ΑΡΧΙΜ. ΑΝΤΙΠΑ ΝΙΚΗΤΑΡΑ
ΔΡ. ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

Ὁμιλία Ἐκφωνηθεῖσα εἰς τήν πρώτη πράσινη ἐνορία στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, τοῦ Εὐαγγελισμοῦ Βόλου τῆς ἱερᾶς Μητροπόλεως Δημητριάδος καί Ἀλμυροῦ.

Σεβασμιώτατε
Ἀγαπητοί Πατέρες

Εἶναι μεγάλη τιμή καί ἰδιαίτερη χαρά πού σήμερα παρευρίσκομαι στήν πρώτη πράσινη ἐνορία τῆς Ὀρθοδοξου Ἐκκλησίας τήν ἐπικαλουμένη τιμητικῶς ἀπό τόν προοδευτικό καί δραστήριο Ποιμενάρχη ὑμῶν ,τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Δημητριάδος καί Ἀλμυροῦ κ.κ. Ἰγνάτιον τόν ὁποῖο καί θερμά εὐχαριστῶ διά τήν προσκληση , τήν εὐλογία καί τήν διηνεκή στήριξη στήν ἀναξιότητα μου.

Δέν εἶναι τυχαῖο ὅτι ἡ συγκεκριμένη ἐνορία εἶναι ἠ ἐνορία τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου ὅπου ἀκόμα καί αὐτα τά δέντρα γέρνουν τίς κορυφές τους ἀπό ευλάβεια .

Ἄξιον δέ ἐστί ἐπισημάνσεως τό ὅτι ἕνας μορφωμένος, σεμνός, εὔελπις Κληρικός προϊστάμενος τοῦ ἱεροῦ ναοῦ καί συνονόματος τοῦ Ἁγίου τῆς Οἰκολογίας ,ἐνδυναμούμενος μέ γνώσεις, μέ σπουδές, μέ διδακτορική διατριβή, ἐπιλογή τοῦ Ποιμενάρχου του, φέρει εἰς πέρας αὐτό τό προοδευτικό, τό σύγχρονο, τό ἀπαραίτητο ἔργο τῆς οἰκολογικῆς διαποίμανσης.

Διότι εἶναι πλέον ἐπιταγή τῆς ἐποχῆς μας, μιά ἰδιαίτερη ποιμαντική μέριμνα, μιά ἐξειδικευμένη κατεύθυνση τῆς Ποιμαντικῆς ἐπιστήμης ὅπως τό ἀπαιτοῦν ἡ Δημιουργία τοῦ Θεου, ἡ ὑγεία τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ἰσορροπία τῆς φυσης καί τῆς Κτίσεως.

Τήν Κτίση πού τήν ἀνέδειξε, τήν Φύση πού τήν ἐπικοινώνησε ὄχι ὡς ἀποθήκη ἀναλώσιμων ὑλικῶν πρός χρήση καί κατάχρηση ἀλλά ὡς δωρεά ἀγάπης τοῦ Θεοῦ στόν ἄνθρωπο ὁ μεγάλος Ἄγιος Ἀμφιλόχιος

A.ΣΥΝΤΟΜΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ

Ὁ Ἅγιος Ἀμφιλόχιος γεννήθηκε στὴν Πάτμο στὶς 13 Φεβρουαρίου τοῦ ἔτους 1889. Ἦταν γόνος εὐλαβεστατων γονέων πού κρατοῦσαν τό παλαιό ἔθος τῆς Πάτμου ,τοῦ Ἐμμανουὴλ Μακρῆ ἀπὸ τοὺς Λειψοὺς καὶ τῆς Εἰρήνης Γαλάνη ἀπὸ τὴν Πάτμο.

Κατὰ τὴν τέλεση τοῦ μυστηρίου τοῦ Θείου Βαπτίσματος ἔλαβε τὸ ὄνομα Ἀθανάσιος. Ἀνάδοχός του ἦταν ὁ θεῖος του, Μητροπολίτης πρώην Πηλουσίου Ἀμφιλόχιος Κάππος.

Ἀπὸ τὴν βρεφική του ἡλικία ὁ Θεὸς τὸν κατέστησε σκεῦος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καί, σύμφωνα μὲ τὶς διηγήσεις τῆς μητέρας του, ὅταν ἦταν ἀκόμη βρέφος καὶ νήπιο, ἀρνιόταν νὰ λάβει τροφὴ κατὰ τὴν ἡμέρα τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Παρασκευῆς.

Τελείωσε τὸ Δημοτικὸ Σχολεῖο καὶ τὸ Σχολαρχεῖο, καί φοίτησε ἕνα μόνον ἔτος στὸ ἱεροδιδασκαλεῖο τῆς ῾Ιερᾶς Ἀποκαλύψεως, διότι οἱ τουρκικὲς ἀρχὲς διέκοψαν τὴ λειτουργία του τὸ ἔτος 1906.

Ἔχοντας θεῖο πόθο καὶ θερμὴ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ καί μέ τήν ὁλόθερμη παρότρυνση καί εὐχή τῶν γονέων του ,τὸν Μάρτιο τοῦ ἔτους 1906 σὲ ἡλικία δέκα ἑπτὰ ἐτῶν εἰσέρχεται ὡς δόκιμος στὴν Ἱερὰ Βασιλική, Πατριαρχική, Σταυροπηγιακή, Ἱερὰ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου καὶ Εὐαγγελιστόῦ.

Διακρινόμενος γιὰ τὸν ζῆλο καὶ τὴν κατὰ Θεὸ προκοπή του τὸ αὐτὸ ἔτος κείρεται ρασοφόρος μοναχὸς καὶ μετονομάζεται Ἀμφιλόχιος πρὸς τιμὴν τοῦ ἀναδόχου του.

Πρὸς πνευματική του ὠφέλεια ἐπιδιώκει τὴν τακτικὴ ἐπικοινωνία μὲ ἐνάρετους ἡσυχαστὲς ποὺ ἐγκαταβιοῦν στὴν Πάτμο, ὅπως ὁ ἀσκητὴς Θεόκτιστος καὶ ὁ πνευματικὸς Μακάριος Ἀντωνιάδης. Ἀπὸ δὲ τὸν δεύτερο κείρεται μεγαλόσχημος μοναχὸς σὲ ἡλικία 24 ἐτῶν στὸ Κάθισμα τοῦ Ἀπολλώ.

Ἀπὸ τὸ 1914, ὅταν ἀσθενήσας μετέβηκε στὴν Ἀθήνα καὶ ἀπὸ ἐκεῖ στὴν Αἴγινα, συνδέεται πνευματικὰ μὲ τὸν Ἅγιο Νεκταριο καὶ μυεῖται ἀπ’ αὐτὸν βαθύτερα στὴν ἡσυχαστικὴ παράδοση καὶ νοερὰ προσευχή. Σὲ ἡλικία 30 ἐτῶν τὸ ἔτος 1919 χειροτονεῖται διάκονος τὴν 27η Ἰανουαρίου στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίου Νικολάου Κῶ, ἀπὸ τὸν Μητροπολίτη Κῶ Ἀγαθάγγελο.

Ἀκολούθως τὴν 5η Ἀπριλίου τοῦ ἰδίου ἔτους, τὴν Κυριακὴ τοῦ Θωμᾶ, στὸν ἱερὸ Ναό τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος, Βαθέως Σάμου, χειροτόνεῖται πρεσβύτερος ἀπὸ τὸν Μητροπολίτη Σάμου καὶ Ἰκαρίας Κωνσταντῖνο, καί μετὰ λαμβάνει καὶ τὸ ἱερὸ ὑπουργημα τοῦ πνευματικοῦ Πατρός.

Χάρη στὸ στερρὸ μοναχικό του φρόνημα καὶ τὸν ἱεραποστολικό του ζῆλο ἀναπτύσσει ἱεραποστολικὴ καὶ ποιμαντικὴ δράση στὰ πέριξ νησιά. Κατὰ τὰ ἔτη 1926-1932 ὁρίζεται προϊσταμενος τοῦ Ἱεροῦ Σπηλαίου τῆς Ἀποκαλύψεως, ὅπου ἐκτελεῖ ἐπισκευὲς στὸν ναό, ἐπιμελούμενος τὴν ἁγιογράφησή του.

Τὴν 14ην Νοεμβρίου τοῦ ἔτους 1935 ἐκλέγεται Ἡγούμενος καὶ ἀπὸ τὴ θέση αὐτὴ προσφέρει τὶς ὑπηρεσίες του γιὰ δύο ἔτη κατὰ τὴν κρίσιμη περίοδο τῆς Ἰταλοκρατίας καὶ ἀνθίσταται τοῦ Αὐτοκεφάλου τῆς Δωδεκανήσου.

Παράλληλα ἱδρύει τὴν γυναικεία Ἱερὰ Μονὴ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ καὶ μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο λαμβάνει σάρκα καὶ ὀστᾶ ὁ ὁραματισμός του γιὰ τὴν ἀνάπτυξη τοῦ μοναχικοῦ ἱδεώδους. Ἐπιθυμεῖ «ἐκ τοῦ κέντρου αὐτοῦ μὲ ἐφόδια πνευματικὰ νὰ ἐργασθοῦν αἱ καταλληλοι ἐκ τῶν μοναχῶν ἐν τῇ κοινωνίᾳ διὰ τὴν διάδοσιν τῆς χριστιανικῆς ἀλήθειας καὶ τὴν ἐξάσκησιν τῆς φιλανθρωπίας», ὅπως σημειώνει ἡ πρώτη συνεργάτης τοῦ Γέροντος, Ἡγουμένη Εὐστοχία Μοναχή.

Ἡ ἐπανεκλογή του δὲν ἦταν ἀρεστὴ στόὺς Ἰταλοὺς κατακτητές, γιάτὶ ἔλαβαν πληροφορίες περὶ τῆς εἰρηνικῆς ἀντιστασεως τοῦ Γέροντα καὶ κάτω ἀπὸ δραματικὲς συνθῆκες οἱ ἀρχὲς κατοχῆς τὸν ἀντικατέστησαν μὲ κάποιον «ἔμπιστό τούς.» Ταυτόχρονα οἱ ἰταλικὲς ἀρχὲς προέβησαν σὲ ἐνέργειες γιὰ τὴν διάλυση τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἱδρυθείσης γυναικείας Μονῆς.

Ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν ἐξορίζεται στὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα, ὅπου ἀναπτύσσει καρποφόρο ἱεραποστόλικὴ δράση ὡς περιοδεύων πνευματικὸς σὲ Ἰωάννινα, Θεσσαλονίκη καὶ Κρήτη μέχρι τὴν ἀνακλησή του ἀπὸ τὴν ἐξορία στὴν Μονὴ τῆς μετανοίας του. Ἔκτοτε τὴν ὑπηρετεῖ ὡς πνευματικός καὶ ἡγουμενοσύμβουλος.

Μὲ ζέοντα πόθο ἐπιμελεῖται τὴν ἀναδιοργάνωση τῆς γυναικείας Μονῆς Εὐαγγελισμοῦ καὶ τὸν πνευματικὸ καταρτισμὸ τῶν μοναζουσῶν.

Παράλληλα ἐργάζεται γιὰ τὴν πνευματική, κοινωνική καί πολιτιστική ἀνόρθωση τῆς Δωδεκανήσου. Εὐεργετικὴ ἐπίδραση ἔχει ἡ ἀκτινοβολία τῆς ἐξαγιασμένης προσωπικότητας τοῦ Ἁγίου στὶς ψυχὲς τῶν μαθητῶν τῆς Πατμιάδας Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς κατὰ τὴν τέλεση τοῦ μυστηρίου τῆς ἱερᾶς ἐξομολόγησης. Δημιουργεῖται ἔτσι ἕνα πνευματικὸ φυτώριο ἀπὸ τοὺς νέους σπουδαστὲς ποὺ ἔχουν τὴν ἔφεση τῆς ἀφιέρωσης στὸν Κύριο.

Ἐπίσης μεριμνᾶ γιὰ τὶς θεολογικὲς σπουδὲς τῶν νέων βλαστῶν τοῦ φυτωρίου του σὲ διάφορα πνευματικὰ κέντρα τῆς ᾿Ορθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδας ἢ καὶ τῆς ἀλλοδαπῆς. Σήμερα αὐτοί οἱ ἄλλοτε νέοι διακονοῦν τὴν Ἐκκλησία σὲ ποικίλους σημαντικοὺς τομεῖς.

Ὁ πλοῦτος τῆς ἀγάπης του δὲν ἐκδηλώνεται μόνο στὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, τὸν ἄνθρωπο, ἀλλὰ ἐπεκτείνεται ὡς ἁγαθότης καὶ ἐνδιαφέρον καὶ πρὸς τὴν λοιπὴ δημιουργία. Χαρακτηριστικὴ ὑπῆρξε ἡ ἀγάπη του πρὸς τὰ δένδρα καὶ χάρις εἰς τὴν δική του πρωτοβουλία γιὰ τὴν φύτευση πεύκων ἡ νῆσος Πάτμος ἔχει σήμερα καταφυτες περιοχές.

Ὅταν ἡ ἐποποιΐα τῆς ζωῆς τοῦ Γέροντα ἐγγίζει τὸ τέρμα τῆς φωτεινῆς πορείας της καὶ λαμβάνει μήνυμα παρὰ Θεοῦ γιὰ τὴν σύντομη ἀναχώρησή του ἐκ τοῦ κόσμου τούτου, ἐπιδαψιλεύει τὶς πατρικὲς εὐλογίες του στὰ τέκνα του παραγγέλλοντας σ’ αὐτὰ τὴν καλλιέργεια τῆς νοερᾶς προσευχῆς.

Ἰδοὺ οἱ λόγοι· «Τὸ τέλος τῆς ζωῆς μου ἐγγίζει. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ζήσετε βίον ἅγιον. Αἱ καρδίαι σας νὰ γίνουν θυμιατήρια, ποὺ θὰ ἀνεβαίνῃ ἡ προσευχή σας εἰς τὸν θρόνον τοῦ Θεοῦ καὶ ὅταν καλλιεργήσετε τὴν εὐχήν, δὲν θὰ κουράζεστε, δὲν θὰ ταράσσεσθε, δὲν θὰ νυσταζετε εἰς τὰς Ἀκολουθίας, διότι τὸ σῶμα σας θὰ εἶναι πλέον ὡς ἔνδυμα.

Ἐμπρός, λοιπόν, παιδιά, νὰ καλλιεργήσετε τὴν εὐχήν. Αὐτὴ ἐγέμισε τὸν Παράδεισον ἀπὸ τόσους Ἁγίους ἀνθρώπους. Παρεκάλεσα τὸν Κύριον νὰ σᾶς δώσῃ τὸ χάρισμα τῆς εὐχῆς. Δὲν ἔχω ἄλλο δῶρον νὰ σᾶς δώσω. Θέλω αὐτό, ποὺ τὸ θεωρῶ ὡς πιὸ πολύ- τιμον, νὰ σᾶς τὸ παραδώσω.»

Τὴν 16ην Ἀπριλίου τοῦ ἔτους 1970, κατόπιν ὀλιγοήμερης ἀσθένειας καὶ συνεπείᾳ χρονίων νοσημάτων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα κατατρυχόταν, ἀναπαύθηκε ἐν Κυρίῳ σὲ ἡλικία 81 ἐτῶν καὶ σύμφωνα μέ τὴν ἐπιθυμία του ἐνταφιάσθηκε στὸ κοιμητήριο τῆς ῾Ιερᾶς Μονῆς Εὐαγγελισμοῦ.

Μετὰ τὴν παρέλευση δέκα ἐτῶν ἀπὸ τὴν κοίμησή του, ἔγινε ἡ ἀνακομιδὴ τῶν τιμίων λειψάνων του στὶς 19 Σεπτεμβρίου τοῦ 1980, τὰ ὁποῖα ἐναποτέθηκαν σὲ ξύλινη λάρνακα στὸ ὀστεοφυλάκιο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς.

Μὲ τὴν εὐωδία καὶ θαυματουργία τούς δίνουν σημεῖα ἁγιότητος. Μετὰ τὴν παρέλευση δέκα ἐτῶν ἀπὸ τὴν κοίμησή του ἔγινε ἡ ἀνακομιδὴ τῶν τιμίων καὶ ἱερῶν λειψάνων του, τὰ ὁποῖα τοποθετήθηκαν σὲ ξύλινη λάρνακα στὸ ὀστεοφυλάκιο τῆς ἱερᾶς Μονῆς.

19 Σεπτεμβρίου 1980. Μετὰ ἀπὸ ἀπόφαση τοῦ Καθηγουμένου καὶ Πατριαρχικοῦ Ἐξάρχου Πάτμου κυροῦ Ἰσιδώρου (μετέπειτα ἐπισκόπου Τράλλεων) ἀνοίγεται ὁ ταφος καί εὐωδιάζει ἡ σύμπασα περιοχὴ, διαποτίζοντας μέ τὸ μύρο τῶν ἁγίων του λειψάνων τὰ χέρια αὐτῶν ποὺ τὸν ἐκταφίασαν…

Ἡ Ἁγία καὶ ἱερὰ Σύνοδος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἀπεφάσισεν τὴν 29ην Αὐγούστου 2019 τὴν Ἁγιοκαταταξη τοῦ Μεγάλου Γέροντος τῆς Πάτμου Ἀμφιλοχίου Μακρῆ.

Ὁ Ἅγιος ἑορταζει τὴν 16ην Ἀπριλίου ἡμέρα τῆς Κοιμήσεώς του καὶ τὴν 19ην Σεπτεμβρίου ἡμέρα τῆς ἀνακομιδῆς τῶν τιμίων καὶ ἱερῶν αὐτοῦ λειψάνων.

Ὁ Ἅγιος Γέροντας μας συμφώνως μέ ἐμᾶς πού ζήσαμε τήν ὁσιακή βιωτή Του ἀλλά καί γιά ὅσους ἐγνώρισαν τήν Ἁγία του Μορφή καί ἐμπνέονται ἀπό τήν πολυσχιδή Παρουσία Του στέκεται λιμάνι εὔδιο δηλαδή γαλήνιο καί ὑπήνεμο σέ ταραγμένους καί δυστοπικούς καιρούς .

Καί αὐτό διότι:

1)Ἀνέπτυξε καί ἀναπτύσσει τήν ὑποθήκη τῆς Ἀγάπης, ἀναβαπτισμένη στό Βαπτιστήριο τῆς Νήψης καί τῆς Νοερᾶς Προσευχῆς ἔτσι ὅπως τοῦ παρεδώθη ἀπό τόν πνευματικό Του Πατέρα,τόν Ἅγιο καί Θαυματουργό Μητροπολίτη Πενταπόλεως Νεκτάριο, καί τήν κοινώνησε στήν καθημερινότητα μας , στόν ταπεινό. βίο τοῦ κάθε πιστοῦ ἀπό ἐμᾶς.

2) Προέταξε τόν Μοναχισμό ὡς βασικό Πυλώνα Ὀρθοδόξου Παρουσίας καί Πίστης γιαὐτό καί ἀναδιέταξε καὶ ἀναδιοργάνωσε τὴν μοναστικὴ παράδοση στὴ Δωδεκάνησο καὶ ἀλλά σὲ ὅλη τὴν Ἑλλάδα καί σέ ὅλη τήν Ὑφήλιο.

3) Ἀνεζωπύρωσε τὸ ἱερὸ Μυστήριο τῆς ἐξομολογήσεως πού βαλλόταν ἀπό νεοδογματικές ἀλλοιώσεις .

4) Ἀνακατένειμε ἀγωνιώντας γιὰ αὐτήν, τὴν ἐξωτερικὴ ἀλλὰ καὶ τὴν ἐσωτερικὴ Ἱεραποστολή.

5)Συνάρμοσε καὶ ἀνασυνέδεσε μιὰ σπαρασσόμενη Ὀρθοδοξία.

6)Ὁ Ἅγιος Γέροντας μας ἐκελάδησε γλυκόφθογγα τὰ ἄρρητα μυστήρια πού ἐμφιλοχωροῦν δηλαδή πού ἀγαποῦν νά καταλαμβάνουν χῶρο σέ κάθε καρδιά πού πλατύνεται πνευματικά καί ὁδηγεῖ στό καθ΄ὁμοίωση τήν ταπεινὴν ἀνθρωπίνην ὑπόσταση.

Ὁ Ἅγιος ὄμως ἔκανε καί κάτι θαυμάσια μοναδικό καί γιά τά δεδομένα τῆς ἐποχῆς καί ἀναφορικά μέ τὴν περί κτίσεως ἀντίληψη πού κυριαρχοῦσε στους ἐκκλησιαστικούς κύκλους στήν ἐποχή του . Εἶδε τήν Κτίση μέ τά μάτια τῆς Θεώσεως. Ἀγωνίστηκε γιά τήν ἐπανάκτηση τῆς ἀπολεσθείσας Κοινωνίας, καί ὡς Ἄνθρωπος Ἀγωνιστής πού ἐνώνεται μέ τόν Χριστό ὡς καινή κτίσις (Β' Κορ. ε', 17) ,εἶδε τήν Κτίση μέ ἰσορροπία καί θείᾳ φώτηση. Τήν εἶδε ὡς μέτοχο τῆς λαμπρότητας τοῦ Θεοῦ.

Β. Ὁ Ἅγιος και τό περιβάλλον

Θυμᾶμαι τὴν τελευταία μας συνάντηση, τὸν Μάρτιο τοῦ 1970. Πήγαινα συχνά μέ τήν μητέρα μου Εἰρήνη πνευματικό του παιδί ἀπό πολύ μικρή γιά νά τόν συναντήσω.Ἐκεῖ στὸ μυρόπνευστο κελλάκι του, στὸν παλαιὸ Πύργο,μοῦ εἶπε πολλὰ γιὰ τὸ μέλλον μου.

Αὐτό ὅμως πού μοῦ μένει ἐγχάρακτο στήν μνήμη μου εἶναι μία σκηνή ἀποτύπωση ὅλης τῆς Παρουσίας Του. Με πῆγε στὸ παράθυρο καὶ τό ἄνοιξε .

Τότε μαζεύτηκαν ὅλα τά μικρά σπουργίτια πού φρόντιζε σέ ἕναν κύκλο γύρω Του καί ἀπέμειναν νά τόν κοιταζουν. Τὰ σπουργίτια! Ἡ εἰκόνα αὐτή τῆς μετοχῆς και τῆς κοινωνίας τῆς ἀθώας κτίσεως μέ τήν Ἁγιότητα ἐνίσχυσε τήν πίστη μου καί ἡ χαρὰ καὶ ἡ εἰρήνη ποὺ ἔνιωσε ἡ παιδικὴ ψυχή μου μέχρι σήμερα ἀναζωπυροῦνται μὲ τὴν πρεσβεία Του!

Εἶναι Αὐτός ὁ Ἅγιος Ἀμφιλόχιος, ὁ Γέροντάς μας, πού ἀντισταθηκε στήν ἀποξένωση καί τόν κατακερματισμό , ὁ Ἅγιος Ἀγωνιστής τῆς «συμπάσχουσας προσευχῆς» καί τῆς καθολικῆς ἐνότητας .Πού ἀγκάλιαζε ὁλόκληρη τήν κτίση.

Ὀ Ἅγιος τῆς σύνθεσης και τῆς ὀργανικῆς συνύπαρξης .Τῆς πλατιᾶς ὕπαρξης καί τῆς ἀρχοντικῆς ἀγάπης3. Πού ἀντιπρότεινε στό ἰσχύον ὠφελιμιστικό ἀνθρωποκεντρικό μοντέλο τῆς ἀποξένωσης, τήν ἐνότητα ,τήν σύνδεση, τήν ἄρρηκτη σχέση ἄνθρώπου -περιβάλλοντος. Πού εἶδε τή φύση ὡς ἁγιαστικό ὄργανο μετάδοσης τῆς Θείας Χάριτος .Ὡς εὐκαιρία ὁλοκλήρωσης τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης.
Πεδίο ἀνάδειξης τῆς ἀλληλοπεριχωρητικῆς ἀγάπης .

Τῆς ἀγάπης πρός τά δέντρα , τῆς ἀγάπης πρός τά ζῶα ,τῆς ἀγάπης προς τά πουλιά τῆς ἀγάπης για τόν σύμπαντα κόσμο.

Β1 Ἠ ἀγάπη πρός τά δέντρα

(ὉἍγιος Γέροντας μας ἐκτός τῶν ἄλλων πολύτιμων δώρων πού μᾶς χάρισε ,μᾶς δώρισε τό νηπτικὸ περιβάλλον τῶν δένδρων καὶ τῶν δασῶν, σέ μία κατάξερη Πάτμο .Ἕνα περιβάλλον ποὺ ἡ σκέψη τοῦ οὐρανοῦ καλλιεργεῖται εὔκολα μέσα στὸ Ναὸ τῆς Φύσεως ) Ἀρχιμ. Παῦλος Νικηταρᾶς Ὁ Ἅγιος Ἀμφιλόχιος τῆς Πάτμου Ὄγδοη Ἔκδοσις 2019.Ἐπταλοφος.σελ.106

Τά πρῶτα δέντρα πού φυτεύτηκαν στήν Πάτμο ἦταν ἀπό τόν Ἅγιο. Τό 1918 ἄρχισε τήν δεντροφύτευση . Τό πρῶτο πεῦκο τό φύτευσε πίσω ἀπό τήν Μεγάλη Μονή τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου καί τό δεύτερο στό Ἀσκητήριο τοῦ Χριστοῦ τῆς Ἀργυρῆς . Ἐκεῖ καί καθόταν, δεχόταν κόσμο, μελετοῦσε ,προσευχόταν Δενδροφύτευε μέ κόπο καί προσωπικό ἀγῶνα. Στό Ἱερό Σπήλαιο τῆς Ἀποκαλύψεως, στό Ἡσυχαστήριο Κουβάρι , στόν Εὐαγγελισμό, στό Ἐρημητήριο Χριστός.

Ὅπου τό ἔδαφος ἦταν γόνιμο φύτευε ἐλιές καί ἀμπέλια. Ἀμπέλια φυτεμμένα ἀπό τόν Ἅγιο Γέροντα μας ἔχουμε στήν ἱερά Μονή τοῦ Εὐαγγελισμοῦ,, στό Ἰερό Σπήλαιο τῆς Ἀποκαλύψεως .

Στήν Παναγία τήν Διασώσουζα,πέριξ τοῦ ναοῦ ἀγόρασε χαλάσματα καί μέ προσωπικό μόχθο ἐφύτευσε δεκάδες δέντρα ..Τά δέντρα αὐτα τά πότιζε ὁ πατέρας μου και αὐτά τά δέντρα τόν ἔσωσαν ἀπό βέβαιο θάνατο τόν μακαριστό πατέρα μου Νικόλαο στό Μέτωπο τῆς μάχης τοῦ Ρίμινι ὅταν ἡ Παναγία τοῦ ἐμφανίστηκε και τοῦ εἶπε Εἶμαι αὐτή πού μοῦ πότιζες τά δέντρα μου .

Ἐπίσης φύτευε ἀμυγδαλιές καί συκιές καί αὐτό διότι στα δύσκολα χρόνια τῆς πείνας εἶδε την διατροφική τούς ἀξία . Τό σῦκο εἶναι μιά πλήρης τροφή ἔλεγε.

Τό ἴδιο ἔλεγε καί γιά τίς χαρουπιές ἀλλά δεν εὐδοκιμοῦσαν εὔκολα.

Στα χέρσα καί πετρώδη ἐδάφη φύτευε πεῦκα ,φύτευε κυπαρίσσια. Ἤθελε νά φυτεύσει καί κέρδους ἀλλά δέν εὐδοκίμησαν. Μόνο ἕνας κέρδος εὐδοκίμησε στό Ἡσυχαστήριο Λουκάκια πού ἐφύτευσε ὁ πνευματικός του πρωτογυιός καί κατά σάρκα θεῖος μου Γέροντας Παῦλος Νικηταρᾶς .

Τά δέντρα πού ἐφύτευε στά σκληρά ἐδάφη ἦταν ὁ πεῦκος καί τό κυπαρίσσι ,ὅπου ἡ ζῶσα Παράδοση τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας τά ἔχει ὡς τά ἱερά ξῦλα τοῦ τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ μαζί με τόν κέδρο.

Φύτευε μαζί μέ τούς σπόρους τῶν δέντρων αὐτῶν καί τούς πνευματικούς σπόρους τῆς Ἁγίας γῆς τοῦ Γολγοθᾶ στό νησί τοῦ Ἠγαπημένου Μαθητοῦ πού στάθηκε συσταυρούμενος κάτω ἀπό τόν Σταυρό .

Τά πεῦκα καί τά κυπαρίσσια τά εἶδαν ἀπό Ἐκεῖνον πρώτη φορά στήν Πάτμο . Δεν ἤξεραν πῶς τά ἔλεγαν . Τούς ἔδωσαν το ὄνομά Του. Τά εἶπαν Ἀμφιλοχίες ἤ Ἀμφιλοχιανά ἤ «Ἀμφιλοχιακά».

Μοχθοῦσε ὁ Ἅγιος Γέροντας στήν δενδροφύτευση . Ἔκανε πρασιὲς πεύκων καὶ ἀπὸ τὸ φυτώριό του ἐφύτευε νέες ρίζες ὁ ἴδιος καὶ ἔδιδε καὶ στόὺς ἄλλους νὰ φυτεύουν·.

Συχνὰ μάλιστα μέ προσμονή καί ἑλπίδα ἔδινε ὡς κανόνα στὴν ἐξομολόγηση νὰ φυτεύουν 2-5 πεῦκα γιὰ νὰ συγχωρεθοῦν οἱ ἁμαρτίες τους ,ἐκτός ἀπό τήν φροντίδα καί τήν ἐργασία τῆς φύτευσης οἱ μετανοοῦντες θά ἀσχολοῦνταν μέ ἕνα ἔργο διττό, ἔργο θεολογικό καί οἰκολογικό!

Ἔτσι παρουσίασε λίγο πράσινο τὸ καταξερο νησὶ ποὺ τόσο ἀγαποῦσε ὁ Ἄγιος πατέρας.Ἐνέπνεε τούς σπουδαστές τῆς πατμιάδας ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς στήν δέντροφύτευση. Δένδροφύτευαν καί οἱ μαθητές μας μέ τήν εὐγενική του παρότρυνση.

Τούς συμβούλευε νά ὀνομάζουν τά δέντρα αὐτα μέ ὀνόματα ἰδανικῶν: εἰρήνη, ἀγάπη, ἐλευθερία, ἑλπίδα κλπ. Μάλιστα οἱ τότε ἀπόφοιτοι, ὅταν ἦρθαν στό νησί μετά ἀπό χρόνια νοσταλγικά ἀναζητοῦσαν στό δασάκι τό δέντράκι πού εἶχαν φυτεύσει οἰ ἴδιοι .

«Ὅποιος φυτεύει δένδρο φυτεύει ἐλπίδα, φυτεύει εἰρήνη, φυτεύει ἀγάπη καὶ ἔχει τὶς εὐλογίες τοῦ Θεοῦ» ἔλεγε πάντα στὸν κύκλο του.
Αὐτὸ τὸ ἀναγνωρίζει ἡ Ἁγνὴ Ρουσοπουλου καί ἔγραφε στὴν ἐφημερίδα «Τὸ Βῆμα» τῆς 8.10.1975: «Στὴν προσπάθεια αὐτή (τῆς δένδροφυτεύσεως) μποροῦν νὰ βοηθήσουν καὶ οἱ φωτισμένοι κληρικοί. Ἀρχὴ εἶχε κάμει ὁ μακαριστός ἤδη πατὴρ Ἀμφιλόχιος στὴν Πάτμο, ποὺ ζητοῦσε ἀπὸ τοὺς ἐξομολογουμένους σὲ ἔνδειξη μετανοίας νὰ φυτέψουν ἕνα δένδρο».

Δὲν ἐφρόντιζε μονάχα γιὰ τὸ φύτεμά τους ὁ ἴδιος. Κοπίαζε μαζί μέ τόν Γέροντα Παῦλο Νικηταρᾶ γιὰ τὸ πότισμα τῶν μικρῶν δένδρων στοὺς ἄνυδρους μῆνες τοῦ καλοκαιριοῦ. Πίστευε πὼς ὅποιος φυτεύει εἴτε ποτίζει ἕνα δένδρο γίνεται συνδημιουργὸς στὴ φύση μὲ τὸν Πλάστη Θεὸ.

Τιμωροῦσε πολὺ αὐστηρὰ τοὺς ἐξομολογουμένους ὅταν τοῦ ἔλεγαν ὅτι κατέστρεψαν ἕνα δένδρο. Μιὰ μοναχὴ ἀπό τήν ἱερά μονή τά Ἅγια τῶν Αγίων ἡ Ἀδελφή Σαλώμη θεώρησε ὅτι γιά τόν εὐπρεπισμό τοῦ δέντρου ἔπρεπε νά τό ἀποψιλώσει βγάζοντας του ὅλα τά ἐξωτερικά τοιχώματα τοῦ κορμοῦ. Τῆς ἔβαλε ἐπιτίμιο δύο χρόνια νά κοινωνήσει ἄν ζήσει τό πεῦκο. Τὴν ὑποχρέωσε νὰ φυτεύσει πέντε πεῦκα καὶ νὰ τὰ ποτίζει τρία χρόνια γιὰ νὰ τὴν συγχωρέση ὁ Θεός ! Ἠ ἴδια πῆρε τσόχινες σακοῦλες τίς ἔβρεχε και ἔντυσε τόν κορμό τοῦ πληγωμένου πεύκου μέχρι νά ἐπανέλθει. Δὲν εἶχε ἀγανακτήση τόσο πολὺ ὁ Ἅγιος καὶ θυμώση ἀπὸ ἱερὴ ἀγανακτηση·. Λυπόταν ὅταν ἔβλεπε κάποιον χωρίς λόγο νά κόβει κλαδιά ἀπό δέντρα. Εὐλογημένε ἔλεγε ἄν εἶχε φωνή τό πεῦκο , θα σοῦ ἔλεγε πόσο πόνεσε!!

Κάποτε ὄταν ἦταν νά γίνουν κάποιες ἐργασίες στήν Μονή ξερίζωσαν ἕνα μεγάλο δέντρο. Ὀ Ἅγιος τό ξαναφύτευσε καί ἐνῶ δέν ἦταν οὔτε ἠ ἐποχή ἀλλά οὔτε καί ἦταν σέ καλή κατάσταση , τό εὐλόγησε καί ἔζησε!!!

Ὁ ἴδιος ὁ Γέροντας περιφερόταν στό νησί νά δεῖ τά ἐπιτίμια τῆς ἐξομολόγησης , ἄν ποτίζονταν τά δέντρα τακτικά καί ἄν τά φρόντιζαν.

Κι ὅταν μεγάλωναν τὰ δένδρα ,ἡ χαρά του ἦταν νὰ βρίσκεται στὴν σκιά τους καὶ νὰ περνᾶ ὧρες ὁλόκληρες προσευχόμενος·

Λαχταροῦσε νὰ ἰδῆ τὴν Πάτμο καταπράσινη καὶ πανηγύριζε στὸ ἄκουσμα ὅτι τὰ παιδιὰ τῆς Πατμιάδος φύτεψαν χίλια ἢ δύο χιλιάδες πεῦκα. Πόσοι πατέρες δὲν ἔζησαν στὸ νηπτικὸ περιβάλλον δένδρων καὶ δασῶν, ποὺ ἡ σκέψη τοῦ οὐρανοῦ καλλιεργεῖται εὔκολα μέσα στὸ Ναό τῆς Φύσεως!

Σὲ πνευματικό του τέκνο στὶς 15.9.53 ἔγραφε ἀπό τό Μοναστήρι πού ἵδρυσε στήν Αἴγινα, τόν ἅγιο Μηνᾶ: «Ἔχομε μιὰ μικρὴ ταράτσα ποὺ ἐκεῖ πάνω τὰ βράδια γίνεται ὁ ἑσπερινὸς καὶ τὸ ἀπόδειπνο καὶ μαζὶ μὲ τὰς ἀδελφὰς συμψάλλουν τὰ πεῦκα καὶ ἡ θάλασσα, ὁ δὲ γκιώνης μὲ τὴ μελαγχολική του φωνὴ νομίζεις ὅτι λέγει τὸ «Κύριε ἐλέησον» καὶ ἔτσι τὰ πάντα ἐδῶ μιλᾶνε, καὶ δοξολογοῦν τὸν Πλάστη».

Μέσα στὴν φύση βρίσκει τὸν τρόπο νὰ ζῆ τὸ ὑπὲρ φύσιν. Ὅλα τὰ δημιουργήματα τὸν συγκινοῦσαν, περισσότερο ὅμως τὰ δένδρα. Πονοῦσε καὶ ἔκλαιγε ὅταν διάβαζε στὶς ἐφημερίδες πὼς δάση ὁλόκληρα τῆς πατρίδας μας καίγονται, ἐγκληματίες καλοῦσε τοὺς ὑπεύθυνους τῶν πυρκαϊῶν!

Πολλά πνευματικά του παιδιά εἶχαν παρόμοιες ἐμπειρίες ἀναφορικά μέ τήν ἀγάπη Του γιά τά δέντρα:

Ὀ μακαριστός Μητροπολίτης Μαυροβουνίου καί Παραθαλάσσιας Σερβίας , Ἀμφιλόχιος Ράντοβιτς, ἐρχόμενος τό 1966-7 στήν ἱερά νῆσο Πάτμο ὡς ἀπλός λαϊκός θά συναντήσει τόν Ἅγιο Γέροντα.

Εἶχε πάει ὡς ἐξομολογούμενος . Τότε ὁ Γέροντας ἀφοῦ μέ τήν πατρική ἀγάπη τοῦ διέλυσε τό σκότος τῆς ἀμαρτίας στήν μοναδική ἐμπειρία τῆς ἱερᾶς ἐξομολόγησης. Τότε ἔγινε κάτι πού συνήθιζε ἀπό ἄκρατη ταπείνωση ὀ Ἄγιος .Ζήτησε νά ἐξομολογηθεῖ καί ὁ ἴδιος βιτς. Τοῦ ἐκμυστηρεύτηκε λοιπόν ὅτι ἀγαπάει πολύ τά δέντρα .

«Ἔχω πολλή ἀγάπη γιά τά δέντρα. Εἶχα φυτέψει γύρω ἀπό τό μοναστήρι κυπαρίσσια. Καί μια μέρα ἦρθαν νά κτισουν μιά νέα πτέρυγα τῆς Μονῆς καί χρειάστηκε νά κόψουν μερικά κυπαρίσσια. Τότε ἐγώ πόνεσα. Ὄταν ἄρχισαν νά τά κόβουν, ἦταν σάν νά ἔκοβαν κομμάτια ἀπό τη σάρκα μου. »Τόση ἦταν ἡ λεπτότης καί ἡ ἀγάπη τοῦ Ἁγίου μας γιά τά δέντρα . Γιά τά δέντρα πού προορατικῶς ἐγνώριζε πόσο θά μᾶς σώσουν στό μέλλον.

Ὁ κ. Γεώργιος Παπαζάχος,πρώην Ἐπίκουρος Καθηγητής τῆς ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ἰατρός καρδιολόγος , ἀφοῦ δοκίμασε καί αὐτός τό μέγεθος τῆς συγκλονιστικῆς πατρικῆς του ἀγάπης στήν ἐξομολόγηση , τόν πῆρε ἔπειτα ὁ Ἄγιος μαζί Του γιά νά τοῦ γνωρίσει τόν πρωτογυιό του, ἕνα πανύψηλο πεῦκο πού ὁ ἴδιος εἶχε φυτέψει ἔξω ἀπό τό ἐρημητήριό Του καί τόν έλεγε Πρωτογιό. Μάλιστα τοῦ εἶχε βάλει κι ἕνα σταυρό ἀπάνω του καί ἔλεγε καί μεγαλόσχημο.

Ὁ Γέροντας λοιπόν καθόταν δίπλα σέ αὐτόν τόν ἀγέρωχο πεῦκο προσευχόμενος καί τόν ἄκουγε ὅπωςἔλεγε ὁ ἴδιος νά μιλᾶ μέ τή θάλασσα. Τότε φυσοῦσε ὁ ἀέρας μέσα ἀπό τά κλαδιά τοῦ πεύκου, καί ἀκουγόταν τό θρόισμα τῶν πευκοβελόνων καί τό κῦμα τῆς θάλασσας. Ὁ Ἅγιος βρισκόταν σέ τέλεια κοινωνία μέ τά ζῶα, μέ τά φυτα, μέ ὅλη τήν Κτιςη διότι κοινωνοῦσε στήν καρδιά του τόν Χριστό. - Κούεις;ἔλεγε συχνα . Μοῦ μιλάει ὁ πεῦκος. Εἶναι φίλος μου, μέ ξεκουράζει.

Μιλοῦσε στό πεῦκο λέγοντας:

‘’Τέκνον μου, παιδί μου, καλά εἶσαι; ‘’
Καί ἀπαντοῦσε ὁ ἴδιος:΄΄Καλά εἶμαι΄΄
(Καί ὅμως πόσο μπροστά ἦταν ὁ Ἅγιος !!! Παρόλο ἀρχικά ὑπῆρχε θεωρία ὅτι τά δέντρα εἶναι ἀπολύτως ἀθόρυβα, οἱ τελευταῖες ἔρευνες τό ἀμφισβητοῦν .Τό τμῆμα δασοπονίας τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Δυτικῆς Αὐστραλίας καί τά πανεπιστήμια τοῦ Μπρίστολ καί τῆς Φλωρεντίας ἀφουγκράστηκαν τά δέντρα καί κατέγραψαν ένα σιγανό τρίξιμο τῶν ριζῶν μέ συχνότητα 220 χερτζ καί τίς ὅμορες ρίζες νά ἀντιδροῦν σ’ αὐτό τον ἦχο καί οἱ ἄκρες τῶν φύλων τους στρέφονταν πρός αὐτή τήν κατεύθυνση μέ ἕνα μικρό τριγμό -ἔνδειξη ἐπικοινωνίας και ὁμιλίας (!) )

Τό 1970, ὅταν ὁ Ἅγιος Γέροντας μετέβη στις Οὐράνιες Μονές ,ἔγινε ἕνα συγκλονιστικό θαῦμα , τό πεῦκο αὐτό πού τόσο ἀγαποῦσε ὁ Γέροντας κατευθεῖαν ξεράθηκε. Δέν ἄντεχε νά βλασταίνει χωρίς Αὐτόν. Γνώριζε τήν Ἁγιότητα καλύτερα ἀπό τούς ἀνθρώπους.

Ὁ Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος Γουέαρ μᾶς μεταφέρει ὅτι ὁ Ἅγιός μας ἐπαναλάμβανε τήν ἐντολή «ἀγαπᾶτε τά δέντρα». Ὁ Ἅγιος Γέροντας πίστευε, πῶς ὅποιος δέν ἀγαποῦσε τά δέντρα δέν ἀγαποῦσε τό Χριστό.Ἐπέμενε στήν ἀγάπη πού πρέπει νά ἔχουμε στα δέντρα «Νά ἀγαπᾶτε τά δέντρα»,μᾶς ἔλεγε ὁ Ἅγιος Δέν μποροῦμε νά σώσουμε ὅ,τι δέν ἀγαπᾶμε. Πρέπει νά τά ἀγαπήσουμε καί νά τά σώσουμε.»

Τό ἴδιο συνήθιζε νά λέει στις ἀδελφές στόν Εὐαγγελισμό:

«Ξέρετε, ὁ Θεός εἶπε καί μίαν ἄλλην ἐντολήν, πού δέν εἶναι γραμμένη μέσα στήν Ἁγία Γραφή καί εἶναι ἡ ἐντολή νά ἀγαπᾶτε τά δένδρα.»

Ἦταν πολύ εὐτυχισμένος ὅταν ἔβλεπε τίς μοναχές νά φροντίζουν καί νά περιποιοῦνται τά δέντρα. Σέ ἀδελφή πού φρόντιζε τά δέντρα ἔλεγε :

- ΄΄Τό καλό μας παιδί κοπιάζει γιά τά δένδρα καί γιά τά φυτά καί τρέχει πάντα πρόθυμο πέρα δώθε. Δέν ξέρεις πόσο μέ ξεκουράζεις μέ τήν ὑπηρεσία αὐτή –ν’ἀγαπᾶς τά δένδρα – δέν ξέρεις. Αὐτά προσεύχονται γιά σένα ὅσο τά φροντίζεις. Προσεύχονται γιατί δέν ἔχεις κανένα προσωπικό κέρδος ἀπ’αὐτόν τόν κόπο, γιά τήν ἀναπαυση τῶν ἀδελφῶν τό κάνεις.

Κι ἐγώ ὅσο καί νά’μαι κουρασμένος μόλις βγῶ καί δῶ τά δένδρα, δέν ξέρεις πόσο ξεκουράζομαι. Ἔχε τήν εὐχή μου. Πάρε κι’ ἄλλη μία ευλογία. Καί νά ξέρης αὐτές τίς εὐχές τίς νιώθω νά βγαίνουν μέσα από τήν καρδιά μου…’’».

Σέ κάποια ἄλλη ἀδελφή:

- «Ἔ , πῶς πάνε λοιπόν τά φυτά, τί τούς έκαμες σήμερα;

-Αὐτα, Γέροντα, πᾶνε πολύ καλά, μόνο αὐτό τό φυτό–κι ἔδειξε τήν καρδιά της- αὐτό τό φυτό τῆς ὑπομονῆς δέν πηγαίνη καλά. Παρακαλέστε τόν Κύριον νά τό θρέψη’’.

Ἐκεῖνος τότε εἶπε :

- ‘’Μήν ἀνησυχῆς. Θά θραφῆ κι αυτό. Θά θραφῆ. Ἐγώ μιλῶ στόν Χριστό καί γι αὐτό τό φυτό . Ὁ Κύριος εἶναι πού θρέφει καί αὐξάνει τά καλά μέσα μας, ὅταν ἔχουμε καλή διάθεση.’’

Συνέδεε τήν φυσική κλίση τῶν δέντρων πρός τόν ἥλιο μέ τήν πνευματική ζωή : «ὅπως τά δέντρα προσπαθοῦν νά ὑψώνουν τήν κορυφή τους πρός τόν ἥλιο ἔτσι καί ἐμεῖς νά τά μιμούμαστε ἀνυψώνοντας τήν ψυχή μας πρός τόν νοητό ἤλιο τῆς Δικαιοσύνης , τόν Χριστό. » καί γνώριζε ὅτι ἡἐπαφή μέ τη φύση ξεκουράζει, γαληνεύει καί ἀναζωογονεῖ τήν ψυχή του ἀνθρώπου. Γιαυτό καί προέτρεπε «Θώρει τόν οὐρανό καί τή γῆ πάντα γαλήνη θά ἔχεις μέσα σου.»

Β2.Τά ζῶα

Ὁ Ἅγιος θεωροῦσε ὅτι ἀποστολή τοῦ ἀνθρώπου εἶναι νά προστατεύει ὄλα τά πλάσματα τοῦ Δημιουργοῦ καί νά τά φροντίζει. Φρόντιζε λοιπόν και ἀγαποῦσε τά ζῶα .Τά τάϊζε τούς ἔβαζε νεράκι να πιοῦνε . Μιά μέρα εἶδε ἔνα γατάκι πού προσπαθοῦσε νά πιεῖ λίγο νεράκι πού ἔτρεχε ἀπό τό πιατάκι μιᾶς γλάστας .Τότε ἐπετίμησε τίς Ἀδελφές πού δεν φρόντιζαν νά ἔχουν τά γατάκια νερό σέ κάποια σημεῖα στήν Μονή .

Συχνά ὑπενθύμιζε στίς ἀδελφές ὅτι οἱ Πατέρες θεωροῦν ότι ἄν μέ τά ζῶα ταραχθοῦμε καί τούς φερθοῦμε ἄσχημα εἶναι ἁμαρτία.

Συνέδεε ὁ Γέροντας τήν βοσκή τῶν ζώων μέ τήν πνευματική βοσκή. Τά ζῶα ἔλεγε , τά βότανα πού τρώγουν κατα τήν βοσκή τούς τά ἐπιλέγουν καί ἀποφεύγουν ὅσα τά βλάπτουν.Ἔτσι πρέπει νά ἀποφεύγουμε καί ἐμεῖς τά βλαβερά γιά τήν ψυχή μας .

Ἀγαποῦσε καί τά πιο μικρά καί ἀσήμαντα ζωάκια. Κάποια φορά πού ἦταν σέ περίπατο με πνευματικό του παιδί παρατήρησε ὄτι ὀ Γέροντας περπατοῦσε στήν ἄκρη ἄκρη τοῦ μονοπατιοῦ. -Γέροντα γιατί πᾶτε ἀπό ἐκεῖ; τοῦ λέει .

- Δεν βλέπεις παιδάκι μου ὅτι τά μυρμηγκάκια ἔχουν φτιάξει τίς φωλιές τούς ἐδῶ; Ἔκαναν τόσο κόπο τά καϋμένα! Καί ἐγώ θα πάω νά τά πατήσω παιδάκι μου; Παρατηροῦμε τόν ἀπόλυτο σεβασμό στήν ἀξία τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος, την ἄρση τῆς κυριαρχικότητας , την ταπεινή σταση τοῦ ἀγίου πάνω στη φύση καί τήν λειτουργική τῆς ἀρχέγονης ἐντολῆς «ἐργάζεσθαι καί φυλάσσειν » για τόν περιβάλλοντα κόσμο.

Β3 Τά πουλιά

Τά πουλιά,τά σπουργιτακια ἦταν οἱ μικροί φτερωτοί ἀγαπημένοι του φίλοι. Τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ. Εὐσπλαχνίζονταν τά πουλιά Στήν Μονή τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἔλεγε ὅτι τό χειμῶνα ἔχουν ἕνα ἰδιότυπο οἰκοτροφεῖο,διότι ἐκεῖ φιλοξενοῦσε τούς φίλους του τά πουλιά.

Στούς γύρω βράχους ὅλο τό χειμώνα ὁ Ἅγιος Γέροντας κρατοῦσε ἕνα σακουλάκι μέ σιτάρι, γύριζε στούς βράχους κι ἄφηνε σπόρους σιταριοῦ, γιά νά τρῶνε τά πουλιά. Τό καλοκαίρι κρατοῦσε ἕνα κανάτι μέ νερό κι ὅπου ἔβρισκε κατάλληλο χῶρο στόύς βράχους, ἔριχνε νερό γιά νά πίνουν τά πουλιά.

Στό παράθυρο τοῦ Πύργου τῆς Μονῆς, στό πρεβάζι, ἔριχνε κάθε τόσο σιτάρι καί ψωμί τριμμένο, ἔπειτα χτυποῦσε μέ τόν ἀντιχειρά του τό τζάμι δυό-τρεῖς φορές καί μαζεύονται πλῆθος πουλάκια, σπουργιτάκια, πού τά εἶχε ἐξημερώσει ἡ ἁγιασμένη Παρουσία Του. Πολλές φορές δέ, ὅταν ἤθελαν φαγητό, χτυποῦσαν τό τζάμι μέ τό ράμφος τους καί ὁ Γέροντας τά καμάρωνε, λέγοντας σ’ὅποιον τυγχάνει νά εἶναι ἐκεῖ:

΄΄Θώρει, θώρει τά πουλάκια . Εὐτυχῶς καί μέ ξεκουράζουν πολλοί τοῦτοι οἱ ὑποτακτικοί μου’’.

Μιά μέρα τά μέτρησαν οἱ Ἀδελφές κι ‘ἦταν 35 περίπου σπουργιτακια !!».

Γιά αὐτά τά σπουργίτια , ἄφησε ἡ λεπτή καρδιά τοῦ Γεροντα μας μιά ἰδιαίτερη ἐντολή στις ἀδερφές νά τά ταΐζουν καί νά τά προσέχουν. Καί αὐτά τά φτωχά καί ἀσήμαντα σπουργιτάκια ἦταν πού αἰσθάνθηκαν τήν στιγμή πού θά ἔφευγε ὁ Ἅγιος γιά τούς οὐρανούς. Ἦλθαν λοιπόν λίγες στιγμές πρό τῆς Ἐκδημίας Του καί τῆς Ὁσιακῆς Του Κοιμήσεως νά Τόν ἀποχαιρετήσουν, νά Τόν ευχαριστήσουν γιά τελευταία φορά χτυπώντας τό παράθυρο Του, μέ τρία δυνατά φτερουγίσματα . Ὑποκλινόμενα καί αὐτά στήν Ἁγιότητα.

Τέλος ἦταν στό τρίμηνο μνημοσυνό Του πού ἕνα σπουργιτάκι μπῆκε στην ἐκκλησία τῆς Μονῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ. Διέσχισε τόν πρόναο, μπῆκε στόν κύριο ναό καί κάθισε στόν Ἀρχιερατικό Θρόνο. Ἡ μακαριστή Γερόντισσα Εὐστοχία δέν κατάλαβε . Τό ἔβγαλε γρήγορα ἔξω ἀπό τόν ναό. Τότε αὐτό τό μικρό σπουργιτάκι πῆγε καί κάθισε πάνω στόν τάφο τοῦ Ἁγίου καί παρέμενε ἐκεῖ μέχρι το πέρας τῆς ἀκολουθίας . Τότε ὅλοι κατάλαβαν .

Ἦρθε τό μικρό σπουργιτάκι για νά θυμίσει ,νά δηλώσει καί νά ἐπισφραγίσει τήν ἀέναη παρουσία ἑνός Μεγάλου Ἁγίου πού μιλάει καί μέσα ἀπό τά ἁπλά καί ταπεινά τῆς Κτίσεως καί τῆς Δημιουργίας…

Αὐτό εἶναι ἕνα μέρος τῆς τεράστιας παρακαταθήκης τοῦ Ἁγίου μας , παρακαταθήκη πού ἐν συνόλῳ ἐκφράζει και ἀντανακλᾶ την συνεργασία ,τήν ,ἔνωση ,ἀλλά καί τήν ἀναμόρφωση καί τήν ἀνακεφαλαίωση τῆς φύσης στό πρόσωπο τοῦ Λόγου, τήν νέα Κτίση τήν χαρά καί τήν Δημιουργία . Καί τό ἐκφράζει καί τό δηλώνει παντοῦ καί πάντα .

Γιαυτό καί ποιητικά Τόν εἶδα , μέ ἀφορμή τό πραγματικό περιστατικό της προσευχῆς Του μέσα στόν ναό τῆς Ἁγίας τοῦ Θεοῦ Σοφίας , ὡς Δέντρο Ὑψηλόκορμο νά προσεύχεται γιά νά εὐλογηθεῖ καί νά λειτουργηθεῖ καί νά ἀναβλαστήσει ὁ ναός τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου.

Ὁ Ἅγιος στήν Ἁγιά Σοφιά
Δενδρὶ χωρὶς νερὸ
ὑποχωρεῖ
στὸ μαρασμὸ
στὴ γῆ τὴν ἄνυδρη
στὸν παγερὸ καιρό.
Σὰν εἶδε ὁ Γέροντας τὸ μαρασμὸ
τῆς προσφορᾶς τοῦ Βασιλέως
δὲν ἄντεξε στὸν πόνο τῆς καρδιᾶς του
κι ἐλύγισαν τὰ γόνατα!
Πέφτει ὁ Ὅσιος στὰ γόνατα
ἐμπρὸς στὸ Δῶρο τοῦ Θεοῦ
ποὺ τέσσερα ξερὰ ραβδιὰ
τὸ περιζώνουν κι εὔχεται μ᾿ ὅλη του τὴν δύναμη.
Δὲν καταριέται, οὔτε μισεῖ
ἀλλ᾿ ἀγαπᾶ κι εὔχεται νερὸ γιὰ νὰ ποτίσει
καὶ γιὰ ν᾿ ἀνθήσουν τὰ ραβδιά.

Κων/πολη, 7 Ἰουλίου 1986
Ἱερομ. Ἀντίπας

Γ. Ρήσεις τοῦ Ἁγίου Γέροντα

α.Ἡ προσευχή χωρίς ἀγάπη εἶναι σάν ἕνα πουλάκι χωρίς φτερά. Πῶς θά πεταξει;΄ .

β.Ἡ ζωή μας ὅλη εἶναι οὐρανός .Κάθε ἄνθρωπος εἶναι έμψυχος ουρανός.

γ.Εκείνοι πού θά αφήσουν τόν κόσμο στους εσχατους καί αμαρτωλούς καιρούς, καί θά προσπαθήσουν νά ζήσουν μια παρθενική καί εν αρετή ζωή, θά έχουν τόν ίδιο μισθό μέ τούς Πατέρας πού έκαναν μαρτυρικά καί ἀσκητικά κατορθώματα.

Γιάτί ὅταν δεῖς λουλουδάκια μέσα στό χειμώνα καί στό χιόνι, ἄς εἶναι καί ατροφικά, σοῦ κάνουν ἐντύπωση πιό πολύ καί ἀπό αὐτά τά δροσάτα τῆς Άνοιξης...

Ἅγιος Ἀμφιλόχιος τῆς ἱερᾷς νήσου Πάτμου.

δ.Ἡ ἀγάπη πρέπει νά ἀπλώνεται σέ ὅλα τά δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ , πρός τά ζῶα , τά δέντρα , τά λουλούδια, τά πουλιά καί προπάντον πρός τό τελειότερο Δημιούργημα , τόν άνθρωπο.

ε. Δέν έχουμε πίστη καί φόβο Θεοῦ γιαὐτό καί μεταβαλλόμεθα τόσο εύκολα καί παρασυρόμεθα ἀπό χίλιες δυό ψευτοδοξασίες καί μοιάζουμε μέ ἐκεῖνα τά δέντρα τά πανωφυτευμένα, πού στο φύσημα τοῦ παραμικροῦ ἀέρα πέφτουν .

Ενώ οἱ παλαιοί Πατέρες ἦταν σάν τά δέντρα πού οἱ ρίζες τούς ἦταν βαθιά στή γῆ καί οὔτε ὁ πιό μεγάλος άνεμος δέν τούς σάλευε . Μπορεῖ νά ἔσπαγαν τά κλώνια τούς, μά ὁ κορμός τους ἦταν ἀσάλευτος.