Αθανάσιος Καψάλης | Romfea.gr
Αν. Καθηγητής Γενικής Εκκλησιαστικής Ιστορίας της ΑΕΑΑ

Νεοεκλεγμένος Πρόεδρος της Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας της Αθήνας για την επόμενη - κρίσιμη για τις Ανώτατες Εκκλησιαστικές Ακαδημίες – τριετία, θεωρώ υποχρέωσή μου να συμβάλω στον τριμερή διάλογο, που με αφορμή τις βάσεις εισαγωγής στα ΑΕΙ έχει πρόσφατα ξεκινήσει ανάμεσα στην Πολιτεία, στην Εκκλησία και στους διδάσκοντες στα ΑΕΙ των Εκκλησιαστικών Ακαδημιών, αναφορικά με το μέλλον των ΑΕΑ.

Είκοσι και πλέον χρόνια μετά την αναμόρφωση της Β/βάθμιας Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης και δεκαπέντε χρόνια μετά την αναβάθμιση των Ανώτερων Εκκλησιαστικών Σχολών σε ΑΕΙ, θεωρώ ότι χρειαζόμαστε επειγόντως διορθωτικές κινήσεις, ώστε η Πολιτεία να εναρμονίσει την εκπαίδευση της Εκκλησίας στην ανά διετία μεταβαλλόμενη διεθνή εκπαιδευτική πραγματικότητα.

Οι λόγοι είναι προφανείς ακόμα και για εκείνους που πάντοτε βλέπουν, πίσω από κάθε μεταρρύθμιση, συνωμοσιολογίες.

Σε ένα παρόμοιο διάλογο το 1998, ο εκπρόσωπος της Ελλαδικής Εκκλησίας Βρεσθένης (Ευρυσθένης) Δημήτριος, μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αμερικής, σχολίαζε: ῾῾Υπάρχουν ιατροί ή δικηγόροι β´ και γ´ κατηγορίας; Κι αν υπήρχαν θα εμπιστευόσασταν τη ζωή ή την υπόληψή σας σε εκείνους; Όχι θα μου απαντήσετε. Γιατί θα πρέπει λοιπόν να εξακολουθήσουν να υφίστανται κληρικοί β´ και γ´ κατηγορίας; Αυτό νομίζετε ότι ζητά ο λαός από την Εκκλησία του Χριστού;᾽᾽.

Φαντάζομαι ότι όποιος διαβάζει αυτές τις γραμμές, θα συμφωνήσει απόλυτα μαζί του.

Το 2006 συντελέστηκε η αναβάθμιση του Ν.3432/2006 και παρότι από τις προϋπάρχουσες Σχολές, οι ΑΕΣ Θεσσαλονίκης και Ιωαννίνων ήταν Παιδαγωγικές Σχολές τριετούς φοιτήσεως, από όπου αποφοιτούσαν Δάσκαλοι της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, αφαιρέθηκαν παντελώς τα Παιδαγωγικά μαθήματα, που ex-officio διδάσκονταν έως τότε οι σπουδαστές όλων των ΑΕΣ, υπό τον φόβο διεκδίκησης διορισμού των αποφοίτων τους στη Β/βάθμια Εκπ/ση.

Αυτή η πρώτη μειοδοσία είχε ως αποτέλεσμα οι μέλλοντες να ιερωθούν, να αποφοιτούν ῾῾Παιδαγωγικά απαίδευτοι᾽᾽ καλούμενοι κατά τα λοιπά να διαποιμάνουν και να κηρύξουν στο λογικό ποίμνιο των Ενοριών τους.

Μαζί με τα παραπάνω, αφαιρέθηκε από τους διδάσκοντες των ΑΕΑ ο τίτλος ῾῾Ερευνητικό᾽᾽ και κολοβώθηκε ο πλήρης τίτλος ΔΕΠ, υπό τόν φόβο της αυτόνομης λειτουργίας Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών, παρότι οι διδικασίες εκλογής τους είναι ακριβώς ίδιες ή και επαχθέστερες, ενίοτε με τη συμμετοχή μόνον εξωτερικών εκλεκτόρων.

Και όλα τα παραπάνω, παρότι επί πέντε ολόκληρες δεκαετίες τώρα τα εκλεκτορικά σώματα όλων ανεξαιρέτως των Θεολογικών, των Φιλοσοφικών Σχολών, του ΠΑΔΑ και λοιπών ΑΕΙ ομόφωνα αποδέχονται ως ισότιμη και ισόκυρη τόσο την διδακτική προϋπηρεσία στις τετραετείς ΑΕΑ (από το 2006 έως σήμερα), όσο και παλαιότερα εκείνη των τριετών ΑΕΣ.

Οι ΑΕΑ έχουν ιδρυθεί από το Ελληνικό Κράτος για να υπηρετήσουν την Ελλαδική Εκκλησία και αν δεν μπορέσουμε όλοι μας να συνεισφέρουμε στην στοχοθεσία τους, σε λίγα χρόνια ο οικείος επίσκοπος θα πολιορκεί τον ψάλτη και τον νεωκόρο να χειροτονηθούν (αν δεν το κάνει ήδη). Κανένας από τους εμπλεκόμενους δεν πρέπει να παραμείνει θεατής στα παραπάνω, ούτε να νομίζει ότι εκφράζει ῾῾άποψη᾽᾽ δημοσιεύοντας σε εφημερίδες και ιστότοπους ανεδαφικά ευχολόγια για τις ΑΕΑ.

Οι βάσεις εισαγωγής του Σεπτεμβρίου θα δείξουν τη γυμνή αλήθεια για πολλά ΑΕΙ, ενώ ακόμα και το πολύ χαμηλό ποσοστό α´ προτίμησης των υποψηφίων του ᾽20 για ορισμένες σχολές (εδώ δεν αναφέρομαι στις ΑΕΑ), αποτελεί ένα ηχηρό μήνυμα για όλους, ότι κάτι πρέπει να αλλάξει.

Η ανέγερση ενός σπιτιού ξεκινά από τα θεμέλια. Χωρίς περιστροφές, καταθέτω τις ακόλουθες προτάσεις:

Α. Για την Στελέχωση της Β/βάθμιας Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης προτείνω την υιοθέτηση του θεσμού των Πρότυπων ή Πειραματικών Σχολείων με τον δι᾽ αποσπάσεως έγκαιρο κατ᾽ έτος διορισμό Καθηγητών με αυξημένα προσόντα, σύμφωνα με τα ισχύοντα στα αντίστοιχα Γυμνάσια και Λύκεια. Κάθε εκπαιδευτικός θα πρέπει να αξιολογείται εκ του αποτελέσματος ανά τριετία, ανάλογα με το ποσοστό επιτυχίας των αποφοίτων του Εκκλησιαστικού Λυκείου στις πανελλαδικές εξετάσεις. Τέλος στις ῾῾Εκπτώσεις᾽᾽ αν αγαπάμε την Εκκλησία και θέλουμε ικανά στελέχη για το αύριο.

Β. Οι Σχολές Μαθητείας Υποψηφίων Κληρικών (ΣΜΥΚ), θα αποτελέσουν ῾῾Κόμβο Εκπαιδευτικής Διασύνδεσης᾽᾽ με την Ανώτατη Εκπαιδευτική δομή των ΑΕΑ. Ως Παραγωγικές Σχολές της Εκκλησίας, αντιστοιχούν με τις Σχολές Υπαξιωματικών Στρατού (ΣΜΥΟ-ΣΜΥΣ), Αεροπορίας (ΣΜΥΑ) και Ναυτικού (ΣΜΥΝ). Σημειώνω ότι ανάλογες εκπαιδευτικές δομές λειτουργούν σε όλες τις Χριστιανικές Ομολογίες της Ευρώπης, Ορθόδοξες και μη, από το Βατικανό μέχρι τη Βόννη και από το Canterbury ή αν θέλετε από το Santiago de Compostela, μέχρι τη Ρωσία.
Δηλαδή, με κατά τόπους Αδιαβάθμητα Ινστιτούτα, που έχουν αποκλειστικό στόχο την ουσιαστική θεωρητική και πρακτική κατάρτιση του κλήρου και ακολούθως τη διασύνδεσή του με μια Μητροπολιτική Περιφέρεια σε επίπεδο Πρωτεύουσας ή Συμπρωτεύουσας πόλης για ανώτατες σπουδές.

Αν το αρκτικόλεξο ΣΜΥΚ δεν είναι εύηχο ή θυμίζει στρατιωτικές σχολές, θα αντιπρότεινα το ΙΜΥΚ (Ινστιτούτα Μαθητείας Υποψηφίων Κληρικών), ώστε να υπάρχει μεταφραστική αντιστοιχία με τις λοιπές δομές κατάταξης από τον Ευρωπαϊκό φορέα CEDEFOP.

Οι υποψήφιοι, απόφοιτοι Λυκείου, για την εισαγωγή τους στα διετούς φοιτήσεως ΙΜΥΚ θα πρέπει υποχρεωτικά να έχουν λάβει συστατική επιστολή από τον οικείο επίσκοπο, γεγονός που εκ προοιμίου καθιστά τις Σχολές αδιαβάθμητες, με δικό τους ισχύοντα κανονισμό λειτουργίας από την εγγραφή του σπουδαστή έως και την αποφοίτησή του.

Και εξηγώ γιατί: Διότι στην περίπτωση της διαβαθμισμένης Σχολής, ο μη Ορθόδοξος και δυνητικά ακόμα και μη Χριστιανός θα έχει τη δυνατότητα να προσφύγει στα Διοικητικά Δικαστήρια, επιτυγχάνοντας την ισότιμη εισαγωγή του στα ΙΜΥΚ και επομένως την παρακολούθηση των μαθημάτων τους και την λήψη Πτυχίου χωρίς την ως άνω προϋπόθεση. Άρα δεν θα έχει κανένα λόγο η Εκκλησία.
Συνεπώς, η εισαγωγή στα αδιαβάθμητα ΙΜΥΚ θα πρέπει να επιτυγχάνεται μέσω γραπτών εξετάσεων κατά το γ´ δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου, στις ΑΕΑ, στα μαθήματα: α) της Εκκλησιαστικής Ιστορίας της Ελλάδος, β) της Ιστορίας Δογμάτων και γ) της Ερμηνείας Παλαιάς και Καινής Διαθήκης.

Θα πρέπει να ακολουθεί η προφορική συνέντευξη με τη συμμετοχή Ψυχολόγου και εκπροσώπων που θα ορίζει κάθε χρόνο η ΔΙΣ, με ερωτήσεις ειδικής βαρύτητας Ορθόδοξου Ομολογιακού χαρακτήρα, ώστε να μην διαπιστώνεται το φαινόμενο της εισαγωγής υποψηφίων άλλων Δογμάτων και Ομολογιών ή του χειροτονικού "μωσαϊκού" του Παλαιού Ημερολογίου (χειροτονίες χωρίς Αποστολική Διαδοχή), πλην ειδικών εξαιρέσεων του Παλαιού ημερολογίου της Διασποράς, αναγνωρισμένων από τους Ορθόδοξους Πατριαρχικούς θρόνους (Παλαίφατους και Νεότερους ῾῾ψιλούς᾽᾽).

Με τον τρόπο αυτό θα γίνονται δεκτοί στα ΙΜΥΚ μόνον εκείνοι που επιθυμούν να ιερωθούν ή αν εμφανιστεί κάποιο κώλυμα ιεροσύνης, θα στελεχώσουν την Εκκλησία από μια άλλη θέση. Στα ΙΜΥΚ δεν θα πρέπει να φοιτούν μόνον οι απόφοιτοι Γενικού ή Εκκλησιαστικού Λυκείου αλλά και Πτυχιούχοι άλλων ΑΕΙ (πλην των Πτυχιούχων ΑΕΑ και Θεολογικών Σχολών), διότι η κατοχή Πτυχίου ΑΕΙ οποιασδήποτε άλλης ειδικότητας (Φυσικής Αγωγής, Μηχανολόγου, Γεωπόνου) δεν πιστοποιεί τη γνώση θεολογικών σπουδών.

Καλοπροαίρετες προτάσεις που μιλούν για ένταξη των ΙΜΥΚ στις ΑΕΑ με πρόγραμμα τριετών σπουδών, άθελά τους εισάγουν την υποβάθμιση και την κολλεγιοποίηση των ΑΕΑ, ακριβώς επειδή για τους λόγους που προαναφέραμε, οι υποψήφιοι θα εισάγονται με τους όρους Αδιαβάθμητης Σχολής και επομένως ακούσια παρεισάγεται το ῾῾Αδιαβάθμητο᾽᾽ στις ΑΕΑ, ο εξοβελισμός τους από το μηχανογραφικό του ΥΠΑΙΘ και φυσικά η απώλεια του Δ´ έτους σπουδών.

Γ. Για την Εισαγωγή των Αποφοίτων ΙΜΥΚ στις ΑΕΑ προτείνω την εξέτασή τους από Καθηγητές των ΑΕΑ (όπως ακριβώς σε λίγα χρόνια, θα συμβεί σε όλα τα υπόλοιπα ΑΕΙ), με εσωτερικές εξετάσεις σε ειδικά μαθήματα ειδίκευσης.

Δ. Για την Εισαγωγή των Αποφοίτων Γενικού ή Εκκλησιαστικού Λυκείου στις ΑΕΑ προτείνω την συγκεκριμενοποίηση και τον εξορθολογισμό των βάσεων εισαγωγής στις ΑΕΑ, μέσω της καθιέρωσης ενός επιπλέον μαθήματος ειδικής βαρύτητας Ορθόδοξου Ομολογιακού χαρακτήρα, εξεταζόμενου αποκλειστικά από τους Καθηγητές των ΑΕΑ, (δηλαδή, με πρότυπο και πρωτοποριακό τρόπο εξέτασης από το ίδιο το ΑΕΙ, που θεωρώ ότι σε λίγα χρόνια θα γενικευθεί για την εισαγωγή υποψηφίων σε όλα τα ΑΕΙ), ώστε δεδομένης της Ιερατικής στόχευσης των Σχολών, να μην διαπιστώνεται το φαινόμενο της εισαγωγής υποψηφίων άλλων Δογμάτων και Ομολογιών και λοιπών περιπτώσεων, που αναφέρθηκαν στην παράγραφο Β´. Θεωρώ ότι η εισαγωγή του ειδικού μαθήματος θα θέσει στο περιθώριο ζητήματα αντισυνταγματικότητας του N3432/2006 που είχαν παλαιότερα τεθεί από το Ε´ Τμήμα του ΣτΕ, καθόσον αφορά στην εξασφάλιση ῾῾Συστατικής Επιστολής᾽᾽ από τον οικείο Ποιμενάρχη, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει εκείνους που θέτουν ως α´ προτίμηση τις συγκεκριμένες Σχολές στο μηχανογραφικό τους. Με ανάλογες εσωτερικές διαδικασίες γίνεται η εισαγωγή υποψηφίων στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, στη Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων και στη Σχολή Ικάρων. Αντίστοιχες με αυτές τις Σχολές είναι οι ΑΕΑ και θα πρέπει να μιμηθούμε τις διαδικασίες εισαγωγής υποψηφίων σε αυτές.

Ε. Ίδρυση Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών στις ΑΕΑ:

Προτείνω: α) Την αυτόνομη Ίδρυση Προγραμμάτων α´ και β´ κύκλου Μεταπτυχιακών Σπουδών στις ΑΕΑ, όπως συμβαίνει σε όλα τα ισότιμα ΑΕΙ.
β) Την Ίδρυση Διιδρυματικών ή Διατμηματικών Προγραμμάτων Σπουδών α´ κύκλου σπουδών και των συνεργασιών β´ κύκλου Σπουδών για την Επίβλεψη και συν-καθοδήγηση Διδακτόρων από Καθηγητές των ΑΕΑ και λοιπών ΑΕΙ ή μόνον από τις ΑΕΑ, με την οργάνωση ΕΛΚΕ στις ΑΕΑ.

Η επιτυχής πορεία των Σχολών έως σήμερα

Απόφοιτοι των ΑΕΑ έχουν χειροτονηθεί Αρχιερείς (υπερβαίνουν τους 10), Ιερείς και Διάκονοι (υπερβαίνουν τους 600) όχι μόνο στην Ελλαδική Εκκλησία αλλά και σε όλα ανεξαιρέτως τα Πατριαρχεία, έχουν εκλεγεί Καθηγητές ΑΕΙ ή υπηρετούν ως Δικαστές, Ανώτεροι Κρατικοί Λειτουργοί, Ερευνητές, Διευθυντικά Στελέχη και Στελέχη Ιερών Μητροπόλεων, ως Ιερείς και Στελέχη στις Ένοπλες Δυνάμεις και στα Σώματα Ασφαλείας ή διαπρέπουν στο Ιδιωτικό Τομέα, αφού οι ΑΕΑ σύμφωνα με το προοίμιο του ιδρυτικού τους Νόμου Ν.3432/2006 αποτελούν Παραγωγικές Σχολές της Εκκλησίας για Ιερείς και Στελέχη της Εκκλησίας.

Και έως τώρα δεν διαπιστώνω την μη ανταπόκριση των ΑΕΑ έστω κατ᾽ ελάχιστο στους σκοπούς ίδρυσής τους, αφού ο αριθμός των ιερωθέντων αποφοίτων τους, όπως ανακοινώθηκε από τις Ιερές Μητροπόλεις, κρίνεται ικανοποιητικός. Διότι άλλως πως, αν το ΥΠΑΙΘ έθετε ως προϋπόθεση την ῾῾προκρούστεια᾽᾽ λογική, τότε τα ΑΕΙ που στελεχώνουν με Πτυχιούχους την διδασκαλία της Β/βάθμιας Εκπαίδευσης, θα έπρεπε ῾῾δυνητικά᾽᾽ να αναστείλουν τη λειτουργία τους, αφού οι διορισμοί Καθηγητών Μέσης Εκπαίδευσης κατά τα τελευταία 12 έτη είναι από ΜΗΔΕΝΙΚΟΙ έως ελάχιστοι σε κάποιες ειδικότητες. Κάτι τέτοιο όμως ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ.

Το Διακύβευμα στο εξής

Τις αιτούμενες δραστικές αλλαγές επιβάλει η κατακόρυφη μείωση του υποψήφιου μαθητικού δυναμικού που θα εισαχθεί κατά τα επόμενα έτη στα ΑΕΙ, γεγονός που οφείλεται στο δημογραφικό πρόβλημα.

Μετά μία εξαετία οι υποψήφιοι, μέσω των Πανελλαδικών εξετάσεων για όλα τα ΑΕΙ, θα αριθμούν τις 70.000 και όλοι τους θα διαγωνίζονται για μόλις 40.000 θέσεις.

Αν δεν ιδρυθούν τα ΙΜΥΚ, όσοι δεν επιτύχουν να εισαχθούν στις ΑΕΑ, θα εξακολουθήσουν να παραμένουν εκκλησιαστικά και παιδαγωγικά αμόρφωτοι, ίσως μάλιστα να μην χειροτονηθούν ποτέ, ενώ παράλληλα οι εισακτέοι ανά έτος θα είναι ισάριθμοι ή το πολύ διπλάσιοι από τους Καθηγητές τους.

Αν σε μια τέτοια περίπτωση ο επιχειρησιακός σχεδιασμός του ΥΠΑΙΘ κρίνει επιβεβλημένη την αναστολή λειτουργίας κάποιου ΑΕΙ, (τονίζω ότι η αναστολή αποτελεί προσωρινό το μέτρο), χωρίς πνεύμα ηττοπάθειας, πρωταγωνιστικά και χωρίς ῾῾στρουθοκαμηλισμό᾽᾽, προτείνω τα ακόλουθα:

1. Οι Καθηγητές των ΑΕΑ, που έχουν αξιόλογο Διδακτικό, Ερευνητικό και Διοικητικό έργο, θα είναι πολλαπλά χρήσιμοι σε άλλα ΑΕΙ της χώρας, στα οποία θα μπορούσαν να ενταχθούν με νόμιμη εκλογική διαδικασία και με αντικειμενικό τρόπο που τα Συλλογικά Όργανα κάθε Αυτοδιοίκητου ΑΕΙ θα αποφασίσουν, ανά γνωστικό αντικείμενο και βαθμίδα, σύμφωνα με τις ανάγκες τους. Το όφελος από την επιπλέον πίστωση θέσης μέλους ΔΕΠ είναι σημαντικό για κάθε ΑΕΙ.

2. Εάν πάλι οι Καθηγητές των ΑΕΑ επιθυμούν να εξακολουθήσουν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στον ίδιο ιδρυματικό φορέα, θα πρότεινα να έχουν για εύλογο χρονικό διάστημα την δυνατότητα της εξ᾽ αποστάσεως διδασκαλίας σύμφωνα με τα σύγχρονα μέσα που έθεσε στη διάθεση των ΑΕΙ η Ελληνική Πολιτεία κατά την τελευταία διετία ή όλως εξαιρέτως να έχουν την δυνατότητα φυσικής παρουσίας λιγότερων ημερών την εβδομάδα, χωρίς απομείωση των υποχρεωτικών ωρών διδασκαλίας τους, με την αναδιαμόρφωση του Προγράμματος Σπουδών κάθε Σχολής.

3. Παράλληλα, προτείνω την δυνατότητα Πρόσκλησης μέσω Προεδρικού Διατάγματος, Υπουργικής Απόφασης ή απλών Πράξεων Προέδρων Τμημάτων ΑΕΙ για την διδασκαλία Θεωρητικών ή Εργαστηριακών μαθημάτων σε άλλα ΑΕΙ (συνέργειες όμοιες με εκείνες των Erasmus, αλλά σε πανελλαδικό επίπεδο). Στην περίπτωση αυτή οι Καθηγητές των ΑΕΑ θα διατηρούν την οργανική θέση τους στην ευρισκόμενη σε λειτουργία ΑΕΑ, παρέχοντας διδακτικό έργο σε άλλα ΑΕΙ πλησίον της έδρας της ΑΕΑ που ανεστάλη η λειτουργία της.

4. Ανεξάρτητα με τα παραπάνω, προτείνω την διδασκαλία μαθημάτων στα ΙΜΥΚ κατά προεταιραιότητα από Καθηγητές των ΑΕΑ, με επιπλέον ωριαία αντιμισθία λόγω εγγύτητος στοχοθεσίας και αντικειμένου, αφού οι Ακαδημίες στις οποίες υπηρετούμε είναι Εκκλησιαστικές και τα διδασκόμενα μαθήματα εκ προοιμίου θα έχουν τον ίδιο ακριβώς προσανατολισμό, δηλαδή, των Εκκλησιαστικών Σπουδών.

5. Τέλος, στην ακραία περίπτωση που το ζήτημα της αναστολής λειτουργίας συμπεριελάμβανε κάποια ΑΕΑ, εφόσον για κάποιους Καθηγητές δεν τελεσφορήσει η ένταξη στις ως άνω περιπτώσεις, θεωρώ ότι πάντοτε υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις μετάταξης όσων ασχολούνται με την Διδακτική ή την Αρχειακή Έρευνα σε δομές Εποπτείας ή Αρμοδιότητας ΥΠΑΙΘ, ΥΠΕΞ ή Εκκλησίας, όπως το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, οι Ερευνητικές δομές της Ακαδημίας Αθηνών, η Διπλωματική Ακαδημία (Εκκλησιαστική Διπλωματία), το Ιστορικό Αρχείο της Ιεράς Συνόδου, η Βιβλική Εταιρία, με διατήρηση του μισθού τους ως προσωπικής διαφοράς.

Οι ΑΕΑ, με την ένταξη: α) των Παιδαγωγικών Μαθημάτων στο Πρόγραμμα Σπουδών, β) της διδασκαλίας επιπλέον ξένων γλωσσών με την παράλληλη δυνατότητα λήψης ανάλογης πιστοποίησης, γ) την Εκκλησιολογική αναμόρφωση των Προγραμμάτων Σπουδών, δ) την πιστοποίηση γνώσης Ηλεκρονικών Υπολογιστών από αναγνωρισμένους φορείς, ε) την ένταξη φοιτητών σε έτη σπουδών στις τοπικές Σχολές Βυζαντινής Μουσικής, στ) την ένταξη πρακτικών μαθημάτων Τελετουργικής για κάθε μυστήριο της Εκκλησίας και για την πλήρη εκμάθηση της τελετής της Εξοδίου Ακολουθίας και ζ) την διδακτική συνεργασία των Καθηγητών τους με ΑΕΙ συναφών Προγραμμάτων Σπουδών ή με Δημόσια και Ιδιωτικά ΙΕΚ σε ειδικότητες όπως: Συντήρηση Κειμηλίων, Τεχνικός Συντήρησης Έργων Τέχνης, Τεχνικός Συντήρησης Αρχαιοτήτων ή Ζωγραφικής Τέχνης, θα αποτελέσουν ως ΑΕΙ, κόμβο διασύνδεσης της λυκειακής και της μεταλυκειακής με την Ανώτατη Εκπαίδευση και τις περαιτέρω Μεταπτυχιακές Σπουδές α´ και β´ κύκλου για την στελέχωση της Εκκλησίας.

Τα περί κατάργησης των ΑΕΑ εάν αυτές καταστούν μονοτμηματικές Σχολές, αποτελούν μυθεύματα.

Αν ίσχυε κάτι τέτοιο, η Ιατρική και η Νομική Σχολή Αθηνών, αμφότερες μονοτμηματικές, δεν θα υφίσταντο σήμερα. Εφόσον όμως πράγματι η Πολιτεία επιθυμεί την περαιτέρω ενδυνάμωση των ΑΕΑ, με την εδραίωση της εκκλησιαστικής στοχοθεσίας τους και τη διασύνδεσή τους με τα κατά τόπους ΙΜΥΚ, είναι στη διακριτική της ευχέρεια να τις εντάξει ως μονοτμηματικές στα εγγύτερα ΑΕΙ (Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Μακεδονίας, Ιωαννίνων, Ηρακλείου Κρήτης), καθότι τα συγκεκριμένα ΑΕΙ δεν παρέχουν ανάλογες Aνθρωπιστικές Σπουδές (Θεολογικές – Ιερατικές), ούτε σπουδές εκκλησιαστικής ιστορικής θεώρησης περί την Διαχείριση των Εκκλησιαστικών Κειμηλίων. ῾῾Πρᾶξις γὰρ θεωρίας ἐπίβασις᾽᾽.