Συνεχίστηκαν το απόγευμα της Τετάρτης 14 Οκτωβρίου οι εργασίες της 5ης Διορθοδόξου Μοναστικής Συνάξεως στην Ιερά Μονή Φανερωμένης Λευκάδος.

Στη Δ΄ Συνεδρία προήδρευσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αργολίδος κ. Νεκτάριος.

Πρώτος εισηγητής ήταν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμος, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: «Μικρό σχόλιο στις σχέσεις Επισκόπων και Ιερών Μονών». 

Ο εισηγητής ξεκίνησε επισημαίνοντας ότι οι σχέσεις Επισκόπων και Μονών αποτελούν ένα ανεξάντλητο και δυναμικό ζήτημα, το οποίο επηρεάζεται διαχρονικά από τις ιστορικές συγκυρίες.

Στην ιστορική του αναδρομή υπογράμμισε τη μετάβαση από την «ακρίβεια» της πρώτης χριστιανικής χιλιετίας στην επικράτηση της «οικονομίας» κατά τη δεύτερη -λόγω της Λατινοκρατίας, της Ιδιορρυθμίας και των Τυπικών- ενώ στάθηκε στη μοναστική αναγέννηση του 20ού αιώνα και τις σύγχρονες διορθόδοξες προκλήσεις.

Στη συνέχεια, κάνοντας αναφορά σε σχετικούς Κανόνες Οικουμενικών Συνόδων, ανέλυσε τη θεμελιώδη κανονική βάση των σχέσεων αυτών:

Τόνισε ότι καμία Μονή δεν ιδρύεται χωρίς επισκοπική άδεια. Ερμηνεύοντας την κανονική επιταγή του «μή επικοινωνείν», έθεσε τον επίκαιρο προβληματισμό για τη χρήση του διαδικτύου, υπογραμμίζοντας ότι η ψηφιακή εξωστρέφεια αναιρεί την ουσία της ησυχαστικής ζωής. Παράλληλα, εξήγησε τα τρία επίπεδα της επισκοπικής δικαιοδοσίας (Πνευματική/Δογματική, Διοικητική, Δικαστική).

Αναφέρθηκε στη διακοπή μνημοσύνου του επιχωρίου Επισκόπου και την αποτείχιση καταδικάζοντας  σχετικές τάσεις που προκύπτουν χωρίς να υπάρχουν οι σωστές προϋποθέσεις, ως δείγματα άγνοιας και εγωισμού.

Αναφέρθηκε στη διεκδίκηση των εγκαταλελειμμένων μονών, στο αναπαλλοτρίωτο της περιουσίας και στο δικαίωμα του Επισκόπου να διορίζει Οικονόμο ή Διοικούσα Επιτροπή αλλά και να εμποδίζει την ανέγερση μονών από ανυπότακτους μοναχούς.

Ολοκληρώνοντας, ο ομιλητής επικαλέστηκε σχόλιο του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη στον ΡΒ΄ Κανόνα της Πενθέκτης, υπογραμμίζοντας ότι η εξομολόγηση και η ακρόαση λογισμών επιτρέπεται αποκλειστικά σε χειροτονημένους Πνευματικούς και όχι σε μη χειροτονημένους («ανίερους») μοναχούς, έστω κι αν είναι Ηγούμενοι.

Δεύτερος εισηγητής ήταν ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμ. π. Ιγνάτιος Ριγανάς, Καθηγούμενος του Ιερού Κοινοβίου «Παναγία η Χαρά των Θλιβομένων» με θέμα: «Η εκκοσμίκευσις, αντίποδας του μοναχισμού, Ζωή και Λατρεία». 

Στην εἰσήγησή του πραγματεύθηκε τὴν ἐκκοσμίκευση ὡς ἀντίποδα τοῦ Ὀρθοδόξου Μοναχισμοῦ, ἐξετάζοντας τόσο τὶς ἱστορικὲς ρίζες της ὅσο καὶ τὶς σύγχρονες ἐκφάνσεις της στὴ μοναχικὴ ζωὴ καὶ τὴ Θεία Λατρεία.

Ἡ ἀλλοίωση τοῦ ὀρθοδόξου φρονήματος συνδέεται μὲ τὴ σταδιακὴ εἴσοδο δυτικῶν θεολογικῶν καὶ πολιτιστικῶν προτύπων, ἡ ὁποία κορυφώθηκε στὸ νεοσύστατο ἑλληνικὸ κράτος μὲ τὴ διάλυση ἑκατοντάδων Μονῶν, τὴ δήμευση τῆς περιουσίας τους καὶ τὴν ὑπαγωγὴ τοῦ Μοναχισμοῦ σὲ κοσμικὲς διοικητικὲς δομές. 

Ἀπέναντι σ᾿ αὐτὴν τὴν πορεία προβάλλεται ἡ Ὀρθόδοξη μοναχικὴ παράδοση, μὲ κέντρο τὴν ἄσκηση, τὴν ὑπακοή, τὴ νηστεία, τὴν προσευχή, τὴν ταπείνωση καὶ τὴν πιστὴ τήρηση τῆς Παραδόσεως. Ἡ ἀναγέννηση τοῦ Μοναχισμοῦ κατὰ τὸν 20ὸ αἰῶνα παρουσιάζεται ὡς καρπὸς ἁγίων καὶ πνευματικῶν μορφῶν, οἱ ὁποῖες διέσωσαν καὶ μετέδωσαν τὸ γνήσιο μοναχικὸ φρόνημα. 

Στὴ σύγχρονη ἐποχή, ὅμως, ἡ ἐκκοσμίκευση παρουσιάζεται νὰ εἰσέρχεται καὶ μέσα στὰ μοναστήρια: ἡ ἄνεση, ἡ χαλάρωση τῆς ἀσκήσεως καὶ τῆς ὑπακοῆς, ἡ προσαρμογὴ στὸ κοσμικὸ φρόνημα καὶ κυρίως ἡ ἀλλοίωση τῆς λειτουργικῆς καὶ μοναστηριακῆς τάξεως θεωροῦνται συμπτώματα ἀπομακρύνσεως ἀπὸ τὴν Παράδοση. 

Ἰδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στὴ συντόμευση ἢ παράλειψη Ἀκολουθιῶν, στὴν εἰσαγωγὴ ξένων λειτουργικῶν συνηθειῶν, στὴν ἀντικατάσταση παραδοσιακῶν στοιχείων τῆς λατρείας καὶ γενικότερα στὴ νοοτροπία ὅτι ἡ λατρεία πρέπει νὰ προσαρμόζεται στὶς ἀπαιτήσεις καὶ στὴν ἄνεση τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου. 

Κεντρικὸ μήνυμα τῆς εἰσηγήσεως ήταν ὅτι δὲν πρέπει ἡ Ἐκκλησία καὶ ὁ Μοναχισμὸς νὰ κατέρχονται πρὸς τὸ κοσμικὸ φρόνημα, ἀλλὰ ὁ κόσμος νὰ μεταμορφώνεται διὰ τῆς Ἐκκλησίας.

Ἡ Θεία Λατρεία δὲν εἶναι μία διαδικασία πρὸς διεκπεραίωση, ἀλλὰ παράσταση ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ ὁ Μοναχισμὸς μπορεῖ νὰ ἐπιτελέσει τὴν ἀποστολή του μόνο ἐφόσον διαφυλάσσει ἀκέραιο τὸ ἀσκητικό, λειτουργικὸ καὶ πατερικὸ φρόνημά του.

Ἡ εὐθύνη γιὰ τὴ διαφύλαξη αὐτῆς τῆς παρακαταθήκης βαρύνει πρωτίστως τοὺς προεστῶτες καὶ τὶς προεστῶσσες τῶν μοναστικῶν ἀδελφοτήτων. 

Τὸ τελικὸ κάλεσμα τῆς εἰσηγήσεως ήταν ἐπιστροφὴ στὴν ἀκρίβεια τῆς μοναχικῆς Παραδόσεως καὶ ἀντίσταση στὴν ἐκκοσμίκευση, διότι ἡ Ἐκκλησία καὶ ὁ σύγχρονος κόσμος ἔχουν ἀνάγκη ὄχι ἀπὸ ἕναν προσαρμοσμένο στὸν κόσμο Μοναχισμό, ἀλλὰ ἀπὸ ἕναν γνήσιο καὶ ἀνόθευτο Μοναχισμό.

Μετά από σύντομο διάλειμα, ακολούθησε η Ε΄ Συνεδρία στην οποία προήδρευσε ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Άσσου κ. Τιμόθεος.

Πρώτος εισηγητής ήταν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Χαλκίδος, Ιστιαίας και Βορείων Σποράδων κ. Χρυσόστομος, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: «Μοναχός εστίν ο πάντων χωρισθείς και πάσι συνηρμοσμένος». 

Στην εισήγησή του τόνισε ότι  Μοναχός είναι έκείνος ό άνθρωπος πού έλεύθερα και άβίαστα έπιλέγει τόν βίον τής άσκήσεως και άκολουθεί τόν Νυμφίον τής Έκκλησίας Ίησούν Χριστόν καί ύπομένει πάσαν θλίψιν και στενοχωρίαν του μονήρους βίου, διά τήν Βασιλείαν των Ουρανών. 

Συσταυρούται μέ τόν Χριστό, διά τής τελείας ύπακοής, τής παρθενί- ας και τής άκτημοσύνης καί έλπίζει μετά βεβαιότητος νά συναναστηθεί, έν έκείνη τή ήμέρα. 

Μέ όπλα τήν νηστεία, τήν άγρυπνία και την άδιάκοπη προσευχή άγωνίζεται νά φθάσει στήν κάθαρσιν τών παθών καί τήν άπάθειαν. 

Ωστόσο, ένώ τοπικά καί τροπικά έχει χωρισθεί άπό τόν κόσμο καί τό κοσμικό φρόνημα, δέν άπομονώνεται έγωϊστικά άπό τούς συμμονασπές καί συνασκητές, ούτε βέβαια άδιαφορεί γιά τούς εύρισκομένους στόν κόσμο.

Τούς αγαπά και επιθυμεί την σωτηρία τους,  προσεύχεται υπέρ αυτών, πονάει μέ τίς άγωνίες, τίς δοκιμασίες, τούς κόπους τους, τούς υποδέχεται καί τούς παρέχει φιλοξενίαν καί κλαίει όχι μόνον γιά τίς δικές του αμαρτίες, άλλά καί όλου τού κόσμου, έκζητών Άνωθεν τήν μετάνοιαν και τό θείον έλεος. Διδάσκει και νουθετεί, κατ' ανάθεσιν, και διαπνέεται καί άπό ιεραποστολικόν φρόνημα, ώστε νά τρέχει ό σωτήριος λόγος τού Θεού και να προσλαμβάνωνται οι περιπλανώμενοι και πλανώμενοι άνθρωποι στήν Ποίμνη τού Χριστού. 

Στο τέλος αναφέρθηκε πρακτικά στόν βίο τού νέου Οσίου πατρός ήμών Ιακώβου τού νέου άσκητού, τού «μέ συγχωρείτε» καί άλλων τινών μοναχών τής Έπαρχίας του.

Την δεύτερη εισήγηση πραγματοποίησε ο Πασιολογιώτατος Αρχιμ. Γέρων Ελισαίος, Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας, με θέμα: «Το Άγιον Όρος και το οικουμενικόν του μήνυμα». 

Ο εισηγητής ανέφερε ότι η οικουμενικότητα του Αγίου Όρους δεν έχει γεωγραφική ή ποσοτική έννοια, αλλά πνευματική και ποιοτική. Δεν αποτελεί ένα παγκόσμιο δίκτυο επικοινωνίας ή ένα παγκόσμιο κέντρο συνεδρίων, αλλά τον «ιερό τόπο» όπου το πνεύμα και η οργάνωσή του εκφράζουν την καθολικότητα της Εκκλησίας. 

Η μοναστική ζωή στο Άγιον Όρος είναι μια ζωή εντός της Εκκλησίας και μια πράξη πίστης και ένωσης με αυτήν, αποτελώντας ζωντανή μαρτυρία της παρουσίας του Χριστού. 

Ανέφερε τέσσερα χαρακτηριστικά του Αγίου Όρους: α) την καινότητα (ύπαρξη μιας νέας πολιτείας ως συνέχειας της Πεντηκοστής), β) την διατήρηση της εσχατολογικής διάστασης (σύνδεση με τον έσχατο Αδάμ), γ) την υπέρβαση των εθνοφυλετικών διαφορών και εγγραφή στην «πολιτεία του Θεού», και δ) την «μετάβαση». Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά «το Άγιον Όρος ζει ως ένα αγαπημένο πλάσμα στην αγκαλιά αυτού του κόσμου».

Εν τέλει το Άγιον Όρος διατηρεί ζωντανό το εκκλησιαστικό πνεύμα και την ορθόδοξη ταυτότητα, προσφέροντας «άλλον τόπο» συνάντησης και αγάπης για τον Θεό και όλους τους ανθρώπους.

Μετά τις παραπάνω εισηγήσεις ακολούθησε συζήτηση και γεύμα στην τράπεζα της Μονής.

Το απόγευμα μετά τον Εσπερινό, ακολούθησε η ΣΤ΄ Συνεδρία στην οποία προήδρευσε ο Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης, Ομότιμος Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Η πρώτη εισήγηση ήταν του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Κωνσταντιανής κ. Κοσμά, βοηθού Επισκόπου της Ιεράς Μητροπόλεως Κατάγκας, με θέμα: «Ιεραποστολή και Μοναχισμός εις την Αφρικήν σήμερα». Λογώ κωλύματος να παραστεί, την εισήγησή του ανέγνωσε ο Οσιολογιώτατος Ιερομ. Αρτέμιος Γρηγοριάτης.

Στην εισήγησή του αναφέρθηκε στο τεράστιο ιεραποστολικό έργο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, ενώ επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στην περιοχή της Μητροπόλεως Κατάγκας. Εξήρε το θυσιαστικό πνεύμα των ιεραποστόλων, ενώ επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στο πρόσωπο του αειμνήστου π. Κοσμά Γρηγοριάτη και την ουσιαστική βοήθεια της Ιεράς Μονής Γρηγορίου Αγίου Όρους. 

Δεύτερος εισηγητής ήταν ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμ. Γέρων Τύχων, Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα Αγίου Όρους, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: «Νήψις και Προσευχή εις τον Άγιον Διάδοχον, Επίσκοπον Φωτικής». 

Ο Εισηγητής ανέφερε ότι η πνευματικὴ ζωὴ τοῦ πιστοῦ, καὶ ἰδιαίτερα τοῦ μοναχοῦ, θεμελιώνεται στὴ συνδυασμένη ἐργασία τῆς νήψεως καὶ τῆς καρδιακῆς προσευχῆς. Σκοπὸς αὐτοῦ τοῦ ἐσωτερικοῦ ἀγῶνος εἶναι ἡ ἐνοίκηση τῆς θείας Χάριτος, ἡ ὁποία ἐγκαθίσταται στὰ βάθη τοῦ νοῦ διὰ τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος, ἀποδιώκοντας τὰ πονηρὰ πνεύματα. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος στρέψει ἐλεύθερα τὴ βούλησή του πρὸς τὸν Θεὸ καὶ ἀπομακρύνει κάθε ὑλικὸ πλοῦτο καὶ ἐγωιστικὸ πάθος, ἀνακαλύπτει τὸν κρυμμένο ἐσωτερικὸ τόπο τῆς ψυχῆς, ὅπου ἀποκαλύπτεται ἡ θεία ἀγαθότητα καὶ φωτίζεται ὁ νοῦς διὰ τῆς ἁγίας Γνώσεως.

Παράλληλα, οἱ δαίμονες, ἂν καὶ ἐκβάλλονται ἀπὸ τὴν ψυχή, ἐπιτίθενται διὰ μέσου τῶν αἰσθήσεων καὶ τῶν λογισμῶν γιὰ νὰ κλέψουν τὴ μνήμη τοῦ Θεοῦ. Ὁ Ἅγιος ἐξηγεῖ ὅτι, λόγω τῆς ψυχοσωματικῆς ἑνώσεως, ὁ νοῦς τείνει νὰ ἰδιοποιεῖται τοὺς πονηροὺς λογισμοὺς ποὺ τοῦ ὑποβάλλονται, ἐπειδὴ ἡ σάρξ ρέπει πρὸς τὴν ἀπάτη καὶ τὴν ἀνάπαυση. Ὡστόσο, ὁ Θεὸς παραχωρεῖ αὐτὸν τὸν πόλεμο στοὺς ἀγωνιζομένους, ὥστε νὰ διδαχθοῦν τὴν ἀρετὴ τῆς διακρίσεως καὶ νὰ ὁδηγηθοῦν στὴν ταπείνωση. Ἡ θεραπεία τῆς ψυχῆς καὶ ἡ ἐπαναφορά της στὴν προτέρα καθαρότητα ἀπαιτοῦν τὴν ἀδιάλειπτη βοήθεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τὴν ἐπίπονη καλλιέργεια τῶν ἀρετῶν.

Ἡ πνευματικὴ θωράκιση τοῦ πιστοῦ ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς νήψεως καὶ τῆς νοερᾶς προσευχῆς τοῦ Ἰησοῦ, οἱ ὁποῖες διαλύουν τὶς δαιμονικὲς προσβολὲς καὶ χαρίζουν τὸ ἄκτιστο φῶς τῆς ἁγίας Γνώσεως. Ὅσο ἡ ψυχὴ καθαίρεται ἀπὸ τὸ κοσμικὸ φρόνημα, τόσο ὀξύνεται ἡ πνευματική της ὅραση, ὥστε νὰ διακρίνει ἀκόμη καὶ τὰ ἐλάχιστα σφάλματά της καὶ νὰ ὁδηγεῖται σὲ δάκρυα μετανοίας. Ἡ ἐμπειρία τῆς θείας Παρακλήσεως βιώνεται ἐντονότερα κατὰ τὴ «θερμὴ μνήμη» τοῦ Θεοῦ, ὅταν ἡ ψυχὴ φθάνει σὲ τέτοιο βαθμὸ ἀγάπης, ὥστε νὰ ἐπιθυμεῖ τὴν ἔξοδο ἀπὸ τὰ ἐπίγεια καὶ τὴν αἰώνια 

Η εισήγησή του υπήρξε μια βαθιά συγκινητική προσωπική μαρτυρία με αφορμή το προσωπικό του ταξίδι προς την Ορθοδοξία, το οποίο ξεκίνησε από την εσωτερική αναζήτηση της αλήθειας και την επιθυμία να γνωρίσει από κοντά την πίστη και την ελληνική γλώσσα.

Τόνισε ιδιαίτερα τη θερμή αγκαλιά του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και την καθοριστική πνευματική επιρροή προσωπικοτήτων που τον ενίσχυσαν και τον στήριξαν πνευματικά. 

Αναφέρθηκε στις αντίξοες συνθήκες που αντιμετωπίζει η τοπική ορθόδοξη κοινότητα στην Κολομβία, από τις οικονομικές δυσκολίες και την έλλειψη ιδιόκτητων ναών, μέχρι τις φυσικές δοκιμασίες, όπως τους πρόσφατους σεισμούς. Παρά ταύτα, επισήμανε τη δίψα των ντόπιων πληθυσμών για την Ορθοδοξία.

Αντιπαρέβαλλε επίσης τον δυτικό ορθολογισμό με τη ζωντανή εμπειρία της Ορθοδοξίας, υποστηρίζοντας ότι η μεγαλύτερη επανάσταση στη ζωή του ανθρώπου είναι η μετάνοια, η κάθαρση, ο φωτισμός και η ἕνωση μὲ τὸν Κύριο. Ὁ λόγος οὖν τοῦ Ἁγίου Διαδόχου παραμένει διαχρονικὸς καὶ χειραγωγὸς πρὸς τὴν ἀλήθειαν, καθὼς ἐρείδεται στὴν ἁγιοπνευματικὴ ἐμπειρία τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως.

Η Τρίτη εισήγηση πραγματοποιήθηκε από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Άσσου κ. Τιμόθεο, βοηθό Επίσκοπο της Ιεράς Μητροπόλεως Μεξικού, και είχε ως θέμα: «Μαρτυρία εις την διάδοσιν του Ευαγγελίου εις Κολομβίαν». 

Θέωση.

Τέλος, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του στο Άγιον Όρος και τον Ελληνισμό, καθώς και τη βαθιά του συγκίνηση για την ησυχία και την ανάπαυση που προσφέρει το Άγιον Όρος, ευχαριστώντας για το διπλό δώρο της Ορθόδοξης Πίστης και του Ελληνικού Πνεύματος, με κέντρο πάντοτε το Πρόσωπο του Ιησού Χριστού.

Μετά από μικρό διάλειμμα ακολούθησε η Ζ΄ Συνεδρία στην οποία προήδρευσε ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμ. Γέρων Νικάνωρ, Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος Σπαρμού Ολύμπου.

Πρώτη εισηγήτρια ήταν η Γερόντισσα Θεοξένη, Καθηγουμένη της Ιεράς Μονής Χρυσοπηγής Χανίων Κρήτης, με θέμα: «Όπου ιδρύεται μοναστήρι, ανθεί η Ιεραποστολή». 

Στην εισήγησή της ανέφερε πως όσοι ἀκολουθοῦν τήν ὁδό τοῦ ἀγγελικοῦ πολιτεύματος καλοῦνται μέ τή ζωή καί τό παράδειγμά τους, μέ τή διακονία καί τήν προσευχή τους, μέ τόν λόγο καί μέ τή σιωπή τους νά ἐκπέμπουν τά μηνύματα τοῦ Εὐαγγελίου στούς ἐγγύς καί τούς μακράν, μεταφέροντάς τους «ρήματα ζωῆς αἰωνίου» (Ἰωάν. 6,18). Τό ἀκραιφνές ἀσκητικό ἦθος καί ἡ νηπτική βιοτή, ὅταν ἐμφοροῦνται ἀπό θυσιαστικό φρόνημα ἀγάπης, δημιουργοῦν τό πιό πρόσφορο ἔδαφος, γιά νά ριζώσει καί νά καρποφορήσει ἡ ἱεραποστολή.

Ἡ ἱερή ἀποστολή καί κλήση τοῦ μοναχισμοῦ πραγματώνεται μέ τήν κενωτική δύναμη τῆς ἀγάπης πρός τόν Θεό καί τόν συνάνθρωπο, μέ τό πνεῦμα τῆς ἑνότητας καί τῆς ἀλληλοπεριχώρησης, μέ τήν ἐλεημοσύνη τῆς προσευχῆς, μέ τήν ἀνιδιοτελῆ διακονία καί τήν ἀνάλωση τοῦ ἑαυτοῦ χάριν τοῦ πλησίον.

Αὐτό εἶναι τό ἦθος καί ἡ μαρτυρία ἁγιασμένων ἀσκητῶν, μαζί καί φλογερῶν ἱεραποστόλων –στήν ἐποχή καί τίς συνθῆκες πού ἔζησε ὁ καθένας, ἀπό τόν πατρο-Κοσμᾶ μέχρι τόν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀναστάσιο –, οἱ ὁποῖοι ἐξακτίνωσαν στά πέρατα τῆς γῆς πολιτισμό πνεύματος καί πνοή αἰωνιότητας. 

Δεύτερος εισηγητής ήταν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αργολίδος κ. Νεκτάριος, οποίος ανέπτυξε το θέμα: «Η μαρτυρία της Ιεραποστολής κατά τον Όσιο Γέροντα Εφραίμ τον Κατουνακιώτη».

Ανέφερε ότι ο Όσιος Εφραίμ ήταν πολύ «βιαστής στα πνευματικά». Η Θεία Λειτουργία γι' αυτόν ήταν ένα συγκλονιστικό και βιωματικό γεγονός, καθώς έβλεπε αισθητά τη Χάρη του Θεού, τα Τίμια Δώρα να μεταβάλλονται και τους αγγέλους να συλλειτουργούν.

Αναφερόμενος στο διορατικό του χάρισμα ανέφερε περιστατικά όπου ο Γέροντας διέκρινε πνευματικές καταστάσεις ανθρώπων και βοήθησε με διακριτικότητα, ενώ επισήμανε ότι είχε μεγάλη αγάπη, πατρική στοργή και προσέφερε πνευματική καθοδήγηση.

Στο τελευταίο διάστημα της ζωής του, όταν μετά από εγκεφαλικό έμεινε κατάκοιτος και παράλυτος για ενάμιση χρόνο, αντιμετώπιζε την κατάσταση με υπομονή και δοξολογία προς τον Θεό. 

Σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο δεχόταν τον κόσμο στα Κατουνάκια, τόνισε ότι πολλοί έφευγαν ωφελημένοι και άλλαζαν πορεία ζωής.

Με ευγνωμοσύνη επίσης αναφέρθηκε και στον Όσιο Παΐσιο, τον οποίο γνώρισε, ενθυμούμενος τη φράση του: «δεν είμαι μοναχός, προσπαθώ να γίνω». 

Περιέγραψε περιστατικά από τη γνωριμία του με τον σύγχρονο Όσιο, σημειώνοντας ότι εξέπεμπε μια εσωτερική, πνευματική κατάνυξη και ότι το βλέμμα του ήταν διεισδυτικό και χειρουργικό, προσφέροντας πνευματική ακτινογραφία.

Περιέγραψε μια συνάντηση με τον Όσιο, ο οποίος μίλησε σε νέους για την αλήθεια και τη σημασία της μοναχικής ζωής, τονίζοντας ότι οι μοναχοί είναι "ψαράδες" που ψαρεύουν ψυχές για τις φέρουν σε κοινωνία με τον Θεό.

Σημείωσε ότι ο Όσιος είχε εκφράσει την άποψη ότι το Άγιον Όρος είναι οδός σωτηρίας, Τόνισε ότι συμβούλευε τους νέους να μιλούν στους ανθρώπους με γλυκύτητα και να έχουν μόνο καλές λέξεις και ευχές, τονίζοντας ότι οι άγιοι δεν καταδικάζουν κανέναν. 

Η τρίτη και τελευταία εισήγηση της ημέρας έγινε από τον Πανοσιολογιώτατο Αρχιμ. Γέροντα Μάξιμο, Καθηγούμενο της Ιεράς Μονής Οσίου Διονυσίου του εν Ολύμπω, η οποία είχε ως θέμα: «Η Ιεραποστολή και ο μοναχισμός κατά την Καινήν Διαθήκην.

Ο εισηγητής ανέφερε ότι η ἱεραποστολὴ δὲν ἀποτελεῖ παράπλευρο ἔργο τῆς Ἐκκλησίας μας, ἀλλὰ ἕνα ἀπὸ τὰ κεντρικώτερα σημεῖα τῆς πίστεώς μας. Τὸ «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη» εἶναι λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ ὄχι ἀνθρώπινος λόγος. 

Χρειάζεται ὑπομονή μέχρι τὸ τέλος εἰδάλλως δὲν ἀντέχεται ὁ σταυρὸς τῆς ἱεραποστολῆς καὶ ὁδηγεῖται κανείς στὴν παραίτηση. 

Τὰ πλέον σημαντικὰ ζητήματα στήν ἱεραποστολὴ εἶναι τὸ βάπτισμα καὶ ἡ διδασκαλία ὅσων ἐδίδαξε ὁ ἴδιος ὁ Κύριος, ὄχι ὅτι λέει ὁ κόσμος. 

Εἶναι ἀδύνατο νὰ πετύχει μιὰ ἱεραποστολὴ χωρὶς τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ, τὴν κάθαρση καὶ τὴν ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὰ πάθη, τὰ ὁποῖα συνιστοῦν ἀπαραίτητες προϋποθέσεις. Δὲν εἶναι ἁπλὸ πρᾶγμα ἡ ἱεραποστολή. 

Εἶναι πολὺ σημαντικό ἕνας ἐργάτης τοῦ Εὐαγγελίου νὰ μὴν παρουσιάζει τὰ προσωπικά του χαρίσματα, ἀλλὰ διὰ τοῦ ἑαυτοῦ του νὰ παρουσιάζεται τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, ὥστε νὰ ἐργάζεται ἡ Ἐκκλησία μέσα στὶς ψυχὲς τῶν ἀνθρώπων. Ἐὰν προσπαθήσει μόνο μὲ ἀνθρώπινα προσπάθεια καὶ μέσα θὰ ἀποτύχει.

Ακολούθησε εκτενής συζήτηση. 

Η δεύτερη ημέρα των εργασιών της 5ης Διορθόδοξης Μοναχικής Συνάξεως ολοκληρώθηκε με δείπνο και την Ακολουθία του Αποδείπνου.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ