Βίνιτσας Βαρσανούφιος: ''Είμαστε Πράκτορες του Χριστού''
Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Pravlife παραχώρησε ο Μητροπολίτης Βίνιτσα κ. Βαρσανούφιος, ο οποίος μιλά για τη διακονία του και την κατάσταση των πραγμάτων στην επαρχία του.
Ευρισκόμαστε στην προσωρινή έδρα της εκκλησιαστικής επαρχίας Βίνιτσα, στο κτίριο του ορθόδοξου σχολείου στο ναό της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού της Βίνιτσα.
Μεταβαίνοντας σιδηροδρομικώς στην πόλη, καταφέραμε κιόλας να διαβάσουμε ένα άρθρο για τη σημερινή κατάσταση πραγμάτων στα προσωρινά γραφεία της επαρχίας Βίνιτσα.
Οι συντάκτες συνέκριναν τον τόπο αυτό με μια κυψέλη, όπου πάντα υπάρχει ζωή.
Και αποδείχθηκε ότι είχαν απόλυτο δίκιο, διότι σε πλήρη αντίθεση στο καταληφθέν κτίριο της μητροπολιτικής διοίκησης, το οποίο επίσης επισκεφθήκαμε, δεν κατορθώσαμε να βρούμε κανέναν, εκτός από έναν βαριεστημένο φύλακα.
Συναντηθήκαμε με τον μητροπολίτη Βίνιτσα και Μπαρ Βαρσανούφιο, ο οποίος ανέλαβε την έδρα σε μια πάρα πολύ δύσκολη εποχή.
Σεβασμιώτατε, το 2018 διεξήχθη η «σχισματική σύνοδος» κι εσείς αναλάβατε την έδρα της επαρχίας Βίνιτσα και Μπαρ. Υπό ποιες συνθήκες συνέβη αυτό;
Για μένα ήταν κάτι απρόσμενο. Τελούσα τη Θεία Λειτουργία ανήμερα της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας στις 17 Δεκεμβρίου και με πληροφόρησαν ότι η Ιερά Σύνοδος με εξέλεξε στην έδρα της Βίνιτσα.
Όλα συνέβησαν μετά την ψευδοσύνοδο, δηλαδή μετά τα γεγονότα, κατά τα οποία ο τέως ιεράρχης μας Συμεών μάς πρόδωσε και μεταπήδησε στη νέα δομή.
Χρειάστηκε να ταξιδεύσω στη Βίνιτσα ώστε να υποστηρίξω τους ιερείς εκείνη την περίπλοκη εποχή, προκειμένου να διαφυλάξουμε την κανονική Εκκλησία.
Ήταν πράγματι πάρα πολύ δύσκολη εποχή, διότι τότε ο κρατικός «μηχανισμός» λειτουργούσε υπέρ της νεόκοπης εκκλησιαστικής δομής. Εμένα μάλιστα δεν ήθελαν να μου επιτρέψουν να εισέλθω στη Βίνιτσα.
Παρόλο που φαινομενικά ήταν το 2018, όπου παντού ακουγόταν «Δημοκρατία. Ελευθερία».
Πραγματοποιήθηκε ωστόσο σύσκεψη υπό τον κυβερνήτη, όπου αποφασίσθηκε να κλείσουν την πόλη και να μην με αφήσουν να εισέλθω, λαμβάνοντας υπόψη ότι τότε ίσχυε ο στρατιωτικός νόμος (Δεκέμβριος 2018), που είχε επιβληθεί από τον τότε πρόεδρο.
Η περιφέρεια της Βίνιτσα εντασσόταν και αυτή στον κατάλογο των συνοριακών περιφερειών. Και όντως υπήρχε ο κίνδυνος να μην με αφήσουν καθόλου να πλησιάσω το ποίμνιό μου, αν και υπήρχε η απόφαση της Ιεράς Συνόδου.
Σκεφτόμουν διάφορες λύσεις, με ποιον τρόπο να φθάσω. Μου είπαν, ότι δεν θα επέτρεπαν να περάσει το αυτοκίνητό μου.
Οι πινακίδες του είχαν καταχωρηθεί σε όλους τους καταλόγους και τότε είχαν εγκατασταθεί φυλάκια στις εισόδους της περιφέρειας της Βίνιτσα. Αποφάσισα να ταξιδεύσω με το τραίνο.
Εκείνο το διάστημα διεξάγονταν διάφορες συνομιλίες. Ρωτούσα να διευκρινίσω για ποιο λόγο μου απαγορεύεται η είσοδος.
Η τεκμηρίωση ήταν η ακόλουθη: ότι μεταβαίνω για να καταλάβω τον καθεδρικό ναό της Μεταμορφώσεως του Κυρίου, πράγμα, που συνεπάγεται ένταση και επιθετικότητα στην κοινωνία με ενδεχόμενες συγκρούσεις μεταξύ των ανθρώπων.
Επομένως για να μην προκληθεί παρόμοια κατάσταση, μου απέκλειαν την είσοδο στην περιφέρεια της Βίνιτσα.
Αυτή είναι μια μικρή μόνον πινελιά ως προς το πώς αντιμετώπιζαν την Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (ΟΟΕ) και πώς δημιουργούσαν τη νέα δομή της «Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ουκρανίας» (ΟΕΟ) υπό την πίεση ποικίλων κρατικών μηχανισμών.
Αρχίζοντας από την πρώτη ημέρα, την 15η Δεκεμβρίου, ετέθη σε λειτουργία ο μηχανισμός της κρατικής διοίκησης εναντίον της δικής μας Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, αν και γίνονταν δηλώσεις του είδους «Όλα είναι ελεύθερα, παρακαλούμε. Ας επιλέξουν μόνοι τους οι άνθρωποι πού και με ποιον προσεύχονται, σε ποιον ναό εκκλησιάζονται».
Δηλαδή, άλλα λέγονταν στην τηλεόραση, την ώρα που στα κυβερνητικά γραφεία επινοούνταν διάφορα σχήματα για το πώς θα καταπιέσουν, θα εκφοβίσουν, θα μεταβιβάσουν κοινότητες και ανθρώπους στη νεόκοπη δομή. Είχαν τα δικά τους σχέδια.
Αναμενόταν ότι στην περιφέρεια της Βίνιτσα μετά τη «σχισματική σύνοδο» θα έπρεπε να μετεγγραφεί το 30 % των ναών, όταν φέρουν τον Τόμο (σ.τ.μ. της «αυτοκεφαλίας») το 50 % και μετά το Πάσχα το 70 %. Υπήρχε αυτός ο προγραμματισμός και έπρεπε να τον υλοποιήσουν. Αναφερόμαστε στον πρόεδρο και τον κυβερνήτη. Έδιναν εντολές σε όλες τις τοπικές διοικήσεις, οι οποίες έδιναν αναφορές για τα σχέδιά τους: «Πόσοι μεταπήδησαν σε σένα; Γιατί δεν μεταπήδησαν;»
Έτσι εξελίσσονταν τα γεγονότα την εποχή, που διορίσθηκα.
Ασκήθηκε πίεση σε κάθε εφημέριο από τον κρατικό μηχανισμό και προσκαλούνταν σε ποικίλες κυβερνητικές υπηρεσίες. Και σε ποιον βαθμό επέτυχαν να υλοποιήσουν το σχέδιο αυτό;
Οι ίδιοι ομολόγησαν ότι δεν υλοποιήθηκε. Είχαν σχέδια για το πώς θα αρπάξουν και θα οικειοποιηθούν τα νομικά πρόσωπα με δικαστικές προσφυγές, εκφοβισμούς, διοικητική πίεση. Και είναι κατανοητό ότι μια κοινότητα, που δέχεται εκφοβισμό, υφίσταται πίεση και απολύσεις, διαλύεται και ο διευθυντής κάπου «λυγίζει». Και κατ᾽ αυτόν τον τρόπο μια οργάνωση καταλαμβάνεται.
Ακολουθώντας ένα τέτοιο σχέδιο υπολόγιζαν να αρπάξουν την Εκκλησία: με εκφοβισμούς ιεραρχών και εφημερίων των ναών… Και πώς τους εκφόβιζαν; «Πώς θα συντηρήσετε την οικογένειά σας; Θα σας τα στερήσουμε όλα αυτά!», έλεγαν.
Επίσης, ο κάθε εφημέριος είχε ζητήματα, τα οποία αντιμετώπιζε από κοινού με τις δημοτικές Αρχές. «Όλα αυτά θα διακοπούν. Δεν θα σας βοηθάμε καθόλου.
Επιλέξτε: είτε θα μείνετε νηστικοί και εκτεθειμένοι στο κρύο, είτε θα μεταπηδήσετε αύριο κιόλας σε μας», απειλούσαν οι αξιωματούχοι.
Κατ᾽ αυτόν τον τρόπο πίεζαν κάθε εφημέριο από τον κρατικό μηχανισμό, τους προσκαλούσαν ποικίλες κυβερνητικές υπηρεσίες, όπου τους έθεταν όρους κατά τη συζήτηση.
Πίεζαν ψυχολογικά, εκφόβιζαν. Όχι με σωματική βία, αλλά ακριβώς με το ότι θα παύσουν να τους βοηθούν: «Όλοι οι χορηγοί θα αρνηθούν, οι άνθρωποι δεν θα εκκλησιάζονται στον ναό σας, αλλά θα μεταπηδήσουν στη νέα δομή.
Θα μείνετε μόνοι σας με άδειους ναούς». Δηλαδή για ορισμένο διάστημα έκαναν ψυχολογική «πλύση εγκεφάλου» στους εφημερίους των ναών της Βίνιτσα και άλλων πόλεων.
Κατά τόπους όλα γίνονταν ακριβώς κατά τον ίδιο τρόπο, λ.χ. στα χωριά.
Όλα εξαρτώνταν από τη θέση του επικεφαλής της κοινότητας, ο οποίος δήλωνε υπακοή στις διαταγές του προέδρου, του τοπικού κυβερνήτη ή Δήμου.
Προσκαλούσαν επίσης και τους ιερείς για να τους μιλήσουν. Υπήρχαν, όμως, μεταξύ των επικεφαλής σε χωριά και άνθρωποι με συνείδηση, οι οποίοι προσπαθούσαν να μην εμπλέκονται σε τέτοιες υποθέσεις.
Κατανοούσαν ότι η υπόθεση είναι ιερή, είναι υπόθεση της Εκκλησίας, γι᾽ αυτό και δεν θα παρέμβουν.
Στην προεδρική διοίκηση, σ᾽ αυτή τη δεξαμενή σκέψης, που δημιουργήθηκε επί Ποροσένκο, υπολόγιζαν ότι διαμέσου παρόμοιας «επεξεργασίας» από όλες τις υπηρεσίες το σχέδιό τους θα υλοποιηθεί.
Όμως, όχι. Πρώτον, πάρα πολλοί επικεφαλής δημοτικών διοικήσεων αρνήθηκαν να γίνουν προπαγανδιστές και να εμπλακούν στην εκκλησιαστική ζωή.
Δεύτερον, οι άνθρωποι, αντιθέτως του αναμενόμενου, συσπειρώθηκαν. Κατάλαβαν, ότι το κράτος, που δηλώνει ότι η Εκκλησία είναι διαχωρισμένη από το ίδιο, παρεμβαίνει ενεργά στις υποθέσεις της Εκκλησίας, εξαναγκάζοντας σε μεταπηδήσεις.
Στις 18 Δεκεμβρίου 2018 έφθασα στον ναό της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού: είχα στη διάθεσή μου μόλις μία ημέρα, δηλαδή στις 17 με ειδοποίησαν και αμέσως μετά τη λήξη της ακολουθίας πήρα τηλέφωνο στη Βίνιτσα και είπα ότι έρχομαι την επομένη, προκειμένου να συναντήσω τους ιερείς.
Μεσολαβούσε λιγότερο από ένα 24ωρο και, για να είμαι ειλικρινής, δεν υπολόγιζα τέτοιο αριθμό ανθρώπων.
Πολύ περισσότερο, που επικρατούσε χιονιάς και ψύχος. Για εμάς ήταν ένα γεγονός ιδιαίτερης σημασίας. Προσήλθαν πάρα πολλοί άνθρωποι.
Τούτο αποτέλεσε επιβεβαίωση του ότι τους συσπείρωσε το γεγονός ότι το κράτος παρεμβαίνει στις εκκλησιαστικές υποθέσεις.
Για πολλούς λόγους το σχέδιό τους δεν υλοποιήθηκε, ακριβέστερα, υλοποιήθηκε μόνον ένα πολύ μικρό ποσοστό από τα αναμενόμενα.
Αργότερα μάλιστα κατηγορούσαν ο ένας τον άλλον: ποιος δηλαδή ήταν αναποτελεσματικός στο έργο του;
Η «Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας» ή η προεδρική διοίκηση; Άρχισαν εσωτερικά ξεκαθαρίσματα για το ποιος φταίει. Για παράδειγμα η Υπηρεσία Ασφάλειας ισχυρίζεται: «Εμείς εργαστήκαμε καλά, ενώ η «ΟΕΟ», ο Επιφάνιος δεν δούλεψαν».
Οι επικεφαλής των δημοτικών διοικήσεων λένε επίσης: «Μα εμείς δουλέψαμε, αλλά οι ιερείς τους δεν εργάστηκαν καλά».
Απέτυχαν εξαρχής, όταν δήλωναν: «Θα μεταπηδήσουν δέκα αρχιερείς!». Κι αυτό είναι κατανοητό.
Και οι ίδιοι και ο Ποροσένκο χρειάζονταν αυτούς τους δέκα αρχιερείς. Και όχι επειδή βρήκαν τους δέκα αρχιερείς.
Χρειάζονταν τουλάχιστον δέκα, όπως έλεγε ο Ποροσένκο, για να άρουν τη νόμιμη καταχώρηση της δικής μας Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας.
Όλα αποφασίζονταν βεβιασμένα, κάποιος τους υποσχέθηκε εκεί ότι θα είναι δέκα.
Και τι βλέπουμε; Μόνον ένας επαρχιούχος κι ένας βικάριος, δηλαδή δύο από τους δέκα προγραμματισμένους σύμφωνα με το σχέδιό τους.
Και πέτυχαν από το 70 % των αρχιερέων του σχεδίου τους, να έχουν έως σήμερα περίπου το 4 %.
Δεν έλαβαν υπόψη τους, όπως είπε ο Μακαριώτατος Μητροπολίτης Κιέβου Ονούφριος, τον θρησκευόμενο άνθρωπο, ο οποίος εμπιστεύεται τον Θεό και ουδέποτε δεν θα προδώσει τον Χριστό, την κανονική του Εκκλησία, όπου βαπτίσθηκε, όπου προσεύχεται, όπου λαμβάνει τις ευλογημένες δυνάμεις και αισθάνεται τη Θεία χάρη.
Αυτό δεν θα το αλλάξουν. Δεν τα υπολόγιζαν οι κρατικοί αξιωματούχοι, διότι οι ίδιοι δεν κατανοούσαν τίποτε από αυτά.
Δεν είναι άνθρωποι της Εκκλησίας, σχεδίαζαν τα πάντα όπως γίνεται για την αρπαγή διαφόρων εταιριών και οργανώσεων.
Εδώ όμως είχαν να κάνουν με κάτι εντελώς διαφορετικό. Γι᾽ αυτό απέτυχε το σχέδιό τους.
Σεβασμιώτατε, πείτε μας, παρακαλώ, γιατί έγινε έτσι και η Σύνοδος εξέλεξε ακριβώς εσάς στο αξίωμα του επιχωρίου ποιμενάρχη της επαρχίας Βίνιτσα και Μπαρ; Γιατί ειδικά εσείς και γιατί η Βίνιτσα;
Δεν μπορώ να σας απαντήσω επακριβώς, άλλωστε δεν μου τεκμηρίωσαν την απόφαση αυτή.
Υποθέτω ότι προσπαθούν να επιλέγουν στην Ιερά Σύνοδο όσους κατάγονται από άλλες επαρχίες, διότι στη Δυτική Ουκρανία, στις κεντρικές περιφέρειες υπάρχουν προβλήματα, μπορούν να μην δεχθούν όσους κατάγονται από την Ανατολική Ουκρανία και τούτο θα είναι ένα από τα στοιχεία τέτοιας αντιπαραθέσεως.
Γεννήθηκα εδώ, σε αυτή τη γη του Ποντόλγε, στην περιφέρεια της Βίνιτσα.
Φρονώ ότι είναι ένας από τους λόγους, γιατί εξελέγην ακριβώς για εδώ, για την έδρα της Βίνιτσα.
Σεβασμιώτατε, ο τέως μητροπολίτης Συμεών Σοστάτσκι της Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας απερχόμενος υφάρπαξε εκτός των άλλων και τον καθεδρικό ναό και τα γραφεία της επαρχιακής διοικήσεως. Υπάρχει άραγε ελπίδα ανακτήσεως αυτών των κτιρίων από την κανονική Εκκλησία;
Ναι, υπάρχει ελπίδα. Πιστεύω ότι είναι απαραίτητο να υπομείνουμε λίγο ακόμη και όλα θα επανέλθουν.
Πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι οι υπηρεσίες επίσης «προετοίμαζαν» τις εξελίξεις για ορισμένο χρονικό διάστημα.
Μου αναφέρουν ιερείς ότι στα ίδια τα καταστατικά αναγράφηκε η ανάκτηση της περιουσίας. Εκεί γινόταν μνεία στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Εν συνέχεια συζητούσαν με ιερείς επί δύο περίπου χρόνια, μέχρι το 2018, για το τι θα κάνουν, εάν καθιερωθεί το νέο ημερολόγιο. Έθεταν ερωτήσεις, δηλαδή τους εξέταζαν και τους προετοίμαζαν.
Με ποιο τρόπο θα αντιδράσουν, εάν αποκτήσουμε το αυτοκέφαλο; Δηλαδή, προετοιμάσθηκαν όλα. Και όλα τα έγγραφα, λαμβάνοντας υπόψη ακόμη και το Καταστατικό της δικής μας εκκλησιαστικής επαρχίας της Βίνιτσα (το οποίο μάλιστα είχε υπογράψει εκ νέου ο μακαριστός μητροπολίτης Βλαδίμηρος το 2013).
Φρονώ ότι τα σχεδίαζαν αρχίζοντας ήδη από το 2014, εκπονώντας διάφορες εκδοχές, με ποιο τρόπο να ενεργήσουν ώστε να κρατήσουν την εκκλησιαστική περιουσία.
Και όταν ήδη διεξήχθη αυτή η ψευδοσύνοδος στις 15 (σημ. Σύντ. Δεκεμβρίου 2018) ο τέως οικείος ποιμενάρχης Συμεών έδωσε αμέσως εξουσιοδότηση στον δικηγόρο του.
Και στη συνέχεια ο δικηγόρος με αυτήν την εξουσιοδότηση επιστρέφει τα γραφεία της επαρχίας και το οικόπεδο στον Συμεών, όπου είναι διευθυντής του ιερού καθεδρικού ναού της Μεταμορφώσεως.
Κατ᾽ αυτόν τον τρόπο όλα έγιναν ξεκάθαρα προφανή και η απάτη αποκαλύφθηκε, γιατί δεν έδωσε τυχαία την εξουσιοδότηση στον δικηγόρο του, ο οποίος στη συνέχεια του προσέφερε δωρεάν τα γραφεία της επαρχίας.
Και μάλιστα, το κτίριο, το οποίο έκτισαν πολλοί προκάτοχοι δικοί μου, όπως και εκείνου στην έδρα της Βίνιτσα.
Ο ίδιος σε συνέντευξή του πρόσφατα ανέφερε ότι όλα αυτά άρχισαν να κτίζονται από τη δεκαετία του 1950.
Κάθε επίσκοπος, και ο Συμεών, και ο Νικόλαος, και ο Αγαθάγγελος, και ο Μακάριος συνέβαλαν τμηματικά με τις δυνάμεις και την ενέργειά τους, όπως επίσης και οι ιερείς από όλη την εκκλησιαστική επαρχία της Βίνιτσα έπραξαν πολλά για να υπάρχει ένας χώρος για συναντήσεις, για την αντιμετώπιση όλων των διοικητικών ζητημάτων.
Επίσης με ανησυχεί ένα ζήτημα. Σήμερα έχουν αρπάξει τα γραφεία της επαρχιακής διοικήσεως και το κτίριο απλώς μένει άδειο.
Γιατί; Έχουν 30 ιερείς, ενώ εμείς 260. Κι εμείς για να συνεδριάσουμε, ακόμη και για τα έγγραφα, τους φακέλους, τα αρχεία, απαιτείται μεγάλος όγκος, δόξα τω Θεώ, μας φιλοξένησε προς ώρας ο πατήρ Νικόλαος.
Ωστόσο πρόκειται για εγκαταστάσεις του σχολείου και ευρισκόμαστε εδώ προσωρινά.
Ενώ το κτίριο της επαρχίας μένει κενό, δεν το χρησιμοποιούν. Έχουν στη διάθεσή τους το κτίριο του καθεδρικού ναού, έναν τεράστιο χώρο, όπου υπάρχουν κελιά και αρχιερατικά δώματα.
Εκεί επίσης στεγάζονται γραφεία για εργασία, αίθουσες συνεδριάσεων. Μπορούμε να πούμε ότι διαθέτουν δύο διοικητικά κτίρια για την επαρχία, αλλά δεν τα χρησιμοποιούν.
Κατ᾽ αυτόν τον τρόπο απλώς τα έκλεψαν, αλλά πιστεύουμε, ελπίζουμε ότι θα έλθει η στιγμή, που και για τον καθεδρικό και για το διοικητικό κτίριο της επαρχίας το δικαστήριο θα εκδώσει οπωσδήποτε δίκαιη απόφαση, αν και σήμερα μας λέγει ότι δεν υπάρχει η πολιτική βούληση.
Και ως προς τον καθεδρικό ναό αναβάλλεται ήδη για 5η ή 6η φορά η συνεδρία.
Πότε ο δικαστής παραιτείται, πότε δίδεται αναβολή για κάποιον άλλο λόγο, όμως στην ουσία δεν μπορούν να εξετάσουν την υπόθεση. Δεν θέλουν να την εξετάσουν.
Εγώ θεωρώ διότι υπάρχουν κάποιες υποδείξεις άνωθεν. Γι᾽ αυτό και η εισαγγελία είναι κατά, και η αστυνομία, και όλες οι ποινικές προσφυγές μας σήμερα αρχειοθετούνται χωρίς να υπάρχει κανένας σχετικός λόγος.
Όταν δέχθηκα επίθεση στο Λούκα Μελεσκόφσκαγια, οι αστυνομικοί δεν διαπίστωσαν καμία παράβαση νόμου.
Ο Σεβασμιώτατος κ. Ιωνάθαν υπέβαλε επίσης αίτηση για άσκηση ποινικής δίωξης, αλλά η αστυνομία απλώς αρχειοθέτησε την υπόθεση. Αυτή είναι η θέση τους.
Και γιατί έχουν τέτοια θέση; Την διατυπώνουν στο Κίεβο. Υποθέτω ότι ο βοηθός του υπουργού Εσωτερικών Αρσέν Αβάκοφ, ο Αντόν Γκεράσενκο επηρεάζει αυτή την πολιτική.
Διαφορετικά δεν μπορώ με κανέναν τρόπο να εξηγήσω γιατί απλώς παύονται όλες οι ποινικές διώξεις μας. Την έπαυσαν για έκτη πλέον φορά.
Όμως, δεν σκοπεύουμε να σταματήσουμε και θα προσφύγουμε κατά αυτών των αποφάσεων.
Η αλήθεια είναι με το μέρος μας και τούτο είναι κατανοητό σε όλους, όμως δεν θέλουν να τη δουν.
Ωστόσο θα έλθει ο καιρός και θα τη δουν όλοι.
Θα επανέλθει και η εκκλησιαστική επαρχία και ο καθεδρικός ναός. Το πιστεύω και ελπίζω.
Είπατε ότι ο τέως οικείος ποιμενάρχης πήρε μαζί του περίπου τριάντα ιερείς. Αλλά να ένα ζήτημα, που στην «Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας» καλύπτεται για κάποιο λόγο με πέπλο μυστικότητας: πόσοι μοναχοί τον ακολούθησαν και πόσες μονές; Για τους μοναχούς δεν ομιλούν ποτέ.
Μέχρι το 2018 στην επαρχία μας υπήρχαν τρεις ιερές μονές και τώρα επίσης έχουν διατηρηθεί τρεις μονές.
Ουδεμία μονή δεν μετεπήδησε και να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στη γερόντισσα Αντωνία, η οποία είναι η πρώτη, που δεν πτοήθηκε, ακόμη και εκείνη την περίοδο, προσυνοδικά, δηλώνοντας: «Δεν πρόκειται να μεταπηδήσω πουθενά».
Το ερώτημα αυτό ετίθετο δοκιμαστικά πριν ακόμη από τις 15 Δεκεμβρίου, 3-4 μήνες πριν τα γεγονότα.
Και η γερόντισσα της ιεράς μονής μας Μπραΐλοφ σηκώθηκε πρώτη και είπε: «Όπου βαπτίσθηκα, όπου εκάρη μοναχή εκεί και θα μείνω, στην κανονική Εκκλησία με τον Χριστό. Δεν θα μεταπηδήσω σε κανέναν νεόκοπο μηχανισμό».
Κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο ενήργησαν η ιερά μονή Μπαρ και η ανδρώα μας μονή Λέμεσεφ, όπου ο πατήρ Μάρκος επίσης είπε: «Κανείς δεν θα μεταπηδήσει πουθενά». Και ούτε ένας μοναχός, ούτε μία μονή δεν μεταπήδησαν.
Η πίεση σε αυτούς είναι πιο δύσκολη υπόθεση, ενώ στους ιερείς της Βίνιτσα ασκήθηκε πίεση, σε κάποιους υποσχέθηκαν κάτι, έτσι και παρέσυραν ένα μέρος τους.
Σεβασμιώτατε, μπορούμε να κάνουμε κάποιον προσωρινό απολογισμό του έργου Σας για αυτά τα δύο και κάτι χρόνια της αρχιερατείας σας στην επαρχία Βίνιτσα και Μπαρ; Τι έγινε, τι επιτεύχθηκε, κατά πόσον αυξήθηκε ο αριθμός των ενοριών ή, τουναντίον, καταφέρατε να διατηρήσετε τον προηγούμενο αριθμό;
Δυσκολεύομαι να συνοψίσω τα αποτελέσματα, διότι η εποχή δεν ήταν εύκολη και ως υπ᾽ αριθμ. ένα αποστολή μας είχαμε να διαφυλάξουμε τα υπάρχοντα.
Γι᾽ αυτό δεν μπορώ να πω ότι αυξήθηκε κατά πολύ ο αριθμός των ενοριών, ωστόσο καθαγιάσαμε νέους ναούς κατά τη διάρκεια των τελευταίων δυόμισι ετών. Πρόκειται για έξι νέους ναούς.
Στο άμεσο μέλλον υπάρχουν άλλοι πέντε ναοί, οι οποίοι ετοιμάζονται για καθαγιασμό και θυρανοίξια.
Επίσης έχουμε θέσει σε λειτουργία προσωρινούς ναούς στη Στριζιόφκα και την Μάλαγια Στάντνιτσα.
Εκεί, όπου έχουν καταληφθεί ναοί της Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, ανοίξαμε προσωρινούς ναούς.
Θα επαναλάβω άλλη μια φορά: στόχος μας ήταν να διαφυλάξουμε, να συσπειρώσουμε τους ανθρώπους, να τους βοηθήσουμε να μην λυγίσουν κάτω από την πίεση.
Αρκεί να θυμηθούμε το έτος 2018, όπου στα χωριά δρούσαν ανεξέλεγκτοι οι εθνικιστές. Καταδίωκαν ενορίτες της Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας σε σχολεία, τους καθύβριζαν στους δρόμους.
Στο χωριό Λούκα Μελεσκόφσκαγια, όπως μου διηγήθηκαν, δεν επέτρεπαν την ελεύθερη μετακίνηση κι οι άνθρωποι φοβούνταν για τη ζωή τους.
Είχα ενώπιόν μου την αποστολή να τους συναντήσω, να μιλήσω μαζί τους, να τους υποστηρίξω, να τους βοηθήσω, να υπενθυμίσω ότι η επίγεια ζωή μας είναι σύντομη και ότι επιδιώκουμε την αιωνιότητα.
Και ότι στον καθένα μας έλαχε ο δικός του, όχι εύκολος σταυρός. Είναι μια δοκιμασία και ο Κύριος βλέπει κατά πόσον είσαι έτοιμος για τη Βασιλεία των Ουρανών. Γι᾽ αυτό δεν πρέπει να φοβόμαστε.
Με τη βοήθεια του Θεού θα μπορέσουμε να τα ξεπεράσουμε όλα και να τα αντέξουμε. Μπορώ να πω ότι, δόξα τω Θεώ, σ᾽ αυτήν την αποστολή οι ιερείς μας και το προσωπικό της εκκλησιαστικής επαρχίας ανταποκρίθηκαν με επιτυχία.
Επίσης εργασθήκαμε σκληρά και στο νομικό πεδίο. Χρειάζονται πολλές δυνάμεις.
Είναι το νομικό μας τμήμα: ο πατήρ Βλαδίμηρος, δικηγόροι, οι οποίοι εργάζονται στη Βίνιτσα, συνολικά περίπου δεκαπέντε άτομα.
Βοηθούσαν και βοηθούν και τώρα. Ετοίμαζαν έγγραφα, πρακτικά συνελεύσεων, κατέθεταν προσφυγές.
Μέχρι στιγμής χειριζόμαστε περίπου τριάντα υποθέσεις, τις οποίες παρακολουθούμε και θέλουμε να αποδείξουμε ότι οι μετεγγραφές ναών ήσαν εσφαλμένες, παράνομες.
Εκείνο το διάστημα έπρεπε να βοηθήσουμε εκείνους τους ιερείς και τις ενορίες, που είχαν καταληφθεί.
Τότε με κατηγορούσαν προσωπικά ότι μαζεύω λεωφορεία με λεβέντες και τους μεταφέρω.
Τους έλεγα: «Όχι, περιμένετε. Πρόκειται για ενορίτες και συχνά δεν συνδέονται με κάποιο συγκεκριμένο χωριό ή πόλη».
Γιατί; Διότι αυτό είναι η ελευθερία της βούλησης του θρησκευόμενου ανθρώπου.
Υπάρχουν ιερείς της Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας και στην ίδια την Βίνιτσα, αλλά λ.χ. άνθρωποι από τη Βίνιτσα επιθυμούν να εκκλησιάζονται σε ναό άλλης πόλης ή χωριού, στη Λούκα Μελεσκόφσκαγια, διότι τους αρέσει εκεί ο παπάς.
Είναι ενορίτες αυτού του ναού, αυτού του συγκεκριμένου ιερέα, και έρχονται να βοηθήσουν να υπερασπισθούν τον ναό, όταν επιχειρούν να τον αρπάξουν με μεθόδους επιδρομικής επιχείρησης.
Γι᾽ αυτό κύρια αποστολή μας, ιδίως το 2018-2019, ήταν να βοηθήσουμε να υπερασπισθούμε τους ναούς μας, ώστε να μην τους υφαρπάξουν με επιδρομές.
Θεωρώ, δόξα τω Θεώ, ότι χάρη στις προσπάθειες των ιερέων μας, των λαϊκών, οι οποίοι παρόλο που φοβούνταν, βοηθούσαν και διαφυλάξαμε τους ναούς.
Όχι όλους, βέβαια, λαμβάνοντας υπόψη τόση πίεση, αλλά κατά τη γνώμη μου τα καταφέραμε μια χαρά. Σχετικά με την αύξηση του αριθμού των ενοριτών θα απαντήσω θετικά.
Αρχίζοντας από τα τέλη του 2018 η τηλεοπτική εικόνα στρεφόταν επικοινωνιακά εναντίον μας, ώστε να μας σπιλώσει: ότι είμαστε πράκτορες της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ρωσίας (FSB), ότι είμαστε απεσταλμένοι της Μόσχας.
Μάλιστα, για την επικοινωνιακή επίθεση χρησιμοποιήθηκαν παλαιές, «τετριμμένες» φράσεις της δεκαετίας του 1990: ότι στέλνουμε τα χρήματά μας στη Μόσχα, ότι η διοίκησή μας επίσης ευρίσκεται στη Μόσχα.
Και αναμφιβόλως, ορισμένοι άνθρωποι, επειδή δεν είχαν χρόνο να διασταυρώσουν τις πληροφορίες, κάπου ενέδιδαν.
Όμως επέστρεψαν αργότερα. Μετανοημένοι μας έλεγαν: «Ξέρετε, ενέδωσα λόγω της εικόνας που προέβαλλε το τηλεοπτικό δίκτυο “1+1”, το οποίο εκείνο το διάστημα έριχνε τόνους λάσπης στην Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία».
Όλα τα τηλεοπτικά κανάλια, που υπάγονταν τότε στην προεδρική διοίκηση Ποροσένκο, πράγματι έριχναν τότε πάρα πολύ λάσπη.
Και στη συνέχεια η ομίχλη διαλύεται, ο άνθρωπος κατανοεί ότι η κατάσταση δεν είναι καθόλου έτσι, όπως του έδειχναν στην τηλεόραση και επανέρχεται.
Μέχρι σήμερα στην εκκλησιαστική επαρχία της Βίνιτσα πάρα πολλοί άνθρωποι έχουν επιστρέψει στους κόλπους της κανονικής Εκκλησίας, αφού συνειδητοποίησαν ότι νωρίτερα είχαν ενδώσει σε ψευδείς πληροφορίες ή κάποιος είχε φοβηθεί κάποιους αξιωματούχους. Όμως το συνειδητοποίησαν και επανήλθαν.
Επομένως από αυτήν την άποψη υπάρχουν θετικές εξελίξεις, διότι στις αρχές ήδη του 2021 έχει σημαντικά αυξηθεί ο αριθμός των ενοριτών.
Κι εγκατέλειψαν τους άλλους, διότι κατάλαβαν ότι εκείνος ο μηχανισμός δημιουργήθηκε από το κράτος, από τον Ποροσένκο και λοιπούς ενδιαφερόμενους αξιωματούχους.
Αλλά και τώρα βλέπουμε σε ποιο βαθμό η κυβέρνηση υπερατλαντικών κρατών δείχνει ότι είχε ενεργά λάβει μέρος ώστε να φέρει τον Τόμο (σ.τ.μ. της «αυτοκεφαλίας») και να βοηθήσει τον Επιφάνιο.
Ενώ στους ανθρώπους, χάρη σε τέτοια λόγια και ενέργειες, αποκαλύπτεται όλη η ουσία των συμβάντων.
Στον καθεδρικό ναό, ο οποίος αυτή τη στιγμή τελεί προσωρινά υπό κατάληψη από τους σχισματικούς, κατά πόσον άλλαξε ο αριθμός των ενοριτών στις ακολουθίες;
Μετά την ψευδοσύνοδο της 15ης Δεκεμβρίου 2018 σε συνέντευξή του ο τέως ιεράρχης της Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας Συμεών ανέφερε ότι ήρθε, ανακοίνωσε στους ανθρώπους την μεταπήδησή του στη νέα δομή κι εκείνοι τον χειροκρότησαν.
Τι μας αποκαλύπτεται; Ότι οι άνθρωποι στον καθεδρικό ναό δεν ήταν της Εκκλησίας. Είδατε ποτέ τους ανθρώπους στις εκκλησίες να χειροκροτούν;
Τι σημαίνει αυτό; Ότι ήδη από τις 14 Δεκεμβρίου 2018, αφού έμαθαν ότι ο Συμεών μεταβαίνει στη «σύνοδο» στις 15, οι ιερείς μάζεψαν τα πράγματά τους μετά τη δεύτερη Θεία Λειτουργία κι έφυγαν, όπως και οι πιστοί έφυγαν από εκεί.
Έμειναν, όπως λέγεται, οι περιστασιακώς εκκλησιαζόμενοι. Συγκέντρωσαν εκεί τους «πατριώτες».
Κάπου διάβασα κι ένα σχόλιο: «Είμαι άθεος του Πατριαρχείου Κιέβου». Κατ᾽ αυτόν ακριβώς τον τρόπο συγκέντρωσαν για μια βραδιά, ενώ το κράτος συντόνιζε την υπόθεση αυτή, τους «πατριώτες», οι οποίοι δεν εκκλησιάζονται και δεν γνωρίζουν ούτε την «αλφαβήτα» της Ορθοδοξίας.
Αλλά τους μάζεψαν και χάρηκαν αυτοί που ο Συμεών μεταπήδησε στην «πατριωτική εκκλησία» και επομένως τον χειροκρότησαν.
Επίσης μπορώ να πω ότι όλοι οι ενορίτες του καθεδρικού ναού, οι οποίοι μονίμως συμμετείχαν στις ακολουθίες, εξομολογούνταν και κοινωνούσαν, έφυγαν.
Έμειναν παρεκκλησιαστικοί άνθρωποι, οι οποίοι ήσαν ιδεολογικά διακείμενοι κατά της Μόσχας. Πόσοι έμειναν εκεί τώρα;
Αυτός ο ναός ευρίσκεται στο κέντρο και δεν κατανοούν όλοι οι κάτοικοι της Βίνιτσα τι ακριβώς συμβαίνει.
Κοιτάζουν, είναι ο ναός δίπλα στη δουλειά τους, μπήκαν, άναψαν ένα κεράκι, έκαναν την προσευχή τους. Δεν το αρνούμαι, ότι αυτό οφείλεται λόγω της θέσης και λόγω του ότι πολλοί έχουν συνηθίσει να εκκλησιάζονται σε αυτόν τον ναό.
Για παράδειγμα ο ναός του Αγίου Βλαδίμηρου στο Κίεβο υπάχθηκε στον Φιλάρετο από το 1992.
Συναντάς ανθρώπους στο εκκλησιαστικό περιβάλλον και σου λένε: «Έχω συνηθίσει και εκκλησιάζομαι στο ναό του Αγίου Βλαδίμηρου».
Τους απαντώ: «Μα είναι των σχισματικών». «Τι; Μα πώς;», απορεί ο άνθρωπος. Οι άνθρωποι έχουν συνηθίσει, οι άνθρωποι κοντά στην Εκκλησία έχουν συνηθίσει και αυτοί, ότι εκκλησιάζονταν εκεί, και τώρα συνεχίζουν. Γι᾽ αυτό δεν αποτελεί απόδειξη τούτο ότι υποστηρίζουν τη νέα οργάνωση.
Η νέα αυτή δομή έπρεπε να ξεκινήσει τα πάντα εξ αρχής. Στη «σύνοδο» αποφάσισαν ότι θα κτίσουν δικό τους ναό.
Οι άνθρωποι έπρεπε να ενωθούν, να κτίσουν από κοινού αυτόν τον ναό, ώστε να καταλάβουν ότι είναι έργο και δημιούργημα των χεριών τους. Τότε θα το έχουν σε εκτίμηση.
Ενώ εκείνοι, που απλώς βρέθηκαν δίπλα και μπήκαν για να ανάψουν ένα κεράκι, δεν είναι ενορίτες. Δεν έχω πάει εκεί, αλλά μου αφηγούνται ότι δεν έχει πολλούς ανθρώπους.
Όμως εκείνοι, που εκκλησιάζονταν προηγουμένως στον καθεδρικό ναό, διασκορπίστηκαν σε διάφορους ναούς μας κατά τόπους: η πλειονότητα μετέβη στον πατέρα Νικόλαο, στον πατέρα Σέργιο στο ναό της Υπαπαντής, στον πατέρα Βαλέριο στον ναό του Αγίου Γεωργίου (διότι εκεί πήγε ο πνευματικός, όταν οι ιερείς έφυγαν από τον καθεδρικό ναό και τους κατένειμαν σε άλλους ναούς).
Όπως είναι φυσικό, μαζί τους έφυγαν και τα πνευματικά τους τέκνα, οι άνθρωποι, οι οποίοι εκκλησιάζονταν στον καθεδρικό ναό.
Οι ενορίτες μας έφυγαν από εκεί, έμειναν μόνον οι περιστασιακώς εκκλησιαζόμενοι, οι οποίοι θεωρούν ότι κύριος σκοπός είναι ο αγώνας κατά της Ρωσίας, κατά των «πρακτόρων της ρωσικής FSB», όπως ισχυρίζονται.
Τους απαντώ: «Είμαστε πράκτορες του Χριστού. Έχετε λίγο μπερδευτεί». Τι σχέση έχει εδώ η πολιτική με την Εκκλησία;
Εργαζόμαστε για τη σωτηρία μας στην αιώνια ζωή. Και όλα τα μέσα, που χρησιμοποιούμε εδώ, δεν επηρεάζουν την αιώνια ζωή.
Αλλά αυτοί κάτι μπερδεύουν, χαρακτηρίζουν λάθος, στρεβλώνουν, αλλά δεν πετυχαίνουν τον σκοπό τους.
Γι᾽ αυτό θα πω δόξα τω Θεώ, έχουμε πάρα πολλούς ανθρώπους σήμερα εδώ, στον ναό Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, στις ακολουθίες και κατά την εσπέρα στη Λειτουργία.
Ο ναός γεμίζει. Λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς της καραντίνας, προσπαθούμε να τηρούμε τις αποστάσεις, αλλά οι άνθρωποι είναι πράγματι πάρα πολλοί.
Σεβασμιώτατε, σας ευχαριστούμε πολύ για την περιεκτική συζήτηση και για τα λόγια ελπίδας, ότι θα δώσει ο Θεός και όλα θα γίνουν και θα επιστρέψουν.
Σίγουρα. Μα μελετούμε την ιστορία και βλέπουμε ότι αυτά είναι προσωρινά.
Με την αναλήθεια δεν μπορείς να κτίσεις επί μακρόν. Θα διαλυθεί αργά ή γρήγορα.
Αυτό αποδεικνύει η ίδια η ιστορία της ανθρωπότητας. Γι᾽ αυτό πιστεύω, ελπίζω, ότι σε σύντομο χρόνο θα επιστραφεί η έδρα της επαρχίας και ο καθεδρικός ναός.
Οι άνθρωποι θα μπορέσουν να προσεύχονται σ᾽ εκείνο τον ναό, όπου από την εποχή του 1991 προσεύχονταν και τον υπερασπίζονταν για να τον παραδώσουν στην κανονική Εκκλησία.
Άλλωστε όλοι όντως αγωνιούν πολύ. Γι᾽ αυτούς είναι οικείος τόπος, όπου επένδυσαν πολλές δυνάμεις τους εκεί.
Είναι και ενορίτες, οι οποίοι νυχθημερόν προσέρχονταν, επισκεύαζαν, καθάριζαν και οι πατέρες, οι οποίοι νυχθημερόν έμεναν εκεί, έφτιαχναν τους τρούλους και όλα τα υπόλοιπα.
Κι εδώ σε μια στιγμή, ακαριαία, όλα αυτά τους τα άρπαξαν! Γι᾽ αυτό και οι άνθρωποι τα υποφέρουν αυτά πολύ δύσκολα.
Κι εμείς πρέπει να προσευχόμαστε και να παρακαλούμε ώστε ο Κύριος να μας βοηθήσει να ανακτήσουμε τον τόπο μας, να χαρούν οι άνθρωποι και να έχουν τη δυνατότητα να προσεύχονται σ᾽ εκείνον τον περικαλλή ναό.
Πιστεύω και ελπίζω ότι σύντομα όλα αυτά θα επιτευχθούν. Ευχαριστώ, που είχα τη δυνατότητα να επικοινωνήσω μαζί σας, για τις εξαιρετικές ερωτήσεις, οι οποίες είναι πολύ επίκαιρες και καίριες.
Συζήτησαν οι Ντενίς Λάπιν και Αντρέι Τεπλίτσκι στο κανάλι του Telegram «Vitraz Inform» ειδικά για τη διαδικτυακή πύλη «Πραβοσλάβναγια ζιζν» («Ορθόδοξη ζωή»)
