ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΝΙΚΕΣ μέ τούς νεότερους ἐπικούς ἥρωες ἀσφαλῶς προσεπιγράφουν ἀφ᾽ ἑαυτῶν εἰς ἑαυτάς τό στεφάνωμα τοῦ ἡρωισμοῦ, τίς δάφνες τῆς ἐποποιΐας, τίς τρανές ἐπιστέψεις τῆς ἀναγνώρισης, τίς ἄφθιτες μνημοσύνες τῆς ἄδυτης τιμῆς καί βεβαίως τά ἠθικά χρεόγραφα τῶν ἐπετειακῶν ἑορτασμῶν σέ μᾶς (καί σέ ὅσους) ἐπιγενομένους.

Μέ τέτοιαν αἴσθηση ἀνεβαίνουμε πάντοτε συλλογικά πρός τό ἡρωϊκό τοπόσημο “Σκρά-Ντί-Λέγκεν”, σέ ὑψόμετρο 1096 μ. δυτικά τοῦ Ἀξιοῦ, σέ ἕνα ἀπότομο καί βραχώδη προμαχώνα, πού ἐκπορθήθηκε στίς (16)/17 Μαΐου 1918 μέσα σέ λίγες ὧρες ἀποφασισμένου Ἑλληνικοῦ ἡρωϊσμοῦ, μέ μιά τιτάνια ἐπέλαση τριῶν Μεραρχιῶν, Ἀρχιπελάγους, Κρήτης καί Σερρῶν, τοῦ “Στρατοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης” ὑπό τόν Ἀντιστράτηγο Ἐμμανουήλ Ζυμβρακάκη.

Γιά νά ἀκούσουμε ἕνα πρός ἕνα τά ὀνόματα 338 νεκρῶν, μεταξύ τῶν ὁποίων καί τοῦ Δκτῆ τοῦ 1ου Τάγματος Ταγματάρχη Βασιλείου Παπαγιάννη, πού ὁ τάφος του ἐκεῖ ψηλά στέκει σύμβολο ἐκείνου τοῦ συλλογικοῦ ἡρωισμοῦ. Γιά νά ἀναστοχασθοῦμε τούς 1777 τραυματίες καί τούς 164 ἀγνοούμενους, ἀπό ἕνα σύνολο 14.596 κυριολεκτικά ἀποφασισμένων μαχητῶν, πού ἔφθασαν ὥς τήν Ἑλληνικότατη Στρώμνιτσα, ἔστω κι ἄν μᾶς ὑφαιρέθηκε.

Οἱ φυσικά καί τεχνητά ὑπεροχικές ὀρεινές ὀχυρώσεις Βουλγάρων καί τῆς συμμαχικῆς τους Γερμανικῆς ἐπικουρίας ἐκπορθήθηκαν κυριολεκτικά μέ μιά συλλογική αὐταπάρνηση μαχητικῆς ὁρμῆς. Πιστοποιήθηκαν ὡς προμαχῶνες Ἑλληνικοῦ μεγαλείου, ἀγωνίσματα Ἑλληνικῆς εὐτολμίας, ἀδιαπραγμάτευτο κεκτημένο τῆς νεότερης Ἑλληνικῆς ἱστορίας, αὐτοδίκαιη συμμαχική ἀναγνώριση ἀπό τήν “Ἀντάντ” γι᾽ αὐτήν τήν καιριότατη πρώτη Ἑλληνική νίκη στόν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σ᾽ αὐτά τά δεδομένα θητεύουμε κάθε χρόνο, τοπικοί καί πολιτειακοί, στρατιωτικοί καί ἀστυνομικοί καί λοιποί ὑπηρεσιακοί, ἐκπρόσωποι σωματείων καί φορέων ἀπό ὅλο τό Κιλκίς, τή Θεσσαλονίκη καί τήν Κρήτη καί τή Λέσβο, μιά συλλογική ἐθνική ἐτυμηγορία σεβασμοῦ καί μνημοσύνης, τιμῆς καί θαυμασμοῦ.

Μέ πυρήνα καί μεδούλι τή λειτουργική μνημόνευση τῶν ἡρώων μέ τή δοξολογική ἀναφορά στό Θεό τῶν ἡρωικῶν μας μεγαλουργῶν καί Θεό ὅλου τοῦ κόσμου, πού ἀνακιρνᾶ ἐλεημόνως τίς μορφές τους μέ τίς μορφές μας στήν ἐγκαινισμένη ἐσχατολογία τῆς Χριστολογικῆς σωτηρίας.

Καί ἔτσι, ζωογονημένοι ἀπό τήν “λειτουργία τῆς εὐχαριστίας τοῦ Θεοῦ”, κατερχόμαστε ὅλοι μαζί οἱ συνδοξολογητές ἀπό τό “ὕψωμα” τοῦ ἐνοριακοῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Δημητρίου πρός τήν κατηφοριά καί τό πλάτωμα τοῦ Σκρᾶ μέ τό Ἡρῷο τόσων ἄμεσων προγόνων μας.

Γιά νά ἀκούσουμε τά ὀνόματα ἑνός πρός ἕνα ὅλων τῶν πεσόντων μέ ἐκεῖνο το ἐπιφώνημα “Ἀπών! Ἔπεσε ὑπέρ πίστεως καί πατρίδος”.

Γιά νά “βαθμολογήσουμε” τή σύγχρονη ἐπικαιρότητα καί συνάμα νά “βαθμολογηθοῦμε” μέ τήν ἐπετειακή ἐπικαιροποίηση τῆς 17ης Μαΐου 1918, ἀναζητώντας σήμερα τίς δικές μας ἀναλογίες εὐθύνης καί προσφορᾶς σέ ἕνα εὐεπίφορο διεθνικό σκηνικό.

***

ΣΤΟΝ ΕΝΟΡΙΑΚΟ ΝΑΟ τοῦ Ἁγίου Δημητρίου Σκρᾶ, προσείπομεν περί τῆς ἀνάλογης σημειολογίας τῆς ἁγίας ἰσαποστόλου Φωτεινῆς (μιᾶς Σαμαρείτιδος γυναικός στήν ὁποία ὁ Κύριος ἐν ζωῇ αὐτοσυστήθηκε εὐθέως καί ρητῶς ὡς ὁ προφητευμένος Μεσσίας καί μέσῳ αὐτῆς τελικά πρός ὅλους ἐκεῖ τούς κατοίκους ὡς ὁ Μεσσίας-Λυτρωτής ὅλου τοῦ κόσμου). Θυμίσαμε τό λησμονημένο χρέος τοῦ εὐαγγελισμοῦ τῶν οἰκείων μας καί τοῦ κόσμου μας, μέ τήν πρός ὅλους ἄφοβη πραεία “ἔξοδο” τοῦ ἀνασωσμένου μας πιστευματικοῦ ἤθους, μέ τήν καθημερινή φυσιολογική εἰλικρίνεια τῆς ἐκκλησιασμένης καί ἀνακαινισμένης ζωῆς μας.

Καί τονίσαμε ὅτι αὐτό ἀκριβῶς ἀποτελεῖ ἕνα ἄλλου εἴδους ἡρωισμό, τήν ἀποφασιστικότητα τοῦ “νά θέλουμε καί νά γινόμαστε” αὐτό πού συνιστᾶ τήν ὑπαρκτική μας καί προπαντός τήν θεόσωστη ταυτοποίησή μας.

Ἐνίοτε μάλιστα, μέ ὅσες ἀναλογικές ἀποφάσεις θυσίας αὐτό συνεπάγεται, ὅπως στήν περίπτωση τῆς μεγαλομάρτυρος καί ἰσαποστόλου Φωτεινῆς, τῶν πέντε γυναικῶν συμμαρτύρων τῶν καί ἀδελφῶν της καί τῶν δύο υἱῶν της. Ὑπέμειναν μαρτύρια μέχρι καί διαμελισμό, ἀλλά παρέμειναν ἑνωμένες καί ἑνωμένοι μέ τόν Χριστό. Μόνο μιά ἀποφασιστικότητα ἀγαπήσεως τοῦ Χριστοῦ μπορεῖ νά “παραγάγει” τέτοιες κατακτήσεις πιστευματικοῦ ἡρωϊσμοῦ.

Μέ αὐτά τά λόγια διδαχῆς ὡς διάλογο συνειδήσεων μέ τούς ἁπλούς καί τούς σημαίνοντες, ἀκολούθως προέστημεν τῆς ΔΟΞΟΛΟΓΙΑΣ.

Καί κατηφορίσαμε πρός τό Ἡρῶο μαζί μέ τούς ἐπωνύμους τῶν Ἀρχῶν καί τῶν συνεορταστῶν.

Στό ΤΡΙΣΑΓΙΟ συνηύχοντο μαθητές δημοτικοῦ καί γυμνασίου, παιδιά ἱερατικῶν οἰκογενειῶν, εὔγλωττη ὑπόμνηση πρός πάντες, ἐμπέδωση τῶν κηρυγματικῶν μας ὑπομνήσεων.

***

Ἀκολούθησαν κατά σειράν ἐκφώνησης οἱ προβλεπόμενοι Χαιρετισμοί ἀπό τόν Δήμαρχο Παιονίας κ. Κωνσταντίνο Σιωνίδη, τόν Ὑφυπουργό Ἀνάπτυξης κ. Σταῦρο Καλαφάτη (ἐκπρόσωπο τῆς Κυβέρνησης), τόν Ἀντιπρόεδρο τῆς Βουλῆς καί Βουλευτή Κιλκίς κ. Γεώργιο Γεωργαντᾶ (ἐκπρόσωπο τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς), τόν Πρόεδρο τῆς Περιφερειακῆς Ἕνωσης Δήμων Βορ. Αἰγαίου καί Δήμαρχο Δυτ. Λέσβου κ. Ταξιάρχη Βέρρο, τόν ἐκπρόσωπο τοῦ Παραρτήματος Μακεδονίας τοῦ Ἐθν. Ἱδρύματος “Ἐλευθέριος Βενιζέλος” κ. Μιχάλη Ἀρκούδα καί ὁ πανηγυρικός τῆς ἡμέρας ἀπό ἐκπαιδευτικό τῶν Γυμνασίων και τῶν Γεν. Λυκείων Ἀξιούπολης καί Εὐρωποῦ.

Ἔγινε κατάθεση στεφάνων, ἐκφώνηση ἑνός πρός ἕνα ὅλων τῶν πεσόντων, τηρήθηκε τιμητική “σιγή” καί συνεψάλη ἀπό ὅλους ἀνακρουόμενος ὁ Ἐθνικός Ὕμνος.

Στό φετινό ἑορτασμό τῆς (107ης) ἐπετείου τῆς ἡρωϊκῆς Μάχης τοῦ Σκρᾶ, τόσο στή Δοξολογία ἐντός τοῦ Ναοῦ, ὅσο καί στήν Ἐπιμνημόσυνη Δέηση καί τήν ὅλη διοργάνωση ἐκτός τῶν προρρηθέντων συμμετέσχον ἐπίσης: ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Ἀρχηγοῦ ΓΕΕΘΑ ὁ Δκτής τῆς ΙΙ Μ/Κ Μεραρχίας (Π) Ὑποστράτηγος Ἰωάννης Παπουτσάκης,ὁ Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Κιλκίς κ. Στέφανος Παραστατίδης, ὁ Γενικός Πρόξενος τῆς Γαλλίας κ. Jean Luc Lavaud, ὁ Γεν. Ἐπιθεωρητής Ἀστυνομίας Β. Ἑλλάδος Ἀντιστράτηγος κ. Γεώργιος Παπαδόπουλος, ὁ Δκτής τῆς 33ης Μ/Κ Ταξιαρχίας Συνταγματάρχης κ. Μενέλαος Νικολαΐδης, ὁ Ἀντιπεριφερειάρχης ΠΕ Κιλκίς κ. Ἀνδρέας Βεργίδης, ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Παιονίας κ. Ἰωάννης Παντικίδης, ὁ Πρόεδρος τῆς ΔΚ Σκρᾶ κ. Σταῦρος Σταυρίδης, Ἀστυνομικός Διευθυντής Κιλκίς κ. Δημήτριος Ντέντας, ὁ Δκτής Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας Γουμένισσας Πυραγός κ. Ἐλευθέριος Μελλίδης, οἱ Ἀντιδήμαρχοι Παιονίας κ. Κύρος Καλαβάζης, κ. Γεώργιος Γεωργίτσαρος, κ. Ἰωάννης Συμεωνίδης, κ. Ἰωάννης Ἀδαμόπουλος καί κ. Ἰωάννης Τόδας, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Δήμου Κιλκίς ὁ Ἀντιδήμαρχος Τοπικῆς Ἀνάπτυξης κ. Γεώργιος Μπαλάσκας, ὁ Γεν. Γραμματέας Δήμου Παιονίας κ. Ἰωάννης Ντότος, οἱ Πρόεδροι τῶν Δημ. Κοινοτήτων Πλαγίων κ. Δημήτριος Μουτσάκης καί Μεσιᾶς κα Ἕλλη Ἰωαννίδου, ἐκπρόσωπος τῆς Ἑνωσης Ἀποστράτων Ἀξκῶν Στρατοῦ ν. Κιλκίς Ὑποστράτηγος ἐ.ἀ. κ. Σπυρίδων Τσερτσίδης, ὁ Πρόεδρος τῆς Πανεθνικῆς Ἕνωσης Μακεδονομάχων “Παῦλος Μελᾶς” κ. Μιχαήλ Παπανούσης, ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Δημοκρατικοῦ Πατριωτικοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος “ΝΙΚΗ” Πολιτευτής ν. Κιλκίς κ. Ἠλίας Θεοχαράκης, ὁ Διευθυντής Γυμνασίου Φούστανης «Κρητῶν Μαχητῶν Σκρᾶ» κ. Σταῦρος Παπαδάκης μέ ἀντιπροσωπεία μαθητῶν, ὁ Πρόεδρος καί τό Χορευτικό τοῦ Συλλόγου Κρητῶν Κιλκίς “Τό Ἀρκάδι”, καθώς καί ἐκπρόσωποι τῆς Παλλεσβιακῆς Ἕνωσης Θεσσαλονίκης μέ τό Χορευτικό, τῆς ῞Ενωσης Σφακιανῶν Β. Ἑλλάδος, ὁ Πρόεδρος μέ τό Δ.Σ. καί τό Χορευτικό τοῦ Πολιτιστικοῦ Συλλόγου Σκρᾶ, καθώς καί ἐκπροσωπήσεις τῶν Πολιτιστικῶν Συλλόγων Περικλείας-Λαγκαδιᾶς, Φανοῦ, Κούπας καί Φούστανης, ἐκπρόσωποι φορέων τοῦ Δήμου Παιονίας καί πλήθος κόσμου.

Μετά τό πέρας τῆς ἐπίσημης Τελετῆς, ἐκπροσωπηθήκαμε ἀπό τό Πρωτοσύγκελλο π. Παντελεήμονα Θωμόπουλο καί τόν ἐφημέριο τῆς Ἐνορίας πρωτ. Δημήτριο Στογιάννη στήν καθιερωμένη ἐπίσκεψη τοῦ μουσείου “Ἐλευθέριος Βενιζέλος” καί την κατάθεση στεφάνων, ὅπως καί στήν ὑπόλοιπη διοργάνωση στήν κεντρική πλατεία τοῦ χωριοῦ μέ πολλούς παραδοσιακούς χορούς ἀπό χορευτικά τμήματα τῆς Παλλεσβιακῆς Ἕνωσης Θεσσαλονίκης, τοῦ Συλλόγου Κρητῶν ν. Κιλκίς, τοῦ Πολιτιστικοῦ Ὁμίλου Σταυρούπολης Θεσσαλονίκης, τοῦ Μορφωτικοῦ-Πολιτιστικοῦ Συλλόγου Περίκλειας-Λαγκαδιᾶς καί τοῦ τοπικοῦ Πολιτιστικοῦ Συλλόγου Σκρᾶ.

***

Ἀνέκαθεν οἱ πολλές παρουσίες ἀπετελοῦσαν ὁμολογουμένως ἔκφραση τῆς χρεωστούμενης συλλογικότητας ἑορτασμοῦ γιά τήν ἐμβληματική ἐκείνη Μάχη καί Νίκη τοῦ Σκρᾶ, ἀπό μέρους τοῦ γενναιόψυχου καί λεβέντικου Ἑλληνισμοῦ καί σέ συνέχεια τῆς προηγηθείσης θυσίας τῶν ὀλίγων τοῦ Ραβινέ τό 1917, πάλιν ἐδῶ στή δική μας συνοριακή περιοχή.

Ἐκείνη ἡ διήμερη ὀργανωτικά καί κυρίως ἡ μονοήμερη ἐκπόρθηση τοῦ Σκρᾶ στά 1918, ἐντός ἐλαχίστων μόλις ὡρῶν, ἔκρινε τίς θετικότερες καταρχήν ἐκβάσεις τοῦ Α΄ Π.Π. σέ ἐπίπεδο ἐθνικό καί συμμαχικό.

Κρατᾶμε τούς ἡγετικούς προβλεπτικούς σχεδιασμούς τοῦ ἀποφασιστικοῦ ἀνοίγματος στήν Ἀντάντ, ἀλλά καί τήν συλλογικότητα, τήν ὁμοψυχία, τήν λεβεντιά, τήν θυσία ἐκείνων πού διάνοιξαν μέ τίς δικές τους αἱματηρές καταθέσεις τίς ἐθνικές μας δικαιώσεις.

† Ὁ Γουμενίσσης, Γεφύρας, Ἀξιουπόλεως καί Πολυκάστρου Δημήτριος

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ