ΟΜΙΛΙΑ τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Γέροντος Χαλκηδόνος κ.κ. Ἐμμανουήλ ἐξ ὀνόματος τῆς Ἱεραρχίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου κατὰ τὸ Δεῖπνον ἐπὶ τῇ συμπληρώσει τριάκοντα πέντε ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἀναρρήσεως τῆς Α.Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου εἰς τὸν Πάνσεπτον Οἰκουμενικὸν Θρόνον [21ῃ Ὀκτωβρίου 2026]

«Αὕτη ἡ ἡμέρα, ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος· ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ» (Ψαλμ. 117, 24).

Ὁ δοξολογικὸς αὐτὸς στίχος τοῦ Δαυϊτικοῦ Ψαλτηρίου ἀναβλύζει αὐθορμήτως ἀπὸ τῶν χειλέων καὶ τῶν καρδιῶν ὅλων ἡμῶν κατὰ τὴν φωταυγῆ αὐτὴν ἑσπέραν τῆς 21ης Ὀκτωβρίου, καθὼς συνηθροίσθημεν εἰς τὴν φιλόξενον αἴθουσαν «Ambassador» διὰ νὰ τιμήσωμεν τὴν συμπλήρωσιν τριάκοντα πέντε ἐτῶν ἀπὸ τῆς θεοκινήτου ἐκλογῆς καὶ ἀναρρήσεως τῆς Ὑμετέρας Θειοτάτης Παναγιότητος εἰς τὸν Ἁγιώτατον Ἀποστολικὸν καὶ Πατριαρχικὸν Οἰκουμενικὸν Θρόνον.

Πέριξ ἡμῶν ἡ Βασιλὶς τῶν Πόλεων, ἐκτεινομένη ἐπὶ τῶν ὀχθῶν τοῦ Βοσπόρου καὶ τοῦ Κερατίου Κόλπου, ἀναπαύεται ὑπὸ τὸν φθινοπωρινὸν οὐρανόν, ἐκεῖ ὅπου ὁ χρόνος συνομιλεῖ σιωπηλῶς μετὰ τῆς αἰωνιότητος.

Διὰ τῆς φωνῆς τοῦ προλαλήσαντος ὡμίλησεν ἡ καρδία τῆς Ῥωμιοσύνης τῆς Πόλεως, τῆς Ἴμβρου καὶ τῆς Τενέδου, ἡ ὁποία ἀναγνωρίζει εἰς τὸ πρόσωπον Ὑμῶν τὸν στοργικὸν πατέρα τῶν Κοινοτήτων, τῶν σχολείων καὶ τῶν εὐαγῶν ἡμῶν καθιδρυμάτων.

Ἀμέσως κατόπιν, τὰ βλέμματα ἡμῶν ἐστράφησαν πρὸς τὴν μεγάλην κεντρικὴν ὀθόνην καὶ τὰς τέσσαρας ὀθόνας τῆς αἰθούσης, ὅπου τὰ φωτογραφικὰ στιγμιότυπα τῆς βιοτῆς Ὑμῶν καὶ αἱ δύο ἐξαίρετοι ταινίαι τεκμηριώσεως, ἡ μία μερίμνῃ τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀμερικῆς καὶ ἡ ἑτέρα τῆς Ἑλληνικῆς Ῥαδιοφωνίας Τηλεοράσεως, ἐζωντάνευσαν ἐνώπιον ἡμῶν τὴν πορείαν τριάκοντα πέντε ἐτῶν.

Καὶ ὅταν πρὸ ὀλίγων λεπτῶν ἡ διακεκριμένη συνθέτρια κυρία Εὐανθία Ῥεμπούτσικα ἐπλήρωσε τὸν χῶρον τοῦτον διὰ τῶν μελῳδιῶν αὐτῆς, ᾐσθάνθημεν ὅλοι ὅτι ἡ μουσικὴ ἐξέφρασεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον αἱ λέξεις δυσκολεύονται κάποτε νὰ χωρήσουν, τὴν μυστικὴν δηλαδὴ ποίησιν μιᾶς ζωῆς ἀφιερωμένης ὁλοκληρωτικῶς εἰς τὸν Θεὸν καὶ εἰς τὸν ἄνθρωπον.

Παρακολουθῶν τὰς εἰκόνας αὐτὰς νὰ διαδέχωνται ἡ μία τὴν ἄλλην, ἐσκεπτόμην ὅτι ἡ Πατριαρχία τῆς Ὑμετέρας Θειοτάτης Παναγιότητος ὁμοιάζει πρὸς τὴν ἀκοίμητον κανδήλαν, ἡ ὁποία καίει ἡμέραν καὶ νύκτα ἐνώπιον τοῦ Ἱεροῦ Βήματος τοῦ Πατριαρχικοῦ ἡμῶν Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου εἰς τὸ Φανάριον.

Ἐκτὸς τῶν τοίχων τοῦ Ναοῦ, κατὰ τὰ τριάκοντα πέντε αὐτὰ ἔτη, οἱ ἄνεμοι τῆς ἱστορίας ἔπνευσαν πολλάκις σφοδροί, τὰ ῥεύματα τῆς ἐποχῆς μετεβλήθησαν, νέαι τρικυμίαι ἠγέρθησαν εἰς τὴν οἰκουμένην καὶ παλαιὰ σύνορα ἀνετράπησαν.

Ἐντὸς ὅμως τοῦ Ἱεροῦ Κέντρου τῆς Ὀρθοδοξίας, ἡ φλὸξ τῆς κανδήλης παρέμεινεν ὀρθία, γαληνιαία καὶ ἀνέσπερος, τρεφομένη ἐκ τοῦ καθαροῦ ἐλαίου τῆς πίστεως, τῆς προσευχῆς καὶ τῆς ἀδιαλείπτου ἐγρηγόρσεως τοῦ Πατριάρχου ἡμῶν.

Αὐτὴ ἡ μικρὰ φλὸξ τοῦ Φαναρίου κατέστη φάρος πνευματικός, ὁ ὁποῖος ἁπλώνει τὸ φῶς αὐτοῦ ὑπεράνω τῶν θαλασσῶν καὶ τῶν ἠπείρων, διὰ νὰ δεικνύῃ εἰς τὰ πλοῖα τῶν ἀνθρώπων τὸν ἀσφαλῆ λιμένα τῆς ἐν Χριστῷ ἐλπίδος.

Ἐκ μέρους πάσης τῆς περὶ Ὑμᾶς Ἱεραρχίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου ἵσταμαι ἀπόψε ἐνώπιον τῆς Ὑμετέρας Θειοτάτης Παναγιότητος μετ’ ἰδιαιτέρου ἐσωτερικοῦ δέους, κομίζων τὴν υἱϊκὴν εὐγνωμοσύνην καὶ τὴν μαρτυρίαν ὅλων τῶν ἀδελφῶν Ἀρχιερέων.

Διότι αὔριον, τὴν 22αν Ὀκτωβρίου τοῦ σωτηρίου ἔτους 2026, συμπληροῦνται ἀκριβῶς τριάκοντα πέντε ἔτη ἀπὸ τῆς εὐσήμου ἐκείνης ἡμέρας τοῦ 1991, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Θεία Πρόνοια καὶ ἡ ὁμόφωνος ψῆφος τῆς Ἁγίας καὶ Ἱερᾶς Συνόδου ἐκάλεσαν τὴν Ὑμετέραν Παναγιότητα νὰ παραλάβῃ τοὺς οἴακας τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας.

Ἡμεῖς οἱ Ἀρχιερεῖς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, τόσον οἱ διακονοῦντες ἐνταῦθα εἰς τὴν ἕδραν τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας ὅσον καὶ οἱ ποιμαίνοντες τὰς ἐπαρχίας Αὐτῆς ἀνὰ τὴν ὑφήλιον, ἔχομεν τὸ μοναδικὸν προνόμιον νὰ βλέπωμεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς πῶς βιώνεται καθ’ ἡμέραν τὸ ἅγιον χρῖσμα τῆς Πατριαρχικῆς εὐθύνης.

Εἰς τὰς συνεδρίας τῆς Ἁγίας καὶ Ἱερᾶς Συνόδου, εἰς τὰς Συνάξεις τῆς Ἱεραρχίας τοῦ Θρόνου, εἰς τὰς πανορθοδόξους συναντήσεις καὶ εἰς τὰς ποιμαντικὰς περιοδείας καὶ τὰς ἐπισήμους ἐπισκέψεις ἀνὰ τὴν οἰκουμένην, ἐγνωρίσαμεν τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἡ Ὑμετέρα Θειοτάτη Παναγιότης βαστάζει τὴν μέριμναν πασῶν τῶν Ἐκκλησιῶν.

Εἴδομεν τὴν νηφαλιότητα τῆς κρίσεως Ὑμῶν εἰς ὥρας βαρυσημάντων ἀποφάσεων.

Εἴδομεν τὴν ἀκλόνητον προσήλωσιν εἰς τοὺς Θείους καὶ Ἱεροὺς Κανόνας, οἱ ὁποῖοι λειτουργοῦν εἰς τὰς χεῖρας Ὑμῶν ὡς φάρμακα σωτηρίας καὶ ἑνότητος.

Εἴδομεν πῶς ἡ ὑπερόριος καὶ πρωτεύθυνος διακονία τῆς Κωνσταντινουπολίτιδος Ἐκκλησίας μετουσιώνεται διὰ τοῦ προσώπου Ὑμῶν εἰς ἔμπρακτον πατρότητα, ἡ ὁποία ἀκούει, θεραπεύει, συμφιλιώνει καὶ ἀνακαινίζει.

Εἰς τὴν θεολογικὴν συνείδησιν τῆς Ὑμετέρας Παναγιότητος, τὸ πρωτεῖον τῆς Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως εἶναι πρὸ παντὸς πρωτεῖον σταυροῦ, κενώσεως καὶ θυσιαστικῆς προσφορᾶς.

Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν τριάκοντα πέντε τούτων ἐτῶν, ἐπορεύθητε ἔχοντες γνώμονα τὴν ἀποστολικὴν παραγγελίαν τοῦ οὐρανοβάμονος Παύλου πρὸς τὸν μαθητὴν αὐτοῦ Τιμόθεον: «Σπούδασον σεαυτὸν δόκιμον παραστῆσαι τῷ Θεῷ, ἐργάτην ἀνεπαίσχυντον, ὀρθοτομοῦντα τὸν λόγον τῆς ἀληθείας» (Β΄ Τιμ. 2, 15).

Ὀρθοτομοῦντες τὸν λόγον τῆς ἀληθείας, ἀνεδείξατε τὴν συνοδικότητα ὡς τὴν ἰδίαν τὴν ἀναπνοὴν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

Ἐκαλλιεργήσατε μεθ’ ὑπομονῆς γεωργοῦ τὸν ἀγρὸν τῆς διορθοδόξου καταλλαγῆς, προηδρεύσατε τῶν Συνάξεων τῶν Ὀρθοδόξων Προκαθημένων, ὡδηγήσατε τὸ ἐκκλησιαστικὸν σκάφος εἰς τὸν ἱστορικὸν λιμένα τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Συνόδου ἐν Κρήτῃ, καὶ ἐτείνατε χεῖρα ἀρωγῆς καὶ θεραπείας ὅπου τὸ Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας ἐδοκιμάζετο ὑπὸ χρονιζόντων τραυμάτων καὶ διαιρέσεων, χαρίσαντες τὴν κανονικὴν αὐτοκεφαλίαν εἰς τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν τῆς Οὐκρανίας.

Τὸ αὐτὸ ἦθος ἐπεδείξατε καὶ πέραν τῶν ὁρίων τῆς Ὀρθοδοξίας, στηρίζοντες τοὺς θεολογικοὺς διαλόγους μετὰ τῶν λοιπῶν Χριστιανικῶν Ἐκκλησιῶν καὶ Ὁμολογιῶν, καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐπὶ τῇ συμπληρώσει χιλίων ἑπτακοσίων ἐτῶν ἀπὸ τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἀπηγγείλατε εἰς τὴν Νίκαιαν τὸ Σύμβολον τῆς Πίστεως ὁμοῦ μετὰ τοῦ Πάπα Ῥώμης Λέοντος ΙΔ΄ καὶ ἐκπροσώπων πολλῶν ἄλλων Ἐκκλησιῶν.

Ἤδη δὲ κατὰ τὸ 1994, ὅτε συνῆλθεν ἐνταῦθα, ὑπὸ τὴν αἰγίδα καὶ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἡ Διάσκεψις διὰ τὴν Εἰρήνην καὶ τὴν Ἀνεκτικότητα, ἡγέται Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι καὶ Ἰουδαῖοι ὑπέγραψαν μετὰ τῆς Ὑμετέρας Παναγιότητος τὴν Διακήρυξιν τοῦ Βοσπόρου, ἡ ὁποία ἐπανέλαβεν ὅτι ἔγκλημα διαπραττόμενον ἐν ὀνόματι τῆς θρησκείας εἶναι ἔγκλημα κατὰ τῆς θρησκείας, καὶ ἔκτοτε ὁ διάλογος μετὰ τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ καὶ τοῦ Ἰσλὰμ ἀποτελεῖ σταθερὰν μέριμναν τῆς Πατριαρχίας Ὑμῶν.

Παραλλήλως, ἐδιδάξατε εἰς ὅλους ἡμᾶς τοὺς Ἀρχιερεῖς καὶ τοὺς κληρικοὺς τοῦ Θρόνου ὅτι ἡ Θεία Λειτουργία συνεχίζεται μετὰ τὴν Ἀπόλυσιν ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ ἀνθρωπίνου πόνου καὶ τῆς κτίσεως ὁλοκλήρου.

Κάθε φορὰν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ὑμετέρα Παναγιότης ἱερουργεῖ, εἴτε ἐντὸς τοῦ Πανιέρου Πατριαρχικοῦ Ναοῦ, εἴτε εἰς τὰς μεγαλουπόλεις τῆς Δύσεως καὶ τῆς Ἀνατολῆς, εἴτε εἰς τὰ ἱερὰ προσκυνήματα τῶν πατέρων ἡμῶν, ὁ λόγος Αὐτῆς γίνεται φωνὴ τῶν ἀφώνων, παρηγορία τῶν προσφύγων, προστασία τῆς παιδικῆς ἀθωότητος καὶ ὑπεράσπισις τῆς πληγωμένης Δημιουργίας τοῦ Θεοῦ.

Ἐχαρακτηρίσατε πρῶτος ἐκ τῶν θρησκευτικῶν ἡγετῶν ἁμαρτίαν τὴν καταστροφὴν τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος, καὶ διὰ τῶν διεθνῶν συμποσίων «Θρησκεία, Ἐπιστήμη καὶ Περιβάλλον», ἀπὸ τῆς Πάτμου ἕως τοῦ Ἀμαζονίου καὶ τῆς Ἀρκτικῆς, συνεκεντρώσατε θεολόγους καὶ ἐπιστήμονας μετὰ κυβερνητικῶν ἀξιωματούχων, διὰ νὰ ἀκούσουν ἀπὸ κοινοῦ τὸν στεναγμὸν τῆς κτίσεως.

Διὰ τὸν ἀγῶνα τοῦτον ἡ διεθνὴς κοινότης ἀπεκάλεσε τὴν Ὑμετέραν Παναγιότητα «Πράσινον Πατριάρχην».

Ὑπὸ τὴν ἐμπνευσμένην καθοδήγησιν Ὑμῶν, αἱ ἐπαρχίαι τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου εἰς τὴν Εὐρώπην, τὴν Ἀμερικήν, τὴν Αὐστραλίαν καὶ τὴν Ἀσίαν ἤνθησαν, ἀνέπτυξαν τὰς ἐνορίας καὶ τὰ καθιδρύματα αὐτῶν καὶ κατέστησαν φωτεινὰ κέντρα μαρτυρίας τοῦ Ὀρθοδόξου φρονήματος ἐν μέσῳ τοῦ συγχρόνου πολυπολιτισμικοῦ κόσμου.

Ἐπειδὴ δὲ μεταξὺ ἡμῶν παρίστανται ἀπόψε ἐκλεκτοὶ διπλωμάται, Ἄρχοντες καὶ φίλοι ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐπιτρέψατε εἰς τὴν ἐμὴν ἐλαχιστότητα νὰ ἀπευθύνω ὀλίγους λόγους καὶ εἰς τὴν ἀγγλικὴν γλῶσσαν.

Your All-Holiness, Your Beatitude, Your Eminences, Your Excellencies, Mr. Ambassador, Archons of the Ecumenical Throne, and beloved friends from abroad, tonight we gather on the shores of the Bosphorus to celebrate thirty-five luminous years since the election of His All-Holiness Ecumenical Patriarch Bartholomew to the Apostolic Throne of Constantinople.

Throughout these decades of profound global transformation, His All-Holiness has stood as a tireless bridge-builder among nations, Churches, faiths, and cultures, reminding humanity that true spiritual leadership is born of humility, dialogue, and sacrificial love.

From the historic courtyard of the Phanar, his prophetic voice for the protection of God’s creation, for human dignity, and for reconciliation has touched hearts in every corner of the earth.

On behalf of the Hierarchy of the Ecumenical Throne across the world, we thank all of you who have traveled from afar to join the local community of this City in honoring a universal shepherd of peace and hope.

Παναγιώτατε Πάτερ καὶ Δέσποτα,

Ἐκ μέσης καρδίας καὶ ἐξ ὀνόματος ὁλοκλήρου τῆς Ἱεραρχίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, εὐλαβῶς κατασπάζομαι τὴν χαριτόβρυτον Ὑμῶν Δεξιὰν καὶ προσεύχομαι ὅπως ὁ Κύριος τῆς δόξης χαρίζηται εἰς τὴν Ὑμετέραν Θειοτάτην Παναγιότητα ὑγίειαν ἀκλόνητον, δύναμιν ἄνωθεν καὶ μακρότητα ἡμερῶν, διὰ νὰ συνεχίζῃ ἐπὶ πολλὰ ἀκόμη ἔτη νὰ φωτίζῃ ἀπὸ τοῦ Φαναρίου τὴν Ἁγίαν τοῦ Χριστοῦ Μεγάλην Ἐκκλησίαν καὶ σύμπασαν τὴν Οἰκουμένην.

Εἰς πολλὰ ἔτη, Παναγιώτατε Δέσποτα!