Μία ἐπί πλέον σπουδαία σέ ὀργάνωση καί περιεχόμενο πνευματική εὐκαιρία ἐδόθη στόν Ἱερό Κλῆρο τῆς Χίου μέ τήν πραγματοποίηση τοῦ ἀπό τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Χίου, Ψαρῶν καί Οἰνουσσῶν κ. Μᾶρκο καθιερωθέντος ἀνά διετίαν, Γ΄ Ἱερατικοῦ Συνεδρίου στό "Κουκουνάρειο" Πνευματικό Κέντρο τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Παναγίας Λατομιτίσσης Χίου, τήν Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου 2025, μέ θέμα: "Ὁριοθέτηση τῆς Χριστιανικῆς Πίστεως: Δοξασίες καί Κακοδοξίες".
Μετά τήν τέλεση τῆς Θείας Λειτουργίας στόν Ἐνοριακό Ἱερό Ναό Παναγίας Λατομιτίσσης καί τήν Ἐναρκτήριο Ἀκολουθία στό Πνευματικό Κέντρο, ἤρχισαν οἱ ἐργασίες τοῦ Γ΄ Ἱερατικοῦ Συνεδρίου μέ τήν συμμετοχή ὅλου τοῦ Ἱεροῦ Κλήρου τῆς Χίου καί μέ πρῶτον Εἰσηγητήν τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Χίου, Ψαρῶν καί Οἰνουσσῶν κ. Μᾶρκο, ὁ ὁποῖος, μέ ἁγιογραφική καί ἁγιοπατερική τεκμηρίωση, ἀνέλυσε τό θέμα: "Καί πᾶν πνεῦμα ὅ μή ὁμολογεῖ τόν Ἰησοῦν Χριστόν ἐν σαρκί ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ οὔκ ἐστι" (Α' Ἰωάννου δ,3).
Ὁ Σεβασμιώτατος ἰδιαίτερα ἐτόνισε ὅτι ὁ προσδιορισμός "Ὀρθοδοξία" δέν εἶναι ἐπαρκής γιά τήν ὁριοθέτηση τῆς πίστεως, ἀφοῦ καί ἄλλοι προσανατολισμοί καί δοξασίες μποροῦν νά χρησιμοποιοῦν τόν ὅρο σύμφωνα μέ τά πιστεύω τους. Ἐμεῖς πρέπει ὁριοθετώντας τήν πίστη μας νά τονίζουμε τήν ὀρθόδοξη χριστιανική θεολογία.
Ὁ Χριστός εἶναι ἡ βάση καί το περιεχόμενο τῆς πίστεώς μας καί καμμιά ἀναφορά σ' αὐτήν δέν ἔχει οὐσία καί νόημα χωρίς τόν Χριστόν.
Ἀνέφερε δε ὡς χαρακτηριστικό παράδειγμα τίς εὐχές τῶν ἡμερῶν, ὅτι δέν μποροῦμε νά λέμε "Καλές Γιορτές", ἀλλά "Καλά Χριστούγεννα"! Νά ἀκούγεται καί νά τονίζεται ὁ Χριστός. Μάλιστα αὐτές τίς ἡμέρες με τήν Διευθύντρια τῆς Β΄/βάθμιας Ἐκπαίδευσης τήν Ἐλλογιμωτάτη κ. Εὐτυχία Μ. Βλυσίδου περιερχόμεθα τά Σχολεῖα μας καί προσφέρουμε στά παιδιά τῆς Α΄ Γυμνασίου τήν Καινή Διαθήκη, μέ κείμενο καί μετάφραση, ὥστε νά ἔχουν αὐτό το ἀνυπολόγιστης ἀξίας δῶρο καί νά το μελετοῦν σ' ὅλη τους τή ζωή.
Προανήγγειλε δε τήν ἀπό τῆς ἀρχῆς τοῦ νέου ἔτους ἐνημέρωση τῶν Ἀρχιερατικῶν Ἐπιτρόπων ἐπί τῶν Αἱρέσεων, ὥστε κατά δίμηνο νά καταρτίζουν τούς Ἱερεῖς τῶν Ἐπιτροπειῶν τους, ίδιαίτερα για τίς νέες αἱρέσεις.
Ἀκολούθησε ἡ Β΄ εἰσήγηση ἀπό τόν Γενικό Ἀρχιερατικό Ἐπίτροπο Πρωτοπρ. τοῦ Οἰκουμ. Θρόνου κ. Δημήτριο Κ. Γεόμελο, ὁ ὁποῖος παρουσίασε το θέμα "Μάρτυρες τοῦ Ἰεχωβᾶ".
Στή συνέχεια, ὁ Αἰδεσιμολ. Πρωτοπρεσβύτερος κ. Δημήτριος Φώτης, Γραμματεύς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, ἀνέλυσε το θέμα: "Παραθρησκευτικές Ὁμάδες ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ".
Σεβασμιώτατε, σεβαστοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοὶ καὶ πατέρες,
Εἶναι τιμή μου ποὺ βρίσκομαι σήμερα ἐδῶ γιὰ νὰ μοιραστῶ μαζί σας κάποιες σκέψεις γύρω ἀπὸ ἕνα θέμα τὸ ὁποῖο εἶναι ἐξαιρετικὰ ἐπίκαιρο καὶ κρίσιμο: «Παραθρησκευτικὲς ὁμάδες τῆς Νέας Ἐποχῆς».
Ἡ ἐποχή μας χαρακτηρίζεται ἀπὸ μιὰ ἔντονη πνευματικὴ ἀναζήτηση, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ μιὰ ἐπικίνδυνη σύγχυση. Στὸ πλαίσιο αὐτό, οἱ παραθρησκευτικὲς ὁμάδες τῆς λεγόμενης Νέας Ἐποχῆς ἐμφανίζονται ὡς ἐναλλακτικὲς μορφὲς πνευματικότητας, ὑποσχόμενες εἰρήνη, αὐτογνωσία, θεραπεία καὶ ὑπέρβαση τῶν ὁρίων τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. Ὅμως, πίσω ἀπὸ τὸ ἑλκυστικὸ προσωπεῖο τους κρύβεται μιὰ βαθιὰ ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὴν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας Του, ὅπως ἔχει ἐπισημανθεῖ καὶ στὰ ἐπίσημα συνοδικὰ κείμενα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος περὶ παραθρησκείας.
Ἡ Νέα Ἐποχὴ δὲν εἶναι μία συμπαγὴς ἰδεολογία, ἀλλὰ ἕνας ἀσαφὴς χῶρος, ὅπου συναντῶνται ἀνατολικὲς θρησκευτικὲς δοξασίες, ἀποκρυφιστικὲς πρακτικές, ψευδοεπιστημονικὲς μέθοδοι αὐτογνωσίας καὶ θεραπείας, μυστικισμός, ἀστρολογία καὶ διάφορες «ἐνεργειακὲς» ἀντιλήψεις. Πρόκειται γιὰ ἕναν σύγχρονο συγκρητισμό, ὁ ὁποῖος ἀρνεῖται τὴν ἀποκεκαλυμμένη ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν ἀντικαθιστᾶ μὲ ἕναν αὐτοθεωτικὸ ἀνθρωποκεντρισμό, ὅπου ὁ ἄνθρωπος θεωρεῖται «θεὸς τοῦ ἑαυτοῦ του», ὅπως ἀναλύει καὶ ὁ π. Γεώργιος Μεταλληνὸς στὶς μελέτες του περὶ παραθρησκείας.
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μᾶς προειδοποιεῖ: «τὸ Πνεῦμα λέγει ῥητῶς ὅτι ἐν ὑστέροις καιροῖς ἀποστήσονταί τινες τῆς πίστεως προσέχοντες πνεύμασι πλάνοις καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων» (Α΄ Τιμ. 4,1). Ἡ προφητικὴ αὐτὴ φράση περιγράφει μὲ ἀκρίβεια τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς μας.
Στὸν χῶρο τῶν παραθρησκευτικῶν ὁμάδων τῆς Νέας Ἐποχῆς συναντοῦμε πλῆθος ἐκφάνσεων. Κάποιες προβάλλονται ὡς «γυμναστικὲς» ἢ «τεχνικὲς εὐεξίας», ὅπως ἡ γιόγκα καὶ ὁ διαλογισμός, ἐνῷ στὴν πραγματικότητα ἀποτελοῦν λατρευτικὲς πρακτικὲς τοῦ Ἰνδουισμοῦ καὶ τοῦ Βουδισμοῦ, γεγονὸς ποὺ ἔχει ἐπισημανθεῖ ρητὰ ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Ἄλλες ὁμάδες κινοῦνται στὸν χῶρο τοῦ ἀποκρυφισμοῦ: μαντεῖα, ἀστρολογία, κάρτες ταρώ, ρέικι καὶ διάφορες μορφὲς ἐνεργειακῶν «θεραπειῶν», γιὰ τὶς ὁποῖες ὑπάρχει σαφὴς κριτικὴ στὴ σύγχρονη ὀρθόδοξη θεολογικὴ βιβλιογραφία.
Ἡ Ἁγία Γραφὴ ἀπαγορεύει ρητὰ τέτοιες πρακτικές καὶ ὁ Μέγας Βασίλειος, στὶς ἐπιστολές του περὶ μαντείας καὶ δεισιδαιμονίας, τὶς χαρακτηρίζει ὡς «ὑποταγὴν εἰς τὰ δαιμόνια».
Συναντοῦμε ἐπίσης ψευδοχριστιανικὲς ὀργανώσεις, οἱ ὁποῖες χρησιμοποιοῦν χριστιανικὴ ὁρολογία, μιλοῦν γιὰ τὸν Χριστὸ καὶ φαινομενικὰ ἀντλοῦν ἀπὸ τὴν Ἁγία Γραφή, ἀλλὰ ἀρνοῦνται τὰ κεντρικὰ δόγματα τῆς πίστεως, ὅπως τὴν Ἁγία Τριάδα, τὴ θεότητα τοῦ Κυρίου, τὰ Μυστήρια καὶ τὴν ἀποστολικὴ Παράδοση. Ὁ Ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς, στὸ ἔργο του «Ἄνθρωπος καὶ Θεάνθρωπος», ὑπογραμμίζει ὅτι «οἱαδήποτε ἀλλοίωση τῆς θεανθρωπίνης ἀληθείας ὁδηγεῖ σὲ πνευματικὴ ἀπάτη».
Παράλληλα, ὁ νεοπαγανιστικὸς χῶρος προβάλλει μιὰ ἐξιδανικευμένη εἰκόνα τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς θρησκευτικότητας, μὲ στόχο συχνὰ τὴν ὑπονόμευση τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος μᾶς ὑπενθυμίζει χαρακτηριστικά: «Ὅπου Χριστός, ἐκεῖ ἀνακαινισμός· οὐκ ἐπιστροφὴ εἰς τὰ παλαιά».
Ἡ ἐξάπλωση τῶν ὁμάδων αὐτῶν δὲν ἀποτελεῖ ἁπλῶς κοινωνικὸ φαινόμενο, ἀλλὰ βαθὺ πνευματικὸ πρόβλημα. Ἡ ἐποχή μας χαρακτηρίζεται ἀπὸ πνευματικὸ κενὸ καὶ ἀναζήτηση νοήματος, σὲ μιὰ κοινωνία ὅπου ὁ Θεὸς ἔχει παραμερισθεῖ.
Γιὰ ποιοὺς λόγους ἑλκύονται οἱ ἄνθρωποι στὶς ὁμάδες τῆς Νέας Ἐποχῆς; Κατὰ κανόνα, διότι ζητοῦν νόημα ζωῆς, ἐμπειρία, θεραπεία συναισθηματικῶν πληγῶν καὶ αἴσθηση κοινότητας. Οἱ ὁμάδες αὐτὲς προσφέρουν εὔκολες «λύσεις», ψυχολογικὴ στήριξη καὶ ὑποσχέσεις ἐπιτυχίας, ὑγείας καὶ ἐσωτερικῆς γαλήνης, χωρὶς μετάνοια, χωρὶς Σταυρό, χωρὶς Ἐκκλησία καὶ χωρὶς Μυστήρια. Ὁ Ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς τόνιζε ὅτι ὅλες οἱ ἀνθρώπινες «σωτηρίες» ἔξω ἀπὸ τὸν Χριστὸ εἶναι φαντασίες.
Οἱ κίνδυνοι γιὰ τὴν ψυχὴ εἶναι σοβαροί. Οἱ ὁμάδες αὐτὲς παραμορφώνουν τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, ἀκυρώνουν τὴ μοναδικότητα τῆς σωτηρίας ἐν Χριστῷ καὶ ὁδηγοῦν συχνὰ σὲ ψυχολογικὴ καὶ πνευματικὴ ἐξάρτηση.
Ἡ ἀπάντηση τῆς Ἐκκλησίας δὲν πρέπει νὰ εἶναι φοβικὴ ἢ ἐπιθετική, ἀλλὰ φωτισμένη, πατρικὴ καὶ θεραπευτική. Ὁ Χριστὸς μᾶς ὑπενθυμίζει: «Ἐγὼ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή» (Ἰω. 14,6). Ἡ ἐνορία καλεῖται νὰ γίνει χῶρος ζωντανῆς κατήχησης καὶ σχέσης.
Ποιμαντικά, ἡ ἀντιμετώπιση τῶν παραθρησκευτικῶν ὁμάδων τῆς Νέας Ἐποχῆς ἀπαιτεῖ διάκριση, ἀγάπη πρὸς τὰ θύματα, οὐσιαστικὴ κατήχηση καὶ συνεργασία μὲ τὶς ἐπίσημες δομὲς τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως προτείνουν καὶ τὰ συνοδικὰ ποιμαντικὰ κείμενα.
Ὁ ἱερέας ὀφείλει νὰ γνωρίζει βασικὰ στοιχεῖα γιὰ τὶς κύριες ὁμάδες ποὺ δραστηριοποιοῦνται στὸν χῶρο του, νὰ ἐνημερώνεται ἀπὸ σχετικὰ ἔντυπα, ἀπὸ τὰ κείμενα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ὥστε νὰ διακρίνει τί κρύβεται πίσω ἀπὸ «οὐδέτερες» ὀνομασίες, ὅπως «κέντρο αὐτογνωσίας», «σχολὴ διαλογισμοῦ», «σεμινάρια ἐπιτυχίας». Δὲν χρειάζεται βέβαια κάθε ἱερέας νὰ γίνει «εἰδικός», ἀλλὰ νὰ ξέρει ποῦ νὰ ἀπευθυνθεῖ γιὰ βοήθεια, ἐνημέρωση, ὑλικό, ἐνίοτε καὶ γιὰ νομικὴ στήριξη ὅταν προκύπτουν ἀκραῖα φαινόμενα.
Ἐμεῖς δὲν καταγγέλλουμε τὸν πλανεμένο ἄνθρωπο, ἀλλὰ τὴν πλάνη. Ὁ Χριστὸς «οὐκ ἦλθε ψυχὰς ἀνθρώπων ἀπολέσαι, ἀλλὰ σῶσαι» (Λουκ. 9,56). Τὰ μέλη τέτοιων ὁμάδων συχνὰ εἶναι πληγωμένα, ἀπογοητευμένα ἀπὸ ἀνθρώπινες σχέσεις, ἴσως καὶ ἀπὸ κακὴ ἐκκλησιαστικὴ ἐμπειρία. Χρειάζονται χῶρο νὰ μιλήσουν, νὰ ἀκουστοῦν, νὰ νιώσουν ὅτι δὲν ἀπορρίπτονται, ἀλλὰ καλοῦνται σὲ ἐπιστροφή.
Πολλὲς παραθρησκευτικὲς ἰδέες βρίσκουν ἔδαφος σὲ ἐπιφανειακὴ γνώση τῆς Ὀρθόδοξης Πίστεως. Ἐκεῖ ὅμως ὅπου ὑπάρχει ζωντανὴ ἐμπειρία Θείας Λατρείας, συχνὴ Θεία Κοινωνία μὲ προετοιμασία, ἐνοριακὴ κοινότητα, νεανικὲς συνάξεις, σοβαρὴ κατήχηση, ἡ γοητεία τῆς Νέας Ἐποχῆς ἐξασθενεῖ. Ὁ λόγος τοῦ Κυρίου «γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς» (Ἰω. 8,32) εἶναι καὶ ποιμαντικὸ πρόγραμμα.
Ἡ Ἐκκλησία προσφέρει τὴν ἀληθινὴ θεραπεία τῆς ψυχῆς μὲ τὰ ἱερὰ Μυστήρια, τὴν προσευχή καὶ τὴν ἄσκηση. Ὅποιος ζεῖ μέσα σ᾿ αὐτήν, δὲν ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ ἄλλες «πνευματικότητες». Ἡ ἀληθινὴ εἰρήνη καὶ χαρὰ βρίσκονται μόνο στὴ ζωντανὴ σχέση μὲ τὸν Χριστό.
Ἡ ποιμαντικὴ μας εὐθύνη εἶναι μεγάλη. Δὲν ἀρκεῖ νὰ καταγγείλουμε τὴν πλάνη· ὀφείλουμε νὰ δείξουμε τὸν δρόμο τῆς ἀλήθειας, ποὺ εἶναι Πρόσωπο: ὁ Ἰησοῦς Χριστός.
Ὅπως λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Στήκετε καὶ κρατεῖτε τὰς παραδόσεις» (Β΄ Θεσ. 2,15). Ἂς μείνουμε λοιπὸν σταθεροὶ στὴν Ὀρθόδοξη πίστη μας καὶ ἂς γίνουμε φῶς μέσα στὸν κόσμο ὁ ὁποῖος σκοτίζεται ἀπὸ ψευδοπνευματικότητες. Διότι μόνο ὁ Χριστὸς εἶναι «τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν, ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον» (Ἰω. 1,9).
Σᾶς εὐχαριστῶ θερμά.
Τέταρτος Εἰσηγητής, σύμφωνα με το πρόγραμμα τοῦ Συνεδρίου ἧτο ὁ κ. Βασίλειος Άραπατσάνης, Θεολόγος, ὁ ὁποῖος παρουσίασε το θέμα: "Πεντηκοστιανοί – Εὐαγγελικοί".
Ὁ Σεβασμιώτατος, στο τέλος, εὐχαρίστησε τους ὁμιλητάς καί, ἀφοῦ ἐξήγγειλε καί ἄλλες δράσεις, εὐχήθηκε ἐπιτυχία στο Ἀντιαιρετικό ἔργο τῶν Κληρικῶν μας, με τήν ὁριοθέτηση τῆς πίστεώς μας, τήν κατάρτιση τῶν πιστῶν καί τήν ἐπιστροφή τῶν πλανεμένων πρός σωτηρία ψυχῶν.
