Γράφει ο π. Ηλίας Μάκος

Ένα από τα μεγαλύτερα ξύλινα κτήρια στην Ευρώπη και το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο κινδυνεύει να καταρρεύσει.

Πρόκειται για το Ορθόδοξο Ορφανοτροφείο της Πριγκίπου, που ανήκει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και έχει χαρακτηριστεί ως μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ ταυτόχρονα θεωρείται από τα πλέον επαπειλούμενα μνημεία, που χρήζουν συντήρησης, αναπαλαίωσης και τεχνικών εργασιών.

Η νεαρή Βορειοηπειρώτισσα αρχιτέκτονας μηχανικός Ελεάνα Κρεμμύδα, με εξαιρετικές σπουδές στον τομέα της και ιδιαίτερα ταλαντούχα, όπως επιβεβαιώνουν όσοι υπήρξαν καθηγητές της στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, έκανε μια ολοκληρωμένη μελέτη για τη διάσωση του κτηρίου, γι' αυτό και επαινέθηκε από το Σύλλογο Πριγκιπονήσων.

Το πενταώροφο κτήριο είχε δημιουργηθεί από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Alexandre Vallaury το 1899 με σκοπό να λειτουργήσει ως ξενοδοχείο με καζίνο, καθώς διέθετε 206 δωμάτια και η Πρίγκιπος ήταν ένα από τα πιο δημοφιλή παραθεριστικά κέντρα της Κωνσταντινούπολης, αλλά μετά την απαγόρευση του τότε σουλτάνου Abdul Hamit του Β' αναζητήθηκε νέα χρήση.

Το 1902, το κτίριο στο λόφο της Πριγκήπου, μαζί με τη γύρω έκταση, περίπου 23 στρεμμάτων, και ένα ακόμη διώροφο κτίριο, πέρασε στην ιδιοκτησία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, το Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου είναι το μοναδικό ακίνητο για το οποίο το Φανάρι διαθέτει τίτλους ιδιοκτησίας.

Εγκαινιάσθηκε στις 21 Μαΐου του 1903 από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωακείμ Γ΄.

Λίγους μόλις μήνες προηγουμένως, ο Σουλτάνος Αβδούλ Χαμίτ Β΄ είχε εκδώσει σχετικό φιρμάνι, με το οποίο επιβεβαιωνόταν ότι το Πατριαρχείο ήταν ο νόμιμος ιδιοκτήτης του ακινήτου.

Από το 1903 έως το 1964, οπότε έκλεισε λόγω της ελληνο-τουρκικής πολιτικής κρίσης για την Κύπρο, το ορφανοτροφείο της Πριγκήπου φιλοξένησε 5.800 παιδιά της ελληνικής μειονότητας

Το κτίριο κατασχέθηκε το 1997 από το Τουρκικό κράτος, αλλά το 2010 επανήλθε στην κυριότητα του Πατριαρχείου με απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Το 1980 το κτήριο υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια πυρκαγιάς, ενώ σήμερα οι φθορές τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό κτίσμα επιτείνονται από την υγρασία και τις καιρικές συνθήκες, που επικρατούν στην περιοχή, απειλώντας την κατασκευή με κατάρρευση.

Το Πατριαρχείο έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να μετατρέψει το κτίριο σε Ινστιτούτο για το περιβάλλον.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος θεωρεί -και πολύ ορθά- ότι η πίστη και το πνευματικό βίωμα, αποτελούν τους παράγοντες εκείνους, οι οποίοι αποκαλύπτουν την ανάγκη της προστασίας της φύσης.

Ο κ. Βαρθολομαίος επιβεβαιώνει με τις επιλογές του την κοινή πηγή της ορθόδοξης ζωής μας και το νόημα της ανθρώπινης και επίγειας ύπαρξής μας, που δεν είναι τίποτε άλλο, παρά μόνο να αγιάσουμε την πορεία μας με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, που πνέει εντός της Εκκλησίας και εργάζεται τα μεγάλα και θαυμαστά.