Γράφτηκε από τον/την Ι.Μ. Γουμενίσσης. 05/06 21:54

egainia goumenisis 1

(“τα νέα τιμάσθαι δι᾽ Ἐγκαινίων”)

Σήμερα ἔγιναν τά ἐγκαίνια τῆς Παναγίας Πορταΐτισας καί τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης, μιά πολύ παλιά ὀφειλή, ἀπό τήν ἔλευση τό 1994 τοῦ ἱεροῦ λειψάνου τῆς ἄφθαρτης καί πανευώδους χειρός τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης στή νεόδμητη τότε Ἱερά Μονή Ἁγίων Ραφαήλ, Νικολάου καί Εἰρήνης Γουμενίσσης-Γρίβας.

Ἡ Παναγία Πορταΐτισσα ὡς φερωνυμία θεομητορικῆς εἰκόνος μᾶς ἀναπέμπει στό Ἅγιον Ὄρος, στή Μονή Ἰβήρων μέ τό περιώνυμο παναγιορειτικό σύμβολο εὐλάβειας.

Ἡ Ἁγία Αἰκατερίνη μᾶς φέρνει ἀρκετούς αἰῶνες πίσω, στόν 6ο αἱ. ἐπί Ἰουστινιανού πού ἔκτισε τήν Ἁγιασοφιά καί τήν Ἱερά Μονή Σινά.

Ἄφ᾽ ἑσπέρας τελέστηκε ἀρχιερατικός Ἑσπερινός στήν ἐκκλησία τῶν Ἁγίων Κηδευτῶν καί τῶν Ἁγίων Μυροφόρων, μεταξύ των ὁποίων καί οἱ ἁγίες Μάρθα καί Μαρία οἱ ἀδελφές του Λαζάρου (ἡ μνήμη τους ἑορτάσθηκε ἀκριβῶς στήν προηγηθεῖσα ἐκκλησιαστική ἡμέρα).

Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης κ. Δημήτριος, συνοδευόμενος ἀπό τόν Καθηγούμενο ἀρχιμ. Βησσαρίωνα μέ τήν Ἀδελφότητα τῆς Μονῆς καί ἄλλους Κληρικούς τῆς Μητροπόλεως, μετέφερε τή λειψανοθήκη μέ ἱερά λείψανα τῶν ἁγίων Ἱερομαρτύρων Ἐλευθερίου, Χαραλάμπους καί Ραφαήλ καί τοῦ μάρτυρος Τρύφωνος καί τά ἐναπέθεσε στήν ἐγκαινιασμένη ἀπό πολλῶν ἐτῶν ἁγία Τράπεζα τῶν Ἁγίων Μυροφόρων, ὅπου καί τελέστηκε ὁ προβλεπόμενος Ἑσπερινός.

Ἀπευθυνόμενος στούς κληρικούς, τούς μοναχούς καί τούς προσκυνητές, μίλησε ἁπλά γιά τό νόημα τῆς τελετουργίας, γιά τή σημασία της στήν ἀφύπνιση τῶν πιστῶν (ὥστε κι αὐτοί νά “ἐγκαινίζονται” διαρκῶς καί νά “γίνονται ἔτοιμοι” σ᾽ αὐτόν τόν ἀπαραίτητο τρόπο σχέσης καί κοινωνίας μέ τό ζῶντα Θεό).

Ὁ ἐνεικονισμός τῶν Ἐγκαινίων στά ἱερά Ἀναγνώματα

Ὁ Σεβασμιώτατος θέλησε νά ἀναλύσει τό νόημα καί τή σημασία τῶν τριῶν ἐπιλεγμένων βιβλικῶν Ἀναγνωσμάτων πού ἀναγινώσκονται στόν Ἑσπερινό, σάν βιβλική προετοιμασία τοῦ ἐκκλησιάσματος ἐνόψει της Ὀρθρινῆς τελετουργίας τοῦ ἐγκαινιασμοῦ. Τό πρῶτο θεολογεῖ τό ἀπεριχώρητο τοῦ Θεοῦ καί παρά ταῦτα ἐπικαλεῖται τή συγκατάβαση τῆς παρουσίας Του στό ναό.

Τό δεύτερο προτυπώνει τή θεοδεκτή ἐκκλησιαστική λατρεία, ἀναγγέλλει προφητικά τή θεία Οἰκονομία τῆς ἐνανθρωπήσεως καί δείχνει ὀραματικά τήν παρουσία τῆς θείας δόξης στό ναό, ὡς ἀπάντηση τοῦ Θεοῦ στήν ἀνθρώπινη θεοδεκτή λατρεία.

Τό τρίτο δίνει ὁδηγίες οἱ ὁποῖες σημαίνουν τόν ἐθελούσιο ἐγκαινισμό τῶν ἀνθρώπων καί ἀποτρέπει ἀπό τρόπους ζωῆς πού ἀποστρέφεται ὁ Θεός. Ὀμιλώντας ἀνέλυσε κατηχητικά καί ἀναλυτικότερα τό νόημα τοῦ κάθε Ἀναγνώσματος.

Τό πρῶτο Ἀνάγνωσμα ἀπό τό βιβλίο Γ΄ Βασιλειῶν (ἡ΄, 22-23, 27-30) παρουσιάζει τή δέηση τοῦ Σολομώντα γιά τόν ἀνεγερθέντα ναό πρός τό Θεό: (Δέν ἀρκοῦν τά σύμπαντα γιά τόν ἀπεριχώρητο Θεό, καί πῶς θά ἀρκέσει ἕνας ναός στόν περιορισμένο του χῶρο;

Ὅμως ὁ ναός αὐτός εἶναι ἕνας ξέχωρος τόπος γιά τή λατρεία τοῦ Θεοῦ, γιά τήν προσέγγιση τῶν ἀνθρώπων πρός τό Θεό. Ὁπότε παρακαλεῖ ὁ βασιλιάς τό Θεό νά ἐπιβλέπει καί νά εἰσακούει).

Τό δεύτερο Ἀνάγνωσμα ἀπό τό βιβλίο τοῦ προφήτου Ἰεζεκιήλ (μγ΄ 27, μδ΄ 1-14) παρουσιάζει τό προφητικό ὅραμα μέσα στό ναό τῆς Π.Δ. ποῦ ἦταν σύμβολο τῆς Κ.Δ.: (Ὁ Κύριος ἐντέλλεται γιά τούς ἱερεῖς τῆς Π.Δ. θυσίες καί λατρευτική ἀναγωγή ἐξιλαστήρια-σωτήρια ὑπέρ τοῦ λαοῦ.

Δείχνει ἔπειτα τήν ἀνατολική πύλη τῶν Ἁγίων τήν κεκλεισμένη καί ἐξηγεῖ ὅτι αὐτή ἡ πύλη-σύμβολο τῆς Παναγίας θά παρέμενε κλειστή (ὅπως ἀποτυπώνεται στήν πράξη μέ τήν κόγχη τοῦ ἱεροῦ βήματος καί τήν εἰκονιζόμενη βρεφοκρατούσα Πλατυτέρα), ὁ Κύριος-Θεός (τῆς Π.Δ. καί τῆς Κ.Δ.) θά διερχόταν μόνος Αὐτός ἀπό τήν ἀνατολική πύλη καί θά τήν διατηροῦσε κεκλεισμένη (ἀειπαρθενική). Τό προφητικό ὅραμα καταλήγει μέ τή θέα τῆς δόξης Κυρίου (θείας χάριτος) πού ὑπερπληρώνει τό ναό).

Μετά τή σύντομη ἑρμηνευτική ἀνάλυση τῶν δύο πρώτων Ἀναγνωσμάτων, προχώρησε στή σημασία τοῦ τρίτου βιβλικοῦ Ἀναγνώσματος ἀπό τίς Παροιμίες (γ΄ 19-34).

Εἶπε καταρχήν ὅτι μέ τούς ὅρους “σοφία” καί “φρόνηση” ὡς ἐκφράσεις ἁπλές περί τοῦ Θεοῦ στό συγκεκριμένο ἀνάγνωσμα προαναγγέλλεται ἡ ἀναφορά σέ δύο ἄλλα κεφάλαια τῶν Παροιμιῶν στή Σοφία ὡς Πρόσωπο (ἡ΄ 1 καί θ΄ 1), ὁπότε ἔχουμε μιά προετοιμασία γιά τή θεολογία τῆς Καινῆς Διαθήκης καί τήν ἀποκάλυψη τῆς ἐνυπόστατης Σοφίας τοῦ Πατρός, τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ (Ἰωάννου α΄ 1ἑξ, Α΄ Κορινθίους α΄ 24).

Ἔπειτα ὁ Σεβασμιώτατος στάθηκε στή σημασία τῶν παροιμιῶν-συμβουλῶν τοῦ τρίτου αὐτοῦ Ἀναγνώσματος πού ἐπιλέχθηκε ἀπό τήν τελετουργική τάξη γιά τόν Ἑσπερινό (προετοιμασία) τῶν Ἐγκαινίων. Αὐτό τό Ἀνάγνωσμα εἶναι μιά σειρά “ὁδηγιῶν” ὄχι μόνο κοινωνικῆς σημασίας, ἀλλά πρακτικῆς ἔκφρασης τῆς καρδιακῆς πιστότητας στό Θεό.

Ἡ τήρησή τους σημαίνει τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο ἐμεῖς οἱ ἐκκλησιαζόμενοι σέ κάθε ἐγκαινιασμένο Ναό “ἐγκανιαζόμαστε” καί “ἀνακαινιζόμαστε” ἐθελούσια κι ἐμεῖς μέ τόν τρόπο τῆς θεοσέβειας καί τῆς ἀρετῆς, ὥστε νά ἐπιποθοῦμε καί νά εἰσερχόμεθα ἕτοιμοι στή λειτουργική μέθεξη τῆς πληρότητος τῆς σωτηρίας.

Βιβλική ἀδολεσχία

Τό τρίτο αὐτό Ἀνάγνωσμα παρατίθεται σέ μετάφραση ἀπό τήν Ἁγία Γραφή καί ἀξίζει νά τό μελετήσουμε σάν μιά ἀδολεσχία ἱερή πού ἁρμόζει στούς ἀνθρώπους τοῦ Θεοῦ, στήν ἀπολαυή τῆς θείας υἱοθεσίας. “Για νά γεμίζουν οἱ μπαταρίες” ὅπως θά συμβούλευε ὁ ὅσιος Παΐσιος καί μάλιστα μέ τό τυπικό του ὁσίου Πορφυρίου στήν Ἁγιογραφική μελέτη-προσευχή.

Κι αὐτό τό κείμενο εἶναι ἐξαιρετικά σπουδαῖο γιά τά χρόνια μας, ὅπου ὄχι μόνον οἱ ἐκτός ἀλλά δυστυχῶς καί οἱ ἐντός (!) Ἐκκλησίας ἐπιλέγουμε κατ᾽ ἰδίαν τρόπους ζωῆς καί συμπεριφορᾶς πού σημαίνουν (κατά τούς ἑρμηνευτές Πατέρες) ἀποστροφή πρός τό συνάνθρωπο καί πρός τό Θεό (αὐτό πού ἡ Γραφή χαρακτηρίζει ἁπλούστερα ὡς ἀποστροφή καί ὀργή τοῦ Θεοῦ πρός ἐμᾶς, γιατί ἔτσι λειτουργοῦν “οἱ πνευματικοί νόμοι” ὅπως ἔλεγε ὁ ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης).

ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ γ΄ 19-34

«Μέ τή σοφία ὁ Κύριος θεμελίωσε τή γῆ καί μέ τή φρόνηση στερέωσε τούς οὐρανούς. Μέ τή δική του γνώση ἀνοίχτηκαν οἱ ἄβυσσοι καί τή δροσιά τά σύννεφα σταλάζουν.

»Ὑιέ μου, κράτα σφιχτά τή σωφροσύνη καί τή νοημοσύνη· νά φύγουν μακριά σου μήν τίς ἀφήνεις. Ζωή θά σοῦ χαρίσουν καί γιά τόν τράχηλό σου θά ᾽ναι στόλισμα. Τότε στό δρόμο σου μέ ἀσφάλεια θά βαδίζεις κι οὔτε που θά σκοντάψει πουθενά το πόδι σου. Ὅταν πλαγιάζεις, δέν θά σέ ταράζει φόβος· κι ὅταν ἀποκοιμιέσαι, ὁ ὕπνος σου θά ᾽ναι γλυκός. Δέ θά ᾽χεις νά φοβᾶσαι οὔτε τρομάρα ξαφνική οὔτε ὅταν ξεσπάει θύελλα στούς ἀσεβεῖς ἐνάντια· γιατί ὁ Κύριος θά εἶναι ἐλπίδα σου· τό πόδι σου θά τό φυλάξει, σέ παγίδα μήν πιαστεῖ.

»Μήν ἀρνηθεῖς νά κάνεις τό καλό σ᾽ αὐτόν πού τό ᾽χεῖ ἀνάγκη, ὅταν στό χέρι σου εἶναι νά τό κάνεις. Μήν πεῖς στό διπλανό σου: “Φύγε καί ξαναέλα, καί αὔριο θά σοῦ δώσω”, ἐνῶ μπορεῖς νά τόν βοηθήσεις τώρα. Μή σχεδιάσεις τό κακό στόν διπλανό σου ἐνάντια, ὅταν μαζί σου κατοικεῖ καί σοῦ᾽ χει ἐμπιστοσύνη. Χωρίς αἰτία μή φιλονικεῖς μ᾽ ἄνθρωπο πού δέ σοῦ ᾽κανε κακό.

»Τόν ἄδικο μήν τόν ζηλεύεις καί τό παράδειγμά του μήν τό ἀκολουθεῖς· γιατί ὁ Κύριος ἀποστρέφεται τούς διεστραμμένους, ἐνῶ στούς δικαίους τά μυστικά του φανερώνει. Στό σπίτι τοῦ ἀσεβῆ εἶναι ἡ κατάρα τοῦ Κυρίου, ἐνῶ τήν κατοικία τῶν δικαίων τήν εὐλογεῖ. Ἐναντιώνεται στούς ἀλαζόνες, ἐνῶ δείχνει ἀγάπη στούς ταπεινούς. Τή δόξα θά τήν κληρονομήσουν οἱ σοφοί, ἐνῶ ἡ ὑπερηφάνεια τῶν ἀνόητων θά φέρει σ᾽ αὐτούς ἀτιμία».

Ἕνα νέο ξεκίνημα, ἡ συμβολική των Ἐγκαινίων

Τήν ἑπομένη τελέστηκε ὁ Ὄρθρος, ἡ λιτανευτική μεταφορά τῆς λειψανοθήκης τοῦ ἐγκαινιασμοῦ μέ τήν προβλεπόμενη τελετουργία (τήν ὁποία κατά μέρος ἀνέλυε ὁ Σεβασμιώτατος) καί ἡ πρώτη θεία Λειτουργία σ᾽ αὐτόν τόν περικαλλῆ ναό τόν ἐγκαινιασμένο πλέον.

Ὁ τελετουργός Ποιμενάρχης, καθώς “σφράγιζε” μέ τό Ἅγιο Μύρο τίς τέσσερις πλευρές τοῦ Ναοῦ ἐγγράφοντας τό δίγραμμο σύμπλεγμα “ΧΡ” (Χριστός), συνέψαλλε τρία ἀντίφωνα.
Ἀρχιερεύς: “Κάλαμον καί σπόγγον ἔδωκάς μοι, Κύριε, ἵνα ἐγγράψω τό ὄνομά σου ἐν τῇ ἐκκλησία σου”.

Ψάλτες: “Τό ὑπέρ πᾶν ὄνομα, ὅπως ἐν αὐτῷ πᾶν γόνυ κάμψῃ ἐπουρανίων καί ἐπιγείων καί καταχθονίων καί πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσηται ὅτι Κύριος Ἰησοῦς Χριστός εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός. Ἀμήν”.

Ἀρχιερεύς: “Ἔγγραψον καμέ τόν δοῦλον σου, Σῶτερ παντοκράτορ, ἐν βίβλῳ ζωῆς μετά τῶν προσκυνούντων σε ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ, ὡς μόνος εὔσπλαγχνος καί φιλάνθρωπος”.

Στό τέλος τῆς θείας Λειτουργίας, ὁ Σεβασμιώτατος μέ τίς προβλεπόμενες Εὐχές ἀπό τό Μέγα Εὐχολόγιο ἔχρισε τά ἱερά σκεύη γιά τίς ἱερουργίες πού θά τελοῦνται ἐφεξῆς καί σ᾽ αὐτήν τήν ἐκκλησία.

Ἐπανερχόμενος στό ἀφ᾽ ἑσπέρας κήρυγμά του δί᾽ ὀλίγων, δοξολόγησε τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ καί γί᾽ αὐτήν τήν εὐλογία πρός τούς παρεστῶτες καί τήν Ἱερά Μονή καί ὅλη τήν τοπική Ἐκκλησία.

Καί κατέληξε λέγοντας: «Μέ τά ἐγκαίνια δέν ἐγκαινιάζεται μόνο ἄλλος ἕνας ναός. Ἐγκαινιάζεται πάλι ἄλλο ἕνα νέο ξεκίνημα μετάνοιας καί κατάνυξης καί λαχτάρας καί θείου πόθου καί ἐπιστροφῆς στό Θεό τοῦ καθενός καί ὅλων μας. Ἡ σημερινή εὐλογία ἐνεργοποιεῖται μονίμως ἀπό τήν ἀόρατη παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στήν Ἐκκλησία. Ἐμεῖς “ἀνανεώνουμε” μέσα μας αὐτήν τή σημερινή εὐλογία, μέ τόν κάθε ἐκκλησιασμό μας ἀπό λαχτάρα κι ἐπιπόθηση τοῦ Κυρίου. (Μέ ταπείνωση καί θεῖο πόθο καί συντετριμμένῃ καρδίᾳ λόγῳ τῆς ὅλης ζωῆς μας) στόν κάθε ἐκκλησιασμό ζοῦμε αὐτό ποῦ εἶναι ἡ Ἐκκλησία: σῶμα Χριστοῦ καί ναός τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Καί σ᾽ αὐτό μας βοηθοῦν νά τό ζήσουμε ἡ Παναγία μας καί οἱ τιμώμενοι Ἅγιοι. Ταῖς αὐτῶν ἁγίαις πρεσβείαις, Χριστέ ὁ Θεός, σῶσον τάς ψυχάς ἠμῶν».

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ:

Εμφανίσεις: 300529
Γίνετε ενεργά η πηγή του Romfea.gr! Στείλτε ειδήσεις και φωτογραφίες που πιστεύετε πως ενδιαφέρουν τους αναγνώστες στο [email protected]
FOLLOW ROMFEA: