Εκκλησιαστικός - αγιοπνευματικός εγκαινισμός άλλης μιας Εκκλησίας
Ἄλλη μιά ἑορταστική τελετουργία συνιστᾶ πρόσθετη εὐλογία γιά τή συνοριακή μας περιοχή.
Πρόκειται γιά τόν ἐγκαινιασμό τοῦ λαμπροῦ κατάγραφου Παρεκκλησίου τοῦ Μεγ. Βασιλείου στήν Ἱερά Μονή Ἁγίων Ραφαήλ, Νικολάου καί Εἰρήνης Γουμενίσσης (Γριβας).
Τελέστηκε ἀπό τόν οἰκεῖο Ποιμενάρχη, τό Σεβ. Μητροπολίτη Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως & Πολυκάστρου κ. Δημήτριο, τόν καί κτίτορα τῆς Μονῆς.
Αὐτό τό Σάββατο συνέπεσε νά τιμᾶται ἡ Β΄ Οἰκουμενική Σύνοδος. Συγκλήθηκε στήν Κωνσταντινούπολη τό 381 μ.Χ. (γιά πρώτη φορά στή νέα πρωτεύουσα τῆς αὐτοκρατορίας) καί συμπλήρωσε τό Σύμβολο τῆς Πίστεως μέ τή συνοπτική ἐκκλησιαστική ὁμολογία τῆς θεολογίας περί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἡ θεολογική αὐτή κατοχύρωση ἦταν καί τό οὐσιωδέστερο ἔργο τῆς τιμώμενης Ἁγίας Οἰκουμενικῆς Συνόδου.
Στίς μεταλειτουργικές ἀναφορές του ὁ Σεβασμιώτατος ἀναφέρθηκε ἐκτενέστερα στή μεγαλειώδη μορφή τοῦ Ἁγίου, στή θεολογική του ἀποφασιστικότητα, στήν ἀκεραιότητα τῆς ἐκκλησιολογίας του καί στήν καθ᾽ ἑαυτόν ποιητικότητα καί λεπτότητα τοῦ χαρακτήρα του.
***
Ἀξιοσημείωτα ὡστόσο ὑπῆρξαν καί τά διαδραματισθέντα κατά τή διάρκειά της καί ὅσα προηγήθηκαν. Μετά τήν κοίμηση τοῦ πρώτου Προέδρου της ἁγίου Μελετίου Ἀντιοχείας, ἀναγνωρίστηκε ὡς Πρόεδρος (τ.ἔ. ἀναγνωρίσθηκε Συνοδικά ἐκλεγμένος) καί Πρόεδρος ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος.
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος (συντιμώμενος σήμερα μεταξύ τῶν 150 Ἐπισκόπων τῆς Συνόδου ὡς θεολόγος ψυχή καί φωνή της, μαζί μέ τόν ἅγιος Γρηγόριο Νύσσης καί ἄλλους) κυριολεκτικά εἶχε ἀναστήσει προηγουμένως κηρυγματικά τήν ὀρθοδοξία στήν αἱρετικοκρατούμενη Βασιλεύουσα, μετακληθείς ἀπό τήν Καππαδοκία καί τά ἄσημα Σάσιμα. Γιά κείνη τήν ἄσημη κώμη θέλησε νά τόν ἐκλέξει Ἐπίσκοπο ὁ Μ. Βασίλειος ἀμυνόμενος στίς προηγούμενες φιλαιρετικές αὐτοκρατορικές παρεμβάσεις γιά ὅλη τή Μ. Ἀσία καί γι᾽ αὐτήν ἀκόμη τήν Καππαδοκία.
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος μέ τούς περιώνυμους πέντε θεολογικούς του λόγους ἀνέστησε τήν Ὀρθοδοξία στήν πρωτεύουσα καί προκατήχησε τό διευρυνόμενο ὀρθόδοξο ἐκκλησιαστικό πλήρωμα περί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στό μυστήριο τῆς ἀκαταληψίας τοῦ Θεοῦ καί στίς προϋποθέσεις τῆς ἀληθινῆς θεογνωσίας. Ὄχι μόνο στά λόγια, ἀλλά καί στήν πράξη ἀποδείχθηκε σκεῦος τοῦ Παρακλήτου.
Μέ τόν ἐρχομό τοῦ νέου αὐτοκράτορα Θεοδοσίου τοῦ Α΄, ἀπομακρύνθηκαν οἱ ἀρειονόφρονες καί οἱ πνευματομάχοι ἀπό τούς ναούς καί μάλιστα ἀπό τόν καθεδρικό ναό τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, ὅπου μέ στρατιωτική φρουρά (γιά προφύλαξη ἀπό τούς ἐκμανέντες αἱρετικούς) συνόδευσε τόν ἅγιο Γρηγόριο ὁ ἴδιος ὁ αὐτοκράτορας διαλαλώντας: «Ὦ πάτερ, σοί τε καί τοῖς ἱδρῶσι τοῖς σοῖς δι᾽ ἡμῶν ὁ Θεός ἐγχειρίζει τήν Ἐκκλησίαν. Ἰδού δίδωμί σοι τόν οἶκον τόν ἱερόν καί τόν θρόνον!» Ὁ λαός ἐπευφημεῖ, ἀλλ᾽ ὁ Γρηγόριος θεολογεῖ σωφρόνως καί θεοφρόνως, θεοφορούμενος: «Ὦ τέκνα, νῦν καιρός εὐγνωμονοῦντας τήν χάριν ὁμολογεῖν, ἐφ᾽ οἷς ἐχαρίσατο ἡμῖν ἡ Τριάς... περί δέ τοῦ θρόνου εἰσαῦθις ἀναλαβόμεθα» (P.G. 35, 292Β-293Α)! Ὁ μέγας Θεολόγος δέν δίστασε νά κατηχήσει καί τό λαό καί τόν ἀνώτατο ἄρχοντα πώς θεωροῦσε μέχρι τότε ὡς ξένη ἐκκλησιαστική δικαιοδοσία αὐτήν τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὡς μή ἐκλεγμένος Συνοδικά (κι ἄς τήν εἶχε ἀναστήσει θεολογικά).
Στή συγκληθεῖσα Β΄ Οἰκουμενική Σύνοδο, ὁ ἀρχικός της Πρόεδρος Ἀντιοχείας Μελέτιος, «εἰσηγήσει καί συμβουλίᾳ καί ψήφῳ συνοδικῇ ἐκύρωσε τήν προεδρία τῆς Βασιλίδος τῷ Γρηγορίῳ». Καί ὁ μεγάλος Θεολόγος ἀποδέχθηκε τό θρόνο μόνο κατόπιν αὐτῆς τῆς συνοδικῆς ἐκλογῆς…
***
Συντιμώμενος λοιπόν στήν ἐγκαινιαζόμενη ἐκκλησία τοῦ Μεγ. Βασιλείου λόγῳ τῆς ἑορτῆς καί ὁ ἄλλος μεγάλος Οἰκουμενικός Διδάσκαλος ἅγιος Γρηγόριος.
Μέ μιάν ἔμμεση ἑορτολογική σχέση, λόγῳ τῆς ἡμέρας μνήμης τοῦ ἁγίου Βασιλίσκου τῶν Κομάνων, καί ὁ τρίτος Οἰκουμενικός Διδάσκαλος ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος.
Κατ᾽ ἀγαθήν συγκυρία, τήν ἡμέρα τῶν ἐγκαινίων ἀποδιδόταν καί ἡ ἑορτή τῶν ἁγίων Κηδευτῶν τοῦ Κυρίου καί τῶν ἁγίων Μυροφόρων, μέσα στήν Ἀναστάσιμη περίοδο τῆς “καινῆς ζωῆς” καί στή διαδρομή πρός τήν Πεντηκοστή.
Ἡ ἁγιοπατερική θεολογία καί ἁγιοσυνοδική κατοχύρωση τῆς θείας Οἰκονομίας τοῦ Παρακλήτου στήν Ἐκκλησία καί ἡ τιμή πρός τούς λατρευτές τοῦ Σωτῆρος Θεοῦ ἑορτάστηκαν μέσα (καί) ἀπό τό συμβολισμό τοῦ Ἁγιοπνευματικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἁγιασμοῦ τῆς ἁγίας τράπεζας καί τοῦ ναοῦ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Διδασκάλου καί Πατρός Μεγάλου Βασιλείου.
***
Ὁ Σεβασμιώτατος ἀφ᾽ ἑσπέρας προέστη στή μεταφορά τῶν ἱ. λειψάνων τοῦ καθαγιασμοῦ ἀπό τό παρεκκλήσι τῶν Μυροφόρων πρός τό παρεκκλήσι τοῦ Μ. Βασιλείου. Στό κήρυγμά του ἐξήγησε στούς παρεστῶτες μοναχούς καί προσκυνητές ὅτι εἶναι μιά πράξη πού ἀναπέμπει στό λειτουργικό-ἁγιολογικό ἔθος τῆς πρώτης Ἐκκλησίας νά τελεῖται ἡ θεία λειτουργία ἐπάνω στά “Μαρτύρια”-τόπους ἐνταφιασμοῦ τῶν Μαρτύρων.
Τό πρωί τέλεσε τά προβλεπόμενα τῆς ἱερουργίας τῶν ἐγκαινίων: τριπλή περιφορά τοῦ ἱ. εὐαγγελίου καί τῶν ἱ. λειψάνων πέριξ τοῦ ναοῦ (ἐν εἰκόνι παρουσία τῆς θριαμβεύουσας Ἐκκλησίας μέ τόν Κύριο καί τούς Μάρτυρες καί τῆς ἐπί γῆς στρατευόμενης μέ τόν Ἐπίσκοπο, τούς ἱερεῖς, τούς μοναχούς καί τούς προσκυνητές)· προσευχητική-καθαγιαστική ἀνάγνωση εὐαγγελικῶν περικοπῶν καί ἱερῶν εὐχῶν· πανηγυρική εἴσοδος στό ναό· τοποθέτηση τῆς λειψανοθήκης στό κέντρο-ἐσωτερικό τῆς ἁγίας τραπέζης, ἐπίθεση καταλόγων ὀνομάτων (κατά τό ἐπικρατῆσαν ἔθιμο ὡς νέα συνομολογία τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας μας μέ τό Σωτήρα καί σύνολη τήν Ἐκκλησία ἐκπροσωπούμενη ἀπό τούς ἁγίους Μάρτυρες), πλύση καί μύρωμα τῆς ἁγίας τραπέζης, χρίση μέ τό Ἅγιο Μύρο καί καθαγιασμός τῆς ἁγίας τραπέζης καί τῶν ἀντιμηνσίων, ἐπένδυση μέ τά καλύμματα.
Στή συνέχεια ὁ Σεβασμιώτατος τέλεσε τή θεία Λειτουργία, κατά τήν ὁποία ἐξέφρασε τή χαρά του γιά τή νοερά συμμετοχή μνημονευόμενων τόσων εὐεργετῶν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς καί τή λατρευτική παρουσία τῆς Ἀδελφότητος καί τοῦ λοιποῦ ἐκκλησιαστικοῦ πληρώματος. Περιχαρής δοξολόγησε τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ πού εὐδόκησε (μέ τίς πρεσβεῖες τοῦ Μεγ. Βασιλείου καί τῶν ἁγίων Νεοφανῶν Μαρτύρων) νά καθαγιασθεῖ ἄλλος ἕνας ναός τοῦ μοναστηριακοῦ συγκροτήματος.
Ὁ καλαίσθητος ναός-βαπτιστήριο εἶναι ὁλόκληρος ἁγιογραφημένος ἀπό χρόνια, καί μάλιστα σέ μιά προσπάθεια οἰκονομικῆς ἐπιστηρίξεως (γιά ἀποκατάσταση Ἁγιορείτικου κελλίου) ὑπέρ τοῦ ἀρχιμ. Παύλου, πρωτοσυγκέλλου τοῦ τότε ἐν ζωῇ μαρτυρικοῦ Μητροπολίτου Χαλεπίου Παύλου τοῦ Πατριαρχείου Ἀντιοχείας (ἐκ τῶν πρώτων ἀπαχθέντων πρό πενταετίας ἀπό τζιχαντιστές καί ἐκ τῶν πρώτων θυμάτων τοῦ Συριακοῦ πολέμου, μᾶλλον σέ συνοριακή περιοχή τῆς Τουρκίας).
Ὁ Κύριος καί Θεός μας εἴθε νά ἐμπνέει μέ ἀποφασιστική πίστη καί ὑπομονετική πιστότητα στό Σταυρό καί τήν Ἀνάστασή Του σύνολο τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας, μέσα ἀπό τήν ἅγια μυσταγωγική, εὐχαριστιακή καί φιλάδελφη κοινωνία τῶν μελῶν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ.
