Του Θεολόγου, Αγγέλου Πάκλαρα για την Romfea.gr

"Καθώς λοιπόν από μίαν λαμπάδαν ημπορεί να ανάψη άλλη και από εκείνην άλλη κατά μετάδοσιν και καθ' εξής, έως πολυάριθμον αριθμόν, τέτοιας λογής και οι Αρχιερείς άναψαν ωσάν άλλοι τόσαι λαμπάδες από τας πρώτας λαμπάδας εκείνας των Αποστόλων και επληρώθησαν από τας πανολβίους ακτίνας των φωτιστικών χαρισμάτων του Παναγίου Πνεύματος, τα οποία μεταδίδωσιν εις όλην την του Χριστού Εκκλησίαν.Όθεν διά μέσου ταύτης της μεταδοτικής δωρεάς, αξιούνται να παρασταίνουσιν εις την εκκλησιαστικήν ιεραρχίαν, την εικόνα και ομοίωσιν του Υιού του Θεού. Ταύτην ουν την Χάριν και την Δωρεάν του Θεού και διά του Ευαγγελίου φωτισμόν του Αγίου Πνεύματος, έρχεται κομίζων τη πόλει, των κατά καιρούς Αρχιερέων έκαστος..."

Αυτούς τους προφητικούς λόγους περί Αρχιερωσύνης συνέγραφε ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, Αρχιεπίσκοπος και συμπολιούχος Θεσσαλονίκης, ο Θαυματουργός, προκάτοχος του μακαριστού Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Παντελεήμονος του Β'.

Ήταν όντως προορατικοί, διότι ο αοίδιμος Μητροπολίτης Παντελεήμων, ήταν όχι κατ' έννοια αλλά κατ' ουσία λαμπάδα άσβεστος και ακοίμητος που φώτιζε την τοπική Εκκλησία επί τριάντα περίπου έτη.

Όλη η επί γης πορεία του, ανθρωπίνως υποδειγματική, εκκλησιαστικώς δε, Θεάρεστη, εξαίρετη και ανεπανάληπτη...

Ο κατά κόσμον Νικόλαος Χρυσοφάκης, γεννήθηκε το έτος 1925 στην Αθήνα, έκτο τέκνο του Μιχαήλ και Ασημίνας Αδαμάκη.

Από μικρός αγάπησε την Εκκλησία και αμέσως μετά τις εγκυκλίους σπουδές του εισήλθε το 1947 στην Θεολογική Σχολή Αθηνών, από την οποία απεφοίτησε αριστούχος.

Εν συνεχεία υπηρέτησε επί τριετία, ως έφεδρος ανθυπολοχαγός του πεζικού, στην Γενική Διεύθυνση της θρησκευτικής Υπηρεσίας του Γεν. Επιτελείου Στρατού και μετέπειτα στην ΒΙΟ, της 42ης Ταξιαρχίας και στο τέλος της θητείας του, στην ΒΙΟ του Α' Σώματος Στρατού.

Τιμήθηκε δύο φορές με το μετάλλιο εξαιρέτων πράξεων, ύστερα από πρόταση του τότε Διευθυντή της θρησκευτικής Υπηρεσίας του Γεν. Επιτελείου Στρατού, Αρχιμανδρίτου Κυπριανού, του μετέπειτα Μητροπολίτη Ιερισσού και είτα Μονεμβασίας και Σπάρτης.

Αρχές του έτους 1950, κείρεται μοναχός στην Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού, Εδέσσης και στις 23 Ιουλίου χειροτονείται διάκονος από τον Μητροπολίτη Εδέσσης Παντελεήμονα Παπαγεωργίου, στον Ι. Ναό Υπερ. Θεοτόκου Χρυσοσπηλαιωτίσσης Αθηνών.

Το 1951 με εντολή του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Σπυρίδωνος, χειροτονείται πρεσβύτερος στον Ι. Ναό Αποστόλου Παύλου, οδού Ψαρρών, από τον Βοηθό Επίσκοπο Αθηνών, Ευρίπου Αλέξιο, τον μετέπειτα Μητροπολίτη Ζακύνθου.

Ως ιερέας διορίζεται ως τακτικός Ιεροκήρυκας της Μητροπόλεως Εδέσσης, με έδρα την πόλη των Γιαννιτσών.

Ύστερα από την μετάθεση του Εδέσσης Παντελεήμονος στην Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, ο αρχιμανδρίτης Παντελεήμων, ακολουθεί τον γέροντά του και διορίζεται Ιεροκήρυκας στην επαρχία Λαγκαδά (1951-1953), ενώ λειτουργεί και στον Ι.Ναό Σανατορίου Θεσσαλονίκης.

Με υποτροφία της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Γαλλικής Ακαδημίας, σπουδάζει περαιτέρω, Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία και Γαλλικό Πολιτισμό, στο Ψυχολογικό Ινστιτούτο των Παρισίων, στην Σχολή Ανωτάτων Σπουδών, επί δύο έτη.

Ερχόμενος στην Αθήνα το 1955, διορίζεται εφημέριος του Πανεπιστημιακού Ναού, Εισοδίων της Θεοτόκου Καπνικαρέας και Ιερατικός Προιστάμενος του Ι. Ναού Αγίου Βασιλείου, οδού Μετσόβου Αθηνών.

Τον Νοέμβριο του έτους 1957, έπειτα από πρόταση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Θεοκλήτου του Β', αναλαμβάνει υποδιευθυντής και πνευματικός του Θεολογικού Οικοτροφείου της Αποστολικής Διακονίας, αλλά παράλληλα καθίσταται και γραμματέας του Γραφείου Τύπου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών.

Διδάσκει ως καθηγητής στο Ανώτερο Φροντιστήριο της Ριζαρείου Σχολής και στο Πνευματικό Φροντιστήριο της Ι. Μονής Πεντέλης, τα μαθήματα Λειτουργικής, Τελετουργικής, Εξομολογητικής, Ποιμαντικής και Ερμηνείας Ιερών Κανόνων.

Το 1960, διορίζεται γραμματέας των Συνοδικών Δικαστηρίων.

Έπειτα από την πολύπλευρη προσφορά του σε όλους τους εκκλησιαστικούς τομείς, η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος, τον Νοέμβριο του έτους 1965, τον εκλέγει Μητροπολίτη Σάμου και Ικαρίας.

Η χειροτονία του τελείται στον Ι.Ναό Αγίου Βασιλείου Αθηνών, από τον Μητροπολίτη Παροναξίας Επιφάνιο και συλλειτουργούντων, των Φωκίδος Χρυσοστόμου και Λήμνου Παντελεήμονος.

Η ενθρόνισή του στην Σάμο, γίνεται στις 20 Δεκεμβρίου 1965, στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Νικολάου Σάμου, απο τον τοποτηρητή της Μητροπόλεως Σάμου, Παροναξίας Επιφάνιο και άλλων Αρχιερέων.

Το Αρχιερατικό του πλέον έργο ξεκινά με θεμελίωση νέων Ι. Ναών, χειροτονίες κληρικών, ενώ επισκευάζει εκ βάθρων τις Ι. Μονές Τιμίου Σταυρού, Ζωοδόχου Πηγής και Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.

Ιδρύει οικοτροφεία για άπορους μαθητές, αρρένων και Θηλέων, ορφανοτροφείο, φιλόπτωχα ταμεία, κατηχητικά σχολεία και Σχολή μετεκπαιδεύσεως κληρικών, στην οποία δίδασκε και ο ίδιος.

Δημιούργησε Σχολή βυζαντινής μουσικής και βυζαντινό μουσείο.

Καθιέρωσε την εορτή του Αγίου Νεομάρτυρος Γεωργίου εξ Εφέσου, να εορτάζεται έκαστη Κυριακή του Παραλύτου, ανεγείροντας Ναό προς τιμήν του.

Ίδρυσε πνευματικό κέντρο της Μητροπόλεως Σάμου, γηροκομείο, ενώ με ενέργειές του υδροδοτήθηκαν πολλά χωριά της επαρχίας του.

Λειτουργούσε ακαταπαύστως και συνέδραμε με όποιο τρόπο μπορούσε το ποίμνιό του, το οποίο και ελάτρευε.

Τιμήθηκε για την πνευματική και κοινωνική προσφορά του στην Σάμο με πολλά παράσημα και τιμητικές διακρίσεις.

Μετά από εννέα έτη ποιμαντορίας στην ακριτική Σάμο, στις 13 Ιουλίου του έτους 1974, με ομόφωνη απόφαση της νομίμου και κανονικής Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, "όχι μόνον ψήφοις κανονικαίς αλλά και διά βοής των Αγίων Αρχιερέων", όπως ανέφερε ο τοτηρητής της Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, Νεαπόλεως Διονύσιος, εξελέγη διά καταστάσεως Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης.

Ενθρονίζεται λίγες ημέρες μετά, στις 3 Αυγούστου, στον Καθεδρικό Ναό, της του Θεού Σοφίας, παρουσία του εκπροσώπου του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Μιλητουπόλεως Στυλιανού, του μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας, του τοποτηρητού, Νεαπόλεως Διονυσίου και άλλων Μητροπολιτών.

Το νέο του έργο διπλάσιο και ακόμη πιο καρποφόρο!

Χειροτόνησε μεγάλο αριθμό νέων κληρικών, τους οποίους αγαπούσε και ενίσχυε αυτούς ηθικά αλλά και υλικά.

Έξι ιερείς του και αγαπημένα του πνευματικά του τέκνα, προήχθησαν στο Αρχιερατικό αξίωμα, οι Μητροπολίτες Βεροίας και Ναούσης Παντελεήμων, τον οποίον χειροτόνησε Επίσκοπο, "ιδίαις χερσίν", Ελασσώνος Βασίλειος, Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης Ιωάννης, Κίτρους και Κατερίνης Γεώργιος, Γρεβενών Δαυίδ και Τρίκκης και Σταγών Χρυσόστομος.

Η πόλη της Θεσσαλονίκης απέκτησε πάμπολους νέους Ναούς, όπως ο περικαλλής Ι.Ναός Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου των Θεσσαλονικέων, τον οποίον μετά πολλών κόπων και μόχθων ανήγειρε, καθώς και οι Ναοί Μεταμορφώσεως και Γεννήσεως του Σωτήρος, Αγίας Μαρίνας, Αγίου Παντελεήμονος Πανοράματος, Αποστόλου Παύλου, Οσίας Ξένης, Αγίου Νεκταρίου, Χαρισείου, Κοιμήσεως Θεοτόκου, Σαράντα Εκκλησιών, Αγίου Φωτίου, Αγίου Χριστοφόρου, Αγίου Σπυρίδωνος, Αγίας Κυριακής, Τριών Ιεραρχών, Αγίου Βασιλείου, Αγίου Νικολάου και Αγίου Δημητρίου Χαριλάου.

Ανακαίνισε τις Ιερές Μονές Κοιμήσεως Θεοτόκου Πανοράματος, με την ανέγερση του Καθολικού της Παναγίας της Ελευθερώτριας και της Αγίας Θεοδώρας, στο κέντρο της πόλεως.

Δημιούργησε φιλόπτωχα ταμεία, εράνους αγάπης, κοινωνικό ιατρείο, τράπεζα αίματος, στέγη αγάπης ασθενούντων παιδιών, ενοριακά συσσίτια, Θεολογικό οικοτροφείο σπουδαστών, εκκλησιαστικές κατασκηνώσεις, σχολή βυζαντινής μουσικής και ίδρυση Αγιολογικού κέντρου.

Διοργάνωνε κάθε Νοέμβριο Θεολογικά Συνέδρια αφιερωμένα προς τιμήν πολλών Αγίων, ενώ με δικές του ενέργειες έγινε η ανασύσταση και επαναλειτουργία της Ανωτέρας Εκκλησιαστικής Σχολής Θεσσαλονίκης.

Μεγάλη η προσφορά και μέριμνά του, ως πρόεδρος του Χαρίσειου Γηροκομείου και του Παπαφείου ορφανοτροφείου.

Καθιέρωσε να εορτάζεται η Σύναξις πάντων των εν Θεσσαλονίκη Αγίων, την Κυριακή των Μυροφόρων.

Με πρωτοβουλία του αναβίωσε την τέλεση των Θείων Λειτουργιών Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου και Αγίου Γρηγορίου, του Θεολόγου.

Με ενέργειές του επανήλθε η τέλεση των Ιερών Ακολουθιών της Μεγάλης Εβδομάδος του Αγίου Δημητρίου, κατά το αρχαίο τυπικό των πρώτων χριστιανικών αιώνων και τον παράλληλο συνεορτασμό της Υπεραγίας Θεοτόκου με του Μεγαλομάρτυρος Αγίου Δημητρίου.

Δι' αυτό το γεγονός μετέφερε κάθε έτος θαυματουργές Ιερές Εικόνες της Θεοτόκου, αρχής γενομένης το 1985, της εφεστίου Εικόνος "Αξιον Εστίν", από τον Ναό του Πρωτάτου Καρυών, Αγίου Όρους.

Δημιούργησε την "Χριστιανική Καταφυγή Νέων, ο Άγιος Δημήτριος", καθιστώντας υπεύθυνο τον τότε Πρωτοσύγκελλό και στενό του συνεργάτη, π. Παντελεήμονα, νυν Μητροπολίτη Βεροίας.

Εκεί διδάσκονταν ο λόγος του Θεού και τελούνταν Θείες Λειτουργίες, αλλά και παραδίδονταν δωρεάν φροντιστηριακά μαθήματα από καταρτισμένους καθηγητές όλων των κλάδων.

Κατά τον φοβερό σεισμό της 20ης Ιουνίου 1978, η προσφορά του αειμνήστου Μητροπολίτου Παντελεήμονος προς το ποίμνιό του, ήταν αμέριστη με δημιουργία καταυλισμών και διανομές σκηνών και τροφίμων προς τους σεισμόπληκτους Θεσσαλονικείς.

Ο σεισμός αυτός, κατά τον οποίον η πόλη της Θεσσαλονίκης εσώθη με θαυματουργικό τρόπο από τον πολιούχο Άγιο Δημήτριο, εστάθη αφορμή να επανέλθουν στην συμπρωτεύουσα τα χαριτόβρυτα Ιερά Λείψανα του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου.

Το έτος 1978 ο ακαδημαικός Αναστάσιο Ορλάνδο παρουσιάζει την επιστημονική τεκμηριωμένη εισήγηση, της αείμνηστης αρχαιολόγου Μαρίας Θεοχάρη, "περί της ευρέσεως και της γνησιότητος των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Δημητρίου, του Μυροβλήτου".

Η αείμνηστος Θεοχάρη μετά από επτά αιώνες είχε ανακαλύψει τα Λείψανα του Αγίου Δημητρίου στο San Lorenzo in Cambo της Ιταλίας, βάσει μίας μικρής ψηφιδωτής εικόνας του 12ου αιώνος που παρίστανε τον Αγίο Δημήτριο, ως στρατιωτικό και η οποία έφερε επάνω της " μικράν στάμνον", δηλαδή μικρό φιαλίδιο, με μύρο του Αγίου και είχε εγχάρακτες επιγραφές για τον Άγιο Δημήτριο, τον Θεσσαλονικέα.

Τα λείψανα του Αγίου είχαν μεταφερθεί εκεί το 1204 όταν ο Βονιφάτιος Μομφερατικός, εισερχόμενος στην Θεσσαλονίκη, εσύλησε τους Ναούς του Αγίου Δημητρίου και της του Θεού Σοφίας.

Το καλοκαίρι του 1978, κατόπιν ευλογίας, και εντολής του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, ο Πρωτοσύγκελλος π. Παντελεήμων, μεταβαίνει στο Μιλάνο και από εκεί στο San Lorenzo, όπου και στην συνάντηση που είχε με τον Ρωμαιοκαιολικό Επίσκοπο, Κωνστάντιο Φάνο, κατορθώνει να τον πείσει ότι είναι δίκαιο το αίτημα του ποιμενάρχου της Θεσσαλονίκης αλλά και του ποιμνίου του, να επιστραφούν τα Ιερά Λείψανα του Αγίου, στον τόπο του μαρτυρίου τους.

Τον Σεπτέμβριο του ιδίου έτους μεταβαίνει εκ νέου ο π. Παντελεήμων και ο καθολικός Επίσκοπος αποφασίζει να δώσει την κάρα του Αγίου Δημητρίου.

Μετά την απόφαση αυτή πηγαίνει ο ίδιος ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης να παραλάβει την σεπτή κάρα.

Η συγκινητική επιστροφή της τιμίας κάρας του Αγίου, γίνεται στις 23 Οκτωβρίου 1978, ενώ οι ταλαιπωρημένοι από τον σεισμό, κάτοικοι της Θεσσαλονίκης, αντικρίζουν με δάκρυα στα μάτια, να επιστρέφει στην γενέτειρά του και σωματικώς, ο προστάτης και πολιούχος Άγιός τους.

Τον Απρίλιο του 1980, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, συνοδεία και του Πρωτοσυγκέλλου του, μετέρχονται και πάλι στην Ιταλία για να παραλάβουν και τα υπόλοιπα Ιερά Λείψανα του Αγίου Δημητρίου.

Τοιουτοτρόπως ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Παντελεήμων ο Β', καθίσταται ο μοναδικός από τους προκατόχους του που είχε την ιδιαίτερη τιμή και ευλογία να επιστραφούν σε αυτόν, τα χαριτόβρυτα Λείψανα του Αγίου Δημητρίου στον ομώνυμο Ναό του.

Επί αρχιερατείας του ανεγείρεται εντός του Ιερού Ναού, μεγαλοπρεπή μαρμάρινο κιβώριο, πανομοιότυπο του παλαιοτέρου που υπήρχε και τα Ιερά Λείψανα του Αγίου τοποθετούνται σε αργυρή, ανάγλυφη λάρνακα, ενώ προνοία του προισταμένου του Ναού, πατρός Παντελεήμονος, ανακαινίζεται και το παρεκκλήσιο του τάφου του Αγίου Δημητρίου.

Μνημειώδεις θα μείνουν οι αγώνες που έδωσε ο μακαριστός Μητροπολίτης Παντελεήμων με την αρχαιολογική υπηρεσία για την αγιογράφηση της Πλατυτέρας των Ουρανών, στην κόγχη του Ιερού Βήματος του Αγίου Δημητρίου, πράγμα το οποίο και επιτεύχθηκε.

Κατόρθωσε ακόμη ερχόμενος σε αντιπαράθεση με το Υπουργείο Πολιτισμού, αλλά και την αρχαιολογική υπηρεσία να παραδώσει και πάλι στην Θεία λατρεία τον ιστορικό Ναό και μνημείο, του Αγίου Γεωργίου Ροτόντας, αφού πρώτα τέλεσε την ειδική τελετή "επι διασαλεύσει Αγίας Τραπέζης".

Επι Αρχιερωσύνης του, ανακαλύφθηκαν τα Ιερά Λείψανα του Αγίου Βασιλείου, του Ομολογητού, Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, στον περίβολο της του Θεού Σοφίας, και της Αγίας μάρτυρος Ανυσίας, κατά την διάνοιξη της λεωφόρου Γ' Σεπτεμβρίου, ευρισκόμενα εντός παλαιοχριστιανικού Ναού, το έτος 1980.

Τα δε Ιερά Λείψανα του Αγίου Ευθυμίου του Νέου, μετά την ανακάλυψή τους, δόθηκαν από τους αρχαιολόγους στον μακαριστό Μητροπολίτη Παντελεήμονα, εξαιτίας του παρεκκλησίου του Αγίου Ευθυμίου, που υπήρχε εντός του Ναού, του Αγίου Δημητρίου.

Εκείνος με την σειρά του τα παρέδωσε στον τότε Μητροπολίτη Ιερισσού Νικόδημο, το έτος 1983, αφού ο Άγιος Ευθύμιος ήταν τοπικός Άγιος στην Περιστερά, της Μητροπόλεως Ιερισσού.

Με ενέργειές του, επιστράφησαν εκ Βιέννης τμήμα των Ι. Λειψάνων, του Αποστόλου των Εθνών Αγίου Παύλου, στις 4 Μαίου 1991, του Αγίου Νεομάρτυρος Γεωργίου του εξ Ιωαννίνων, το 1978, του Οσίου Δαυίδ του Αμυγδαλίτου, από το Μιλάνο και των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου, τον Μάιο του 1988.

Φιλάγιος όπως ήταν ο αοίδιμος Θεσσαλονίκης Παντελεήμων, με δική του προτροπή κατατάχθηκαν στο Αγιολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας οι Άγιοι Συμεών και Ευστάθιος, Αρχιεπίσκοποι Θεσσαλονίκης, ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας, ο Χαμαετός και ο Άγιος Γρηγόριος Καλλίδης, Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης και μετέπειτα Ηρακλείας και Ραιδεστού, τα Ι.Λείψανα του οποίου, φυλλάσονται εντός του Ναού του Αγίου Δημητρίου, έπειτα από την εκταφή τους από το κοιμητήριο της Ευαγγελιστρίας Θεσσαλονίκης, στις 20 Οκτωβρίου 1979, τα οποία ευρέθησαν να ευωδιάζουν και να επιτελούν πλήθος θαυμάτων.

Μετά από Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη, ορίστηκε ως ημέρα μνήμης του, η 25η Ιουλίου, ημέρα της κοιμήσεώς του.

Προνοία του έγινε η μετακομιδή των Λειψάνων των Μακεδονομάχων Αρχιερέων, τα οποία φυλλάσονταν στην κρύπτη του Μακεδονικού Αγώνος, η οποία βρισκόταν σε υπόγεια στοά, κάτω από το Ιερό Βήμα του Μητροπολιτικού Ναού Θεσσαλονίκης.

Το έτος 1980 τέλεσε με λαμπρότητα τα Θυρανοίξια του Ι.Ναού Αγίου Γρηγορίου, του Παλαμά, μετά την επισκευή του από τον καταστρεπτικό σεισμό του 1978.

Τον Νοέμβριο του έτους 1996, αναγορεύεται επίτιμος διδάκτορας του τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Α.Π.Θ.

Τιμήθηκε με πολλά παράσημα από τα Πατριαρχεία Σερβίας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Ρωσίας.

Άκρως συγκινητική η πρωτοβουλία του να συγκεντρώσει σε σύντομο χρονικό διάστημα, πολλούς τόνους τροφίμων, για άμεση βοήθεια και ενίσχυση των εμπόλεμων αδελφών μας Σέρβων, το έτος 2000.

Υποδέχθηκε στην έδρα του όλους σχεδόν τους Προκαθημένους των Αυτοκεφάλων Εκκλησιών, Πατριάρχες και Αρχιεπισκόπους κατά την διάρκεια λαμπρών εκδηλώσεων για την Θεσσαλονίκη, ως πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης το 1999.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης επισκέφθηκε την μητρόπολη Θεσσαλονίκης, τέσσερις φορές, επι Αρχιερατείας του.

Στην συμπλήρωση 25 ετών από της εκλογής του σε Επίσκοπο, έγιναν τιμητικές εκδηλώσεις προς τιμήν του, στον Ι. Ναό Αγίου Δημητρίου, το έτος 1999.

Ήταν συγγραφέας δεκάδων Θεολογικών βιβλίων, Ιερών Ακολουθιών τοπικών Αγίων, αλλά και πλήθους Ποιμαντορικών Εγκυκλίων.

Κήρυττε πάντοτε από στήθους, ουδέποτε εκ χειρογράφου, ενώ οι λόγοι του ήταν ποταμοί πλήρους αγιότητος, Ορθοδόξου Δόγματος και μεγίστης Θεολογικής διδασκαλίας.

Μιλούσε πάντοτε στην αρχαίζουσα καθαρεύουσα και ποτέ στην δημοτική γλώσσα.

Μεγαλοπρεπέστατος στις Αρχιερατικές του χοροστασίες και στα πολυάριθμα Αρχιερατικά συλλείτουργα, προξενούσε δέος και θαυμασμό με την
επιβλητική παρουσία του.

Ο αοίδιμος Μητροπολίτης Παντελεήμων, όμως εκτός από Ιεράρχης με εκκλησιαστικό ήθος και ευσυνειδησία, ηταν και φιλόπατρις, γνήσιος και αληθινός Έλληνας, που έδωσε αγώνες ηρωικούς για την προάσπιση των δικαιωμάτων και συμφερόντων της "φιλτάτης ημών πατρίδος", όπως έλεγε και ειδικότερα της Μακεδονίας.

Συγκάλεσε στην έδρα του πολλά συλλαλητήρια καλώντας κλήρο και λαό, αρχής γενομένης την άνοιξη του 1987, στις εγκαταστάσεις της Χριστιανικής Καταφυγής Νέων, για την διαφύλαξη της εκκλησιαστικής περιουσίας λόγω του νομοσχεδίου, από τον τότε Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Ως άλλος Εθνάρχης και παραδειγματικός Έλληνας πατριώτης, διοργάνωσε δύο μεγάλα συλλαλητήρια για την διαφύλαξη του ονόματος της Μακεδονίας.

Το πρώτο στις 14 Φεβρουαρίου 1992, παρουσία πολλών Αρχιερέων και πλήθους λαού και το δεύτερο στις 31 Μαρτίου 1994, ενώ διοργάνωσε και μία ιερά σύναξη στις 15 Φεβρουαρίου 1995.

Αποκορύφωμα όλων, το ιστορικό και πρωτοφανές συλλαλητήριο στην κεντρική πλατεία Αριστοτέλους, 6 Ιουνίου 2000, για το θέμα της αφαιρέσεως του Θρησκεύματος από τις ταυτότητες, παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χριστοδούλου και σχεδόν ολοκλήρου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Ο σπινθηροβόλος και κεραυνοβόλος λόγος του, σε συνδυασμό με την βροντερή χροιά της φωνής του, συγκλόνιζε και συνάρπαζε το ποίμνιό του, το οποίο τον αγαπούσε και λάτρευε, ανταποκρινόμενο πάντοτε με ένθερμο ζήλο στις εκάστοτε ηρωικές και ανεπανάληπτες προσκλήσεις του...

Πάντοτε μετά το πέρας πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας έψαλλε με όλη την δύναμη της καρδιάς του, τον Εθνικό Ύμνο, σείοντας όλο τον Ναό και προκαλώντας δάκρυα και ρίγη συγκινήσεως εθνικής υπερηφάνειας και αναπτέρωση του ηθικού και εκκλησιαστικού φρονήματος σε όλους τους παρισταμένους...

Κατά την διάρκεια της μακράς Αρχιερατείας του, κανένα κληρικό του δεν επίκρανε, παρά την αυστηρότητα του χαρακτήρα του, που φαινομενικώς μόνον είχε.

Σπανίως εγκατέλιπε την Μητρόπολή του, κι αυτό όταν κατέβαινε στην Αθήνα, όπου παρευρισκόταν για τις συνοδικές υποχρεώσεις του.

Εάν και το Μητροπολιτικό Μέγαρο ήταν στο κέντρο της πόλεως, ο ίδιος έχοντας γνήσιο μοναχικό ιδεώδες, προτιμούσε να διαμένει μόνος.

Όχι από ιδιορρυθμία, αλλά διότι ήταν τηρητής του γνωστού αναβαθμού "τοις ερημικοίς ζωής, μακαρία εστί, Θεικώ έρωτι πτερουμένοις".

Οι μοναδικοί τόποι επισκέψεώς του, τα τελευταία έτη της ζωής του, ήταν οι Άγιοι Τόποι, το πάνσεπτο Οικουμενικό Πατριαρχείο και εξαιρέτως η ησυχαστική ζωή στο Άγιο Όρος, το οποίο και υπεραγαπούσε, αφού ήταν η καταφυγή και η παραμυθία του.

Σεβόταν υπερδεόντως το Πανάγιο πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου, την οποία ετίμησε εξαιρέτως, καθ' όλη την διάρκεια της επι γης πορείας του.

Δι' αυτό και κάθε καλοκαίρι, συνήθιζε να διαμένει στο ιερό Κάθισμα της Παναγίας της Πορταιτίσσης, πλησίον της Ιεράς Μονής των Ιβήρων, με συνοδεία λίγων κληρικών του.

Εκεί, σ' αυτό το μικρό ησυχαστήριο, άφησε ησύχως και γαληνίως την τελευταία του πνοή, το απόγευμα της 9ης Ιουλίου 2003, συνέπεια καρδιακής ανακοπής, σε ηλικία 78 ετών.

Από αυτό το μικρό Κάθισμα άρχισε το μεγάλο ταξίδι του για τον ουρανό...

Το ότι εκοιμήθη εντός του Αγίου Όρους, σ' έναν τόπο καθαγιασμένο από την διαρκή παρουσία της Μητέρας του Φωτός, Κυρίας Θεοτόκου, αποτελεί αδιάσειστη απόδειξη της αγιότητος του βίου του μακαριστού Μητροπολίτου.

Η Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης και ο πιστός λαός της, πληροφορήθηκαν την είδηση της κοιμήσεώς του, απροετοίμαστοι, με βαθειά θλίψη και πένθος στην ψυχή τους για τον ηρωικό και πολυαγαπημένο τους ποιμενάρχη.

Το σκήνωμά του έφθασε στην πόλη της Θεσσαλονίκης ξημερώματα 9 προς 10 Ιουλίου και ετέθη σε λαικό προσκύνημα στον Ι. Ναό Αγίου Δημητρίου, με συρροή χιλιάδων προσκυνητών, έως και την ημέρα της εξοδίου ακολουθίας του, στις 12 Ιουλίου.

Σ' αυτήν προεξήρχε ο τότε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χριστόδουλος και δεκάδων Αρχιερέων παρόντων.

Μετά την λιτανεία του σκηνώματός του στις κεντρικές οδούς της πόλεως, ετάφη σε παλαιοχριστιανικό τάφο, εντός του προαυλίου χώρου του Ι. Ναού Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου, δίπλα στον προστάτη Άγιό του, που τόσο αγάπησε και τίμησε αλλά και ετιμήθη από τον ίδιο...

Ήταν αμετάπειστος, αγέρωχος και ακλόνητος σε θέματα Πίστεως και Έθνους και όταν κάποιοι του υπενθύμιζαν τους κινδύνους στους οποίους θέτει τον εαυτό του, η απάντησή του, πάντοτε η ίδια "Ουδένα φοβούμαι, πλην του Θεού..."

Εμείς, ως μημόσυνο αιώνιο στην πανσέβαστη μνήμη του, αναφέρουμε ένα απόσπασμα, από την τελευταία Αναστάσιμη Ποιμαντορική Εγκύκλιό του, το Άγιο Πάσχα, του 2003:

"Επέστη ο καιρός της προς τον Αναστάντα Κύριον επιστροφής απάσης της ανθρωπότητος, εάν αύτη επιθυμή ειλικρινώς να ιδή ημέρας καλυτέρας των σημερινών, ημέρας κατά τας οποίας θα βασιλεύει η Πηγή της χαράς, της ειρήνης και της ευτυχίας, διά τα οποία παρά Θεού επλάσθημεν.

Τα αρχαία παρήλθεν, ιδού γέγονε καινά τα πάντα.

Είθε και ημείς, ως καινοί άνθρωποι να ζήσωμεν την καινήν κατά Χριστόν ζωήν, ίνα μίαν ημέραν, απερχόμενοι του ματαίου και φθαρτού τούτου κόσμου, να εισέλθωμεν νικηταί και τροπαιούχοι εις την Βασιλείαν του Αναστάντος Κυρίου, ίνα ίδωμεν ά οφθαλμός ουκ ίδε και ούς ουκ ήκουσε και επί καρδίαν ανθρώπου ουκ ανέβη, ά ητοίμασεν ο Θεός τοις αγαπώσιν Αυτόν. (Α' Κορινθ.2, 9)."

Είη, η ευχή του μοναδικού αυτού Ιεράρχου και Ποιμενάρχου ημών, μετά πάντων ημών.