Γράφτηκε από τον/την Romfea.gr. 21/10 14:02

basilios nikolaidis 2

Για την Romfea. gr | Χάρης Τρασάνης 


• Η Χορωδία

Ο «Βυζαντινός Χορός» του Ιερού Ναού Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Πολιούχου των Αθηνών, αποτελείται κυρίως από σπουδαστές της τάξης του κ. Δεμελή Γεώργιου, της Σχολής του Εκκλησιαστικού Ιδρύματος Βυζαντινής και Παραδοσιακής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών αλλά και εκλεκτούς φίλους της ψαλτικής τέχνης με σκοπό την προβολή και την διάδοση της. 

Την επιμέλεια του ρεπερτορίου την έχει ο κ. Τρασάνης Χάρης ενώ την διδασκαλία των ύμνων και την διεύθυνση του «Βυζαντινού Χορού» έχει ο κ. Δεμελής Γεώργιος ο οποίος πραγματοποιεί πρόβες σε εβδομαδιαία βάση με σκοπό να συνενώσει αυτούς που πιστεύουν στο όραμα του «Βυζαντινού Χορού», έχοντας ως πυξίδα την φράση του Αριστείδη του Κοϊντιλιανού που μιλά για τα «απόρρητα εν τη μουσική», δηλ ό,τι δεν καθορίζεται γραπτώς «εν ταίς προς αλλήλους ομιλίαις διεσώζοντο».

Κατά παραβολή ο μαθητής της Ψαλτικής τέχνης πρέπει να έχει παρουσία στο ψαλτήρι για να διδαχθεί τα «απόρρητα εν τη μουσική», εν τη Βυζαντινή μουσική!

«Ο θέλων μουσικήν μαθείν και θέλων επαινείσθαι θέλει πολλάς υπομονάς, θέλει πολλάς ημέρας … », νουθετεί προς μαθητάς ο κ. Χρυσάφης ο Νέος (Ακμή περ. 1650 - 1685).

Όχημα για την υλοποίηση του οράματός του, είναι η συστηματική, ερμηνευτική παρουσίαση πολλών ειδών ψαλμωδίας, σπουδαίων μελοποιών της Εκκλησιαστικής μουσικής και παράδοσης.

• Ρεπερτόριο

Μετά από άδεια που παρεχωρήθη από το Διοικητικό Συμβούλιο του «ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΦΙΛΩΝ ΚΩΝ/ΠΟΛΕΩΣ» προς τον Χοράρχη του «Βυζαντινού Χορού» κ. Γεώργιο Δεμελή, ο «Βυζαντινός Χορός» ερμηνεύει τα "κατ' ήχον λειτουργικά" του Άρχοντος Πρωτοψάλτου της Μ.τ.Χ.Ε. Βασιλείου Κ. Νικολαίδου από τη σειρά «ΆΠΑΝΤΑ ΤΟΜΟΣ Ε΄ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ» έκδοση του «ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΦΙΛΩΝ ΚΩΝ/ΠΟΛΕΩΣ ΑΘΗΝΑΙ 2015».

Ως «Λειτουργικά» στην σύγχρονη ψαλτική ορολογία έχει επικρατήσει να λέγονται τα μέλη που εκφωνεί ο «λαός», δηλαδή οι ψάλτες (σε αμοιβαίο διάλογο με τους ιερείς), κατά την κορυφαία στιγμή που τελείται το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. [1]

Τα «Λειτουργικά» έχουν ειδικό θεματικό ενδιαφέρον γιατί έχουν ενιαία συνθετική βάση, καθώς μελοποιούνται  όλα στον ίδιο ήχο, με ενιαίο ύφος, κοινό ηχόχρωμα και κοινές επίσης μελωδικές φράσεις. [2]

• Συμμετέχοντες 

Ιδιαίτερη τιμή για τον «Βυζαντινό Χορό» αποτελεί η παρουσία και η συμμετοχή του Αρχιδιακόνου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών π. Ιωάννη Μπούτση στις εκφωνήσεις από την Μεγάλη Είσοδο εως το «Άξιον εστίν».

Ο π. Ιωάννης Μπούτσης μέσα απ' το φωνητικό του τάλαντο και την προσωπική του ερμηνευτική αντίληψη μας μεταφέρει στην συγκεκριμένη λειτουργική Ιερή στιγμή, κατά την οποία απαγγέλλονται εκφωνήσεις  από τον Διάκονο και τον Ιερέα και ψάλλονται τα συγκεκριμένα μέλη.

• Βιογραφία Βασιλείου Κ. Νικολαίδου [1915 - 1985] (Μέρος Β΄) [3] 

Ως α΄ κανονάρχης, επί Πρωτοψαλτίας Ιακώβου Ναυπλιώτου, ανέπτυξε σχέσεις μαθητείας με τον Ιάκωβον, ενώ εν συνεχεία συνεδέθη με τον μετέπειτα Πρωτοψάλτην της Μ.Χ.Ε. Κωνσταντίνον Πρίγγον (†1964). 

Η επίσημος έναρξις της ψαλτικής πορείας του Β. Νικολαίδου εις τα αναλόγια της Κωνσταντινούπολης ανάγεται εις το έτος 1929. Όπως επισημαίνει ο Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γρ. Θ. Στάθης, η ψαλτική πορεία του Β. Νικολαίδου πρέπει να διερευνηθή εν σχέσει με την ομόλογον πορείαν του διδασκάλου του, Κωνσταντίνου Πρίγγου.

Αρχικώς διηκόνισεν ως α΄ ψάλτης (;) εις την ενορίαν της γενέτειράς του, το έτος 1929. Το επόμενον έτος (1930) προσελήφθη ως α΄ δομέστικος (;) εις τον ιερόν ναόν των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης εις το Πέραν, κατόπιν προσωπικής συστάσεως του διδασκάλου του Κωνσταντίνου Πρίγγου.

Εν συνεχεία έψαλλεν εις τον ιερόν ναόν του Αγίου Γεωργίου εις την Πύλην της Ανδιανουπόλεως ως β΄ ψάλτης δια δύο έτη, και ακολούθως εις τον ιερόν ναόν του Αγίου Γεωργίου Χρυσοκεράμου, ως α΄ ψάλτης δια δύο, επίσης έτη. 

Μετέπειτα , το έτος 1935, προσελήφθη ως β΄ ψάλτης εις τον ιερόν ναόν του Αγίου Ιωάννου των Χίων, όπου έψαλλε με τον Κωνσταντίνον Πρίγγον.

• Το ύφος της Μ.τ.Χ.Ε και το λεγόμενον Πατριαρχικόν ύφος (Μέρος Β΄) [4] 

[…] Η μουσική, όπως και η γλώσσα, δεξιώς χειριζομένη, δια της αρμονικής σειράς των μουσικών αυτής φθόγγων, διεγείρει εν τη ανθρώπω ολόκληρον σειράν συναισθημάτων και ιδεών.

Τούτο δε κατορθούται δια καθαράς και αμέμπτου επαγγελίας, ήτις συνίσταται εις την κατάλληλον της φωνής χρήσιν, προς εμφαντικήν εκφώνησιν και ακριβή απόδοσιν των πολλών και ποικίλλων εννοιών και παθών, επιτυγχανομένην δια του αρμόζοντος και αναλόγου ήχου, της υφής και της αλληλουχίας των μουσικών φθόγγων.

Της απαγγελίας στοιχεία απαραίτητα είναι η καθαρά και ευκρινής των φθόγγων εκφώνησις, το ανάλογον της φωνής μέγεθος και ο πρέπων τόνος της φωνής κατά τα πολλά και ποικίλλα των ψαλλομένων, η και αναγινωσκομένων έστω, σημαινόμενα. 

Διότι αν η φωνή δεν εκπέμπηται ευκρινώς και διακεκριμένως, ούτως ώστε αι λέξεις, αι συλλαβαί και αυτά έτι τα γράμματα των ψαλλομένων η αναγινωσκομένων να ακούωνται μέχρις ενός, αδύνατον είναι να επιτευχθή η καθαρά απαγγελία.

Οπόσην δε η Εκκλησία σημασίαν από αρχαιοτάτων χρόνων απέδωκεν, ου μόνον εις την καθαράν μουσικήν απαγγελίαν, αλλά και εις αυτήν έτι την καλήν και ευκρινή μουσικήν ανάγνωσιν, μαρτύριον η ιδιαιτέρα εκείνη τάξις των αναγνωστών, των κατόπιν ιδιαιτέρας χειροθεσίας τεταγμένων δια την καθαράν και την δι' αναλόγου μουσικού τόνου ανάγνωσιν των μη ψαλλομένων.

Τους ύμνους συνέψαλλαν υπό την διεύθυνση του κ. Δεμελή Γεώργιου οι:

Σπυρίδων Θεοτικός

Ιωάννης Καλλιακμάνης

Εμμανουήλ Καφάτος

Κωνσταντίνος Λαντζόπουλος

Ιωάννης Μουστάκας

Αναστάσιος Μαυρογέννης

Αναστάσιος Παυλίδης

Σπυρίδων Περιβολάρης

Αντώνιος Σαμαρτζής

Ηλίας Σαμορέλης

Γρηγόριος Σαχίνογλου

Χάρης Τρασάνης

Μάριος Χαλδούπης

Παραπομπές

[1], [2] Από τη σειρά 7&8 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΚΩΝ/ΠΟΛΙΤΩΝ του 20ού αιώνα. Μέρος πρώτο. ΤΑ ΜΕΛΗ ΚΑΙ Η ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΟΥ. Σελ 13, 14. ΜΑΝΟΛΗΣ Κ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΚΟΥΜΗΣ. Εκδόσεις ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ & ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ 2003. 

[3] ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Κ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ (1915 - 1985). Βιογραφικά στοιχεία. Σελ XΧΙV. ΆΠΑΝΤΑ ΤΟΜΟΣ Ε΄ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ εκδόσεις του ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΦΙΛΩΝ ΚΩΝ/ΠΟΛΕΩΣ ΑΘΗΝΑΙ 2015. Εμμανουήλ Γ. Ξυνάδας Δρ. Θεολογίας.

[4] ΦΟΡΜΙΓΞ, ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1904. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α. ΨΑΧΟΣ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΝ ΤΩΝ ΩΔΕΙΩ ΑΘΗΝΩΝ.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΤΙΤΟΥΡΑ

basilios nikolaidis 1

basilios nikolaidis 1

basilios nikolaidis 1

basilios nikolaidis 1

basilios nikolaidis 1

basilios nikolaidis 1

basilios nikolaidis 1

basilios nikolaidis 1

Εμφανίσεις: 300411
Γίνετε ενεργά η πηγή του Romfea.gr! Στείλτε ειδήσεις και φωτογραφίες που πιστεύετε πως ενδιαφέρουν τους αναγνώστες στο [email protected]
FOLLOW ROMFEA: