Του Γιώργου Λειμωνίδη στην Romfea.gr
Στις 7 Σεπτεμβρίου, η Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας τιμά τη μνήμη του Αγίου Μάρτυρα Μακαρίου, Κάνιβ, Οβρούτσκ και Περεγιασλάβλ, του θαυματουργού.
Τα ιερά λείψανά του φυλάσσονται στον Καθεδρικό Ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Τσερκάσι, ο ναός ο οποίος βρέθηκε στο επίκεντρο έντονων συγκρούσεων και επεισοδίων κατά την αλλαγή του ιδιοκτησιακού και διοικητικού του καθεστώτος.
Με την ευκαιρία αυτή, ο Μητροπολίτης Επιφάνιος προεξήρχε της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας στον Καθεδρικό Ναό της Επαρχίας Τσερκάσι.
Αμέσως μετά το Ευαγγέλιο ο Μητροπολίτης Επιφάνιος κήρυξε στο εκκλησίασμα, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα γύρω από το πνεύμα και τη γλώσσα που χρησιμοποίησε.
Στο κήρυγμά του, ο Μητροπολίτης Επιφάνιος επέλεξε να εστιάσει σε μια έντονα καταγγελτική ρητορική, αναφερόμενος στις πρόσφατες θρησκευτικές εκδηλώσεις και λιτανείες που πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, χαρακτηρίζοντας τους συμμετέχοντες ως «δηλητηριασμένους» από τη διδασκαλία του «ρωσικού κόσμου».
«Πολλοί από εσάς είδατε ήδη πώς τα πλήθη των χιλιάδων, δηλητηριασμένα από τη ψευδή διδασκαλία του "ρωσικού κόσμου", περπατούσαν εχθές στη Μόσχα, κουβαλώντας κειμήλια του πρίγκιπα Δημητρίου Ντονσκόι και κόκκινες σημαίες. Σε αυτές τις κόκκινες σημαίες, αντί για τα αιματοβαμμένα μπολσεβίκικα και ναζιστικά σύμβολα του περασμένου αιώνα, τοποθέτησαν —επιδεικνύοντας βλασφημία και αναισχυντία— την εικόνα του Χριστού» - τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Επιφάνιος.
Συνεχίζοντας την οξεία επίθεση, παρομοίασε τις θρησκευτικές πομπές με ολοκληρωτικές παρελάσεις, λέγοντας ότι «παλαιότερα, οι ναζί και οι κομμουνιστές, σαν σε μια παρωδία και εμπαιγμό των εκκλησιαστικών λιτανειών, πραγματοποιούσαν τις πορείες τους υπό κόκκινες σημαίες και με τις εικόνες των ηγετών τους. Στις μέρες μας, όμως, ο εμπαιγμός και η βεβήλωση των ιερών πραγμάτων δεν διαπράττονται από αθέους, αλλά από εκείνους που φορούν εκκλησιαστικά ράσα και θεωρούν τους εαυτούς τους Ορθόδοξους Χριστιανούς».
Ιδιαίτερη αίσθηση και αντιδράσεις προκάλεσε η αναφορά του στον Άγιο Δημήτριο Ντονσκόι, όπου ο κ. Επιφάνιος αμφισβήτησε ευθέως την αγιοκατάταξη του ηγεμόνα, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μια πολιτικά υποκινούμενη αγιοποίηση της δεκαετίας του '80 και υποβαθμίζοντας τα λείψανά του σε απλά «οστά».
«Όπως οι ψευδοπροφήτες του αρχαίου Ισραήλ ανακήρυτταν στους βασιλείς και στον λαό όσα ήταν αρεστά στην καρδιά τους, έτσι και αυτοί οι ψευδοπροφήτες του "ρωσικού κόσμου" προφητεύουν ψευδώς νίκη και δόξα στον ηγεμόνα του Κρεμλίνου... Για τον σκοπό αυτό, μάλιστα, ανέσυραν τα κόκκαλα ενός πρίγκιπα που ανακηρύχθηκε Άγιος πριν από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, αλλά τον οποίο δεν τιμούσαν καθόλου ως άγιο» - πρόσθεσε ο κ. Επιφάνιος αποϊεροποιώντας έναν Άγιο που τιμάται από την Ρωσική Εκκλησία.
Συμπλήρωσε δε με υποτιμητική διάθεση για τον Άγιο Δημήτριο Ντονσκοϊ, λέγοντας: «Εκείνου του πρίγκιπα που τράπηκε σε φυγή μόλις άκουσε την προσέγγιση του στρατεύματος της Ορδής στην πρωτεύουσά του... Ιδού λοιπόν με ποιου ηγεμόνα τα κειμήλια περιφέρονταν εχθές οι Μοσχοβίτες, ζητώντας νίκη στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας».
Πολλοί σχολιάσαν ότι το κήρυγμά του κ. Επιφανίου δεν λειτούργησε ως λόγος παρηγορίας, ενότητας ή πνευματικής οικοδομή, αντιθέτως ανέδειξε για άλλη μια φορά το πώς ο θρησκευτικός λόγος μετατρέπεται σε εργαλείο ιδεολογικής αντιπαράθεσης.
Δυστυχώς όταν ο άμβωνας μετατρέπεται σε βήμα πολιτικών καταγγελιών και απαξίωσης των ιερών παραδόσεων άλλων πιστών, έτσι η Εκκλησία χάνει τη διακονία της ως παράγοντας ειρήνης και καταλλαγής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι και σε προηγούμενο κήρυγμά του στη Βίνιτσα ο κ. Επιφάνιος, αναφερόμενος στην Ηγεσία της Μόσχας, χρησιμοποιεί πολλές φορές την φράση: "Αυτοκρατορία του κακού"!
Πάντως εν έτει 2026 ο όρος αυτός «αυτοκρατορία του κακού», ο οποίος ιστορικά εισήχθη από τον Ρόναλντ Ρήγκαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου για την Σοβιετική Ένωση, χρησιμοποιείται πλέον και από Προκαθήμενο μέσω άμβωνος...