Του Αιμίλιου Πολυγένη

Μια παγωμένη σιωπή επικράτησε στην αίθουσα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, όταν ο ιστορικός και στοχαστής Γιουβάλ Νόα Χαράρι προχώρησε σε μια πρόβλεψη που μοιάζει βγαλμένη από σενάριο επιστημονικής φαντασίας.

Παρόλο αυτά ο Γιουβάλ Χαράρι στην ομιλία του, φαίνεται να πατάει γερά στη σημερινή τεχνολογική πραγματικότητα, αφού λίγο πολύ μας είπε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη ετοιμάζεται να αναλάβει τα ηνία της θρησκείας.

Η λογική του Χαράρι είναι αφοπλιστικά απλή και, για πολλούς, τρομακτική.

«Οτιδήποτε είναι φτιαγμένο από λέξεις θα καταληφθεί από την Τεχνητή Νοημοσύνη», δήλωσε χαρακτηριστικά από το βήμα του Νταβός.

Σύμφωνα με τον στοχαστή, αν αποδομήσουμε τη θρησκεία, θα βρούμε στον πυρήνα της τη γλώσσα.

"Αν τα βιβλία είναι απλώς συνδυασμοί λέξεων, τότε η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αναλάβει τα βιβλία. Αν η Θρησκεία βασίζεται στις λέξεις, τότε η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αναλάβει τη θρησκεία" - ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Χαράρι.

Όπως φαίνεται και στο βίντεο ο στοχαστής έστρεψε τα βέλη του κυρίως στις «Θρησκείες του Βιβλίου» —τον Χριστιανισμό, το Ισλάμ και τον Ιουδαϊσμό— υποστηρίζοντας ότι η εξάρτησή τους από ιερά κείμενα τις καθιστά ευάλωτες στην επέλαση των αλγορίθμων.

"Τι συμβαίνει σε μια θρησκεία του βιβλίου όταν ο μεγαλύτερος ειδικός του ιερού βιβλίου είναι μια Τεχνητή Νοημοσύνη; Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις θρησκείες που βασίζονται σε βιβλία όπως το Ισλάμ, ο Χριστιανισμό ή ο Ιουδαϊσμός" - ανέφερε χαρακτηριστικά ο Χαράρι.

Όπως φαίνεται για τον κ. Χαράρι, αυτό σημαίνει ότι η AI θα μπορούσε να δημιουργήσει ακόμα και νέες θρησκείες, με δικές τους γραφές, που θα είναι «κομμένες και ραμμένες» στις ψυχολογικές ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου.

Ωστόσο, η δήλωση αυτή ανοίγει έναν τεράστιο ηθικό και φιλοσοφικό διάλογο, ενώ τίθεται και το εξής ερώτημα: «Μπορούμε πραγματικά να περιορίσουμε το θείο σε αλγορίθμους;»

Πάντως είτε συμφωνεί κανείς με τον Χαράρι είτε όχι, η προειδοποίησή του είναι ξεκάθαρη: Η τεχνολογία δεν αλλάζει μόνο το πώς εργαζόμαστε ή πώς επικοινωνούμε, αλλά απειλεί να αλλάξει και το πώς πιστεύουμε.

Τέλος, αν ο Χαράρι έχει δίκιο κινδυνεύουμε να δούμε τη γέννηση Silicon Θρησκειών, όπου ο αλγόριθμος θα ορίζει το «καλό» και το «κακό» με βάση στατιστικά δεδομένα και όχι ηθικές αξίες.