Η πρόσφατη ανακοίνωση της Ρωσικής Υπηρεσίας Εξωτερικής Κατασκοπείας (SVR) κατά του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου προκάλεσε εντύπωση, όχι τόσο για το περιεχόμενό της όσο για τον τόνο της.

Σε κάθε περίπτωση, αν και καταδικαστέα δεν μπορεί να θεωρηθεί άσχετη με τις διεργασίες που, αθόρυβα αλλά σταθερά, καταγράφονται στον εκκλησιαστικό χώρο.

Αρκετοί έσπευσαν να την αποδώσουν αποκλειστικά στη γνωστή ρητορική αντιπαράθεση μεταξύ Μόσχας και Φαναριού.

Ωστόσο, οι πρόσφατες κινήσεις σε Μαυροβούνιο και Ρώμη δείχνουν ότι στο παρασκήνιο διαμορφώνονται συνθήκες που αξίζουν προσεκτικότερης ανάγνωσης.

Η παρουσία του λεγόμενου «Μητροπολίτη» Μπόρις Μπόγιοβιτς της αυτοαποκαλούμενης Ορθόδοξης Εκκλησίας του Μαυροβουνίου στο Βατικανό καταγράφηκε ως μια ακόμη επίσκεψη. 

Παρ’ όλα αυτά, σε φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν ο Μπόρις είχε συνάντηση και με τον Αρχιεπίσκοπο Φινλανδίας κ. Ηλία, ιεράρχη υπαγόμενο στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, που ίσως προσθέτει ένα στοιχείο που δύσκολα αγνοείται.

Πάντως όπως όλα δείχνουν ο ίδιος ο "Μητροπολίτης" Μπόρις δεν φαίνεται να κρύβεται. 

Οι δηλώσεις του ότι η χορήγηση αυτοκεφαλίας ή αυτονομίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα ήταν «ιστορικό γεγονός» για το Μαυροβούνιο, ουσιαστικά επιβεβαιώνουν ότι ίσως υπάρχει ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας.

Τέτοιες δηλώσεις τις περισσότερες φορές δεν γίνονται στο κενό· συνήθως προετοιμάζουν το έδαφος για να μην αιφνιδιαστεί η κοινή γνώμη όταν θα έρθει η ώρα των επίσημων ανακοινώσεων.

Στο ίδιο πλαίσιο, η μνήμη επιστρέφει αναπόφευκτα στο 2019 και στη συλλειτουργία στο Κίεβο, όπου ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος, στενός συνεργάτης του Οικουμενικού Πατριάρχη, βρέθηκε στο ίδιο ιερό με τον Μπόρις. 

Βέβαια, ο Μητροπολίτης Εμμανουήλ είχε ξεκαθαρίσει τότε ότι με τόσους κληρικούς στο συλλείτουργο δεν μπορούσε να γνωρίζει με ποιους συλλειτουργεί, παρότι οι κακές οι γλώσσες λένε ότι υπήρξαν κάποιες επαφές απλά δεν περιμέναν κάποιον φωτογράφο να τους απαθανατίσει.

Η ανακοίνωση της SVR ήταν σαφώς αυστηρή και προφανώς ο Οικουμενικός Πατριάρχης δεν είναι ο "Αντίχριστος".

Όμως οι δημόσιες αντιδράσεις σπανίως γεννιούνται χωρίς αφορμή, ακόμη κι αν η αφορμή δεν είναι πάντα ορατή.

Οι επαφές στη Ρώμη, οι συναντήσεις με ιεράρχες του Οικουμενικού Πατριαρχείου και η διαρκής αναφορά στο Κίεβο ως προηγούμενο, συγκροτούν ένα μοτίβο που δεν περνά απαρατήρητο.

Το αν πρόκειται για μια φυσική εκκλησιαστική εξέλιξη ή για μια διαδικασία με ευρύτερες προεκτάσεις, είναι κάτι που ο χρόνος θα αποσαφηνίσει.

Προς το παρόν, το μόνο βέβαιο είναι ότι οι κινήσεις αυτές δεν περνούν απαρατήρητες, και το μέλλον θα δείξει εάν είναι μια ευθεία κίνηση αποδυνάμωσης του Πατριαρχείου Σερβίας.