει ο Αρχιμ. Διονύσιος Καραγιάννης στην Romfea.gr

“Μέγα καὶ παράδοξον θαῦμα, τετέλεσται σήμερον! ὅτι νεκρὸν τεταρταῖον, ἐκ τάφου Χριστὸς φωνήσας ἤγειρε, καὶ φίλον ἐκάλεσε, δοξολογήσωμεν αὐτόν, ὡς ὑπερένδοξον»

Σάββατο του Λαζάρου, Εορτή και πανηγυρική ευφρόσυνος ημέρα, στην οποία ο Χριστός εγείρει τον Λάζαρο, τον αγαπημένo φίλο του, τον φέρνει πίσω από τους νεκρούς, τον σηκώνει από τον τάφο, όντας τετραήμερος.

Ακούγοντας την Ευαγγελική περικοπή της εγέρσεως του Λαζάρου, βλέπουμε την περίσσεια αγάπη του Χριστού για τον άνθρωπο.

Ο ευαγγελιστής μας αναφέρει ότι ο Χριστός αγαπούσε την Μάρθα, την Μαρία, και τον ίδιο τον Λάζαρο.

Ας αφήσουμε τον εαυτό μας να κατανοήσει την θλίψη και την στεναχώρια της Μάρθας και της Μαρίας.

Και οι δύο αδερφές του Λαζάρου είναι δείγματα ανθρώπων που αγαπάνε και πονάνε την απώλεια ενός συγγενικού τους προσώπου.

Αλλά ένας κεκοιμημένος ή νεκρός για τον κόσμο δεν μπορεί από μόνος του να παρακαλέσει, χρειάζεται βοήθεια, όντας τετραήμερος.

Μας λέγει λοιπόν ο Άγιος Κύριλλος ο Ιεροσολύμων : «Και θέλεις ιδείν ασφαλέστερον, ότι πίστευσιν άλλων άλλοι διασώζονται;

Ετελεύτησεν ο Λάζαρος παρεληλύθει τα νεύρα αυτού, και σηπεδών λοιπόν επενέμετο το σώμα.

Πως εδύνατο πιστεύυσαι νεκρός τετραήμερος και υπέρ αυτού παρακαλέσαι τον λυτρωτήν; Αλλ’ ώσπερ έλειπε τω τελευτηκότι, τούτο δια των γνησίων αδελφών η πίστις, ώστε τον νεκρόν εξ άδου ανεκαλέσατο».

Αυτήν την μεγάλη εορτή μας επισημαίνει ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, λέγοντας: «Εγγίζει γάρ η των σωτηρίων του Χριστού παθημάτων ανάμνησις και το καινόν και μέγα και πνευματικόν πάσχα, το της απαθείας βραβείον, το του μέλλοντος αιώνος προοίμιον και προκηρύττει Λάζαρος εκ των άδου κευθμώνων επανελθών και φωνή και προστάγματι μόνω θεού, της ζωής έχοντες και θανάτου την εξουσία, τετραήμερος εκ νεκρών αναστάς».

Όταν η Μάρθα άκουσε ότι ο Χριστός πλησίαζε, πήγε να τον συναντήσει και του είπε: "Κύριε, εἰ ἦς ὧδε, ὁ ἀδελφός μου οὐκ ἂν ἐτεθνήκει.

Αλλὰ καὶ νῦν οἶδα ὅτι ὅσα ἂν αἰτήσῃ τὸν Θεόν, δώσει σοι ὁ Θεός». Ο Χριστός της απαντά ότι ο αδελφός της θα αναστηθεί ξανά «ἀναστήσεται ὁ ἀδελφός σου».

Η Μάρθα, αναφέρεται και πάλι ότι θα αναστηθεί στην έσχατη ημέρα «οἶδα ὅτι ἀναστήσεται ἐν τῇ ἀναστάσει ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ».

Ο Χριστός της απαντά, εδώ και τώρα και όχι μόνο εις το μέλλον: «εἶπεν αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή. ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, κἂν ἀποθάνῃ, ζήσεται· καὶ πᾶς ὁ ζῶν καὶ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα. πιστεύεις τοῦτο; λέγει αὐτῷ· ναί, Κύριε, ἐγὼ πεπίστευκα ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ ὁ εἰς τὸν κόσμον ἐρχόμενος».

Η δε άλλη αδελφή του Λαζάρου, μόλις άκουσε ότι ο Χριστός έρχεται, αφήνει τα πάντα και εξέρχεται να τον συνάντησει.

Πολλοί νόμιζαν ότι πηγαίνει στον τάφο για να κλάψει. Οι ενέργειες και οι πράξεις των δύο αδελφών του Λαζάρου, είναι δείγματα καρδιών που πονάνε πραγματικά, γι’αυτό και ο υμνογράφος μας αναφέρει: «τῆς Μαρίας τὸ πένθος, σὺ παρευθὺς ἔπαυσας, Σῶτερ, καὶ τῆς Μάρθας, δεικνύων τὸ αὐτεξούσιον· σὺ γὰρ ἀνάστασις, καὶ σὺ ζωὴ ὥσπερ ἔφης».

Η θλίψη και η στεναχώρια συχνά πνίγει τον άνθρωπο στην ψυχή του, τον καταχαρακώνει.

Η απώλεια ενός προσώπου, φέρνει όχι μόνο λυπηρά συναισθήματα, όχι μόνο δάκρυα, όχι μια μόνο παρηγοριά από φίλους και συγγενείς, αλλά περισσότερο αναδεικνύει το κενό του προσφιλούς προσώπου μας.

Σε αυτήν την προσωπική και συναισθηματική εμπειρία βρέθηκε ο ίδιος ο Χριστός. «Εδάκρυσε ο Χριστός», για τον φίλο του.

Αλλά θα αναρωτηθούμε γιατί ο Χριστός δακρύζει; Γιατί συμπεριφέρεται, ενώ γνωρίζει, τα ανθρώπινα;

Ακόμα και οι Απόστολοι που παρακολουθούν τα γεγονότα, ακόμα και οι παριστάμενοι ιουδαίοι, ακόμα και η Μάρθα και η Μαρία, δεν κατάφεραν να κατανοήσουν τι ο Χριστός λέγει, τι κάνει και τι μας δείχνει.

Το δάκρυ του Χριστού δείχνει την ανθρώπινη φύση του, την πραγματική, την αληθινή και όχι την κατά δόκησην ενσάρκωσή του.

Ο Χριστός ως άνθρωπος δάκρυσε και ως Θεός ανέστησε τον Λάζαρο. Φωνή Δεσποτική, φωνή του αρχηγού της ζωής «Ανέστησε τον Λάζαρον ρήματι μόνω ψιλώ ζώντα έδειξεν…. Ουκούν το μεν θαύμα εν, του Λαζάρου, αι δε προρρήσεις δύο, η μεν εντάυθα δεικνυμένην, η δε εν τω μέλλοντι», μας αναφέρει ο Ιερός Χρυσόστομος.

Η έγερσις του Λαζάρου, κατά την ωραία αναφορά του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, μας προχωρεί περισσότερο πέραν από τις προφητείες, πέραν από της παλαιοδιαθηκικές αναφορές, μας φέρνει στο εδώ και τώρα.

Μας αναφέρει ο Μέγας Αθανάσιος: «ότε γουν αυτόν κλαίοντα λέγει, είδεν ότι άνθρωπος γενόμενος ο Κύριος δείκνυσι το μεν κλαίειν του ανθρωπίνου, εγείρει δε Λάζαρον ως Θεός».

Δεν δακρύζει ο Χριστός ως Θεός και ούτε περισσότερο ανασταίνει τον Λάζαρον ως άνθρωπος κατά τον Άγιο Γρηγόριο Νύσσης «ούτε ζωοποιεί τον Λάζαρον η ανθρώπινη φύσις, ούτε δακρύει τον κείμενον η απαθής εξουσία. Αλλ΄ ίδιον το μεν άνθρωπον δάκρυον, η δε ζωή της όντως ζωής».

Το δάκρυ του Χριστού δείχνει επίσης την αγάπη της φιλίας του προς τον Λάζαρο.

Το δάκρυ του Χριστού επίσης μας δείχνει την συμπόνια του απέναντι σε ανθρώπους που ζουν μέσα στην θλίψη, μπερδεμένοι και κομματιασμένοι, χωρίς λύση στα αδιέξοδα της δυστυχίας και του πόνου, συμπόνια απέναντι στην θλίψη και τον πόνο, όχι μόνο στον θάνατο του Λαζάρου, αλλά και σε κάθε άνθρωπο, όπως μας υπογραμμίζει ένας ύμνος πάλι «ἐν τῇ Βηθανίᾳ, Λαζάρου, τοῦτον ἐδάκρυσας, νόμῳ τῆς φύσεως, πιστοποιῶν σου τὴν σάρκα».

Ο Χριστός όμως δεν εδάκρυσεν μόνο αλλά και ταράχθηκε, θύμωσε θα λέγαμε, όχι για τον θάνατο του Λαζάρου αλλά για την απιστία. Για αυτό φώναξε φωνήν μεγάλη τον Λάζαρο από τον τάφο «Δεδεμένος τοὺς πόδας, Λάζαρος ἐβάδιζε, θαῦμα ἐν θαύμασι!»

Από αυτήν την βιβλική αφήγηση της εορτής της εγέρσεως του Λαζάρου, το δάκρυ του Χριστού, ας φέρει και τα δικά μας δάκρυα για τα αγαπημένα μας πρόσωπα ήδη εν μακαρία ζωή ευρισκόμενα. Ας κάνουμε ευπρόσδεκτο τον Χριστό στο σπίτι μας, στην ζωή μας, ανα πάσα στιγμή.

Αυτά που συμβαίνουν στην ζωή μας, αυτά που μας βρίσκουν, πολλές φορές απροετοίμαστους, πράγματα πόνου, λύπης και στεναγμού, που πολλές φορές είμαστε σχεδόν απροετοίμαστοι, όχι μόνο για το τι μας συμβαίνει, αλλά και ποια ώρα και στιγμή ο Χριστός επισκέπτεται και εμάς, ειδικά όταν είμαστε μπροστά στον πρόσφατο θάνατο των προσφιλών μας προσώπων.

Υπάρχουν πράγματα που μας συμβαίνουν, περιστατικά που μας έρχονται, στα οποία δεν μπορούμε να δώσουμε εξηγήσεις, ούτε κανείς μπορεί να μας δώσει.

Η δεσποτική επιταγή «Λάζαρε Δεύρω έξω», σε ένα άνθρωπο που βρίσκεται στο θάνατο, και είναι δεσμευμένος με τα σύμβολα του, ακόμα και κάτω από την κατάρα του θανάτου, ο Χριστός μετατρέπει τα δάκρυα της φιλίας, τα δάκρυα τη συμπόνοιας, τα δάκρυα της φθοράς του ανθρώπου σε χαρά.

Η θλίψη των επιζώντων, δεν λύνεται ΄τόσο εύκολα. Τα λόγια μπορεί να είναι μια παρηγοριά. Αλλά όσο αγαπούμε την ζωή, τόσο μεγαλύτερο πόνο έχουμε για την απώλεια των δικών μας άνθρωπών.

Αυτήν την θεραπεία μας προσφέρει ο Χριστός, που και από εδώ αλλά και εις την παρουσία του θα σκουπίσει κάθε δάκρυ και κάθε πόνο από τα μάτια των πιστών.

Η αλήθεια αυτή, που μας φανερώνει το δάκρυ του Χριστού για τον κατά πάντα φίλο του, είναι ότι αυτή η εξάλειψη έχει από τότε αλλάξει τους εν Χριστώ πιστεύοντας, την διάθεση, τον πόνο την στεναχώρια.

Αυτό φαίνεται αγαπητοί μου από την παράξενη απόκριση του Χριστού «λύσατε αὐτὸν καὶ ἄφετε ὑπάγειν», μια ελευθερία από τα δεσμά του θανάτου και της αμαρτίας.

Το δάκρυ του Χριστού, δεν είχε σχέση με μια μελλοντική ελπίδα οράσεως του φίλου του ή για μια ελπίδα ότι θα τον ξαναδεί κάποτε.

Είναι δάκρυ που περιγράφει τα δεσμά της ανθρώπινης φύσης μας στον θάνατο, την φθορά και την αμαρτία. ΑΜΗΝ.

Δοξαστικόν του Όρθρου της Εορτής του Λαζάρου
Περι της Εορτής βλ. κατά Ιωάννην ια, 1-45. ΙΕΡΟΘΕΟΥ ΒΛΑΧΟΥ, Αρχιμ. , μητρ. Ναυπάκτου, ‘’Η Ανάσταση του Λαζάρου και η είσοδος του Χριστού στα Ιεροσόλυμα’’, στο Οι Δεσποτικές Εορτές, εισοδικόν στο δωδεκάορτο και την ορθόδοξη χριστολογία, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου, (Πελαγίας), 1995, σ. 186-219.
ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ, Κατηχήσεις Φωτιζομένων, Ε’ σ. 170.
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΑΛΑΜΑ, Ομιλία ΙΕ΄εκφωννθείσα τη Κυριακή των Βαιών, ΕΠΕ 9, σ. 398-400.ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΨΑΡΙΑΝΟΥ, μητρ. Σερβίων και Κοζάνης, Λόγος Παρακλήσεως, εκ. Ν. Παναγόπουλος, β΄εκδ. Αθήναι 1996, σ. 233-237). Χ. ΚΑΡΑΚΟΛΗ, Η Θεολογική σημασία των Θαυμάτων στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, εκδ. Πουρναρά, 1997, σ. 248-309.
Κατά Ιωάννη, 11,21.
Κατά Ιωάννη, 11,23.
Κατά Ιωάννη, 11,24.
Κατά Ιωάννη, 11,27
Κανόνας Όρθρου, γ΄ωδή.
Υπόμνημα εις Κορινθίους, Ά , Ομιλία ζ΄ ΕΠΕ, 18, 210-212.
ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, Ερμηνεία εις τον Κανόνα των Βαΐων, Εορτοδρόμιον έκδ. «Ορθόδοξη Κυψέλη’’, Θεσσαλονίκη 1995, σ. 22-23.
Μ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Περί Διονυσίου, Δογματικά Γ’ , ΕΠΕ 4 6,36.
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Κατά Ευνομίου ΙΙΙ ΕΠΕ, 3.65. Και αλλού «μετά τούτο διαπεπτωκότα ήδη τετραήμερον χρόνω τον Λάζαρον νεκρόν εξάγει ζώντα του τάφου φωνή και προστάγματι ζωοποιήσειτον κείμενον», Περί Ψυχής και Αναστάσεως Λόγος, ΕΠΕ, 2, 6, 356.
Ωδή γ΄ Κανόνας του όρθρου της εορτής του Λαζάρου.
Ωδή ε, Κανόνας του όρθρου της εορτής του Λαζάρου.
Κατά Ιωάννη, 11, 43.
Κατά Ιωάννη, 11, 44.