(προλεγόμενα)
Ὁ σταυρωμένος Χριστός μας, ἀνέστη αὐτεξούσια.
Ἐκπλήρωσε τήν προαιώνια Τριαδική βουλή γιά τόν ἄνθρωπο καί ὅλην τήν κτίση.
Ὅλα ὅσα ἔζησε, εἶναι γιά Κεῖνον καί γιά μᾶς!
Βέβαια, ὁ ἄνθρωπος τόσων αἰώνων (προπαντός ὁ εἰκοσιπρωτο-αιωνίτης) συνεχίζει νά θέτει ἕνα ἐρωτηματικό: ὅλα αὐτά γιά Κεῖνον ἤ γιά μᾶς;
***
Ἄς ἐπιχειρήσουμε νά ἀποκριθοῦμε στό ἐρώτημα μέ μιάν ἀναλογική “μετάφραση” τῆς σωτήριας εὐεργεσίας τοῦ Κυρίου, τῆς σωτήριας θεανθρώπινης πρώτης παρουσίας Του ἀνάμεσά μας. Εἶναι τό δικό Του “ἀνάμεσά μας”, εἶναι τό δικό Του “δικό μας”. Ἤ - θεολογικότερα- εἶναι ἡ λυτρωτική καί σωτηριώδης, ἡ ἐσχατολογική θεανθρωπική “ἀνάληψη τοῦ ὅλου Ἀδάμ” πάνω Του.
Ἡ ἐθελούσια σταύρωση μέ τόν θάνατο καί ἡ αὐτεξούσια ἀνάστασή Του βιώθηκαν ἀπό τόν Κύριο, γιά νά ἀποτελέσουν καί νά ἀποτελοῦν τό πέρασμα ὅλου τοῦ κόσμου καί τό πέρασμα τοῦ καθενός μας (ἀπό ὁποιαδήποτε μορφή θανάτου) πρός τήν ἀληθινή ζωή Του. Γιά νά γίνουν δικά μας “ἐργαλεῖα” ἐπιστροφῆς καί συνάντησης μέ τόν Θεό Πατέρα Του ὡς Θεό Πατέρα μας, μιά θεόσωστη βίωση τῆς ὀντολογίας μας…
Ὅ,τι ἔγινε, ἔπραξε, ἔζησε Ἐκεῖνος αὐτεξούσια ὑπέρ ἡμῶν, νά γινόμαστε καί νά εἴμαστε ἐμεῖς ἐθελούσια μέτοχοι. Ὁ καθένας μας καί ὅλοι μας σέ κοινωνία ζωῆς, ὡς “ἐκκλησία Θεοῦ ζῶντος”.
Συνήθως ταυτίζουμε τήν πίστη μας τήν χριστιανική μέ μιά πλαδαρή ὄψη περιθωρίου τῆς ἀτομικῆς μας πληρότητας. Λάθος μας. Λάθος καί ὀντολογίας καί ὑπαρκτικότητας.
Ὁ Κύριος σταυρώθηκε, πέθανε ἐθελούσια, ἀναστήθηκε αὐτεξούσια, γιά νά μᾶς πάρει ἀπό τήν πλαδαρότητα αὐτή καί νά μᾶς δείξει, νά μᾶς ὁδηγήσει, νά γίνει ἡ ὁδός μας σέ μιά προσωπική καί συλλογική (ἐκκλησιακή) “ἐπαναβίωση” τοῦ δικοῦ Του θεανθρώπινου “Εἶναι” καί τοῦ δικοῦ Του θεανθρώπινου “τρόπου”.
Χάρη στόν (ἐκκλησιακά) προσφερόμενο ἑαυτό Του σέ μᾶς.
Χάρη στήν συμπαράσταση καί ἐνοίκηση τοῦ Πνεύματός Του.
Χάρη στήν εὐδοκία τοῦ Πατρός Του, πού μᾶς αὐτοφανέρωσε γιά μᾶς.
Αὐτό θέλει νά μᾶς ξαναθυμίζει τό ἐκκλησιαστικό Πάσχα.
***
Τό χριστιανικό Πάσχα εἶναι ἡ τέλεια δικαίωση τῆς πανανθρώπινης ὀντολογίας καί τῆς συνανθρώπινης ὕπαρξης (στήν ἐσχατολογική της διάρκεια).
Μέ τήν Ἀνάσταση, ὁ ἐνανθρωπισμένος Θεός μᾶς ἔδειξε γιατί μᾶς ἔφτιαξε.
Καί μᾶς ἔδωσε τό συλλογικό προνόμιο νά “ἐπικυρώσουμε” ἐθελούσια τίς προαιώνιες ἐπιλογές Του γιά μᾶς καί τήν ἐνιστορική Του δωρεά.
Μιά δωρεά, πού ἐγκαινιάστηκε, παραμένει ὁλάνοιχτη καί ἐνεργός, γιά νά μήν κλείσει ποτέ! (οἱ Ἅγιοι μᾶς μιλοῦν γιά “ἀτέλειωτη τελειότητα τῶν τελείων”).
“Δέχθηκε νά πεθάνει καί αὐτεξούσια ἀναστήθηκε, γιά νά κάνει γιορτή ὅλη τήν ζωή τῶν ἀνθρώπων” (πρβλ. Μ. Ἀθανασίου, “λόγον εἰς τήν καινήν Κυριακήν”).
Πόσο τό θέλουμε ἐμεῖς νά κάνουμε τέτοια γιορτή ὅλη μας τήν ζωή;
Πόσο μᾶς ἐνδιαφέρει νά “ἐπι-στρέφουμε” στήν δική Του σταύρωση καί στήν δική Του ἀνάσταση;
Πόσο μᾶς ἑλκύει -ἄραγε- τό θεανθρώπινο αὐτό γεγονός τῆς ἄληκτης ἐσχατολογικῆς διάρκειας;
Πόσο μᾶς ἀγγίζει προπαντός Ἐκεῖνος πού τό ἔζησε καί τό ἔπραξε, “ἀναδεχόμενος τόν ὅλον ἄνθρωπο”;
***
Κι ὅμως! Οἱ πανανθρώπινες ταλαιπωρίες καί ἡ ἀδιέξοδη ἀποτυχία τῶν αὐτολατρικῶν ἐμμονῶν τῆς κοσμικότητας (μακράν τοῦ ζῶντος Θεοῦ) δείχνουν πόσο μᾶς λείπει σήμερα ὡς ἀναζήτηση καί βίωμα καί πληρότητα αὐτό τό Θεανθρώπινο Δῶρο!
Ὄχι σάν θρησκειακός καταλύτης πολιτισμοῦ (ὅπως φαντασιώνονται οἱ σχολιαστές τῆς ἀγευσίας).
Ἀλλά ὡς λυτρωτική ἀνάσωση, ὡς ζωογόνος καί ζωοποιός σωτηρία τῆς ὕπαρξης καί ὀντολογίας μας, ὡς νόημα ἄφθαρτης ποιότητας, ὡς γεγονός ἱστορικῆς κι αἰωνικῆς ἄφθορης καταξίωσης. Ἐθελούσια ἀνθρώπινης καί θεανθρώπινα ἀνθρώπινης.
Βέβαια, ἡ συσσωρευμένη καί πλουραλιστική κοσμική εὐφυΐα δέν φαίνεται νά διδάχτηκε ἀπό τίς ἐπαναλαμβανόμενες ἱστορικές τραγωδίες: ἀπό τήν ἀθεεί πολύμορφη ἀποδόμηση τοῦ κόσμου, ἀπό τήν ἰλιγγιώδη βέβηλη ἰδιοτέλεια κατά τῆς ἴδιας τῆς ἀνθρωπιᾶς, τῆς οἰκολογίας, ἀκόμη καί τῆς κοσμολογίας! Παγιδεύεται τελικά σ᾽ ἕναν “ἀνόητο μεταφυσικά πολιτισμό”, “ὑπερήφανο”, “στό φίδι τοῦ πειρασμοῦ” (πρβλ. π. Ἀλεξάνδρου Σμέμαν, Ἡμερολόγιο, σ. 275)!
Μιά πανέξυπνη ἀνθρωπότητα ἐμμένει ὑπερήφανα στήν εἰδωλοποίηση τοῦ μεγα-πολιτισμοῦ της…
***
Στίς σύγχρονες “ἐκδόσεις” πολλῶν τέτοιων ὁριακῶν ἀποθεώσεων, ἀποκρινόμαστε στόν κόσμο βασικά μέ μιά δοκιμασμένη ἑορταστική “ἐπιστροφή”.
Εἶναι ἡ ἐπιστροφή μας στό σωτήριο κι αἰώνιο Πάσχα!
(1ον) ἡ λατρεία τοῦ σταυρωμένου κι ἀναστημένου Χριστοῦ καί αἰωνίου Θεοῦ μας.
(2ον) ἡ ἐκκλησιακή μας προσμέτρηση στήν θεανθρώπινη ἀναστάσιμη παρουσία Του·
(3ον) ἡ “προφητική” ἐξαγγελία αὐτῆς τῆς δωρεᾶς Του στήν πανανθρώπινη ὁλότητα.
Ποιός θά προτιμήσει νά ζήσει τήν χριστολογική ἀνθρωπολογία αὐτῆς τῆς ἄληκτης ἑορτῆς;
Ποιός θά γίνει ἐξάγγελος τῆς ἀναστάσιμης πίστης καί τῆς ἀναστάσιμης ζωῆς;
Ὁ ἅγιος Παΐσιος, ξεπερνώντας μιά ἀκραία δοκιμασία πίστης στά ἐφηβικά χρόνια, ἀξιώθηκε νά δεῖ τόν Κύριο καί Θεό μας μέσα σέ φῶς. Ὅπως τό ἔλεγε ὁ ἴδιος:
«Παρουσιάσθηκε ὁ ἴδιος ὁ Χριστός μέσα σέ ἄφθονο φῶς Φαινόταν ἀπό τήν μέση καί πάνω. Μέ κοίταξε μέ πολλή ἀγάπη καί μοῦ εἶπε: “Ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καί ἡ ζωή. Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, κἄν ἀποθάνῃ, ζήσεται”.
Τά λόγια αὐτά ἦταν γραμμένα καί στό Εὐαγγέλιο πού κρατοῦσε ἀνοικτό στό ἀριστερό χέρι Του» (ἱερομονάχου Ἰσαάκ, Βίος Γέροντος Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου).
***
Τό Πάσχα εἶναι ἡ μυστηριώδης κι ὅμως αἰσθητή, ἡ ἐκκλησιακή μέθεξη τοῦ Ἀναστημένου.
Σιγουριά μας γιά τήν ἀναστημένη παντοτινή κοινωνία μαζί Του.
Πρόγευση καί ἐξαγγελία τῆς πανανθρώπινης ἐσχατολογικῆς συν-ανάστασης, πού Ἐκεῖνος τήν ἔχει ἐγκαινιασμένη καί θά τήν συντελέσει γιά μᾶς.
Καί μέχρι τότε;
Ἕως τότε, ἡ ἱστορία τοῦ κόσμου μας θά συνεχίσει νά “ἐκπολιτίζεται” (πρός τά ἄνω ἤ πρός τά κάτω).
Ὅσο θά διασώζεται καί θά παρατείνεται ἡ διάρκειά της (τεκμήριο τῆς μακροθυμίας τοῦ Θεοῦ).
Ὅσο θά ἀνασώζεται καί θά σώζεται “προκαταβολικά”, μέσα στήν Ἀναστάσιμη Χριστοφορία τῶν “ἐθελοντῶν τῆς Ἀναστάσεως”.
Φωτοφόροι κι ἐφέτος, «ἄς κηρύξουμε τήν ἀνάσταση τοῦ Σωτήρα μας ἤ, μᾶλλον, ἄς διαλαλήσουμε τήν δική μας σωτηρία… Αὐτός πού μᾶς παρακινεῖ στήν ἅγια αὐτή ἑορτή καί τό πανηγύρι εἶναι ὁ Χριστός, πού προξένησε σέ μᾶς ὅλα τά καλά· αὐτός μᾶς ἔφτιαξε ἐξαρχῆς· αὐτός καί μᾶς ἔσωσε ἔπειτα, πού χανόμασταν» (ἱ. Χρυσοστόμου, “λόγος εἰς τήν Ἀνάστασιν”) .
†Ὁ Γουμενίσσης, Γεφύρας, Ἀξιουπόλεως & Πολυκάστρου Δημήτριος