Μετά ἀπό φιλόφρονα πρόσκληση τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μηθύμνης κ. Χρυσοστόμου, ἀξιωθήκαμε καί τελέσαμε τήν θεία Λειτουργία στόν Ἱερό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχῶν Μανταμάδου, στό ἐξάκουστο αὐτό προσκύνημα τῆς Λέσβου.
Μεταξύ τῶν συλλειτουργῶν μας ὁ προϊστάμενος τοῦ περιωνύμου Ναοῦ πρωτ. π. Εὐστράτιος Δῆσσος, ὁ πρωτ. π. Χρήστος Τσιτμηδέλλης καί ἀπό τήν συνοδεία μας ὁ ἀρχιμ. π. Ραφαήλ καί ὁ διάκονος π. Μιχαήλ. Ἦταν γιά ὅλους μιά εὐλογημένη ἐμπειρία, συνδυασμός λειτουργικῆς εὐφροσύνης καί προσκυνηματικῆς κατανύξεως. Καθ᾽ ὅλη τήν διάρκεια τοῦ Ὄρθρου καί τῆς θείας Λειτουργίας, προσέρχονταν οἱ προσκυνητές τῆς θαυματόβρυτης ἀνάγλυφης εἰκόνας τοῦ Ταξιάρχου. Οἱ εὐχαριστίες μας ἀξιοχρέως πολλές γιά τόν οἰκεῖο Ποιμενάρχη τόν σεβαστό μας καί ἀγαπητό Μηθύμνης κ. Χρυσόστομο ἐπί τῇ εὐλογίᾳ καί γιά τούς συλλειτουργούς καί τό ἐκκλησίασμα.
Κατά τήν θεία Λειτουργία κηρύξαμε τά πρός οἰκοδομήν τοῦ πληρώματος, ὄχι μόνον τῶν συμπαρόντων, ἀλλά καί τῶν τηλεθεατῶν τῆς μεταδόσεως τῆς θείας Λειτουργίας, πού κάθε Κυριακή μεταδίδεται ἀνελλιπῶς.
***
Ἀποβλέποντας σ᾽ αὐτήν τήν διπλή ἀπήχηση τῆς διδαχῆς, ἑστιάσαμε σκοπίμως πρῶτα στό πρότυπο ἀνθρώπου πού μακαρίζεται στόν πολύ γνωστό 1ο ψαλμό. “Μακάριος εἶναι ὁ ἄνθρωπος πού δέν πορεύτηκε σύμφωνα μέ τά σχέδια τῶν ἀσεβῶν, δέν στάθηκε στό δρόμο τῶν ἁμαρτωλῶν καί δέν συναναστράφηκε ἀνθρώπους πού ἐμπαίζουν τά θεῖα…”. Ἡ γενικότερη καταφρονητική νοοτροπία τῆς παγκόσμιας ἰσοπέδωσης μέ δεῖγμα τήν πρόσφατη ἐκκεντρική ἔναρξη τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων στό (ἀθεϊστικό) Παρίσι μέ τήν ὑβριστική καταφρόνηση τοῦ Μυστικοῦ Δείπνου ―ἐκ τοῦ ἀντιθέτου― προκαλεῖ διαρκῶς ἀφυπνίσεις συνειδήσεων πού διαμαρτύρονται στίς πρακτικές τόσης ἀναίδειας καί τόσης ἀσέβειας μέ τήν δική μας δημιουργική ἀντίσταση τῆς μακάριας θεοσέβειας καί ἀρετῆς.
“Ἀξιομακάριστος εἶναι ὁ ἄνθρωπος πού θέλει ὅ,τι θέλει ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ, ὁπότε τόν μελετάει μέρα-νύχτα”. Ὅλοι οἱ παλαιότεροι καί οἱ νεότεροι Ὅσιοι συνιστοῦσαν τή μελέτη τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί τήν πρακτική της ἐφαρμογή στούς βίους τῶν Ἁγίων. Εἶναι κάτι πού δυστυχῶς ἡ τωρινή κοινωνία τό ἀποφεύγει, παγιδευμένη καί νωχελική σέ πλῆθος εἰκόνες καί ὁδηγίες τῶν τηλεοράσεων καί τοῦ διαδικτύου. Ὁπότε θά πρέπει οἱ γονεῖς νά ξυπνήσουν ἐπιτέλους (ὅπως λένε ἀκόμη καί οἱ παιδαγωγοί καί ψυχολόγοι), νά διαχειριστοῦν ἔξυπνα καί ὑπεύθυνα τήν ἀγωγή τῶν παιδιῶν τους, σ᾽ αὐτήν τήν ἐποχή πού παράγει ἀσέβεια καί ἀναίδεια καί ἀντικοινωνικές ἐκτροπές. Σκοπίμως ἐπικαλέστηκα σάν ζωντανό παράδειγμα τά παιδάκια τοῦ διακόνου, πού ἡ μέν πρωτότοκη Μάρθα μαθήτρια γυμνασίου βοηθοῦσε συμψάλλοντας καί ἰσοκρατώντας στό ἀναλόγιο, ὁ Ραφαήλ διακονοῦσε καί ὁ μικρότερος Ἰωάννης μέσα στό οἰκογενειακό ἐκκλησιαστικό κλίμα ἐθίζεται πρακτικά νά νηστεύει τίς σαρακοστές τοῦ χρόνου, ἐνῶ ἔχει μιά πολύ ἀποφασιστική ἔκφραση πίστης ἀκόμη καί στό νηπιαγωγεῖο.
“Ὁ δίκαιος θά εἶναι σάν τό δέντρο δίπλα στά τρεχούμενα νερά πού διαρκῶς καρποφορεῖ… Οἱ ἀσεβεῖς τελικά εἶναι σάν τό χνοῦδι πού τό παίρνει ὁ ἄνεμος… Γιατί ὁ Κύριος ἀγαπᾶ τή συμπεριφορά τῶν δικαίων, ἐνῶ ἡ συμπεριφορά τῶν ἀσεβῶν ὁδηγεῖ στήν ἀπώλεια”. Ἡ θεολογική βιβλική ἀνάλυση γιά τά ἀνθρώπινα φαίνεται ἁπλοϊκή στήν ἐποχή μας, ἀλλά εἶναι ἀμετακίνητη καί μοναδική. Ἡ ὥρα τοῦ θανάτου μέ τήν προσωρινή κρίση τοῦ ἀνθρώπινου βίου ἐνίοτε δίνει σημάδια ὁλοφάνερης δικαίωσης. Τέτοιοι δίκαιοι ἄνθρωποι ὑπῆρξαν μέχρι τίς μέρες μας καί θά συνεχίσουν νά ὑπάρχουν. Ἀναφέρθηκα συγκεκριμένα στή μακαριστή Μαρία Τσολάκη, πού ὑπηρέτησε ὡς βασικό ὄργανο τῆς θείας πρόνοιας τήν ἀνεύρεση τῶν Ἁγίων Νεοφανῶν Μαρτύρων Ραφαήλ, Νικολάου καί Εἰρήνης τῆς Λέσβου καί καθ’ ὅλο τό ἐπίλοιπο τοῦ βίου της δεχόνταν αἰσθητά τήν παρουσία τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, καθότι ἡ ὁσιακή ἄσκησή της ἦταν εὐάρεστη στό Θεό μέ ἁπτά δείγματα τῆς χάριτός Του.
Χαρακτηριστική ἦταν καί ἡ λεπτή εὐωδία καί ἡ εὐλυγισία ἐπί 40 ὧρες ὑπό 37ο βαθμούς τῆς κεκοιμημένης Μαρίας Τσολάκη. Ἀνάλογα παραδείγματα μεταθανάτιας φανερῆς δικαίωσης ―πρός εὐλογίαν δική μας καί μετάνοια― ἔχουμε σέ ἀσκητές, πού τό νεκρό σῶμα τους μένει εὐλύγιστο μέχρι τήν ταφή, χωρίς καμιά ταφική συντήρηση.
Ἡ ἀναφορά μας στή δεοντολογία τοῦ 1ου Ψαλμοῦ (καί ὅλης τῆς Ἁγίας Γραφῆς) δέν σημαίνει ψευδαισθήσεις πώς ἐμεῖς εἴμαστε δίκαιοι ἤ ἀναμάρτητοι, ἀφοῦ ἀναμάρτητος εἶναι μόνον ὁ Θεός. Πρίν τήν Ἁγία Ἀναφορά τῆς Λειτουργίας, ἀλλά καί στήν μεγάλη εὐχή τοῦ χερουβικοῦ, ὡς ἀρχιερεύς, ὅπως καί κάθε ἱερεύς, λειτουργοῦμε μέ τήν ἀπόθεση κατενώπιον τοῦ Θεοῦ τῆς συναίσθησης τῆς ἀχρειότητος, τῆς ἁμαρτωλότητος, τῆς ἐξουδένωσης. Ὅμως, αὐτό εἶναι κάτι πολύ διαφορετικό ἀπό τήν ἐθελούσια ἁμαρτία ὡς τρόπο ζωῆς πού ἐπιλέγει καί πού διδάσκεται συνεχῶς ὡς νοοτροπία ἤθους ὁ κόσμος. Αὐτήν τήν κατάσταση στιγματίζει ὁ 1ος Ψαλμός.
Ἐνῶ τά παραδείγματα ἁγιοσύνης καί δικαίωσης μᾶς θυμίζουν τόν μακαρισμό τοῦ 1ου ψαλμοῦ πού πρέπει νά γίνει ἔγνοια ὅλων καί ὑπενθύμιση εὐσέβειας καί ἀληθινῆς καλοσύνης γιά κάθε ἀνήμπορο. Διότι ἕνα τυπικό εὐλαβικό προσκύνημα στόν Ταξιάρχη γίνεται μέν δεκτό ἀπό τόν Θεό, ἀλλά χρειάζεται καί ἡ ἀνάλογη φιλανθρωπία γιά πρόσωπα πού περιμένουν βοήθεια καί συμπαράσταση.
Καταλήγοντας τόνισα ὅτι ἡ ζωή μας πρέπει νά εἶναι χριστοκεντρική, ὁπότε γίνεται ἀληθινά ἀνθρώπινη. Καί ὄχι ἀνθρωποκεντρική, πού μᾶς πάει σέ δικαιωματισμούς καί ἐγωισμούς καί πάθη.
Γιά νά γίνει ὅμως χριστοκεντρική ἡ ζωή μας, μποροῦμε νά ἔχουμε σάν παραδείγματα σχέσης μέ τόν Κύριο τούς ἀνθρώπους πού Τόν πίστεψαν (σάν τόν Λουκά καί τόν Κλεόπα τοῦ ἑωθινοῦ εὐαγγελίου τῆς Κυριακῆς), σάν τούς δυστυχισμένους καί ἀκούσια βασανισμένους ἀνθρώπους τῶν Γεργεσηνῶν πού λυτρώθηκαν πλησιάζοντας τόν Κύριο, κι ἄς μήν τούς ἄφηναν τά δαιμόνια τῆς ἐθελοκακίας (καί ὁ Κύριος τούς θεράπευσε καί τούς ἀπάλλαξε ἀπό τά δαιμόνια πού τούς βασάνιζαν). Σέ ἀντίθεση μέ τούς ὑπόλοιπους Γεργεσηνούς, πού εἶχαν τήν φαινομενική ὑγεία καί τήν κοσμική πορεία, ἀλλά δυστυχῶς στερήθηκαν τή σχέση μέ τόν Χριστό, τόν παρακάλεσαν νά φύγει καί ἔχασαν τήν πολύτιμη ἐκείνη εὐκαιρία νά σχετισθοῦν μέ τόν Σωτήρα Θεό.
***
Ἡ ἁγία Ἀναφορά καί συμμετοχή στό λειτουργικό μυστήριο ἦταν ἄλλη μιά τρισευλογημένη γιά ὅλους “μυσταγωγία”, δηλαδή βίωση καί αἴσθηση τοῦ μυστηρίου τῆς σωτηρίας, μέσα ἀπό τήν λειτουργική συγκατάβαση τοῦ Θεοῦ καί Σωτῆρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Γιά νά πορευθοῦμε ὁ καθένας στήν καθημερινότητα, κομίζοντας τήν σωτηριώδη λειτουργική Χάρη τῆς χριστομεθεξίας καί προσπαθώντας νά τήν σεβασθοῦμε καί νά τήν κρατήσουμε “μεθ᾽ ἡμῶν” ὅσο περισσότερο ἐλεούμεθα καί ἀξιωνόμεθα παρά τοῦ Θεοῦ.
†Ὁ Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως καί Πολυκάστρου Δημήτριος
ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ