Συνέντευξη στον Θεόδωρο Καλμούκο | Εθνικός Κήρυκας

Σε μία περιοχή με ιδιαίτερο φυσικό κάλλος, με μακραίωνη μοναστική παράδοση, όπου οι μοναχοί έδωσαν πολλούς αγώνες και θυσίες για την ελευθερία του Γένους, βρίσκεται η Ιερά Κοινοβιακή Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Κυρίας των Αγγέλων Γουβερνέτου στα Χανιά της Κρήτης, η οποία είναι αφιερωμένη στην Παναγία και εορτάζει το Σάββατο της Διακαινησίμου.

Ηγούμενός της είναι ο λόγιος ιεράρχης, Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ευμενείας κ. Ειρηναίος, ο οποίος με προθυμία μίλησε στον «Ε.Κ.» για τη Μονή, ενώ εξέφρασε και την πολλή αγάπη του για την Ομογένειά μας.

Σας ευχαριστούμε πολύ Θεοφιλέστατε για την προθυμία σας να μιλήσετε στην εφημερίδα μας, τον «Ε.Κ.». Σήμερα πόσοι μοναχοί συγκροτούν την Αδελφότητα της Μονής;

Σας ευχαριστώ πολύ που μου δίνετε την ευκαιρία να επικοινωνήσω μαζί σας και μέσω της ιστορικής εφημερίδας του «Εθνικού Κήρυκα» των ΗΠΑ με τους αδελφούς ομογενείς μας.

Σήμερα εγκαταβιώνουν 13 μοναχοί, οι οποίοι είναι ηλικιακά νέοι και τελειόφοιτοι οι περισσότεροι, διαφόρων ανωτάτων σχολών της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Τι σας λέγουν, τι τους προσέλκυσε στον μοναχισμό και μάλιστα η εγκαταβίωσή τους στη Μονή σας;

Αποτελεί ένα ιδιαίτερο μυστήριο η κλήση ενός νέου ανθρώπου στο μοναχισμό και ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή των πολλών και μεγάλων προκλήσεων.

Οι νέοι άνθρωποι φορτωμένοι από το άγχος, την πολλή σύγχυση, την ταραχή και την υποκρισία που έντονα επικρατεί στην εποχή μας, αναζητούν το αυθεντικό, το γνήσιο και βαθύ.

Οι κοινωνίες μας άκρως εγωκεντρικές και υλιστικές θέτουν στο περιθώριο το πνεύμα, αγνοούν τη δίψα της ψυχής, ενώ έχουν εξορίσει το Θεό πέρα από τα σύννεφα. Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε όλοι μας.

Εξαρτήσεις, κατάθλιψη, αυτοκτονίες, παραίτηση από τον αγώνα της ζωής, με κατάληξη τον μηδενισμό και τελικό αποτέλεσμα όλων αυτών, τον απόλυτο συμβιβασμό με ό,τι συμβαίνει γύρω μας.

Ο μοναχισμός είναι μια άλλη πρόταση ζωής, είναι η γνησιότερη αυτοέκφραση του χριστιανισμού, είναι η ζωή του Χριστού με τους 12 μαθητές, δηλαδή του πρώτου κοινοβίου, που αποτέλεσε και το πρότυπο της ζωής των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων, όπως αναφέρεται στο βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων στην Καινή Διαθήκη, όπου τα πάντα ήταν κοινά.

Μια τέτοια ζωή, την εν Χριστώ ζωή, προσπαθεί να βιώσει και να εφαρμόσει και η μικρή συνοδεία μας, μέσα σε έναν τέτοιο κόσμο φθοράς και διαφθοράς και να δώσει τη μαρτυρία, ότι, «τα πάντα δυνατά τω πιστεύοντι».

Μία μικρή κοινότητα – ένα Ορθόδοξο Κοινόβιο Μοναστήρι, μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα και πρόταση ζωής για τους άλλους ανθρώπους και κυρίως για τους νέους ανθρώπους.

Τι σας έκανε να αναλάβετε τη φροντίδα του π. Σωφρονίου για τον οποίον έχει γράψει ο «Ε.Κ.»;

Ο μοναχός Σωφρόνιος έλκει την καταγωγή του από τη Νέα Υόρκη με ρίζες ελληνικές (τρίτης γενιάς Έλληνας).

Ασχολήθηκε επαγγελματικά με το μπέιζμπολ, στην ομάδα των Νιου Γιορκ Γιάνκις, είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Κολούμπια, ενώ στη συνέχεια εργάστηκε ως καθηγητής και αντιπρόεδρος του Αμερικανικού Κολλεγίου στην Αθήνα.

Με τη Μονή μας συνδέθηκε με ένα θαυμαστό τρόπο.

Η σύνδεση και η επικοινωνία με την αδελφότητα, άλλαξε ριζικά τη ζωή του και μετά από πολλή σκέψη επιθύμησε να εγκαταβιώσει στο Μοναστήρι και να γίνει μέλος της.

Στην πορεία, και λίγο πριν την εγκατάστασή του στο Μοναστήρι, διαπιστώθηκε με τη νόσο της A.L.S (Νόσος του Κινητικού Νευρώνα).

Αυτό όμως, δεν τον απέτρεψε από το να εξακολουθεί να επιθυμεί να γίνει μοναχός και έτσι σε σύντομο χρονικό διάστημα πραγματοποιήθηκε η μοναχική του κουρά μέσα σε κλίμα χαράς και συγκίνησης.

Η αδελφότητα έζησε και συνεχίζει να ζει επί 17 χρόνια το θαύμα της παρουσίας του πατρός Σωφρονίου ανάμεσά της.

Ο πατήρ Σωφρόνιος όλα αυτά τα χρόνια βρίσκεται σε πλήρη ακινησία, κουνώντας μόνο τα μάτια του, με τα οποία μπορεί και επικοινωνεί και στηρίζει μέσω του υπολογιστή με τη βοήθεια ειδικού προγράμματος, εκατοντάδες ανθρώπους.

Αυτή η επιμονή, το πείσμα για ζωή και προσφορά και η άρνηση παραίτησης από τον πνευματικό αγώνα, γίνεται αφορμή και αιτία δικού μας ελέγχου και μοναδικού παραδείγματος για ολόκληρη την αδελφότητα και για όλους τους προσκυνητές της Μονής και όχι μόνο.

Πώς συντηρείται η Μονή οικονομικώς;

Όπως σε όλα τα Ορθόδοξα Κοινόβια Μοναστήρια, έτσι και στο δικό μας προσπαθούμε να είμαστε αυτάρκεις, καλλιεργώντας τους κήπους μας, καθώς και διάφορα καρποφόρα δέντρα και επιδιώκοντας να αξιοποιούμε τη γη με τον καλύτερο τρόπο και με οικολογική ευαισθησία.

Παράλληλα, οι πατέρες ασχολούνται με διάφορα εργόχειρα, τα οποία αγοράζουν προσκυνητές (π.χ. μελισσοκομία, θυμίαμα, εικόνες κτλ.).

Το Μοναστήρι Τετάρτη και Παρασκευή παραμένει κλειστό καθόλη τη διάρκεια της ημέρας.

Τις υπόλοιπες ημέρες είναι ανοικτό για τους επισκέπτες από τις 9 έως τις 12 το πρωί και το απόγευμα ανοίγει για 2 ώρες κατά τη διάρκεια του Εσπερινού και λίγο μετά.

Συχνά τελούνται νυκτερινές Θείες Λειτουργίες, όπου συμμετέχουν και οι προσκυνητές, ενώ μία φορά το μήνα τελείται Αγρυπνία σε Δεσποτική ή Θεομητορική εορτή ή στη μνήμη κάποιου Αγίου.

Την Κυριακή η Ακολουθία τελειώνει κατά τις 10:30 π.μ. και κατόπιν παρατίθεται πρωινό στα παιδιά και ακολουθεί μάθημα κατήχησης και αθλοπαιδιές, ενώ παράλληλα οι μεγαλύτεροι συγκεντρώνονται στο συνοδικό, όπου προσφέρεται κέρασμα και ακολουθεί συζήτηση με τον Γέροντα.

Η Μονή έχει δημιουργήσει στην πόλη των Χανίων Σχολή Αγιογραφίας, όπου συμμετέχουν 50 μαθητές, ενώ σε ιστορικό της Μετόχι δημιούργησε το Πατριαρχικό Κέντρο, το οποίο και έπειτα από την αναστήλωσή του κτιριακού συγκροτήματος θα βοηθήσει στην καλύτερη και πληρέστερη μαρτυρία της Μονής στο σύγχρονο κόσμο (π.χ. στους χώρους του Μετοχίου θα υπάρχει η δυνατότητα δημιουργίας Κέντρου Απεξάρτησης Νέων, από διάφορες εξαρτήσεις, ουσίες, τζόγο, ίντερνετ κτλ.).

Τι σημαίνει σήμερα ο Μοναχισμός;

Ποτέ άλλοτε η Ορθόδοξη Εκκλησία και ο κόσμος δεν είχε την ανάγκη της παρουσίας του Ορθόδοξου Κοινοβιακού Μοναχισμού, όσο την έχει σήμερα.

Η εκκοσμίκευση, που είναι η πλήρης αποϊεροποίηση της ζωής και των κοινωνιών μας, η θρησκειοποίηση της πίστης, η αποεκκλησιοποίηση της Εκκλησίας, η προτεσταντικοποίηση της θεολογίας μας και συγχρόνως, αυτό που έντονα διαπιστώνεται, η αλλοτρίωση του προσώπου, η επικράτηση του ψεύδους και της μετριότητος, η θεοποίηση της σάρκας και η υποδούλωση του πνεύματος είναι κοινωνικά πλέον συμπτώματα που δείχνουν το μέγεθος της σήψης στην οποία βρίσκεται ο μεταμοντέρνος όπως λέγεται άνθρωπος και οι προηγμένες κοινωνίες του λεγόμενου δυτικού κόσμου.

Ο μοναχισμός θυμίζει στον άνθρωπο γιατί υπάρχει, πώς μπορεί πραγματικά να ζήσει και όχι απλώς να επιβιώσει, πώς μπορεί να ισορροπήσει ως ψυχοσωματική οντότητα και πώς μπορεί πραγματικά να επανεύρει τον χαμένο παράδεισο.

Οι ταπεινοί, οι απλοί, οι καταφρονημένοι μοναχοί θυμίζουν στον κόσμο με τη ζωή τους ότι, «ουκ επ’ άρτον μόνον ζήσεται άνθρωπος» και ότι ο προορισμός του ανθρώπου παραμένει από τη δημιουργία του ένας και μοναδικός∙ να γίνει Θεός κατά χάριν, να μοιάσει δηλαδή στον Δημιουργό και Πλάστη του.

Γι΄ αυτό ζει, υπάρχει και κινείται σε αυτόν τον κόσμο της Θείας Δημιουργίας, πάντοτε ευχαριστιακά και δοξολογικά, όπως ζούσαν πάντοτε οι άνθρωποι στο παρελθόν, στα χωριά και στις μικρές πολιτείες τους, με απλότητα, πίστη και αγάπη πολλή.

Αυτό είναι και δηλώνει με την παρουσία του ο Μοναχισμός σήμερα, την κατάργηση του θανάτου και την αθανασία του ανθρώπου συν Χριστώ και διά του Χριστού, μαρτυρώντας με την απέριττη ζωή του, ότι το ευαγγέλιο είναι εφαρμόσιμο μέσα στον κόσμο και είναι ίδιο για τους μοναχούς και για τους λαϊκούς.

Νομίζετε πως εξακολουθεί να είναι σήμερα ο Μοναχισμός το «χαροποιόν πένθος της Εκκλησίας» ή σε κάποιες περιπτώσεις έχει υποστεί αλλοτρίωση;

Οι μοναχοί προέρχονται από αυτόν τον κόσμο, της φθοράς και της διαφθοράς, όπως είπαμε πιο πριν.

Αλλά εντάσσοντας τη ζωή τους στη ζωή της Εκκλησίας, οι μοναχοί, όπως και ο κάθε πιστός, με αγώνα πολύ εισέρχονται στο πρώτο στάδιο της πνευματικής εν Χριστώ ζωής, που είναι η κάθαρση και η οποία οδηγεί στον φωτισμό του νου και της καρδιάς και καταλήγει στη θέωση.

Τηρουμένων των αναλογιών, διαμέσου των αιώνων ο σκοπός στην ουσία παραμένει ο ίδιος, που είναι ο αγιασμός του ανθρώπου.

Αναφέρεται στο γεροντικό, ότι ερώτησε έναν μοναχό κάποιος, «Τι κάνετε εσείς εδώ στο Μοναστήρι;» και εκείνος απάντησε, «Πέφτουμε».

Και μετά ρωτάει εκείνος «Τι κάνετε;», «Σηκωνόμαστε» απαντάει ο μοναχός «Και μετά;» «Ξανασηκωνόμαστε» αποκρίνεται ο μοναχός.

Αυτή είναι η ζωή του μοναχού, όπως και του κάθε χριστιανού, μόνιμη και αδιάκοπη πορεία προς την αιώνια Βασιλεία του Θεού που αρχίζει από αυτή τη ζωή χωρίς να απελπίζεται γιατί υπάρχει ελπίδα, που είναι ο Χριστός και η βεβαιότητα ότι Εκείνος μας αγαπά και περιμένει την επιστροφή μας, όσες και όποιες και εάν είναι οι πτώσεις μας.

Εκεί κρύβεται το χαροποιό πένθος. Από τη μια βλέπουμε τα χάλια μας και θλιβόμαστε για αυτά και από την άλλη αντικρύζουμε το μεγαλείο της αγάπης του Θεού.

Ο μοναχισμός αλλοτριώνεται, όπως και η κοινωνία αλλοτριώνεται, όταν εγώ ως άνθρωπος έχω υποστεί την κοσμική αλλοτρίωση, υποτάσσοντας το είναι μου στα πάθη μου, αρνούμενος τη θεραπεία που προτείνει το μέγα ιατρείο που λέγεται Εκκλησία και με αρχίατρο τον ιατρό των ψυχών και των σωμάτων μας που είναι ο Χριστός.

Τι σας λένε οι νέοι άνθρωποι, ποια θέματα τους απασχολούν πιο πολύ;

Όπως ήδη αναφερθήκαμε, ο σημερινός άνθρωπος πάσχει πολλαπλώς εξαιτίας των εγωκεντρικών επιλογών του και οι κοινωνίες που δημιούργησε ήδη παρουσιάζουν έντονα συμπτώματά σήψης.

Να αναφέρουμε παραδείγματα; Η επικράτηση της μοναξιάς, ενώ οι πολιτείες μας είναι πολυάριθμες, η αδιαφορία μας για το συνάνθρωπο, η αύξηση των αυτοκτονιών, της κατάθλιψης, της έλλειψης αξιοκρατίας, της εκμετάλλευσης του φτωχού από τον πλούσιο, του αδύναμου από το δυνατό, του μικρού από το μεγάλο και ούτω καθεξής.

Αυτός ο τρόπος ζωής που επικεντρώνεται στην κατανάλωση έφερε τη χειρότερη άλωση που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα.

Η ιδιαίτερα προβαλλόμενη παγκοσμιοποίηση επέφερε ως οδοστρωτήρας την ισοπέδωση, τη σταδιακή εξαφάνιση πολιτισμών και της όμορφης ποικιλομορφίας των εθνών, επηρεάζοντας έντονα τον τρόπο σκέψης των νέων ανθρώπων.

Το αποκορύφωμα της τραγωδίας μας αποκαλύπτεται στην καταστροφή του περιβάλλοντος, της ίδιας δηλαδή της ζωής μας.

Τι θα θέλατε να πείτε στους ομογενείς μας που ζουν εδώ στην Αμερική;

Στην Αμερική, στον νέο κόσμο όπως ονομάζεται, πολλοί από εμάς έχουμε συγγενείς, που πάντοτε τους σκεφτόμαστε, νοσταλγούμε και περιμένουμε.

Ανεξάρτητα όμως από αυτό, όλη εκεί η Ομογένεια αποτελεί σάρκα από τη σάρκα μας και κομμάτι της ψυχής μας.

Είμαστε και παραμένουμε περήφανοι για την ευημερία και την πρόοδο των ομογενών μας.

Για το ότι αποτελούν ένα ζωντανό κύτταρο που έδωσε, δίδει και έχει να δώσει ακόμα πολλά στις Ηνωμένες Πολιτείες, με πρωτοστατούσα πάντοτε τη ζωντανή και οργανωμένη υπό το Οικουμενικό Πατριαρχείο μας, Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία αποτελεί και τον ενωτικό κρίκο και το κέντρο αναφοράς όλων των ομογενών μας και όχι μόνο.

Αισθάνομαι, ότι και αν ακόμη έχουν περάσει τόσα χρόνια, από τότε που εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι Έλληνες και οι γενιές διαδέχτηκαν η μία την άλλη, οι ομογενείς μας αποτελούν το πιο γνήσιο κομμάτι του Ελληνισμού πέρα από τα σύνορα της Ελλάδος.