Ιωάννης Σ. Φουρτούνας
στην Romfea.gr
Καθηγητής Παν/μίου Al Azhar Καΐρου

Ο ομογενής Δρ Περικλής Τσάπαρης γεννήθηκε το 1929 στα Ανω Πεδινά Ζαγορίου της Ηπείρου, αλλά ενώ ήταν μικρός ακόμα, ο πατέρας του Νικόλαος μετανάστευσε στην Αίγυπτο μαζί με την οικογένεια του.

Εκεί ασχολήθηκε με τον τουρισμό και άνοιξε το περίφημο casino restaurant «Ζεφύριον» σε παραθαλάσσια περιοχή στο  ακρωτήρι του Αμπουκίρ ένα προάστιο της Αλεξάνδρειας.

Ο γιος του Περικλής όταν σπούδαζε γιατρός στην Αθήνα αρρώστησε βαριά ο πατέρας και επέστρεψε να αναλάβει την ευθύνη της οικογενείας του. 

Το Αμπουκίρ είναι ένα ξακουστό προάστιο της Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου, στη θέση της αρχαίας πόλεως του Κανώπου, 20 χλμ ανατολικά της πόλεως με ελληνική κοινότητα από το 1937.

Εκεί μαρτύρησαν οι άγιοι Ανάργυροι Κύρος και Ιωάννης το 292 μ. Χ. επί Διοκλητιανού.

Το 1919 Χτίστηκε μία ξύλινη εκκλησία επ’ ονόματι των αγίων, στην οποία κάθε χρόνο με την παρουσία του Πατριάρχη Θεοδώρου Β’ και πολλών προσκυνητών λαμβάνει χώρα η πανήγυρη στις 31 Ιανουαρίου, ημέρα του μαρτυρίου των.

Την εποχή του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου συτό το ερημικό εκκλησάκι σε μια απόμερη ακτή της Αιγύπτου έγινε το προσκυνητάρι του Αγώνος καθώς οι αξιωματικοί του Ναυτικού, προτού ξεκινήσουν για τις επιχειρήσεις τους συνήθιζαν να πηγαίνουν και να προσεύχονται λίγο πριν το απόπλου, διότι από εκεί ξεκίνησε άγνωστος αριθμός πλοίων μας την 28 Οκτωβρίου.

Ένας από τους συχνούς προσκυνητές υπήρξε και ο Ναύαρχος Καββαδίας, ο οποίος συνήθιζε να λέει ότι αυτό το εκκλησάκι ενσαρκώνει την δύναμη της Ελληνικής Ψυχής. Και πρέπει να λεχθεί ότι ο λαϊκός θρύλος το περιέβαλε με υψηλό λαϊκό αίσθημα. 

Επί της εποχής του αγίου Κυρίλλου υπήρχε εδώ το τέμενος των Αγίων Κύρου και Ιωάννου με τα άφθαρτα χαριτόβρυτα λείψανα των Αγίων, όπου τελούνταν μεγάλα και πολλά θαύματα.

Το τέμενος καταστράφηκε μετά από σεισμό που προκάλεσε την βύθιση της πόλεως. Θαύματα κατέγραψε ο άγιος Σωφρόνιος και ο αρθρογράφος του παρόντος μετέφρασε στην νεοελληνική και τα εξέδωσε, μπορεί να τα βρει κανείς στον εκδοτικό Οίκο του Ν. Παναγόπουλου. 

Ο Περικλής Τσάπαρης αναλαμβάνοντας την επιχείρηση του πατέρα του την μετέτρεψε σε ένα φωτεινό φάρο, που φωτίζει ακόμη την εκείσε Ομογένεια, ένα πολιτιστικό κέντρο που συμβάλλει στην καλλιέργεια του Πολιτισμού και της Θεολογίας, αφού εκεί λαμβάνουν χώρα συνέδρια, ημερίδες και συνάξεις με την παρουσία σημαντικών προσωπικοτήτων, μεταξύ των οποίων ο Πατριάρχης Θεόδωρος, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, καθηγητές πανεπιστημίων και πολιτικοί άρχοντες των δύο χωρών.

Το κέντρο λειτουργεί ως ο «Ξενώνας» και ως «Αρχονταρίκι» του Ι.Ν. Αγίων Κύρου και Ιωάννου, καθώς μετά από την πανήγυρη κάθε έτος προσφέρει δωρεάν πλούσια και αβραμιαία τράπεζα στον Πατριάρχη Θεόδωρο, και τους πατριαρχικούς κληρικούς, ως και σε όλο το εκκλησίασμα.

Επίσης, εκεί γινόταν η εμποροπανήγυρις, ο ετήσιος έρανος των κυριών με εισιτήρια και λαχνούς και συγκεντρώνονταν σεβαστά ποσά υπέρ του Ιερού Ναού των Αγίων Αναργύρων Κύρου και Ιωάννου.

Το πανέμορφο κτήριο δίπλα στη θάλασσα με το ωραιότερο ηλιοβασίλεμα της βόρειας ακτής, ο Περικλής το είχε ντύσει μέσα στα εθνικά μας χρώματα πλημμυρισμένο στο άσπρο και το γαλάζιο, ενώ σε μια γωνιά με την φωτογραφία του πατέρα του είχε πάντοτε αναρτημένη την περήφανη ελληνική σημαία, που δεν υπεστάλη, αλλά εξακολουθεί να κυματίζει παρόλο ότι πλέον ο Αιγυπτιώτες του Αμπουκίρ το έχουν εγκαταλείψει λόγω της μεγάλης διαρροής του  ελληνικού πληθυσμού.

Οι τοίχοι της κεντρικής αίθουσας του κέντρου κοσμούνται με πελώριες ζωγραφικές συνθέσεις από την αρχαία Ελλάδα και την σύγχρονη, μαζί με εικόνες από την φαραωνική εποχή επιδιώκοντας με αυτό ο Περικλής να ενώσει εικονογραφικά τους δύο μεγάλους πολιτισμούς της ανθρωπότητας σε ένα συνδυασμό άκρως συγκινητικό, έστω δε για παράδειγμα μία ζωγραφική σύνθεση που εμπεριέχει μαζί τον Παρθενώνα και την πυραμίδα του Χέοπος!

Παράλληλα, ο Περικλής Τσάπαρης διετέλεσε επί δεκαετίες ο πιστός Φύλακας του Ιερού Ναού, ξοδεύοντας από το πουγκί του ό, τι χρειαζόταν κάθε φορά για διορθώσεις, διάφορες επισκευές, ανακαινίσεις και χρωματίσματα.

Αυτός είχε αναλάβει τον τακτικό καθαρισμό, ετοίμαζε κάθε χρόνο το κτιριακό συγκρότημα για την πανήγυρη, υποδεχόταν τους επίσημους προσκεκλημένους και φιλοξενούσε τους προσκυνητές από άλλες πόλεις του εσωτερικού. 

Για την ιδιότητά του ως Επιτρόπου και Φύλακα του Ναού και ως Πληρεξουσίου του Πατριάρχη Αλεξανδρείας έχουμε να αναφέρουμε τρία χαρακτηριστικά συμβάντα: 

Α) Κάποτε είχαν γίνει πλημμύρες στην περιοχή, είχε ξεσπάσει θαλασσοταραχή 12 μποφόρ, πελώρια κύματα ήρθαν και ξέσπασαν πάνω στα παραλιακά κτίρια και προκάλεσαν μεγάλες ζημιές, έπεσαν πάνω στη βεράντα του κέντρου και την γκρέμισαν ρίχνοντας κάτω τις κολόνες.

Τότε ένα νέο πελώριο κύμα γκρέμισε την κεντρική δοκό που έπεσε μέσα στην αίθουσα όπου υπήρχαν υπάλληλοι και εργάτες και στην πτώση του αυτή σταμάτησε στο γραφείο του Τσάπαρη χιλιοστά από το κεφάλι του πάνω στο τασάκι όπου είχε τοποθετήσει προ ολίγου το αντίδωρο από την θεία λειτουργία στο Ναό! Οι άγιοι του είχαν σώσει την ζωή!! 

Β) Τότε είχε πλημμυρίσει ο Ναός αλλά ο Περικλής δεν είχε χρήματα να τον επισκευάσει επειδή λόγω των πλημμυρών και των καταστροφών το κέντρο ήταν κλειστό και οι πελάτες δεν ερχόντουσαν να φάνε φρέσκο ψάρι στο Αμπουκίρ.

Τότε ήταν που είδε στον ύπνο του ένα όραμα: είδε ότι ήταν στην εκκλησία απέξω και στην οροφή δίπλα στον σταυρό στέκονταν δύο με άσπρες κελεμπίες σαν να ταν μεσημέρι κατέλαμπαν από τον ήλιο και τους θεώρησε για εργάτες. Υπήρξε δε ο εξής διάλογος:

-«Δεν ντρέπεσαι λίγο γιατρέ!», είπε ο ένας από αυτούς.

-«Εγώ να ντραπώ; Για ποιο λόγο να ντραπώ;», αντείπε με παρρησία ο γιατρός Τσάπαρης.

- «Εσύ που μας παράτησες εντελώς!»

- «Εγώ σας παράτησα; Εγώ σας βλέπω κάθε μέρα από το πρωί ως το βράδυ!»

-«Ναι εσύ, γιατί ξέρουμε έχεις την φροντίδα σου αλλού, αλλά –είπε μειδιώντας ελαφρώς- εμείς δεν σου κρατάμε κακία!» 

Είπε και άρχισαν να ανεβαίνουν προς τον ουρανό, μέσα σε ένα νέφος, αλλά αυτό το νέφος ήταν κάτασπρο, έως ότου χάθηκαν.

Ο γιατρός ξυπνώντας κατάλαβε ότι του μίλησαν οι άγιοι Κύρος και Ιωάννης. Τότε θυμήθηκε ότι, περνώντας μια μέρα ένας φίλος του χότζας, του ζήτησε μία «χάλαγα» -οικονομική ενίσχυση για θρησκευτικό σκοπό- και εκείνος από ευγένεια έδωσε 50 λίρες.

«Αυτό ήταν σκέφτηκε με πανικό, έδωσα βοήθεια αλλού και άφησα το σπίτι των Αγίων να περιμένει περιφρονημένο από εμένα. Πώς το κανα αυτό;» και αμέσως πήρε ένα μηχανικό και του είπε «Σώσε με !» Μίσθωσε 20 εργάτες χωρίς ούτε ένα σεντς στην τσέπη του και ξεκίνησαν την επισκευή. 

Οι υπάλληλοι του κέντρου εν τω μεταξύ ψάρεψαν ένα μεγάλο ψάρι για να φάει ο γιατρός, αλλά τότε από το πουθενά ήρθε μια λιμουζίνα μέσα στο λασπωμένο προαύλιο του κέντρου με ένα πελάτη, και μετά από αυτόν άρχισαν την ίδια μέρα εν μέσω της θεομηνίας και των καταστροφών να γεμίζει παραδόξως το εστιατόριο με κόσμο, δεν εύρισκες καρέκλα να καθίσεις!

Και οι υπάλληλοι πήγαν στους ψαράδες και αγόρασαν ψάρια. Έ, λοιπόν σύνολο εισπράξεων 650 λίρες ποσό μυθικό για τότε! Σε μία μέρα! Και όταν έκανε τον λογαριασμό, είδε ότι έβγαλε τα έξοδα του Ναού 450 λίρες και του έμειναν και 200 λίρες ρεγάλο από τους Αγίους!!

Γ) Ενώ λοιπόν ο Περικλής ήταν αφοσιωμένος με τις επισκευές του μισογκρεμισμένου κέντρου, πληροφορήθηκε ότι ληστοσυμμορίτες εκμεταλλευόμενοι την χαώδη κατάσταση που υπήρχε αμέσως μετά την επανάσταση, είχαν πλησιάσει το ξύλινο ναό με σκοπό να τον διαλύσουν και να πουλήσουν εν συνεχεία την ξυλεία. Ο Τσάπαρης δεν δίστασε.

Παρά τις παρακλήσεις των δικών του ότι πάει σε βέβαιο θάνατο, έβαλε τις μπότες του πήρε το περίστροφό του, μπήκε στο αυτοκίνητο ένα δυνατό Oldsmobile και πάτησε γκάζι περνώντας από τα εμπόδια των εργατών του που τον είχαν περικυκλώσει φοβούμενοι για την ζωή του, έστριψε στο δρόμο της εκκλησίας, φουλάρισε το αμάξι και μπήκε με φόρα στο προαύλιο του ναού, την ώρα που ήταν έτοιμοι να μπουκάρουν οι ληστές.    

Τότε βγαίνοντας από το αμάξι γεμάτος οργή και αποφασιστικότητα με το πιστόλι στο χέρι άρχισε να φωνάζει: «Όποιος θέλει να μπει μέσα ας το τολμήσει τώρα! Τώρα θα δείτε κι εσείς και οι άλλοι τι έχετε να πάθετε!!». Αυτή η κίνηση με  την βοήθεια των Αγίων απέτρεψε την καταστροφή του Ναού. Ο δεν Διοικητής της πόλης όταν το έμαθε φωτισμένος από τους αγίους έβαλε έκτοτε φρουρά έξωθεν του Ναού.

Ο Περικλής αργότερα κατάφερε μάλιστα να πάρει την έγκριση της κρατικής υπηρεσίας για την προστασία των πολιτιστικών και αρχαιολογικών κτισμάτων και έτσι ο Ναός των Αγίων ανακηρύχτηκε διατηρητέο μνημείο, όπου εις το εξής κανείς δεν μπορεί πλέον να αγγίξει!

 Ο ίδιος όσο ζούσε είδε πολλά θαύματα με τα οποία οι άγιοι τον προστάτευαν και τον θεράπευαν στην ζωή του, αλλά συχνά διηγούνταν και θαύματα των αγίων σε προσκυνητές και τις οικογένειές του, όπως για ένα παιδάκι μουγγό που φώναξε κατά τη διάρκεια της λειτουργίας «μπαμπά»-«μαμά» ή για ένα τυφλό παιδί που κραύγαζε «βλέπω! βλέπω!!!».

Ο Περικλής εκοιμήθη πριν μία 15ετία ανήμερα της εορτής των Αγίων Κύρου και Ιωάννου  μετά την τελευταία πανηγυρική τράπεζα, που παρέθεσε δωρεάν, όπως πάντοτε, ο αγαθός ευπατρίδης, αισθάνθηκε κάποια αδιαθεσία, επήγε στο νοσοκομείο της κωμόπολης και εκεί μετά λίγη ώρα κατέληξε. Η ημερομηνία θανάτου του είναι προφανώς ένα δείγμα ή σημείο της ευαρέσκειας των Αγίων.

Για την μεγάλη του προσφορά στην Εκκλησία αλλά και στην Ομογένεια ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος του απένειμε το παράσημο του Τάγματος του Λέοντος της Αλεξάνδρειας ένα παράσημο που απονέμεται σπάνια από τον Πατριαρχικό Θρόνο.

Έχει τιμηθεί και από τον Πατριάρχη Παρθένιο με το παράσημο του Τιμίου Σταυρού του Ευαγγελισμού Μάρκου Α’ Τάξεως, από τον Διοικητή της Αλεξάνδρειας αλλά και από διαφόρους φορείς και από την κυβέρνηση της Αιγύπτου.

Το Κέντρο υπήρξε για έναν αιώνα ένας σημαντικός Φάρος του Ελληνισμού και ένα προπύργιο της Ομογένειας, μία από τις κολόνες που στηρίζουν τον «Παρθενώνα» του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού. 

Ο ίδιος ο Περικλής Τσάπαρης υπήρξε  ένας Ευπατρίδης που θεώρησε ότι ήταν σε αποστολή για την φροντίδα του Ναού, αλλά και για την προώθηση του Ελληνισμού και των ιδεωδών του πολιτισμού μας.

Ο Περικλής Τσάπαρης υπήρξε ένας Ακρίτας που σε αυτή την άκρη της γης κράτησε αναπεπταμένη την ελληνική σημαία και αγωνίστηκε να μην σβηστεί η λαμπάδα της πίστης και της πατρίδας μας.

Είναι ο «Λεωνίδας» του Αμπουκίρ, αλλά ένας Λεωνίδας που πολέμησε και  θυσιάστηκε τόσους χρόνους μόνος του, χωρίς ούτε έναν από τους 300κόσιους που διέθετε εκείνος ο άλλος…