Γράφτηκε από τον/την Romfea.gr. Κυριακή, 03 Απριλίου 2016

istoriko gennadios-5

Του Άγγελου Πάκλαρα, Θεολόγου στην Romfea.gr


Τον Μάρτιο του 2016 συμπληρώθηκαν 65 έτη από της κοιμήσεως και της εις ουρανούς αναβάσεως της ψυχής του μακαριστού μητροπολίτου θεσσαλονίκης Γενναδίου, του από Λήμνου.

Μία αναμφιβόλως μεγάλη εκκλησιαστική προσωπικότητα που με την τεσσαρακονταετή αρχιερατεία του, σφράγισε και χάραξε ανεξίτηλα την εκκλησιαστική ιστορία της Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης.

Με μία πολυκύμαντη και πολυσχιδή αρχιερατεία λόγω και των πολλών και ποικίλων πολιτικών γεγονότων εκείνης της ταραχώδους εποχής.

Ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Γεννάδιος ( κατά κόσμον Γεώργιος Αλεξιάδης) γεννήθηκε στην Μεσόπολη Προύσσης το έτος 1868.

Περατώσας την εγκύκλιο μόρφωσή του στην Προύσσα, σπούδασε στην θεολογική Σχολή της Χάλκης, από την οποία αποφοίτησε το 1893, λαβών τον τίτλο του "Διδασκάλου της Ορθοδόξου θεολογίας".

Στις 6 Φεβρουαρίου του ιδίου έτους χειροτονείται διάκονος στον Ναό της Σχολής, από τον Μητροπολίτη και έφορο της Σχολής, Κορυτσάς Φιλόθεο.

Εν συνεχεία κατόπιν προσκλήσεως του Μαρωνείας Χρυσάνθου, υπηρετεί στην Κομοτηνή ως διευθυντής των σχολών και Ιεροκήρυξ.

Το έτος 1897, με πρόσκληση του τότε Μ.Πρωτοσυγκέλλου και αργότερα Εθνομάρτυρος Μητροπολίτου Σμύρνης Χρυσοστόμου, διορίζεται υπογραμματέας της συνόδου επί πατριαρχείας Κωνσταντίνου του Ε'.

Στις 19 Οκτωβρίου χειροτονείται πρεσβύτερος από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωακείμ τον Γ', ενώ στις 23 Οκτωβρίου λαμβάνει και το οφίκκιο του αρχιμανδρίτου, στον Πατριαρχικό Ναό.

Αργότερα προάγεται σε Αρχιγραμματέα της Ι.Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Την 1η Οκτωβρίου του έτους 1905 εκλέγεται Μητροπολίτης Λήμνου και στις 9 του ιδίου μηνός χειροτονείται από το Οικ. Πατριάρχη Ιωακείμ και άλλους οκτώ συνοδικούς Αρχιερείς στον Ι.Ναό Αγίου Γεωργίου Κωνσταντινουπόλεως.

Στην Μητρόπολη Λήμνου, ανήγειρε Ναούς, σχολεία και μητροπολιτικό μέγαρο.

Το 1911 διετέλεσε μέλος του μικτού Εθνικού συμβουλίου των Πατριαρχείων, πρόεδρος της εφορείας των εθνικών φιλανθρωπικών καταστημάτων και του ορφανοτροφείου αρρένων, στην Πρίγκηππο.

Τον Μάιο του έτους 1912, η Ιερά Σύνοδος, ένεκα των πολλαπλών υπηρεσιών του στην εκκλησία, προάγει αυτόν σε Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης.

Προσβληθείς όμως από βαρύτατη ασθένεια, ενθρονίσθηκε στην πόλη της Θεσσαλονίκης μετά απο αρκετό χρονικό διάστημα και λίγο πριν την κατάληψη της Θεσσαλονίκης απο τα ελληνικά στρατεύματα.

Ήταν ο πρώτος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης που είχε την ευτυχή συγκυρία να τελέση την Δοξολογία στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά, για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους και ήταν πάντοτε παρών σε όλες τις τελετές υποδοχής των Ελληνικών Αρχών.

Τα προβλήματα στην νέα του Μητρόπολη πολλά, με πρώτο αυτό της διαστάσεως των κοινοτήτων της πόλης με επίλυση της συνδιαλλαγής των δύο μερίδων, με πρωτοβουλία του Μητροπολίτου Γενναδίου.

Το 1917 ιδρύει τον Ιερατικό σύνδεσμο για την πνευματική ανύψωση του Ιερού κλήρου, ενώ το ίδιο έτος εκδίδει το εκκλησιαστικό περιοδικό "Γρηγόριος ο Παλαμάς".

Λαμβάνει μέρος σε Διαχριστιανικά και Διορθόδοξα Συνέδρια εντός και εκτός Ελλάδος.

Διευθυντής του "κεντρικού ταμείου πτωχών" για τους εμπερίστατους και ταλαιπωρημένους από τους Τούρκους, Έλληνες.

Το 1922 εκλέγεται πρόεδρος της κεντρικής επιτροπής προσφύγων και το 1923 πρόεδρος της Ελληνικής αντιπροσωπείας του εν Αυστρία συνελθόντος Παγκοσμίου Συνεδρίου Χριστιανικών αδελφοτήτων.

Ιδρυτής του κτιρίου Χ.Α.Ν.Θ. στην Θεσσαλονίκη.

Χειροτονεί εκτός από πολλούς κληρικούς και βοηθούς Επισκόπους για την καλύτερη διαποίμανση της μεγάλης σε έκταση Μητρόπολης Θεσσαλονίκης.

Το 1930 προεδρεύει στην Θεσσαλονίκη της Πανορθοδόξου Διασκέψεως, ενώ το 1933 αντιπροσώπευσε την Ελληνική Εκκλησία στην συνελθούσα Διορθόδοξη Επιτροπή, στο Άγιον Όρος.

Η προσφορά του στην Μητρόπολή του, ατελείωτη.

Ενισχύει οικονομικώς και ηθικώς φιλανθρωπικά καταστήματα, όπως το Παπάφειο ορφανοτροφείο, το Χαρίσειο Γηροκομείο και το Θεαγένειο νοσοκομείο.

Κατά την διάρκεια της Γερμανικής κατοχής,(1941-1944) ίδρυσε την οργάνωση χριστιανικής αλληλεγγύης για την ανακούφιση του πάσχοντος ποιμνίου του, οργάνωσε δε πολλά συσσίτια, ενώ έσωσε με δική του παρέμβαση, εκ βεβαίου θανάτου, πολλούς συνανθρώπους του, από το εκτελεστικό απόσπασμα.

Κατά την διάρκεια του εμφυλίου πόλεμου προσέφερε όλες του τις υπηρεσίες και δυνάμεις που είχε.

Ως γνήσιος και αληθινός ποιμένας του Κυρίου, κατά τους φοβερούς διωγμούς των Εβραίων από τους Γερμανούς, στην Θεσσαλονίκη, (1942-1943), είχε δώσει εντολή στους ιερείς του, να συμβουλέψουν το ποίμνιο τους να μην προβεί σε καμμία πράξη περιφρόνησης ή διάκρισης, ενάντια σε Εβραίους, όταν αυτοί υποχρεώθηκαν να φορούν το κίτρινο άστρο, αλλά να τους δείχνουν σεβασμό και αλληλεγγύη.

Παράλληλα είχε κάνει έντονα διαβήματα προς κάθε κατεύθυνση να σταματήσουν οι εκτοπίσεις τους στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως.

Κατά την περίοδο του εθνικού διχασμού είχε επιλέξει να στηρίξει τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ως καταλληλότερο για την πραγμάτωση της εθνικής διεύρυνσης.

Έδειξε ιδιαίτερη ευαισθησία για τα εθνικά θέματα, όπως τους διωγμούς του Ελληνισμού της Ανατολικής Μακεδονίας και της θράκης, μεγάλη δε υπήρξε η στήριξη του στις Ι.Μονές Τιμίου Προδρόμου Σερρών και Εικοσιφοινίσης Δράμας και για τα κλαπέντα κειμήλια αυτών των Μονών από τους Βουλγάρους.

Ανήγειρε νέους Ι.Ναούς, δημιούργησε παιδικούς σταθμούς, παιδουπόλεις, το Ανώτερο Εκκλησιαστικό φροντιστήριο, οικοκυρική σχολή και την Μακεδονική εκπαιδευτική εταιρεία.

Έθεσε στην Εκκλησία της Ελλάδος σπουδαία θέματα όπως της αναδιοργανώσεως του μοναχικού βίου, την ομοιομορφία του τελετουργικού τυπικού, την επιμόρφωση του Ιερού κλήρου και του Βουλγαρικού σχίσματος.

Ενδιαφέρθηκε ιδιαιτέρως για την εκκλησιαστική μόρφωση της νεολαίας της Θεσσαλονίκης, στέλνοντας συνεχώς υπομνήματα και επιστολές προς τον τότε Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρυσόστομο, την Ιερά Σύνοδο και το Υπουργείο Παιδείας, για την αναγκαιότητα ιδρύσεως Θεολογικής Σχολής στην πόλη της Θεσσαλονίκης, πράγμα το οποίο και τελικά κατάφερε.

Ως Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, ο Γεννάδιος καταπολέμησε με απαράμειλο και φοβερό σθένος τις αιρέσεις και τις θρησκευτικές προπαγάνδες που δρούσαν επί αρχιερατείας του στην Θεσσαλονίκη, ειδικότερα τις δραστηριότητες των Χιλιαστών, των μαρτύρων του Ιεχωβά αλλά και των παλαιοημερολογητών.

Ηταν δεινός συγγραφέας άρθρων και κηρυγμάτων, άριστος λειτουργός και μέγας διαχειριστής σοβαρών εκκλησιαστικών ζητημάτων.

Επέδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την διάσωση της ιστορίας απο την λήθη, των Πατριαρχικών και Σταυροπηγιακών Μονών, όπως του Αγίου Διονυσίου, του εν τω Ολύμπω.

Ήταν πρόεδρος της Επαρχιακής Συνόδου της Μητροπόλεως θεσσαλονίκης για θέματα ποιμαντικά, διοικητικά και δικαστικά με μέλη τους επισκόπους Κίτρους, Καμπανίας, Πολυανής και Ιερισσού αλλά ήταν και μέλος του εκκλησιαστικού αρχιερατικού συμβουλίου, έχοντας ως πνευματική αρχή του, το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Επί των ημερών του ατύχησε να δει τον Ι.Ναό του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου κατεστραμμένο ολοσχερώς από την φοβερή πυρκαιά του 1917.

Μετά πολλών μόχθων και τεραστίων κόπων και μετά πολλών ετών, ο Ναός με το αμέριστο ενδιαφέρον του Μητροπολίτου Γενναδίου, ανασυγκροτήθηκε εκ βάθρων σε δύο αναστηλωτικές περιόδους, αναθέτοντας το έργο στον σπουδαίο τότε αρχιτέκτονα Αριστοτέλη Ζάχο.

Ηδη όμως ο Θεσσαλονίκης Γεννάδιος ήταν 77 ετών και με βεβαρημένη την υγεία του, οπότε μετά τον θάνατο του βυζαντινού αρχιτέκτονα Α.Ζάχου, ανέθεσε την συνέχιση του έργου για την αποπεράτωση του Ναού, στον βοηθό Επίσκοπό του, Απαμείας Σπυρίδωνα, τον μετέπειτα Ρόδου, ο οποίος και έφερε αισίως εις πέρας το έργο του.

Τοιουτοτρόπως τελούνται τα εγκαίνια του Ι.Ναού, μετά πάσης επισημότητος προεξάρχοντος του Θεσσαλονίκης Γενναδίου και δεκάδων αρχιερέων στις 26 Οκτωβρίου 1948, ημέρα εορτής του Αγίου Δημητρίου.

Διασώζεται δε, φωτογραφία από την τελετή των εγκαινίων, όπου ο αείμνηστος μητροπολίτης Γεννάδιος κρατά στα χέρια του, το ιερό λίθρο (χώμα και αίμα του Αγίου Δημητρίου από τον τόπο του μαρτυρίου του).

Για την μεγάλη προσφορά του τιμήθηκε με μετάλλια του Ανωτέρου Ταξιάρχου του Σωτήρος, του Μεγαλόσταυρου του Φοίνικος και του Μεγαλόσταυρου του Γεωργίου του Α'.

Στις 17 Μαρτίου 1951, ημέρα Σάββατο και στις 2.30 μ.μ. ο παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Γεννάδιος, εξ αιτίας εγκεφαλικής αιμοραγίας, αφήνει τα εγκόσμια και οδεύει προς τα ουράνια.

Τοποτηρητής ορίζεται ο επίσκοπος Μυρέων Τιμόθεος Ματθαιάκης, ο μετέπειτα Μαρωνείας και είτα Νέας Ιωνίας.

Η εξόδιος ακολουθία του τελείται στον Ι.Ναό Αγίου Δημητρίου, στις 21 Μαρτίου, προεξάρχοντος του Μητροπολίτου Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου Χρυσοστόμου Χατζησταύρου, του μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πολλών άλλων Αρχιερέων.

Ο μακαριστός Ιεράρχης καθ' όλη την διάρκεια της προσκυνήσεως από το ποίμνιό του αλλά και αργότερα στην λιτάνευση του, ήτο καθήμενος επί θρόνου, κατά το πατριαρχικόν τυπικόν, ενώ αργότερα έως το σημείο της ταφής του, τοποθετήθηκε ο θρόνος του επί στρατιωτικού κιλίβαντος. 

Ηταν ο τελευταίος από τους αρχιερείς που ετάφη καθήμενος, στο προαύλιο του Μητροπολιτικού Ναού θεσσαλονίκης, Αγίου Γρηγορίου, του Παλαμά.

Ο Μητροπολίτης Γεννάδιος καθ' όλο το διάστημα της μακράς αρχιερατείας του, είχε σαν όραμα και σκοπό την ενότητα και την ειρήνευση στην Εκκλησία και ήταν οραματιστής της "μεγάλης ιδέας".

Ένθερμος υποστηρικτής των θρησκευτικών και εθνικών ιδεωδών, κατάφερε με την σωφροσύνη και την μεγάλη εκκλησιαστική του πείρα, να φέρει εις πέρας, οποιοδήποτε πρόβλημα παρουσιαζόταν εντός ή εκτός της Μητροπόλεώς του.

Όπως ανέφερε ο συνεργάτης και σύμβουλός του Παντελής Ρόκκος: "Ο Θεσσαλονίκης Γεννάδιος υπήρξε φωτεινή και εμπνευσμένη προσωπικότης.

Το πρώτο ήμισυ του αιώνος μας θα φέρει την σφραγίδα της προσωπικότητας του εκλιπόντος μεγάλου ιεράρχου, η δε ιστορία της Θεσσαλονίκης θα αναγράψη χρυσοίς και ανεξιτήλοις γράμμασι το όνομα του Μητροπολίτου Γενναδίου.."

Την δεκαετία του 1990 η Ι. Μητρόπολη Θεσσαλονίκης διοργάνωσε επιστημονική ημερίδα προς τιμήν του.

Το όνομα του, δόθηκε για την προσφορά του, σε κεντρική οδό της Θεσσαλονίκης, ενώ επί αρχιερατείας του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. Ανθίμου, τοποθετήθηκε η προτομή του εντός του προαύλειου χώρου, του Μητροπολιτικού μεγάρου.

"Ουκ αποστήσεται το μνημόσυνό σου και το όνομα σου ζήσεται εις γενεάς γενεών.

Την σοφίαν σου διηγήσονται τα έθνη και τον έπαινόν σου εξαγγελεί η Εκκλησία".(Σοφία, Σειράχ).

Αλησμόνητος η μνήμη και το έργο του αείμνηστου ποιμενάρχου της Αποστολικής Εκκλησίας των Θεσσαλονικέων!

Πηγές: Ηθική και θρησκευτική εγκυκλοπαίδεια, Πατριαρχικό Ιδρυμα Πατερικών μελετών, Κέντρο Ιστορίας Δήμου θεσσαλονίκης, Εκκλησιαστικό περιοδικό Ι.Μητροπόλεως "Γρηγόριος ο Παλαμάς".

istoriko gennadios-1

istoriko gennadios-2

istoriko gennadios-3

istoriko gennadios-4

istoriko gennadios-6

istoriko gennadios-7

istoriko gennadios-8

istoriko gennadios-9

istoriko gennadios-10

istoriko gennadios-11

istoriko gennadios-12

istoriko gennadios-13

istoriko gennadios-14

istoriko gennadios-15

istoriko gennadios-16

istoriko gennadios-17

istoriko gennadios-18

istoriko gennadios-19

istoriko gennadios-20

istoriko gennadios-21

istoriko gennadios-22

istoriko gennadios-23

istoriko gennadios-24

istoriko gennadios-25

istoriko gennadios-26

Εμφανίσεις: 305193
Γίνετε ενεργά η πηγή του Romfea.gr! Στείλτε ειδήσεις και φωτογραφίες που πιστεύετε πως ενδιαφέρουν τους αναγνώστες στο [email protected]
FOLLOW ROMFEA: