Γράφτηκε από τον/την Χρήστος Μπαξεβάνης. 02/12 02:15

nomos sotiria

Χρήστος Μπαξεβάνης στην Romfea.gr

Διδάκτωρ Νομικής Α.Π.Θ.


Η περίοδος της Παλαιάς Διαθήκης είναι συνυφασμένη με το θεόσδοτο Μωσαϊκό Νόμο, το λεγόμενο «μεσότοιχο του φραγμού».

Το Νόμο που δόθηκε στο θεόπτη προφήτη ώστε να καθοδηγήσει τους ανθρώπους, να τους προπαιδεύσει και να τους παιδαγωγήσει ώστε να δεχθούν τον Μεσσία Χριστό.

Το σύνολο των εντολών του Νόμου κατευθύνει τον μεταπτωτικό άνθρωπο της Παλαιάς Διαθήκης προς το θέλημα του Θεού και τον απομακρύνει από την αμαρτία προς τον συνάνθρωπο και τον Θεό-Πατέρα.

Η αποκάλυψη του Νόμου είναι αποκάλυψη κανόνων συμπεριφοράς για τον άνθρωπο, με τα οποία ο άνθρωπος αποκτά «φανερά ρήματα του νόμου», κατά τα λεγόμενα του Δευτερονομίου που πρέπει να εφαρμόζει λόγω της θεϊκής καταγωγής που έλκει ο Νόμος.

Η αποκάλυψη του Νόμου είναι αποκάλυψη της αγιότητας του Θεού, της αμαρτωλότητας του ανθρώπου και επισημαίνει την ανάγκη της ανθρώπινης φύσης για λύτρωση και σωτηρία.

Ας θυμηθούμε την προπτωτική, εδεμική κατάσταση του ανθρώπου, όπου ο τελευταίος χαιρόταν την απλόχερη και μεγαλόδωρη χορήγηση των αγαθών εκ μέρους του Θεού, με πρώτιστο την κοινωνία μαζί Του.

Με την πτώση του, όμως, αυτοκαταδικάστηκε εκβάλλοντας τον εαυτό του από τη ζωή της ελευθερίας στη ζωή των ορίων, των παθών και των αδυναμιών, της φθοράς και του θανάτου.

Σκοπός, λοιπόν, του Νόμου ήταν αφενός να καταλάβουν οι άνθρωποι την αμαρτωτολότητα τους, αφετέρου να αναζητήσουν τη σωτηρία τους από τον αναμενόμενο Μεσσία και Σωτήρα του κόσμου, για τον οποίο η πρώτη νύξη γίνεται στο Πρωτευαγγέλιο στο 3ο κεφάλαιο του βιβλίου της Γεννήσεως όπου ο Θεός εκδιώκει τους Πρωτοπλάστους από τον Παράδεισο υποσχόμενος όμως ότι ο απόγονος από το σπέρμα της γυναίκας θα συντρίψει την κεφαλή του αρχέκακου εχθρού (Γεν. 3,15). 

Όλα αυτά πριν από την παρουσία του Χριστού και της Νέας Διαθήκης που υπογράφεται με το αίμα του Χριστού και βιώνεται με την πίστη σε εκείνον που είναι ο ίδιος η χάρις και η αλήθεια.

Ο Νόμος, αναγκαίος ως τότε καθοδηγητής και παιδαγωγός προς τον Χριστό και τη σώζουσα πίστη στον Χριστό «ουδέποτε δύναται τους προσερχομένους τελειώσαι».

Η έλευση της πίστης αίρει αυτομάτως την αναγκαιότητα του Νόμου, αφού «ελθούσης της πίστεως ουκέτι υπό παιδαγωγόν εσμέν».

Ο Απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή του θα καταστήσει απόλυτα σαφές ότι η σωτηρία δεν είναι αποτέλεσμα του νόμου, αλλά της χάριτος του Θεού και η σωτηρία παρέχεται μόνο από τη χάρη του Σωτήρα Χριστού (Ρωμ. 3,21-31).

Με την Ενανθρώπηση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού έχουμε το πέρασμα από το Νόμο στη Χριστολογία, από την Παλαιά στην Καινή Διαθήκη. Είναι η διαδοχή του Νόμου από την ευαγγελική πνευματική νομοθεσία.

Με την έλευση του Κυρίου στον κόσμο πέρασε η περίοδος του νόμου και των νομικών διατάξεων και πλέον οι άνθρωποι καλούμαστε να ζήσουμε την καινή εν Χριστώ ζωή.

Ο ευαγγελιστής Ιωάννης μας λέει «ο νόμος δια Μωυσέως εδόθη, η χάρις και η αλήθεια δια Ιησού Χριστού εγένετο». (Ιω. 1:17).

Δεν πρέπει να μένουμε στη νομολογία αλλά πρέπει να πετύχουμε την ένωσή μας με το Χριστό. «Ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός». (Γαλ. 2: 20).

Ο Χριστός στη διδασκαλία του διατηρεί την έννοια της Παλαιοδιαθηκικής δικαιοσύνης, δηλαδή την υπακοή στις θείες εντολές, αποκαλύπτει, ωστόσο, το αληθινό νόημα της Μωσαϊκής Νομοθεσίας.

Στην Επί του Όρους ομιλία, στις παραβολές του καλού Σαμαρείτη, του ασώτου και των εργατών του αμπελώνος, του Τελώνου και του Φαρισαίου, ο Χριστός καθιστά σαφές πως η δικαιοσύνη του Θεού και η σωτηρία του ανθρώπου δεν είναι νομική υπόθεση, δεν είναι μια πράξη νομικίστικης συμμόρφωσης και πατρικής υποταγής, ούτε μια ευσεβιστική εκδήλωση ενός φαρισαϊκού ηθικισμού.

Είναι ενέργεια αναπλάσεως της ανθρώπινης φύσης και αναγέννηση του πιστού από τον Θεό δια της ενανθρωπίσεως του Υιού Του, μια ανάπλαση που συντελείται εν Πνεύματι και συνεχίζεται με την είσοδο κάθε ξεχωριστού ανθρώπου στην Εκκλησία και στα μυστήριά της.

Είναι η δύναμη της ταπείνωσης ενώπιον του Θεού όταν συντετριμμένος ο άνθρωπος ομολογεί την αμαρτωλότητά του και εκζητεί το έλεος.

Είναι το «Μνήσθητί μου, Κύριε» του ληστή και η άμεση απάντηση του Χριστού, ξεκάθαρη, χωρίς περιστροφές, επιφυλάξεις και δισταγμούς: «Σήμερον μετ’ εμού έση εν τω παραδείσω». (Λουκ. 23,43).

Και με τον τρόπο αυτό γίνεται απόλυτα σαφές ότι έξω από τον ίδιο τον Χριστό δεν υπάρχει δικαιοσύνη, ούτε άλλη αρετή και τελικώς σωτηρία. «Άνευ ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν» (Ιωάν. 15 στ.5). 

Στο σημείο αυτό χρειάζεται να διευκρινισθεί ότι ο Νόμος δεν καταλύεται αλλά πληρώνεται. «Μη νομίσετε ότι ήλθον καταλύσαι τον νόμο ή τους προφήτας. Ουκ ήλθον καταλύσαι, αλλά πληρώσαι» (Ματθ. 5,17). 

Ολόκληρη η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη, σύμφωνα με τα λεγόμενα του Ιερού Χρυσοστόμου, περιστρέφεται γύρω από τον Χριστό με κέντρο την σωτηρία του ανθρώπου: «δύο διαθῆκαι, καὶ δύο ἀδελφαὶ, καὶ δύο παιδίσκαι, τὸν ἕνα Δεσπότην δορυφοροῦσι». 

Ο Μάξιμος ο Ομολογητής συνοψίζει περιεκτικά και δημιουργικά αυτή τη σχέση Νόμου και Σωτηρίας στην Παλαιά και Καινή Διαθήκη ως μια δυναμική πορεία ενότητας, συνέχειας και τελείωσης.

Δεν πρόκειται τονίζει για κατάργηση, αλλά για εκπλήρωση και τελείωση, όχι για διακοπή και ασυνέχεια αλλά για μια λειτουργική ενότητα εσχατολογικού και απολυτρωτικού χαρακτήρα, μια προοδευτική και εξελικτική πορεία ακατάπαυστης τελείωσης από τη δημιουργία και την άσαρκη παρουσία του Λόγου στην ιστορία του Ισραήλ, στους πατριάρχες και στους προφήτες, μέχρι την ένσαρκη ενδημία του Λόγου και τη συγκρότηση της χριστιανικής κοινότητας.

Στο πλαίσιο αυτό λειτούργημα της Εκκλησίας στον κόσμο είναι να αναδείξει τον άνθρωπο από άτομο σε αληθινό πρόσωπο με αιώνια προοπτική, να συγκεντρώσει τα σκορπισμένα και χωρισμένα άτομα, ενσωματώνοντάς τα σε μια οργανική και ζωντανή ενότητα, εν Χριστώ.

* Οι απόψεις των αρθρογράφων είναι προσωπικές και δεν απηχούν απαραίτητα τις απόψεις της Romfea.gr

Εμφανίσεις: 301085
Γίνετε ενεργά η πηγή του Romfea.gr! Στείλτε ειδήσεις και φωτογραφίες που πιστεύετε πως ενδιαφέρουν τους αναγνώστες στο [email protected]
FOLLOW ROMFEA: