Γράφει ο Κυριάκος Δημ. Μωυσίδης στην Romfea.gr
Υποψ. Διδάκτωρ ΕΚΠΑ

Ο Μητροπολίτης Γέρων Πριγκιποννήσων κ. Δημήτριος ανήκει στη χορεία των ευάριθμων εκείνων Ιεραρχών της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας, οι οποίοι δεν περιορίζουν τη δράση τους μόνο στα τελετουργικά και ποιμαντικά τους καθήκοντα, αλλά αισθάνονται την ανάγκη να συμμετέχουν οπωσδήποτε στην πνευματική κίνηση και πρόοδο του λαού του Θεού, αλλά και στην ενίσχυση των μελετητών – ερευνητών, διά της θεολογικής συγγραφικής παραγωγής.

Μια τέτοια εμβριθής μελέτη, διακρινόμενη για τον κόπο της θεολογικής έρευνας και της περισυλλογής χρήσιμου ιστορικού υλικού, έπεσε στα χέρια μου, ευρισκόμενος στο Ίδρυμα Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού, στην Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης, ως Διευθυντής Δημοσίων Σχέσεων και Τύπου, και σε συνεργασία για διάφορα θέματα με τον Διευθύνοντα Σύμβουλό του, σεβαστό μου δάσκαλο, Καθηγητή Αθανάσιο Αγγελόπουλο.

Και ήταν αδύνατο να αποφύγει της προσοχής μου ο τίτλος και μόνο, «Ενθύμιοι Λόγοι», ο οποίος σε έλκει και σε προϊδεάζει για την αποτύπωση ενός θησαυρού μακράς πείρας.

Η παρούσα δε βιβλιοκρισία έγινε κατά προτροπή του Καθηγητού Αθ. Αγγελοπούλου, στο πλαίσιο δράσεων του ΙΕΘΠ.

Στο εξώφυλλο του βιβλίου προβάλλεται η αρχαία εικόνα του Αγίου Δημητρίου στο δεξιό κλίτος του φερώνυμου Μητροπολιτικού Ναού της Πριγκήπου, ενώ στο οπισθόφυλλο υπάρχει φωτογραφία των Νήσων της ιστορικής Προποντίδος.

Στον σύντομο αλλά περιεκτικό πρόλογο του πονήματός του ο συγγραφέας, το οποίο αφιερώνει στην μάνα του Ζωή Κομματά, αναφέρεται στην αξία της συγγραφής, αλλά και στην παράδοση, που προστάζει στον, ανήσυχο στο πνεύμα, Επίσκοπο της Πριγκίπου, να δημοσιεύσει κείμενά του από την τριακονταετή αρχιερατική του πορεία, κυρίως, ως Μητροπολίτης Σεβαστείας, προς ωφέλεια των πιστών και προς διατράνωση της δυνάμεως της πίστεώς μας.

Το βιβλίο διαιρείται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος με τίτλο «Ενθύμιοι Λόγοι», δημοσιεύονται πολύ ενδιαφέροντα κείμενα, τριάντα (30) στον αριθμό, από λόγους ή κηρύγματα, σε δεσποτικές ή θεομητορικές εορτές, στην θρονική εορτή του Αγίου Ανδρέου στο Φανάρι, σε εορτές Αγίων της Ορθοδοξίας μας, σε Κυριακές κ.α., που εκφωνήθηκαν στην Πόλη ή σε άλλες Μητροπόλεις ανά τον κόσμο.

Από το πρώτο, κιόλας, μέρος τού καλαίσθητου τόμου, διαπιστώνουμε το ενδιαφέρον τού εκδότη να μας κάνει κοινωνούς της ορθοδόξου θεολογικής παραγωγής και να διευκολύνει στον αναγνώστη την γνωριμία του με τα πολυποίκιλα θέματα, τα οποία έχουν ερευνηθεί.

Αξίζει δε να σημειώσουμε, ή καλύτερα να υπενθυμίσουμε πως, οι παλαιότεροι ερευνητές δεν περιορίζονταν σε έναν, αυστηρώς, κλάδο, όπως συμβαίνει με τους συγχρόνους, αλλά επεκτείνονταν σε ολόκληρο τον χώρο της θεολογίας, με ευρύ φάσμα γνώσεων, γενόμενοι θεραπευτές τόσο των ειδικών κλάδων, όσο και γενικότερα της θεολογικής επιστήμης. Τέτοιον ερευνητή προδίδει ο προκείμενος με επιμέλεια και φιλοκαλία τόμος.

Το δεύτερο μέρος, το οποίο παρουσιάζεται με τίτλο «Ευγνώμων οφειλή εις μνήμην του Πατριάρχου Δημητρίου» περιέχει τέσσερα (4) κείμενα – δημοσιεύματα – ομιλίες, που εκφωνήθηκαν σε επετειακές επιμνημόσυνες συνάξεις ή δημοσιεύθηκαν σε αφιερωματικές εκδόσεις, για τον μακαριστό Οικουμενικό Πατριάρχη Δημήτριο – άμεσο Προκάτοχο του νυν Παναγιωτάτου Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου – του οποίου ο συγγραφέας όχι απλώς φέρει τιμητικώς το όνομά του, αλλά υπό του οποίου γαλουχήθηκε, ανατράφηκε, έλαβε το επισκοπικό αξίωμα και εργάστηκε πολύ πλησίον του.

Από τα κείμενα αντιλαμβάνεται κανείς ότι ο λόγιος Μητροπολίτης Πριγκιποννήσων κ. Δημήτριος συνδεόταν ιδιαιτέρως με τον Πατριάρχη Δημήτριο και έχει πολλές ιερές αναμνήσεις. Άλλωστε, το πλούσιο φωτογραφικό υλικό, που συνοδεύει τα κείμενα, αποτυπώνει και απαθανατίζει μέρος των ιερών αυτών αναμνήσεων.

Και, παρ΄όλο που μέχρι σήμερα έχουν δει το φως της δημοσιότητος σημαντικά έργα και αξιόλογα άρθρα κατά καιρούς για τον Πατριάρχη Δημήτριο, η παρούσα προσφορά τού συγγραφέα Επισκόπου, ο οποίος έζησε και ζυμώθηκε μαζί του, είναι ουσιαστική.

Στο τρίτο μέρος του έργου ο συγγραφέας, το οποίο τιτλοφορείται ως «Ευμνήμονες Λόγοι», επιθυμεί, μετά το προηγηθέν αφιέρωμα σε έναν μεγάλο εκκλησιαστικό άνδρα, να εκθέσει δημοσιευμένα, κατά διαστήματα, κείμενα, και να παρουσιάσει με λιτότητα αλλά και ελκυστική γλαφυρότητα εκκλησιαστικές μορφές ή πρόσωπα οικεία, τα οποία επέδρασαν στη ζωή του, στην ιερατική του πορεία, στη διακονία του στις αυλές της Μητρός Εκκλησίας, αλλά και στην προσφορά του στον πάσχοντα άνθρωπο.

Τα πρόσωπα αυτά είναι:

• Ο Χαλκηδόνος Μελίτων, ο κήρυξ των αληθειών της πίστεως και προασπιστής των δικαίων του Οικουμενικού Θρόνου και της Ορθοδοξίας, όπως σημειώνει ο Μητροπολίτης Πριγκιποννήσων,

• Ο Σταυρουπόλεως Μάξιμος, ο Σχολάρχης της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης κατά την εκεί φοίτηση του συγγραφέα (1968-1971),

• Ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Στυλιανός, ένας μαχητικός, δραστήριος και λόγιος Ιεράρχης σπανίου νοός,

• Ο Τράλλεων Ισίδωρος ο Πάτμιος, ο καλόψυχος, ο ανεξίκακος και ο ευγενής Επίσκοπος,

• Ο Άρχων Πρωτοψάλτης της ΑτΧΜΕ Βασίλειος Νικολαΐδης, ένας αγαθός, πιστός και ταπεινός Κωνσταντινουπολίτης διάκονος του Φαναρίου,

• Η δεσποτομάνα Ελένη Σαμαρά, η Πολίτισσα Αθηνά Καφετζή και ο αυθεντικός Ίμβριος Κωνσταντίνος Καράς.

Το σπουδαίο αυτό έργο κλείνει τις σελίδες του με έναν εμπνευσμένο επίλογο, κάνοντας λόγο στους λίγους αλλά τελικά αμέτρητους κρατούντες τις σύγχρονες Θερμοπύλες του Γένους.

Σ’ αυτούς τους ελάχιστους, που τελικά φαίνονται αμέτρητοι και αγωνίζονται καθημερινά για τα ιερά τους σκηνώματα.

Το ομολογουμένως χρησιμότατο αυτό πόνημα, για τους ασκούντας πνευματικό έργο και όλους τους ενδιαφερομένους, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και η οποιαδήποτε περαιτέρω πλέον σύστασή του θεωρείται περιττή.

Και από εκδοτικής δε πλευράς πρέπει να επαινεθεί, διότι, προερχόμενο από τον εν Θεσσαλονίκη υψηλών τεχνικών προδιαγραφών εκδοτικό οίκο «Φωτομέθεξις», παρουσιάζει άριστη εμφάνιση.

Το έργο του πολιού Μητροπολίτου Γέροντος Πριγκιποννήσων, η γραφίδα του, οι ανησυχίες και αγωνίες του, η διακονία του στην Μητέρα Εκκλησία και στα περί αυτής πρόσωπα, μαρτυρά την αγάπη του προς την αλήθεια από της νεανικής του ηλικίας, μυηθείς τη βίωση της εκκλησιαστικής ζωής και μετριάζοντας τις κοσμικές ονειροπωλήσεις.

Προδίδει έναν Επίσκοπο που μαθήτευσε, ζυμώθηκε, χειροτονήθηκε, διηκόνησε, πόνεσε, εμφορήθηκε το φαναριώτικο πνεύμα και ιδεώδες και πρόσφερε τα τάλαντά του στην Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Διακρίνεται δε, καθώς με ενημέρωσε ο Καθηγητής Αγγελόπουλος, για την αρχοντική ευγένειά του.

Ευχόμαστε και προσευχόμαστε, κατά την προτροπή του Μητροπολίτου Πριγκιποννήσων, υπέρ ευσταθείας της τροφού του Γένους Μητρός Εκκλησίας, που είναι για όλους μας και θα είναι πάντα η προσφέρουσα και προσφερομένη, όπως ο Ιδρυτής και Δομήτωρ της, ο Χριστός.

Δημητρίου Κ. Κομματά, Μητροπολίτου Γέροντος Πριγκηποννήσων, Ενθύμιοι λόγοι, εκδ. Φωτομέθεξις, Πρίγκηπος 2021, Σελ. 246.