«ὁ μέν θερισμός πολύς, οἱ δέ ἐργάται ὀλίγοι” (Ματθ. 9: 37)

Καταρχήν πρέπει νά τό ἐξομολογηθῶ δημόσια πῶς συμμετεῖχα στό πένθος γιά τόν κηδευόμενο Ἱεράρχη τῶν Μετρῶν & Ἀθύρων, μέ ἀρκετούς Ἀρχιερεῖς, Ἱερεῖς καί τήν παρουσία πολλῶν πιστῶν, πού πλήρωσαν τό ναό τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεταμορφώσεως.

Προεξῆρχε ὁ ἔκ τοῦ Οἰκουμενικοῦ μας Πατριαρχείου Ἅγιος Βρυούλων κ. Παντελεήμων.

Ἐκπρόσωπος τοῦ Παναγιωτάτου ὁρίσθη ὁ τοποτηρητής τῆς Μητροπόλεως Σεβ. Νεαπόλεως καί Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβας. Παρέστη συμπροσευχόμενος ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Κρήτης κ. Εὐγένιος.

Πρίν ἀπό ἀρκετά χρόνια, στήν ἐνορία τῆς Γέφυρας (ἀνήκει στό νομό Θεσσαλονίκης καί ἐκκλησιαστικά ὑπάγεται στή δική μας Ἐπαρχία) ὑποδεχόμουν τόν τότε Μητροπολίτη Μετρῶν & Ἀθύρων κυρό Θεόκλητο.

Ἦλθε, λειτούργησε, μίλησε, ἔγινε δεκτός μέ ἐνθουσιασμό ἐδῶ, πού εἶχαν ἐγκατασταθεῖ πρόσφυγες ἀπό τίς Μέτρες καί τά Ἄθυρα. Ὁ κόσμος τῆς Γέφυρας συγκινήθηκε πάρα πολύ ὥστε τά δάκρυα νά εἶναι ἀσταμάτητα.

Ὅπως καί ὁ Δεσπότης ἐκήρυξε μετά δακρύων ἀναφερόμενος στίς ἐπαρχίες τόν τίτλον τῶν ὁποίων φέρει, πού κάποτε διέλαμπαν.

Ἀλλά προσκλήθηκε καί προσελήφθηκε ἀπό τόν Κύριο γιά τά ἐπέκεινα τοῦ βίου. Ὅπως προχθές προσκλήθηκε ὁ διάδοχός του, ὁ προσφιλής μας καί ἐκλεκτός Ἀδελφός Δημήτριος, γιά νά ἑορτάσει ἐν οὐρανοῖς τήν ἑορτή τοῦ Μεγαλομάρτυρος Ἁγίου μας.

Ἀπό τήν προσφυγική Γέφυρα καταγόταν ὁ μακαριστός Λαγκαδᾶ κυρός Ἰωάννης. Ἐκεῖ στό Λαγκαδᾶ, στήν Ὄσσα τῶν Νεομαρτύρων Κυράννας καί Ἀκυλίνας (ἤ Ἀγγελίνας), γεννήθηκε τό 1939 καί πρωτοδημιούργησε ὁ προπεμπόμενος Ἀδελφός μας κυρός Δημήτριος.

***

Στό Λαγκαδᾶ καί στή Θεσσαλονίκη ἄφησε σπουδαῖο κατηχητικό καί νεανικό ἔργο, ἀπό νεαρός Διάκονος ἀκόμη, τόση δύναμη ψυχῆς εἶχε καί κατέθετε τή μαρτυρία Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Πῆγε στή Γαλλία γιά μεταπτυχιακό, κι ἀπό κεῖ στή Γερμανία, στή Βαυαρία, καί ἔφτιαξε δομές νεανικῆς προσφορᾶς πολύ σπουδαῖες.

Δημιούργησε καί λειτούργησε πενταθέσιο ἐκκλησιαστικό νηπιαγωγεῖο γιά τά ἑλληνόπουλα μέ τίς ἐργαζόμενες μητέρες, ὥστε ἀργότερα νά βραβευθεῖ ἀπό τόν Πρόεδρο τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο.

Τό ἐπίσης σπουδαῖο ὅμως εἶναι ὅτι ἐκεῖνες οἱ μανάδες πού ἐπωφελήθηκαν, καί τά παιδιά τους πού ὠφελήθηκαν, μᾶλλον σήμερα θά θυμοῦνται τήν ἐκκλησιαστική φροντίδα καί αὐτό βεβαίως ἦταν μιά πολύτιμη ποιμαντική προσφορά τοῦ ἱερέως Δημητρίου, τοῦ Ἐπισκόπου Δημητρίου, τοῦ μακαριστοῦ Ἀδελφοῦ μας.

Ἀλλά ὁ ἴδιος ποτέ δέν προσδενόταν στά ἀγαθά ἔργα του. Δημιουργοῦσε, εὐεργετοῦσε, δομές κατηχητικῆς καί κοινωνικῆς προσφορᾶς, ἄφηνε ὑποδομές συνέχειας, καί ὁ ἴδιος ἔφευγε.

Ἄφηνε χῶρο νά ταυτισθοῦν μέ τήν Ἐκκλησία.

Δέν ἔφτιαχνε προσωποπαγεῖς δράσεις, δέν δημιουργοῦσε προσωποπαγές ἔργο. Δέν καυχιόταν γιά τά ἔργα καί τίς ἡμέρες του, γιά τά ἔργα καί τίς δράσεις του.

Εἶχε ἕνα καθαρό ἐκκλησιαστικό ἦθος, ἕνα καθαρό ἐκκλησιαστικό φρόνημα.

Ἤθελε νά παραμένει ὁ ἴδιος ταυτισμένος μέ τήν Ἐκκλησία, δέν ἤθελε τήν Ἐκκλησία ταυτισμένη μέ τόν ἑαυτό του.

Ἦταν ὁ πατήρ Δημήτριος, ὁ Θερμῶν Δημήτριος, ὁ Μετρῶν & Ἀθύρων Δημήτριος. Μέ προτεραιότητα “χώρου” γιά τήν Ἐκκλησία.

Ζοῦσε συνειδητά καί ὑποσυνείδητα τήν Χριστολογική ταυτότητα καί ποιότητα τῆς Ἐκκλησίας. Εἶχε ζυμωθεῖ μ᾽ αὐτήν τήν πίστη καί μ᾽ αὐτό τό ἦθος.

Ζοῦσε πολύ ἁπλά καί φυσικά τήν ἐσχατολογική πορεία καί προοπτική τῆς Ἐκκλησίας. Γι᾽ αὐτό καί ἦταν τόσο πολύ προσγειωμένος μέ τήν ἱστορική συνέχεια τῆς Ἐκκλησίας.

Καί αὐτό φαινόταν στήν πραότητα του, στήν ἠρεμία του καί στήν καλοσύνη του πού ἐπεδείκνυε σέ ὅποιον ζητοῦσε στήριγμα καί οἰκοδομή.

***

Αὐτός ὁ πραΰς καί γαλήνιος ἄνθρωπος μέ τό ἤρεμο καί χαρούμενο διεισδυτικό βλέμμα ―χωρίς νά τό δείχνει μέ πληθωρισμό ἐπίδειξης― πάντως διέθετε αἴσθηση τῆς πραγματικότητας καί δυναμισμό δημιουργίας καί διάθεση προσφορᾶς.

Ζοῦσε ―θά ἔλεγα― ἐκεῖνο τό Πασχαλινό τοῦ Χριστοῦ μας «καινοποιεῖς τούς γηγενεῖς, ὁ πλαστουργός χοϊκός χρηματίσας, καί σινδών καί τάφος ὐπεμφαίνουσι τό συνόν σοι, Λόγε, μυστήριον…».

Ἡ δημιουργικότητα πού μᾶς ἐμφύσησε ὁ Πλαστουργός εἶναι μυστήριο. Ἡ αἰωνιότητα πού μᾶς χάρισε ὁ Χριστός εἶναι μυστήριο. Ἡ ἀληθινή ἱστορική καί αἰώνια ὀμορφιά προσφορᾶς πού μᾶς χάρισε ὁ Κύριος εἶναι μυστήριο.

Δέν εἶναι “προσκήνιο”, δέν εἶναι ἐπιφάνεια, δέν εἶναι φαινομενικότητα, ἀλλά κάτι πολύ οὐσιαστικότερο καί βαθύτερο. Εἶναι τό “εἶναί” μας βαπτισμένο στό ἐκκλησιαστικό “Εἶναι” τοῦ Χριστοῦ.

Καί αὐτό τό χαιρόταν μέ μιά ἁπλότητα ὁ μακαριστός Μητροπολίτης Μετρῶν Δημήτριος. Καί μέ ὅλα τά φυσικά καί ἐκκλησιαστικά του προσόντα, βρέθηκε στό προσκήνιο, δημιούργησε στό προσκήνιο, ἀλλά δέν θέλησε νά βρίσκεται ὁ ἴδιος στό προσκήνιο.

Τοῦ ἄρεσε, πού βρισκόταν ἡ Ἐκκλησία στό προσκήνιο.

Ζοῦσε καί δροῦσε, πρωτοστατοῦσε σέ δράσεις ἐκκλησιαστικές και ἐκκλησιοποιητικές, σάν ἐνεργό μέλος τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ.

Μέσα καί ἀπό τίς δικές του ἐνεργούς κατηχητικές καί ποιμαντικές καί κοινωνικές πρωτοβουλίες, τοῦ ἀρκοῦσε, πού ἐπιτελοῦσε ρόλους διακονίας.

Καί δημιουργοῦσε “χῶρο”, ὥστε τό ἴδιο τό συνολικό σῶμα τοῦ Χριστοῦ φανέρωνε μιά ζωντάνια ποιμαντικῆς φροντίδας, μιά παρουσία κατηχητικῆς ἑνότητας, τόσες κοινωνικές εὐεργετικές διακονίες.

Τά νηπιαγωγεῖα καί τά σχολεῖα καί τά κοινωνικά προγράμματα σήμερα μᾶς φαίνονται πιό εὔκολα, γιατί προηγήθηκαν τόσα παραδείγματα καί “τρέχουν” τόσα προγράμματα.

Τότε, ὅμως, ἔπρεπε κανείς νά τρέξει μπροστά, νά προλαβαίνει τό μέλλον, φτιάχνοντας ὁ ἴδιος δομές καί παραδείγματα πού ἔμειναν ὑποδείγματα.

***

Κι ἀφοῦ δημιούργησε καί εὐεργέτησε ὁ Μακαριστός, ἦρθε πάλι πίσω σάν Ἐπίσκοπος ἐφησυχάζων, χωρίς νά ἐφησυχάζει. Ἔφτιαξε τό “Ἑλληνικό Παιδικό Χωριό” ἔξω ἀπό τή Θεσσαλονίκη, πολύ σπουδαῖο ἔργο τέλειας ἀνθρωπιᾶς καί ἐκκλησιαστικῆς παρουσίας.

Τό ἔφτιαξε, τό ἔστησε, τό βοήθησε, τό λειτούργησε. Καί πάλι ἀποσύρθηκε ἀπό τό προσκήνιο. Δέν ἔπαυσε νά εἶναι ἀσκητής, νά εἶναι ἡσυχαστής ἀνάμεσα στόν κόσμο.

Γι᾽ αὐτό καί ἔφτιαξε ἕνας μικρό ἡσυχαστήριο στήν Ὄσσα.

Πάντως δέν ἔπαυε ―προσκαλούμενος― νά εἶναι παρών σέ γιορτές, σέ τελετουργίες, σέ ἱερουργίες.

Ἄλλωστε, ὅλοι μας δέν ἔχουμε “κυριότητα”, ἀλλά “κάλεσμα” εἰς τό εἶναι καί συνεῖναι μέ τό Χριστό καί μέ τήν Ἐκκλησία. Εἴμαστε κεκλημένοι, προσκαλεσμένοι, ἀπό Ἐκεῖνον πού μᾶς κρατάει στά χέρια Του.

Καί αὐτήν τήν κλήση ἔζησε καί φανέρωνε διά βίου ὁ μακαριστός Ἀδελφός μας.

Μέ μιά λιτότητα, μέ μιά εὐπρέπεια, μέ μιά σεμνότητα, μέ μιά διάθεση δημιουργίας χωρίς ἐπίδειξη. Μέ μιά παρουσία πού μιλοῦσε καί κήρυττε, ἀκόμη καί μόνο μέ τή χαρούμενη καί ἤρεμη θέα τοῦ προσώπου του. Διότι πάντοτε ζοῦσε γιά τό Χριστό, γιά τήν Ἐκκλησία. Ὄχι γιά τόν ἑαυτό του.

Διετέλεσε (40) χρόνια Ἐπίσκοπος καί (3) χρόνια Μητροπολίτης.

Τά (40) χρόνια θυμίζουν τόν Μωυσῆ στήν ἱστορική προσφορά του. Τά (3) χρόνια μέ τήν ἁπλή καί τόσο μεστή τελειότητα τῆς ζωῆς του, θυμίζουν πάλι τόν προφητικό Μωυσῆ, ὄχι ὅμως στήν ἱστορική πορεία, ἀλλά ὡς παραστάτη καί ἐξάγγελο τῆς Μεταμορφώσεως.

Ἄλλωστε ―μέ ὅλα τά ἐκκλησιαστικά πού πράττουμε ― πρέπει νά φαίνεται ὁ Χριστός, νά δοξολογεῖται ὀ Χριστός, νά λατρεύεται ὁ Χριστός, νά γινόμαστε Χριστολογημένοι καί Χριστοποιημένοι καί Χριστοδιαλεγμένοι.

***

Προχθές τήν Κυριακή ―πού ἐκοιμήθη ὁ ἀδελφός μας μακαριστός Μητροπολίτης Μετρῶν & Ἀθύρων κυρός Δημήτριος― ἡ Ἐκκλησία τιμοῦσε τή μνήμη τριῶν Ἐπισκόπων, Ἀβερκίου ἐπισκόπου Ἱεραπόλεως τοῦ ἰσαποστόλου καί θαυματουργοῦ, Γρηγορίου Μεθώνης καί Ἀλεξάνδρου.

Μόλις χθές τιμήσαμε τόν πρῶτο Ἐπίσκοπο Ἰεροσολύμων, τόν Ἀπόστολο Ἰάκωβο τόν Ἀδελφόθεο πού ἔζησε τίς πρῶτες χαρές καί τίς πρῶτες ταλαιπωρίες τῆς Ἐκκλησίας.

Χθές τιμήσαμε καί τόν ἅγιο Ἰγνάτιο τόν Ραγκαβέ, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, πού ἔζησε κι αὐτός ἱστορικές ταλαιπωρίες τῆς Ἐκκλησίας, ὅμως ἄφηνε “χῶρο” νά προχωρεῖ ἡ Ἐκκλησία πρώτη.

Σήμερα τιμοῦμε τό μεγαλομάρτυρα Ἀρέθα καί τούς πολλούς συμμάρτυρές του στήν Αἰθιοπία.

Αὐτοί οἱ Ἅγιοι ―πού ὁ Κύριος θέλησε στίς μέρες τους νά παραλάβει τήν ψυχή τοῦ Μακαριστοῦ καί σήμερα ἐμεῖς παραδίδουμε στόν Κύριο τό σῶμά του― αὐτοί λοιπόν οἱ Ἅγιοι θά εἶναι οἱ ἐγγυητές τῆς μακαρίας ψυχῆς του στήν αἰώνια πορεία του ἐν Χριστῷ.

Ὁ Μακαριστός ὑπῆρξε ἱεραπόστολος σάν τόν ἰσαπόστολο Ἀβέρκιο. Καί ἐδῶ στήν Ἑλλάδα σάν νεαρός κληρικός καί ὅταν ἐπανῆλθε σάν ἐφησυχάζων Ἀρχιερεύς.

Καί στό ἐξωτερικό, στήν ὁμογένειά μας (στή Γαλλία καί τή Γερμανία) σάν ἱερεύς καί σάν βοηθός Ἐπίσκοπος στό Μόναχο.

Ὁ Μακαριστός ὑπῆρξε “ἐργάτης θερισμοῦ” ἀπό τούς “λίγους”, μέ πολλούς μετόχους, σάν τό μεγαλομάρτυρα Ἀρέθα.

Καί σάν 22χρονος διάκονος στόν Ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ καί στό Λαγκαδᾶ, ἐπί ἡμερῶν τοῦ Θεσσαλονίκης Παντελεήμονος Παπαγεωργίου.

Καί σάν 33χρονος πρεσβύτερος στή Γαλλία καί στή Γερμανία, ἐπί ἡμερῶν τοῦ Γαλλίας Μελετίου καί τοῦ Γερμανίας Εἰρηναίου καί τοῦ νῦν Σεβασμιωτάτου Αὐγουστίνου.

Καί σάν 40χρονος ἐπίσκοπος στή Βαυαρία καί 60χρονος ἐπίσκοπος ἐφησυχάζων στήν Ὄσσα και τή Θεσσαλονίκη.

“Ἐργάτης θερισμοῦ”! Εἶναι ἕνας τίτλος καί μιά κλήση πού ὁ Κύριος ἀπευθύνει στούς Μαθητές Του, στό μικρό κύκλο καί στό μεγάλο κύκλο καί στό διευρυμένο κύκλο ὅλων τῶν μετέπειτα αἰώνων.

Θερισμός. Χωράφι. Ἰδιοκτήτης. Ἐργάτες. Ὁμιλεῖ ἁπλά ὁ Κύριος, μέ ἕνα παράδειγμα τῆς συνηθισμένης καθημερινῆς ζωῆς. Προφανῶς, τό ὅλο σκηνικό συνέβη, σέ περίοδο θερισμοῦ καί αὐτήν τήν εἰκόνα λαμβάνει ὁ Κύριος, γιά νά καλέσει τούς Μαθητές Του σέ πιό ἐνεργό δράση.

Ὁ εὐαγγελιστής Ματθαῖος παρουσιάζει κάποια στιγμή τόν Κύριο νά κυττάζει τόν πολύ κόσμο πού συγκεντρωνόταν γύρω Του.

Ὁ Κύριος σπλαχνίστηκε ὅλον αὐτόν τόν κόσμο (οὐσιαστικά ὅλη τήν ἀνθρωπότητα, καί τῆς δικῆς μας ἐποχῆς). Ἔβλεπε τόν κόσμο σκορπισμένο σάν τά πρόβατα δίχως τόν τσομπάνη.

Ὁπότε γυρίζει στούς δώδεκα καί τούς λέει: “ὁ θερισμός εἶναι πολύς (πολύς κόσμος περιμένει νά ἀκούσει τό εὐαγγέλιο τῆς σωτηρίας)· προσευχηθεῖτε στόν Κύριο νά βγάλει ἐργάτες γιά τό θερισμό”.

Παρουσιάζει παραβολικά τόν ἑαυτό Του πρῶτα ὡς “ποιμένα τοῦ κόσμου” καί ἔπειτα ὡς “κύριο τοῦ θερισμοῦ”. Καί ζητάει ἀπό τούς Μαθητές νά κοπιάσουν, νά ἐξαπλωθοῦν παντοῦ σέ ὅλο τό χωράφι τοῦ κόσμου, ὡς “ἐργάτες τοῦ θερισμοῦ”.

Τό χωράφι εἶναι δικό Του. Ὁ θερισμός εἶναι δικός Του. Ὅμως, θέλει συνεργάτες, θέλει “ἐργάτες τοῦ θερισμοῦ”. Καί ἀμέσως μετά, ὁ Ματθαῖος (ὅπως καί ὁ Λουκάς) γράφει πῶς ὁ Κύριος ἄρχισε νά στέλνει ἀνά δύο τούς Μαθητές Του γιά νά κηρύσσουν τό “εὐαγγέλιο τῆς βασιλείας”.

Θά ρθεῖ ὁ καιρός “συνάραι λόγον”, θά γίνει ὁ αἰώνιος ἀπολογισμός τοῦ θερισμοῦ καί τῶν ὅλων τῶν ἐργατῶν τοῦ θερισμοῦ.

Προσευχόμαστε στόν μεθαυριανό ἅγιο Δημήτριο τόν Μεγαλομάρτυρα νά δοῦμε χαρούμενο πάλι τόν Ἀδελφό μας, στολισμένο μέ τή χαρά τῆς αἰωνιότητος τοῦ Κυρίου μας.

Καί τόν παρακαλοῦμε ―μέχρι τότε νά εὔχεται στόν Κύριο γιά μᾶς― νά βρεθοῦμε κι ἐμεῖς χαρούμενοι ἐν Χριστῷ. Ἀμήν.

†ὁ Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως & Πολυκάστρου Δημήτριος