Γράφτηκε από τον/την Romfea.gr. Σάββατο, 09 Μαρτίου 2019

metanoia 1

Του Σεβ. Μητροπολίτου Πτολεμαΐδος Εμμανουήλ | Romfea.gr


«Λόγο στο Θεό
δεν θα δώσουμε
γιατί δεν θαυματουργήσαμε,
οὒτε γιατί δεν θεολογήσαμεν…
ἀλλά γιατί ὡς
μηδέποτε μετανοήσαντες»
δεν πενθήσαμε!...»

Με τη χορηγία και τον δάνειο λόγο αγίων μορφών που αιώνες πριν διαμόρφωσαν το ήθος και το ύφος της Εκκλησίας, θα επιχειρήσω για μία ακόμη φορά να αγγίξω το θέμα της φύσης της Εκκλησίας και της φύσης αυτών που ποθούν να ζουν τον λεγόμενο εκκλησιαστικό τρόπο ζωής. 

Τι σημαίνει εκκλησιαστικός τρόπος ζωής; Ένα καίριο ερώτημα που βασανιστικά έρχεται να κατακλύσει τις σκέψεις μας. Τι είναι εκκλησιαστικός άνθρωπος; Και τι είναι ο άνθρωπος που ζει εκτός Εκκλησίας; Υπάρχουν διαφορές;

Κι αν υπάρχουν, πώς μπορεί να δείξει κανείς ότι είναι εκκλησιαστικός άνθρωπος; Έχοντας συντηρητικές και απόλυτες αντιλήψεις; Διακατεχόμενες από εγκρατευτικές και άλλες ηθικές τάσεις που δείχνουν την άμεση διαφορά του από τους έξω;

«Δογματικά» σκεπτόμενοι μπορούμε να λέμε ότι όταν ο κόσμος γίνεται Εκκλησία, τότε έχουμε ελπίδα για κάτι καλύτερο στη ζωή του κόσμου. Όταν η Εκκλησία γίνεται κόσμος, τότε έχουμε αίρεση!... 

Στην πρώτη θέση έχουμε την εκκλησιαστικοποίηση του κόσμου. Στη δεύτερη έχουμε την εκκοσμίκευση της Εκκλησίας με ό,τι αυτό συνεπάγεται, δηλαδή με μια άνευ προηγουμένου επικράτηση ενός φρονήματος καθαρά κοσμικού μέσα στο χώρο της Εκκλησίας.

Και εδώ είναι νομίζω που πάσχουμε τόσο οι εντός Αυτής όσο και οι εκτός Αυτής. Οι εντός, κάποτε νοιώθουμε ή πέφτουμε στην παγίδα της αυτοδικαίωσης γενόμενοι κριταί των πάντων και κατά πάντων!...

Και οι εκτός, παγιδευμένοι από τις σειρήνες του κόσμου, αυτοπροσδιορίζονται αρνητικά και ή δεν τους ενδιαφέρει η Εκκλησία καθόλου ή ετεροδικαιώνονται και αυτοί, βαπτίζοντες τους εαυτούς τους, με τον τίτλο του «καλύτερου» απ’ αυτούς που κάνουν μεγάλους σταυρούς ή λιώνουν τα παπούτσια τους στις Εκκλησίες. 

Μάχη χαρακωμάτων που θυμίζει ταινίες παλιές του καλού, του κακού και του αγίου θα πρόσθετα!... Ένας δίπολος αγώνας ανάμεσα στο καλό και το κακό, που ταλάνισε αιώνες πριν την Εκκλησία και την ταλαιπωρεί και στο τώρα της πορείας της. 

Είναι δύσκολο να σελιδοποιεί κανείς τον κόσμο, περιορίζοντας σ’ ένα σύντομο αρθρογράφημα την περιρέουσα ατμόσφαιρα τόσο εντός όσο και εκτός της Εκκλησίας ευρισκομένων.

Η πίστη είναι δώρο – δωρεά του Θεού στον πάντα ταπεινό άνθρωπο. Δεν είναι δικό μας κατόρθωμα, ούτε προϊόν δικών μας εγκεφαλικών διεργασιών.

Δεν υπάρχει άλλωστε ορισμός της πίστης. Όρια πίστης υπάρχουν, αυτά που οι Πατέρες της Εκκλησίας καθόρισαν για να διαφυλάξουν τους πιστούς από τα κύματα των συνεχώς αυξανόμενων αιρέσεων.

Ένας ορισμός Παύλειος υπάρχει σχετικά με το τι είναι πίστις που συγκεκριμένα λέει ότι «πίστις ἐστί ἒλεγχος πραγμάτων οὐ βλεπομένων». Αυτός ο ορισμός μαζί με ό,τι περί πίστεως καταγγέλει ο μέγας Παύλος στο ΙΑ’ κεφάλαιο της προς Εβραίους Επιστολής -της τόσο καταλυτικής αυτής επιστολής που αξίζει να ενσκύψουμε ιδιαίτερα πάνω σ’ αυτήν για να ανακαλύψουμε το «μυστήριο της πίστεως…» που κάποιοι ακόμη και σήμερα «επαγγελόμενοι περί την πίστιν ηστόχησαν…» όπως θα πει ο ίδιος Παύλειος λόγος στην Α’ προς Τιμόθεον επιστολή του. 

Επανατονίζοντας τον σπουδαίο αυτό ορισμό, ότι «ἒστι δέ πίστις ἐλπιζομένων ὑπόστασις, πραγμάτων ἒλεγχος οὐ βλεπομένων, ἐν ταύτη γάρ ἐμαρτυρήθησαν οἱ πρεσβύτεροι» είναι αναγκαίο να τονίσουμε ότι η πορεία μας προς τα έσχατα είναι πορεία προς τα μη βλεπόμενα, που όμως είναι λουσμένα μέσα στο φως του Χριστού… 

Ο του Χριστού Βασίλειος, ο και μέγας επονωμαζόμενος σ’ ένα εδάφιο για τον αδελφό Γρηγόριο λέει χαρακτηριστικά «κἀγώ ἠβουλόμην οἰκονομεῖν Ἐκκλησία τῇ αὐτοῦ φύσει σύμμετρον…». Και συνεχίζει «Αὓτη δ’ ἂν ἧν πᾶσα εἰς ἐν συνταχθεῖσα ἡ ὑφ’ ἡλίῳ». Αυτή η Εκκλησία ανήκει σε όλους και οι όλοι ανήκουν σ’ αυτήν! 

Έτσι η Εκκλησία γίνεται ο φυσικός χώρος, το σπίτι του κάθε ανθρώπου που θέλει να δει και να βιώσει την αλήθεια του και συγχρόνως να ψηλαφήσει την αλήθεια του Θεού, προκειμένου να μην εκτραπεί σε «μύθους» ανθρώπων.

Αυτή ήταν, είναι και θα παραμείνει η Εκκλησία, το «σπίτι» του Θεού και των ανθρώπων. Ένα θεανθρώπινο οίκημα που μέσα της φιλοξενούνται όλοι οι «θέλοντες ευσεβώς ζην», αλλά και κάθε ψυχή που μπορεί να την βαραίνουν πάθη και λάθη.

«Αμαρτωλοί» και «Δίκαιοι». Δεν υπάρχει η Εκκλησία, ως Εκκλησία των καθαρών καθ’ ότι «ουδείς καθαρός» κι αν ακόμη είναι μία ημέρα η ζωή του επί της Γης. 

Δεν είναι η Εκκλησία προνομοιακός χώρος κάποιων ακριβολογούντων μόνον, αν ακριβολογούν ή θεολογούντων ή ακόμη και εν αρθρογραφίαις ασκουμένων στην πολεμική θεολογία. Η Εκκλησία είναι σώμα μετανοούντων, που «κι ἂν καθ’ ἡμέραν… ἁμαρτάνουν… καθ’ ἡμέραν μετανοοῦν» κατά τον Ι. Χρυσόστομο.

Είναι αυτή που «λούζει» και «ξαναλούζει» τους ανθρώπους τόσο μέσα στη βαπτισματική κολυμβήθρα, όσο και μέσα στην πηγή των δακρύων αυτών που δεν έχουν καυτηριάσει την συνείδησή τους!...

Να πώς περιγράφει ο Ιωάννης της Κλίμακος τα της μετανοίας δάκρυα: «Μείζον του Βαπτίσματος μετά το βάπτισμα των δακρύων πηγή καθέστηκεν ει και τολμηρόν εστί πώς το λεγόμενον!...».

Μέσα σ’ αυτό το πνεύμα, ο ίδιος ο πατήρ αναφέρει τα σπουδαία λόγια: «Κατά την έξοδον της ψυχής, δεν θα κατηγορηθώμεν διότι δεν εθαυματουργήσαμεν, ούτε διότι δεν εθελογήσαμεν, ούτε διότι δεν εγίναμεν θεωρητικοί, αλλά οπωσδήποτε θα δώσομεν λόγον στον Θεό διότι δεν επενθήσαμε εν ταπεινώσει και μετανοία δια βίου!». 

Άλλωστε οι αιρέσεις και όλοι οι αιρεσιάρχαι όλων των εποχών, το εγώ τους και όλη η ασθένεια της εγωπάθειάς τους, τους οδήγησε στης αμετανοησίας τη μεγαλύτερη αίρεση. 

Γράφοντας την παραπάνω πρόταση, εν παρενθέσει κλείνω το παρόν αρθρογράφημα με τα λόγια του Σιναΐτη αγίου που καθαρά και με άπλετο ρεαλισμό απευθύνεται σε πιστούς και σε όσους «δια της χρηστολογίας και ευλογίας -δεν- εξαπατώσι τας καρδίας των ακάκων» (προς Ρωμαίους κεφ. ΙΣΤ’). 

Λέει ο ιερός πατήρ: «Ταπείνωση και αγάπη ιερό ζεύγος. Η μία υψώνει και η άλλη συγκρατεί όσους υψώθηκαν και δεν τους αφήνει ποτέ να πέσουν!...». 

Σ’ όλους όσοι έχουν και αντέχουν στην πίστη, εύχομαι ταπεινά καλή σταυροαναστάσιμη πορεία μέσα στο κλίμα της αγίας Σαρακοστής, κλίμα ταπείνωσης και μετανοίας με ακατακρισία και την προς πάντας αγάπη. 

Κλίμα πορείας στο της μετανοίας κατόρθωμα, η αγία του Θεού σαρακοστή, που μας οδηγεί «στον κάλλιστο παράδεισο τον ευώδη, τον γλυκύτατον, τον ωραιότατο… τον απτόμενον ημών τας καρδίας… μηδέ παρέργως κρούσωμεν την θύρα του Παραδείσου, αλλά προθύμως και επιμόνως…» εν ταπεινώσει και μετανοία… γιατί αυτή είναι η φύσις των αληθινά πιστών του Θεού. Ό

σο η ταπείνωση και η μετάνοια θα «κατακυριεύουν» και θα διαμορφώνουν το φρόνημα των ελεύθερα πιστευόντων, ο κίνδυνος να μετατραπεί η Εκκλησία σε «Εκκλησία πονηρευομένων» θα εξοβελίζεται, αφού οι ταπεινοί τη καρδία και οι εν μετανοία πορευόμενοι και ασκούμενοι, δεν θα είναι «μόρφωμα υποκριτικώς ευσεβούντων» αλλά σώμα Χριστού «φυσικών ανθρώπων» που απλά θα έχουν καλά μαθητεύσει στο άγιο μάθημα της συν-χώνευης του Εγώ τους που σήμερα περισσότερο από ποτέ ίσως έχει απογειωθεί, μέσα στο Συ του «νῦν καί ἀεί» αγαπώμενου Θεού.

Αύτη η φύσις της Εκκλησίας. Αύτη η φύσις των φυσικά πιστών, των πορευομένων και αναστρεφομένων «ἀνά μέσον τρίβων ἀληθείας…», και των την μετανοία ασπαζομένων. 

Καλή συνανάβαση αδελφοί στης μετανοίας το μέγα επίτευγμα υποδεχόμενοι εν χαρά τον της νηστείας δρόμο όπως η θ’ ωδή του κανόνος της Β’ εβδομάδος μας παραγγέλει: 

«Ἂς ὑποδεχθοῦμε το τῆς Νηστείας διάγγελμα περιχαρεῖς» και «νηστεύσωμεν μήνιδος παθῶν, τρυφήσωμεν τὴν ἀγάπην τὴν ἀνόθευτον, θρέψωμεν πένητας τῷ ἄρτῳ, τῇ θείᾳ σιτιζόμενοι χάριτι, καὶ δάκρυσι δάκρυα σβέσωμεν τά τῆς μελλούσης ἀποφάσεως…».

Εμφανίσεις: 144543
Γίνετε ενεργά η πηγή του Romfea.gr! Στείλτε ειδήσεις και φωτογραφίες που πιστεύετε πως ενδιαφέρουν τους αναγνώστες στο [email protected]
FOLLOW ROMFEA: