Γράφτηκε από τον/την Romfea.gr. Πέμπτη, 18 Μαΐου 2017

aggelopoulos 1

Γράφει ο Νικόλαος Βάλσαμος, νομικός-μουσικός, Χοράρχης και πρωτοψάλτης του Ι. Ν. Αγίου Γεωργίου Καρύκη Αθηνών 


 Σαν σήμερα, 18 Μαϊου 2014, ο αγαπημένος μας διδάσκαλος Λυκούργος Αγγελόπουλος εγκατέλιπε τον μάταιο τούτο κόσμο για να μετοικήσει εις τας αιωνίους μονάς.

Όσοι μαθητεύσαμε κοντά του, αναμιμνησκόμεθα με έντονη συγκίνηση τον οτρηρό θεράποντα της Βυζαντινής Εκκλησιαστικής Μουσικής (καθ’ εξής ΒΕΜ) με την λαμπρή πορεία ως Πρωτοψάλτου, Μουσικοδιδασκάλου, Επιστήμονος, Ερευνητού, Ιδρυτού και Διευθυντού της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας.

Εκτενέστερη αναφορά στην βιογραφία του μεταστάντος εν προκειμένω παρέλκει, καθώς έχουν κατά καιρούς γίνει σχετικές αναφορές επ’αφορμή της συνόλης δράσεώς του και, εσχάτως, της εις Κύριον εκδημίας του.

Θεωρώ, όμως, υποχρέωσή μου να καταθέσω δημοσίως ορισμένα βιώματά μου ως μαθητού του στην Σχολή ΒΕΜ του Ωδείου Αθηνών, τα οποία είναι άξια μνείας και τα οποία φωτίζουν την προσωπικότητα του Αγγελοπούλου ως επιστήμονος-μουσικοδιδασκάλου.

Κατ’αρχάς, τον Λυκούργο Αγγελόπουλο εγνώρισα όταν ενεγράφην ως σπουδαστής στην Δ΄ τάξη της Σχολής ΒΕΜ του Ωδείου Αθηνών τον Οκτώβριο του 1999, κατόπιν κατατακτηρίων εξετάσεων.

Ως τότε, για την διδακτική και καλλιτεχνική του δραστηριότητα είχα πληροφορηθεί μερικά στοιχεία από την αδελφή του, κυρία Αλεξάνδρα (Σάσα) Αγγελοπούλου, πολιτικό μηχανικό, όταν εκείνη, ως Διευθύντρια της Τεχνικής Υπηρεσίας της Περιφερειακής Διοικήσεως Πελοποννήσου-Δυτικής Ελλάδος της Εμπορικής Τραπέζης επισκεπτόταν κατά την δεκαετία του 1990 το υποκατάστημα Ληξουρίου, όπου εργαζόταν ο πατέρας μου ως Υποδιευθυντής.Αξιώθηκα να μαθητεύσω κοντά στον Αγγελόπουλο και να αποφοιτήσω από την Σχολή ΒΕΜ του Ωδείου Αθηνών με το Πτυχίον Ιεροψάλτου το 2002 και το Δίπλωμα Μουσικοδιδασκάλου το 2003.

Παρότι γνώριζε την Κεφαλληνιακή μου καταγωγή και την ροπή μου προς την ευρωπαϊκή μουσική αλλά και την δυσπιστία μου ως προς ορισμένα ζητήματα της ΒΕΜ, όπως ο ίδιος τα προσήγγιζε, εντούτοις είχαμε εποικοδομητική συνεργασία σε σπουδαστικό και ερευνητικό επίπεδο.

Αυτό όμως που εξετίμησα περισσότερο στην διδασκαλία του Λυκούργου Αγγελοπούλου ήταν η αντιμετώπιση της ΒΕΜ ως τέχνης συνάμα και επιστήμης.

Κατ’ αρχάς στο θεωρητικό μέρος μάς παρέθετε εκτενή βιβλιογραφία και μάς τόνιζε να μην αρκούμαστε στα «κολυβογράμματα των ωδείων και των άλλων σχολών», αντίθετα, να έχουμε ερευνητικό πνεύμα, να επιδιώκουμε πρωτίστως την βαθειά γνώση μέσα από την σοβαρή και συστηματική μελέτη και να αποκηρύσσουμε την άνευ ουσιαστικού αντικρίσματος πτυχιο-διπλωματολαγνεία.

Στο δε πρακτικό μέρος η διδασκαλία του ήταν απολύτως φωνητική, (προφορική), άνευ ενοργάνου συνοδείας.

Εννοείται ότι, για όσους ήθελαν να εμβαθύνουν στο πρακτικό μέρος της ΒΕΜ, ήταν απαραίτητη η συμμετοχή στις ακολουθίες, οι οποίες τελούνταν στον Ιερό Ναό της Αγίας Ειρήνης Αθηνών (επί της οδού Αιόλου), όπου ο μεταστάς ήταν πρωτοψάλτης, καθώς και στις δοκιμές και εμφανίσεις της υπό την διεύθυνσιν αυτού Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας.

Συνακόλουθα μας παρότρυνε να ακούμε αυθεντικές ηχογραφήσεις παλαιών ερμηνευτών της ΒΕΜ, τους οποίους ο ίδιος παραδεχόταν ως γνησίους εκπροσώπους της, για να σχηματίσουμε πληρέστερη αντίληψη περί του ύφους της ψαλμωδίας και των διαστημάτων των ήχων.

Πολλές φορές μας έφερνε στο μάθημα φωτοτυπημένα χειρόγραφα με την παλαιά παρασημαντική της ΒΕΜ και μας μάθαινε να συγκρίνουμε τα παλαιά μουσικά κείμενα με τις αντίστοιχες μεταγραφές στην μετά το 1814 καθιερωθείσα και έκτοτε επικρατήσασα νέα παρασημαντική.

Βεβαίως, όπως και πολλοί ομότεχνοί του άλλωστε, πολεμούσε την ευρωπαϊκή μουσική ως παράγοντα νοθεύσεως της γνησίας κατ’ αυτόν ΒΕΜ, πράγμα για το οποίο ευρισκόμαστε σε διαρκή διαφωνία.

Χαρακτηριστικά, αντιδρούσε με τον μέχρι του 2015 ισχύσαντα εσωτερικό κανονισμό της Σχολής ΒΕΜ του Ωδείου Αθηνών, ο οποίος προέβλεπε ικανό αριθμό γενικών υποχρεωτικών μαθημάτων ευρωπαϊκής μουσικής (για όσους γνωρίζουν τα ωδειακά: τρείς τάξεις αρμονίας, πέντε τάξεις σολφέζ, ένα έτος Μουσικής Μορφολογίας, δύο έτη Ιστορίας Ευρωπαϊκής Μουσικής, πιάνο μέχρι της Μέσης Τάξεως και τρία έτη συμμετοχής στην Ευρωπαϊκή Χορωδία του Ωδείου) ως προϋπόθεση για την λήψη Διπλώματος Μουσικοδιδασκάλου.

Πίστευε, αντίθετα, ότι τα αντίστοιχα γενικά υποχρεωτικά μαθήματα θα έπρεπε να σχετίζονται αποκλειστικώς και μόνο με την ανατολική μουσική (π.χ. Ιστορία της Παραδοσιακής Μουσικής, υποχρεωτική εκμάθηση ενός παραδοσιακού οργάνου αντί του πιάνου, θεωρία περί των Μακαμίων της Ανατολικής Μουσικής, παλαιογραφία ΒΕΜ κ.τ.λ.).

Εν τούτοις, η αλληλεκτίμηση και ο αμοιβαίος σεβασμός υπερίσχυαν πάντοτε των μουσικολογικών διαφορών μας.

Προσωπικά αισθάνομαι απέραντη ευγνωμοσύνη στον Λυκούργο Αγγελόπουλο για την διδασκαλία του και γιατί με έμαθε να σέβομαι τη ΒΕΜ, η οποία, παρότι δεν αποτελεί βίωμά μου, συγκροτεί ένα μεγάλο τμήμα της θρησκευτικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Πάνω απ’ όλα όμως τον ευγνωμονώ επειδή με δίδαξε να αντιμετωπίζω την Εκκλησιαστική Μουσική ως Επιστήμη και όχι ως ευκαιριακή και ψυχαγωγική απασχόληση.

Είη η μνήμη αυτού αιωνία!

aggelopoulos 3 

Εμφανίσεις: 202958
FOLLOW ROMFEA: