Του Αρχιμ. Διονυσίου Καραγιάννη στην Romfea.gr

Η Κυριακή του Ασώτου είναι η δεύτερη Κυριακή της περιόδου των τριών εβδομάδων πριν από την έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Όπως και την προηγούμενη Κυριακή το θέμα ήταν η μετάνοια έτσι και σήμερα το θέμα είναι στην παραβολή του Ασώτου, η αναγκαιότητα της μετάνοιας. 

Ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ ἐνώπιόν σου, καὶ οὐκ εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου, ὁ Θεός, καὶ ἐλέησόν με.

Θα προσπαθήσουμε να εξετάσουμε την μετάνοια ως σχέση, ως μια οικογενειακή σχέση, μεταξύ τέκνου και επουράνιου πατέρα. Στην εικόνα βλέπουμε τον άσωτο υιό να αγκαλιάζεται από τον πατέρα του κατά την επιστροφή του.

Μια εικόνα πολύ ζεστή, πολύ στοργική, μια αγκαλιά, που δείχνει την ανάγκη του υιού για τον πατέρα. Αυτή η οικογενειακή στιγμή αντιπροσωπεύει μια μετάνοια, αγάπη και στοργή.

Περισσότερο αντιπροσωπεύει μια ελπίδα για επιστροφή και ανανέωση. Ο Πατέρας είναι γεμάτος συμπόνια για τον υιό του, που κατάντησε μέσα στο βούρκο της αμαρτίας να είναι δυστυχισμένος. 

Ο άσωτος υιός ζητά το μερίδιο της περιουσίας που του αναλογεί και φεύγει από το σπίτι. Σε σύντομο χρονικό διάστημα, κατασπατάλησε τα πάντα. Έπεσε σε σοβαρή πείνα, τόσο μεγάλη που έτρωγε από τα αποφάγια των χοίρων.

Η παραβολή μας αναφέρει ότι σε αυτήν την κατάσταση «εις εαυτόν ελθών», ήρθε δηλαδή στα λογικά του και θυμήθηκε τον πατέρα του. Αποφάσισε να επιστρέψει πίσω, έστω να τον δεχτεί ως ένα υπάλληλο του.

Αλλά, καθώς πλησίαζε, ο πατέρας του τον είδε από μεγάλη απόσταση. Ο πατέρας είχε συμπόνια για τον υιό του, έτρεξε να τον συναντήσει, τον αγκάλιασε και τον φίλησε στοργικά.

Ο υιός παραδέχτηκε την αμαρτωλότητά του και ένοιωθε ανάξιος να αποκαλείται υιός του. Η χαρά όμως του πατέρα για την επιστροφή του υιού του ήταν τόσο μεγάλη που κάλεσε τους υπηρέτες του να φέρουν το καλύτερο ένδυμα να φορέσει, ένα δαχτυλίδι για το δάχτυλό του και σανδάλια για τα πόδια του.

Έδωσε εντολή να σφαχτεί ο καλύτερος μόσχος, γιατί ο υιός του ήταν νεκρός και ανέζησε, απολωλός και εβρέθη. 

Στο μικρό αυτό γλέντι ο μεγαλύτερος αδελφός έρχεται και ρωτά τους υπηρέτες τι συμβαίνει. Αντί να χαρεί, θυμώνει. Αντί να μετέχει και αυτός στην χαρά του πατέρα του, μένει απ’ έξω. Ο πατέρας βγαίνει να τον υποδεχτεί. Εκείνος προβάλλει αντιρρήσεις.

Πιστός, τίμιος, εργατικός για πολλά χρόνια, ούτε ένα γλέντι δεν έκανε. Ο μεγαλύτερος αδελφός βγάζει την ζήλια του, βγάζει τον φθόνο του. Όχι γιατί επέστρεψε ο αδελφός του, αλλά γιατί να γίνει ένα τέτοιο γλέντι στο σπίτι του πατέρα του. 

Ο πατέρας πάλι συνετίζει τον μεγαλύτερο αδελφό. Εσύ είσαι πάντα μαζί μου, ότι είναι δικό μου είναι και δικό σου. Κανονικά θα έπρεπε να χαίρεσαι για τον αδελφό σου. Αλλά ο μεγαλύτερος αδελφός, δεν μας αναφέρει το ευαγγέλιο αν τελικά εισήλθε στον οίκο του πατέρα του, για να συμμετέχει και αυτός στο γλέντι. 

Εδώ βλέπουμε ότι η μετάνοια είναι σε διαφορετικά στάδια. Η αμαρτία είναι ξέρα, πείνα και υποδούλωση. Η μετάνοια είναι επιστροφή, είναι υποδοχή πάλι στον οίκο του πατέρα.

Αλλά όμως η μετάνοια προϋποθέτει δράση. Δεν είναι λόγος, αλλά πράξη. Ο άσωτος υιός είπε, θα σηκωθώ και θα πάω στον πατέρα μου. Η μετάνοια δεν υπάρχει στην ζωή μας για να μας κάνει δυσαρεστημένους, ούτε πονεμένους για τον εαυτό μας. Η μετάνοια είναι για να πάρουμε την απόφαση και να πράξουμε αναλόγως.

Για αυτό στο τριώδιο μιλάμε για κατάνυξη και όχι κατάθλιψη. Πολλές φορές τα συγχέουμε και τα δύο. Για εκείνους από εμάς που νομίζουμε ότι δεν υπάρχει συγχώρεση, για εκείνους που βρίσκονται σε απόγνωση, ο άσωτος υιός τους προσφέρει ελπίδα.

Ο Θεός περιμένει, στοργικά και υπομονετικά. Και θα περιμένει, όσο και εάν χρειαστεί γιατί τίποτα το βρώμικο, τίποτα το μιαρό, δεν μπορεί να σταθεί απέναντι στην πατρική αγάπη. 

Πέραν όμως αυτού, η σημερινή παραβολή μας δίνει και ένα τρόπο που πρέπει να δούμε τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Πολλές φορές αποσυνδέουμε την τήρηση των εντολών του Θεού από την καθημερινότητά μας. Βρισκόμαστε μέσα σε μια κοινωνία, με επιδιώξεις, απατηλές προσπάθειες, επιθυμίες, όρεξη για κατανάλωση τροφών, ποτών, και εξόδων, τα οποία είναι μια ένδειξη ότι έχουμε καταντήσει την ζωή μας σκουπιδότοπο. Ενώ η κοινωνία του θεού, στον οίκο του πατρός δεν είναι αυτή η πραγματικότητα που ζούμε. 

Η αποξένωση από την εκκλησία, μας οδηγεί στην αμαρτία. Σήμερα μας υπενθυμίζει η εκκλησία την επιστροφή μας στο Θεό πατέρα και μας δείχνει το δρόμο προς τη σωτηρία μας διαμέσου της μετάνοιας.

Πολλές φορές ταυτίζουμε τον εαυτό μας με τον άσωτο υιό. Δηλαδή θέλουμε να δείξουμε ότι είμαστε αμαρτωλοί. Με την πρώτη όμως παρατήρηση γινόμαστε ο μεγαλύτερος αδελφός.

Αρχίζουμε να λέμε. Εγώ δεν έκανα αυτό ή εκείνο… νηστεύω, πηγαίνω στην εκκλησία, τηρώ τις εντολές του Θεού, γι’αυτό αδελφοί μου δεν πρέπει να είμαστε τόσο σίγουροι.

Γιατί έτσι κατατάσσουμε τον εαυτό μας στον μεγαλύτερο αδελφό της παραβολής, που τελικά έμεινε απ’έξω από το γλέντι.

Το «ως άσωτος υιός δέξαι με», που αναφέρει η υμνολογία είναι βαρύ, όχι για να το πάρουμε πάνω μας, να φέρει δηλαδή το όνομα μας, αλλά για να το παραδεχτούμε. Αυτή η αποδοχή είναι η αρχή της μετανοίας μας. Αμήν.