Του Πρεσβυτέρου Νικολάου Γονιδάκη

Στον πρώτο Επίσκοπο Κρήτης, αγαπητοί μου αδελφοί, αναφέρεται σήμερα ο Απόστολος Παύλος, κατά το Αποστολικό Ανάγνωσμα της Κυριακής των Αγίων Πατέρων της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου (Τίτ. γ΄ 8-15).

Στον Άγιο Τίτο, λοιπόν, παραθέτει λόγους καθοδηγητικούς, ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει και να εξομαλύνει την επικρατούσα άσχημη κατάσταση στην Εκκλησία της Κρήτης.

Τα προβλήματα ήταν πάμπολλα. Δεν υπήρχε ενότητα στη χριστιανική κοινότητα. Οι πιστοί ήταν διαχωρισμένοι, διασπασμένοι σε ομάδες, ενώ παρατηρούνταν άσχημες συμπεριφορές ακόμη και από τους ίδιους τους κληρικούς.

Παράλληλα, πολλοί στερούνταν της ορθής κατήχησης, εξαιτίας της προϋπάρχουσας κατάστασης. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, για ακόμη μία φορά, κάποιοι χριστιανοί εξ Ιουδαίας χώρας και νοοτροπίας περιέπλεκαν την ατόφια πίστη στον Χριστό με τα δικά τους φαρισαϊκά γνωρίσματα και τις εμμονές τους.

Έτσι, λοιπόν, ο Παύλος παρεμβαίνει, επιδιώκοντας, τώρα που η Εκκλησία βρίσκεται ακόμη στα πρώτα της βήματα, να επαναευαγγελίσει τους πιστούς μέσω του Επισκόπου τους και να προλάβει την πλήρη διάσπασή τους.

Τονίζει ότι οι χριστιανοί δεν πρέπει να αναλώνονται σε διαμάχες θεολογικές, πολιτικές και φυλετικές, αλλά να αφοσιώνονται σε αγαθές πράξεις, στη φιλανθρωπία και σε ό,τι προάγει την ενότητα.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι η πίστη και τα δόγματα δεν αλλάζουν.

Γι’ αυτό και υπογραμμίζει, με ιδιαίτερη αυστηρότητα, ότι, ύστερα από μία ή δύο νουθεσίες, όσοι επιμένουν να σπέρνουν τη διχόνοια πρέπει να αποφεύγονται, καθώς η συναναστροφή μαζί τους κινδυνεύει να οδηγήσει σε περαιτέρω εντάσεις και διαμάχες. 

Αν σταθούμε εδώ, θα διακρίνουμε το πνεύμα του μεγάλου Παύλου, το οποίο διατρέχει διαχρονικά την πορεία της Εκκλησίας, από την εποχή του Αποστόλου και τις Οικουμενικές Συνόδους έως και τις ημέρες μας.

Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν και οι Πατέρες της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, τους οποίους επίσης τιμά η Εκκλησία μας σήμερα. Καταδίκασαν την πρώτη φάση της Εικονομαχίας και τις κακόδοξες θέσεις που ταλάνιζαν την εποχή τους, αποφασίζοντας την επίσημη επαναφορά των ιερών εικόνων στους Ιερούς Ναούς.

Παράλληλα, ξεκαθάρισαν πως η προσκύνησή τους έχει τιμητικό και όχι λατρευτικό χαρακτήρα. Έλαβαν, όμως, και διοικητικές αποφάσεις, θεσπίζοντας είκοσι δύο κανόνες για την εύρυθμη λειτουργία της Εκκλησίας.

Αδελφοί μου αγαπημένοι, ο Απόστολος Παύλος υπήρξε πρωτοπόρος, με ένα πνεύμα που παραμένει επίκαιρο έως και σήμερα.

Η αγάπη του για τον Χριστό και την Εκκλησία Του ήταν τόσο μεγάλη, ώστε μπορούσε να διακρίνει με καθαρότητα τις ανάγκες της Εκκλησίας και να προνοεί για την πορεία της στο μέλλον. 

Άραγε, εμείς πώς ιεραρχούμε τις προτεραιότητές μας ως χριστιανοί; Διαθέτουμε πνεύμα αληθινής αγάπης και προσφοράς ή επιδιώκουμε να ενεργούμε με γνώμονα το προσωπικό μας συμφέρον; 

Είναι λυπηρό να βλέπουμε τις συμπεριφορές εκείνων των πρώτων, πνευματικά άγουρων χριστιανών να επαναλαμβάνονται έως σήμερα, ακόμη και ανάμεσα στους «ώριμους και πολλά γνωρίζοντες πιστούς».

Κι όμως, μας λείπει κάτι πολύ σημαντικό: η εκ των μυχίων αγάπη και αφοσίωση στον Χριστό. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους βιώνουμε και σήμερα, σε ανάλογο βαθμό, τις ίδιες αντιπαραθέσεις. 

Μπορεί να μην έχουμε μπροστά μας σήμερα να αντιμετωπίσουμε τις μάχες των Πατέρων μας για τις ιερές εικόνες, έχουμε όμως άλλες παρεμφερείς συμπεριφορές, εξίσου δηλητηριώδεις και επικίνδυνες για την πνευματική μας ζωή.

Ταπείνωση που κρύβει υπέρμετρο εγωισμό, αγάπη προσποιητή και επιλεκτική, αγαθοεργίες που συνοδεύονται από ιδιοτέλεια και προσωπικές επιδιώξεις.

Σκληρές εκφράσεις, θα πει κανείς. Όμως, αν θέλουμε πραγματικά να αλλάξουμε και να προχωρήσουμε πνευματικά, οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε αυτές τις αλήθειες κατά πρόσωπον.

Όταν παρουσιάζεσαι ως ταπεινός, αλλά, μόλις κάποιος εκφράσει έναν λόγο εναντίον σου, ορμάς να τον κατασπαράξεις αντί να προσευχηθείς γι’ αυτόν, τότε φανερώνεις τον εγωισμό σου.

Όταν εκδηλώνεις την αγάπη σου με τρόπο επιλεκτικό, αποδεχόμενος κάποιους αδελφούς και απορρίπτοντας άλλους, τότε η αγάπη σου δεν ανταποκρίνεται στην αγάπη του Χριστού.

Και όταν αγαθοεργείς και ευεργετείς, όχι από ανιδιοτελή αγάπη, αλλά για να ακούσεις τον προσωπικό έπαινο και το «μπράβο», τότε η πίστη σου δεν οικοδομεί την ενότητα της Εκκλησίας του Χριστού, αλλά περιορίζεται στα στενά όρια μιας προσωπικής και πνευματικά νεκρής πίστης.

Ο Χριστός δεν είναι μοναχικός, δεν είναι εγωιστής, δεν είναι απρόσιτος. Αντιθέτως, είναι ακριβώς Αυτός που μας αποκαλύπτεται σε κάθε Ευχαριστιακή Σύναξη, μέσα από την ευχή του Χερουβικού Ύμνου: «Σὺ γὰρ εἶ ὁ προσφέρων καὶ προσφερόμενος καὶ προσδεχόμενος καὶ διαδιδόμενος».

Εσύ είσαι Εκείνος που προσφέρει και προσφέρεται, που δέχεται την προσφορά και διανέμεται στους πιστούς.

Ο Χριστός προσφέρει τον εαυτό Του για όλους και γίνεται τα πάντα για τους πάντες.

Ας κατανοήσουμε, λοιπόν, το βαθύ νόημα αυτών των λόγων και, με συντριβή καρδίας, ας προσερχόμαστε κοινωνοί της δικής Του θυσίας, ώστε ό,τι μας χωρίζει να μας ενώνει στο δικό Του βασίλειο που λαμβάνει χώρα από τώρα, από το επίγειο στο υπερουράνιο και συνεχές θυσιαστήριο της αιωνίου παρουσίας Του. Εκεί, ως παιδιά του μοναδικού Θεού, γινόμαστε συνδικαιούχοι της αιώνιας κληρονομίας Του.