Γράφει ο Τρύφων Τσομπάνης στην Romfea.gr
Αναπλ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ
Ίσως αν είχαμε συνειδητοποιήσει αυτή την Ευαγγελική φράση, η αντιμετώπιση των προβλημάτων μας και ιδιαίτερα του προβλήματος που ταλανίζει την παγκόσμια κοινότητα, να είχε άλλη πορεία και άλλη προοπτική.
Όμως δυστυχώς τέτοιες ώρες κανείς μας δεν θέλει να δει τα πράγματα από μια άλλη διάσταση,τη διάσταση που μας βάζει στη λογική των παιδιών του Θεού, στη λογική της πίστης, της απόλυτης εμπιστοσύνης και της αληθινής αγάπης του Θεού.
Αν βάζαμε τα πράγματα στην θέση της πνευματικής λογικής, θα ανακαλύπταμε έκπληκτοι ότι η πίστη μας είναι τόσο αναιμική, που είναι ανήμπορη όχι μόνο να κάνει το θαύμα, αλλά και να σκεφθεί με τρόπο αγαπητικό για το Θεό, με τρόπο που να εμπιστεύεται τις βουλές Του και το θέλω Του.
Τι μας λείπει αυτή τη στιγμή; Μας λείπει μια πίστη «ως κόκκος σινάπεως», που θα μπορούσε να πεί: «τι εμοί και συ ιέ»; και θα μπορούσε να τον κάνει να ριφθεί στη θάλασσα, σαν το βουνό της περικοπής.
Αυτή μας λείπει, αλλά δεν το έχουμε καταλάβει, όλοι, ποιμένες και ποιμαινόμενοι.
Και όμως μέσα σ΄αυτό το πέλαγος της απιστίας μας, όσο κι αν καυχιόμαστε για το αντίθετο, δεν έχουμε το θάρρος και την ταπείνωση να πούμε το: «πιστεύω Κύριε βοήθει μοι της απιστία», ή να ενεργήσουμε όπως ενεργούσαν εκείνοι οι παλαιοί απλοί παπάδες και χριστιανοί που σε περιόδους ανομβρίας καθώς πήγαιναν για να προσευχηθούν και να λιτανεύσουν τις εικόνες για να ρίξει ο Θεός την ποθούμενη βροχή, έπαιρναν μαζί τους και ομπρέλες, βέβαιοι όντες για την αγάπη του Θεού, αλλά και την πίστη τους!
Αν στ’ αλήθεια όλοι εμείς που μαχόμαστε για τα «δικαιώματα λατρείας», ξέραμε τι ζητάμε και πώς το ζητάμε, θα ανακαλύπταμε το μέγεθος της νηπιώδους σκέψης μας, και ότι πολύ απέχουμε από το να φθάσουμε «εις μέτρον ηλικίας του πληρώματος του Χριστού».
Ίσως ακόμη μέσα στις φωνασκίες μας και τον πληθωρικό και φλύαρο λόγο μας δεν ακούσαμε την ήρεμη φωνή του Θεού που μας λέει πως: «Έλεον θέλω και ου θυσίαν», ούτε μπορούμε να ακούσουμε την απέχθεια του Θεού για τον τρόπο που ζούμε και πολιτευόμαστε, για τον τρόπο που Τον λατρεύουμε, για τον τρόπο που ασκούμαστε στις εντολές Του, για τον τρόπο της φιλανθρωπίας, για την διάκριση των αρετών μας, για την υπακοή στους ηγουμένους της πίστης.
Αντίθετα ζητούμε φωνασκούντες, τον σεβασμό στα συνταγματικώς κατοχυρωμένα δικαιώματά μας, για την ισονομία των πολιτών, γράφουμε ανοικτές επιστολές απειλούντες ότι ο «Καίσαρας» θα μας βρει μπροστά του, ξεχνώντας ότι μια εκκλησία που ζητά δικαιώματα και νομική κατοχύρωση, δεν μπορεί να είναι Εκκλησία, αλλά θρησκευτικό σωματείο με καταστατική κατοχύρωση. Μα θα πείτε είμαστε Έλληνες πολίτες με δικαιώματα.
Όχι δεν είμαστε ως χριστιανοί απλά Έλληνες πολίτες, είμαστε πολίτες του ουρανού, και «ουκ έχομεν ώδε μένουσαν πόλιν αλλά την μέλλουσαν επιζητούμεν».
Ας μη φέρνουμε το μεγαλείο της Εκκλησίας στα μικρά μας εθνικά μέτρα. Αν αγνοούμε αυτή την πραγματικότητα, τότε ναι, δικαίως ζητούμε συνταγματική κατοχύρωση.
Ζητούμε ακόμα και την παρέμβαση της Ευρώπης για τα δικαιώματά μας, ξεχνώντας ότι η ίδια Ευρώπη, αν της δώσουμε αυτό το δικαίωμα θα μπορεί να μας τα στερήσει όποτε θέλει και δια νόμου!
Την μετοχή στη λατρεία και το θέμα της μετοχής στο μυστήριο της Αναστάσεως του Χριστού, τη θεία ευχαριστία, δεν την απαιτώ, αλλά την ζητιανεύω από Αυτόν που μου προσφέρεται και δαπανάται για μένα. Η χάρις δεν είναι κατόρθωμα, αλλά ευλογία και δωρεά.
Δεν πρόκειται για το συσσίτιο της ενορίας μου, αλλά για το μυστήριο της σωτηρίας μου! «Θεουργόν αίμα, φρίξον άνθρωπε, βλέπων, άνθραξ γαρ εστί τους αναξίους φλέγον…»!!!
Αυτό που με ξενίζει και με φέρνει σε δύσκολη θέση σαν δάσκαλο, είναι το ερώτημα των φοιτητών μου για το ποιόν τελικά να πιστέψουν και ποιόν πρώτα να ακούσουν!!!
Διδάσκοντας μάλιστα το μάθημα της Ομιλητικής, μιλάω πολλές φορές για τον λόγο της σιωπής και που σήμερα, περισσότερο παντός άλλου, νοσταλγούμε αυτόν το λόγο, που αντιστρατεύεται την καθημερινή φλυαρία της ειδησεογραφίας ακόμα και του άμβωνος.
Φτάσαμε στο σημείο να δυσφημούμε το κήρυγμα, και να δίνουμε το δικαίωμα στα παιδιά μας να μας λένε «πατέρα σταμάτα το κήρυγμα».
Στις μέρες μας ο πληθωρισμός του λόγου συναγωνίζεται τα οικονομικά πληθωριστικά αδιέξοδα και δεν αφήνει καμιά ελπίδα, σαν τα παλιά φθαρμένα χαρτονομίσματα, χωρίς το ανάλογο αντίκρισμα σε χρυσό, λόγια που προβάλλουν την α-λογία μας πάνω στην κινούμενη άμμο της καθημερινότητας και αντί να οικοδομούν σχέσεις, δημιουργούν απέχθεια στους χριστιανούς ακροατές, φανταστείτε δε τι δημιουργούν στους εκτός εκκλησίας ανθρώπους!
Λόγος που δεν μιλάει, αλλά και δεν ακούει τους στεναγμούς των ανθρώπων και δυστυχώς εξέλιπε η αρετή της σιωπής, και ο λόγος του Αββά Σισώη: «γιατί με προκαλείται να φλυαρήσω; ιδού κάνε ό,τι βλέπεις..», φαίνεται πως δεν μας πείθει, ο δε αγ. Ισαάκ ο Σύρος μας λέει ότι «η σιωπή είναι η γλώσσα του μέλλοντος αιώνος».
Το μυστήριο της σιωπής μιλά στο Θεό και σιωπά στους ανθρώπους, διδάσκοντας με τις πράξεις και μόνο.
Ο Θεολόγος Γρηγόριος μας λέει ότι «μέγα το λαλείν περί Θεού, αλλά μείζον το εαυτόν καθαίρειν Θεώ..» επειδή σε κακότεχνη ψυχή η σοφία του Θεού δεν εισέρχεται.
«Το διαλέγεσθαι περί Θεού, ου παντός ανθρώπου, ούτε παντός καιρού» λέει ο ίδιος άγιος, «ου σιωπησόμεθα περί Θεού…προς ον δει, πράως και μη χαλεπώς απαντήσαι τοις λόγοις. Ου σιωπάν διακελεύομαι, αλλά μη φιλονείκως ίστασθαι» και συμπληρώνει: « φεύγω δ΄όμως το άμετρον και κολάζω την απληστίαν…», δίδαξε, λέει ακόμη, αλλά βάλε και φρένο στη γλώσσα σου και λύσε την ακοή σου.
Να μιλάς μόνο για τα πνευματικά και ει δυνατόν για τίποτα άλλο. Να συναρμόζεις τον λόγο με το πνεύμα και να αποφεύγεις τις φλυαρίες και τις βέβηλες κενοφωνίες, οι οποίες απομακρύνουν τους ανθρώπους από τον Θεό.
Μίλα εφ' όσον έχεις να πεις κάτι καλύτερο από τη σιωπή. Αν νομίζεις ότι είσαι προφήτης σαν τον Μωυσή τότε μπες μέσα στη νεφέλη και μίλα με τον Θεό!
Αλλιώς κάτσε στους πρόποδες του όρους και να περιμένεις να ακούσεις τη φωνή Του. Αυτή θα πρέπει να μεταφέρεις στο λαό και τίποτα άλλο.
Όμως δεν καταλαβαίνουμε, σε όποια τάξη κι αν ανήκουμε, ότι εμείς δεν είμαστε Μωυσής, δεν είμαστε όλοι όργανα της χάριτός Του, παρά μόνο ένα μικρό δοξάρι και ελάχιστα μπορούμε να διδάξουμε από το εναρμόνιο μέλος της Θεολογίας.
Στην Εκκλησία, λένε οι Πατέρες, «άλλος άρχει και προκαθέζεται, και άλλος άγεται και ευθύνεται».
Αυτή την τάξη μας παρέδωσε η Εκκλησία και αυτός είναι ο τρόπος που έρχεται η χάρις του Θεού και συναρμόζει τα πάντα, ώστε να γίνονται όλα «ευτάκτως και ομοτίμως», κατά το «πρόσταγμα έθετο και ου παρελεύσεται».
Αυτή η τάξη είναι ουράνια, γιατί συνδέει και ομονοεί, η δε αταξία καταλύει δεσμούς, κατά τον αγ.Γρηγόριο.
«Τάξις ουν το πάν συνεστήσατο»!!! Αυτή η τάξη όμως επιτυγχάνεται με τρόπο πνευματικό, δηλαδή αν «αλλήλοις υποχωρούμεν εν τάξει, νόμω και λογω φύσεως…».
Δεν μπορείς να μιλάς για το Θεό και να είσαι τύραννος ή να έχεις σηκωμένο το φρύδι σαν τον μεγαλύτερο νομοδιδάσκαλο.
Το ταπεινό φρόνημα φέρνει την ασφάλεια, και σοφός δάσκαλος είναι αυτός που δεν φωνασκεί, δεν χάνει το μέτρο, εκφράζεται με επιείκεια και απωθεί τη θρασύτητα.
Γνώρισε την θέση σου και τον εαυτό σου και δες τι κρατάς στα χέρια σου, πώς πλάστηκες και πώς έγινες εικόνα του Θεού.
Δεν μπορείς να είσαι πεζός και να νομίζεις ότι πετάς, ή να θέλεις να χτίσεις χωρίς να ξέρεις τα υλικά, ή ακόμα να μετράς τον ουρανό με την παλάμη σου και το νερό της θάλασσας με τις χούφτες σου.
Η διακονία μας μπορεί να είναι ωφέλιμη αν συνδυαστεί με τον τύπο και την αγάπη του Χριστού!
Μην κατακρίνεις τον αδελφό σου για δειλία ή ασέβεια, μην εξευτελίσεις αυτόν που ζητά την επιείκεια του Θεού, μην κρίνεις «αλλότριον οικέτην, όν Άλλος οικονομεί».Πόσο σοφός και πόσο αληθινά Θεολόγος ο αγ. Γρηγόριος!
Συμπερασματικά λοιπόν θα λέγαμε ας αγαπήσουμε και λίγο τη σιωπή.
Ο Θεός όρισε με την αγάπη ΤΟΥ, στην Ορθόδοξη Εκκλησία μας, κάποιος «να προκαθέζεται και να άρχει»,όλοι οι άλλοι «αγόμεθα και ευθυνόμεθα», δηλαδή να βρίσκουμε τον βηματισμό μας με τις ευχές τους.
Ας δείξουμε λοιπόν το δέοντα σεβασμό σ΄αυτή τη τάξη που όρισε Αυτός που λέμε ότι πιστεύουμε.
Δεν είναι λογικό ο καθένας να αναιρεί τον άλλον και να απορρίπτει αυτή την τάξη του ουρανού.
Η εκκλησία μας έχει και Προκαθήμενο και Συνοδικό σύστημα και τον Πρώτο, τον Πατριάρχη του Γένους και της Εκκλησίας, Αυτούς οικονόμησε η Θεία χάρις να αναπληρώνουν τα δικά μας ελλείποντα και να θεραπεύουν τις ασθένειές μας, αλλά και να αγρυπνούν υπέρ των ποιμνίων τους.
Απαιτείται, διάκριση, αγάπη και πίστη, για να φτάσουμε στην υπακοή, στους Γέροντες του Γένους μας.
«Μείζων δε τούτων η αγάπη», ιδιαίτερα σ΄αυτή τη δύσκολη συγκυρία, για να κατανοήσουμε όλοι ότι: «η δύναμις ημών εν ασθενεία τελειούται»!
Το να βγαίνει ο καθείς για να δώσει γραμμή και συμβουλές για ατομική χρήση, δεν συνάδει με τα εκκλησιαστικά μας θέσμια.
Όλοι έχουμε τον πόνο μας, τη θλίψη μας, την αγωνία μας, χάσαμε αδελφούς, πατέρες, επισκόπους, φίλους, αν η λείψει η σιωπή δεν θα μείνει καιρός για ένα ΚΥΡΙΕ ΕΛΕΗΣΟΝ υπέρ των εν ασθενεία κατακειμένων, για ένα «αιωνία η μνήμη», για μια προσευχή να επιβλέψει εφ΄ ημάς και επι τα τέκνα ημών. Επιτέλους λίγη σιωπή!
* Οι απόψεις των αρθρογράφων είναι προσωπικές και δεν απηχούν απαραίτητα τις απόψεις της Romfea.gr