Γράφει ο Κυριάκος Δημ. Μωυσίδης στην Romfea.gr
Υποψ. Διδάκτωρ ΕΚΠΑ
Δ/ντης Επικοινωνίας ΙΕΘΠ

Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ., «ΦΙΛΩΝ ΔΩΡΗΜΑ τῷ Καθηγητῇ Ἀθαν. Ε. Καραθανάσῃ», Θεσσαλονίκη 2022, Εκδοτικός Οίκος Κ. & Μ. Σταμούλη, Σελ. 500.

Προσφάτως κυκλοφορήθηκε από τις πάντα καλαίσθητες και φροντισμένες Εκδόσεις Σταμούλη (Θεσσαλονίκη), τιμητικός τόμος, τιτλοφορούμενος «ΦΙΛΩΝ ΔΩΡΗΜΑ ΤΩ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΑΘΑΝ. Ε. ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗ», στον οποίο συνάδελφοί του της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. συμμετέχουν με ενδιαφέρουσες μελέτες τους.

Ο τόμος ανοίγει με τον πρόλογο του τ. Κοσμήτορος της Θεολογικής Σχολής Καθηγητού κ. Θεοδώρου Ξ. Γιάγκου, ο οποίος μεταξύ άλλων, με το κομψό ύφος και την αντικειμενική κρίση που τον διακρίνει, και αναφερόμενος στον τιμώμενο Καθηγητή κ. Αθανάσιο Καραθανάση, παρουσιάζει την πολυετή ακαδημαϊκή του πορεία και την πλούσια συγγραφική του παρουσία στον χώρο της θεολογικής και ιστορικής επιστήμης, αναδεικνύοντας περίτρανα τον όντως δίκαιο έπαινο από το Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας (νυν Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού) προς τον κ. Καραθανάση.

Άλλωστε τόσο η ομόφωνη απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος, όσο και το πλήθος των Καθηγητών της Θεολογικής Σχολής, οι οποίοι δέχτηκαν να λάβουν μέρος με μελέτες τις ειδικότητός τους στον τόμο, φανερώνει και επιβεβαιώνει όχι μόνο την επιστημονική του αναγνώριση, αλλά το αγαθό και αγαπητό τού χαρακτήρα του.

Την έκδοση χαιρετίζει ο Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Καθηγητής κ. Ανδρέας Γιαννακουδάκης, ο οποίος πληροφορεί τον αναγνώστη για την παράλληλη και σπουδαία διδακτική δράση του τιμωμένου, να διοργανώνει αποστολές και να συνοδεύει τους φοιτητές του σε μακρινά μέρη, των οποίων δίδασκε την ιστορία και τον πολιτισμό τους.

Προδίδει στον πρόλογό του ο κ. Αντιπρύτανης, την αγωνία του τιμωμένου, να ικανοποιηθεί το φοιτητικό αίτημα για μείωση του κόστους των αποστολών, σε μέρη αλησμόνητα, που πάντα θα μυρίζουν Ελληνισμό.

Ακολουθεί βιογραφικό σημείωμα του τιμωμένου, συνταγμένο από τους δύο Επιμελητές του τόμου, Αναπληρωτές Καθηγητές κ. Σουλτάνα Λάμπρου και κ. Ιωάννη Μπάκα, καθώς και η πληθωρική εργογραφία τού Καθηγητού Αθανασίου Καραθανάση, η οποία εκτείνεται σε 30 περίπου σελίδες του παρόντος βιβλίου.

Τα εξώφυλλο και οπισθόφυλλο του τόμου φιλοτεχνήθηκαν από τον κ. Ιωάννη Σαρρηγιαννίδη, ΕΔΙΠ του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού.

Παρακάτω θα αναφέρουμε τους τίτλους των μελετών, οι οποίες απαρτίζουν έναν τόσο προσεγμένο τόμο, χρήσιμο για το ευρύτερο καλλιεργημένο κοινό:

• Το Άγιον Όρος τον 18ο αι., η ελληνοκεντρική και θεοκεντρική ερμηνεία της ιστορίας (Καθηγ. Χρήστος Αραμπατζής)

• Κοινωνικοπολιτικές συγκρούσεις και εκκλησιαστικές αναστατώσεις στη Θεσσαλονίκη : από τα Ζηλωτικά του ΙΔ΄ αι. στις ενδοκοινοτικές διενέξεις της οθωμανικής περιόδου (Καθηγ. Διονύσιος Βαλαής)

• Η περί πίστεως διδασκαλία του Αγίου Νεκταρίου στο έργο του «Το γνώθι σεαυτόν» (Καθηγ. Μιλτιάδης Βάντσος)

• Η περί του Καθαρτηρίου πυρός Ρωμαιοκαθολική διδασκαλία και η κατ’ αυτής Προτεσταντική κριτική (Αναπλ. Καθηγ. Πρωτοπρ. Βασίλειος Γεωργόπουλος)

• Ο ρόλος της Εκκλησίας στους αγώνες της Κύπρου. Συνοπτική επισκόπηση (Καθηγ. Θεόδωρος Γιάγκου)

• Μέγας Αλέξανδρος και Αντίοχος Δ΄ ο Επιφανής εις τα βιβλία των Μακκαβαίων (Αναπλ. Καθηγ. Ευαγγελία Δάφνη)

• Οι ύμνοι της Θείας Λειτουργίας (Καθηγ. Πρωτοπρ. Κωνσταντίνος Καραϊσαριδης)

• Άγιον Όρος και Καποδίστριας μέσα από την επιστολογραφία του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας (Καθηγ. Άννα Καραμανίδου)

• Δημήτριος Κυδώνης και Ελένη Κατακουζηνή : Ο βυζαντινός λόγιος και η παιδεία της αυτοκράτειρας (Καθηγ. Άννα Κόλτσιου – Νικήτα)

• Επανευαγγελισμός : μια σύνθετη ομιλητική διαδικασία (Καθηγ. Δήμητρα Κούκουρα)

• Η αυτοκρατορία κατά τα τέλη του 7ου – αρχές του 8ου αι. Αρτέμιος – Αναστάσιος Β΄ (713-715) : Ο αυτοκράτορας, ο μοναχός, ο επαναστάτης (Καθηγ. Βασίλειος Κουκουσάς)

• Η ομιλία του Αγίου Αθανασίου Παρίου «Εις την παρθενομάρτυρα Αικατερίνην ή κατά αθέων» (Επικ. Καθηγ. Αντωνία Κυριατζή)

• Μεθοδολογικά κοινωνιολογίας του Χριστιανισμού (Καθηγ. Κωνσταντίνος Κωτσιόπουλος)

• Η κλασσική παιδεία του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά με ενδεικτικά παραδείγματα (Αναπλ. Καθηγ. Σουλτάνα Λάμπρου)

• Ο Σόφιας Ιωακείμ και το ζήτημα των εκκλησιαστικών βιβλίων (Αναπλ. Καθηγητής Ιωάννης Μπάκας)

• Η πλατωνική ανάγνωση του χριστιανισμού από τον Κωνσταντίνο Τσάτσο (Αναπλ. Καθηγ. Κωνσταντίνος Μποζίνης)

• Από την Επανάσταση του 1821 έως την Ένωση (1913) της Κρήτης. Διαπάλη εθναρχίας και έθνους (Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου, Καθηγ. Ανδρέας Νανάκης)

• «Ένθα απέδρα, οδύνη, λύπη και στεναγμός». Η εξόδιος ακολουθία και η παράκληση των θλιβομένων : ένας σύγχρονος προβληματισμός (Καθηγ. Πρωτ. Χρυσόστομος Νάσσης)

• Το βιβλικό υπόβαθρο των αγγέλων κατά τον άγιο Νεόφυτο τον Έγκλειστο (Ομ. Καθηγ. Χρήστος Οικονόμου)

• Αγιότητα στην οικογένεια : μετασχηματισμός βιβλικών μορφών στην ζωή της οικογένειας του αγ. Γρηγορίου του Θεολόγου (Καθηγητής Αθανάσιος Παπαρνάκης)

• Ελληνική παιδεία και χριστιανική αγωγή στο έργο του αγίου Νεκταρίου. Ιερών και φιλοσοφικών λογίων θησαύρισμα (Επικ. Καθηγητής Ευάγγελος Πεπές)

• Η καλλιέργεια της αληθινής αγάπης μέσω της ορθόδοξης σχολικής αγωγής (Ομ. Καθηγητής Ηρακλής Ρεράκης)

• Νους ως γαία αδόκιμος (Εγχειρίδιον γεωργίας βασιλικής) (Ομ. Καθηγ. Λάμπρος Σιάσος)

• Το νόημα της ειλικρινούς αγάπης με βάση το «Μη μου άπτου» (Καθηγ. Χρυσόστομος Σταμούλης)

• Ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος και η εθνική μας ιδιοπροσωπία (Ομ. Καθηγ. Μιχαήλ Τρίτος)

• Τα μυστήρια της Εκκλησίας ως μέσα και τρόπος ανακαινισμού του ανθρώπου (Καθηγ. Βασίλειος Τσίγκος)

• Τελείωση και Θέωση. Αισθητική και εικαστική προσέγγιση. Από τον απόστολο Παύλο στον άγιο Γρηγόριο Παλαμά (Αναπλ. Καθηγ. Τρύφων Τσομπάνης)

• Το κεντημένο καταπέτασμα, έργο της γνωστής κεντρίστρας Κοκκώνας, στο Καθολικό της Ιεράς Μονής Ιβήρων (Καθηγ. Γλυκερία Χατζούλη)

Από τις παραπάνω, λοιπόν, μελέτες, εύκολα συμπεραίνει ο αναγνώστης ή ερευνητής, πως ο άριστα αυτός επιμελημένος τόμος, ανταποκρίνεται στον προορισμό του και βαδίζει στο σίγουρο έδαφος της επιστήμης.

Ένας επιστημονικός αφιερωματικός τόμος, δώρημα φίλων και συναδέλφων, στον λογιώτατο Καθηγητή Αθανάσιο Καραθανάση, του οποίου η πανεπιστημιακή διδακτική πείρα και η αναγνώρισή της, διακρίνεται έντονα από την μεθοδικότητα και την ευσυνειδησία, χαρακτηριστικά με τα οποία γράφουν οι φίλοι και συνάδελφοί του και του προσφέρουν τις μελέτες τους.

Εν κατακλείδι, χωρίς αμφιβολία, δεν είμαστε λίγοι όσοι χρωστάμε ευχαριστίες και ευγνωμοσύνη και δώρημα στον Καθηγητή κ. Αθανάσιο Καραθανάση, γιατί διατελέσαμε και δικοί του φοιτητές, δείχνοντας στον καθένα την αγάπη του και το ενδιαφέρον του.

Και η Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης μπορεί να σεμνύνεται γιατί στο επιστημονικό της δυναμικό, εδώ και δεκαετίες, περιλαμβάνονται ερευνητές, όπως και ο τιμώμενος Καθηγητής, όπως και σήμερα, οπλισμένοι με την απαραίτητη σύγχρονη επιστημονική μεθοδολογία και γνώση.