Γράφτηκε από τον/την philenews.com. Δευτέρα, 24 Ιουλίου 2017

katexomena1

Γράφει η Μαριλένα Παναγή


Θέλεις δεν θέλεις όταν περάσεις το οδόφραγμα και αρχίσεις να ταξιδεύεις στην κατεχόμενη γη ο θυμός σε καταλαμβάνει.

Όχι επειδή πέρασες το οδόφραγμα δείχνοντας την ταυτότητά σου, όχι επειδή η κατάσταση στο νησί είναι εκνευριστική και παράλογη από μόνη της, αυτά πάνω κάτω τα έχεις δουλέψει μέσα σου και απλώς κλειδώνεις το μυαλό σου και δεν τα σκέφτεσαι. Θυμώνεις γιατί, κάποιοι δεν σεβάστηκαν τα ιερά και τα όσια σου.

Επειδή, η Παναγιά είναι βουβή, επειδή οι εκκλησιές στην καλύτερη περίπτωση μετατράπηκαν σε τζαμιά, καφετερίες, γυμναστήρια ακόμα και σε κατοικίες και στη χειρότερη έχουν γίνει στάβλοι ή αποθήκες ή αφέθηκαν στον χρόνο να καταρρεύσουν.

Την κάνουν όπως θέλουν την Κερύνεια. 43 χρόνια τώρα κτίζουν. Αταίριαστα μεταξύ τους κτήρια ξεφυτρώνουν από κάθε γωνιά. Τα τζαμιά ξεπροβάλλουν από παντού, η πόλη γεμάτη κόσμο... και στην καρδιά της... οι εκκλησιές ετοιμόρροπες.

Άλλες τις έφτιαξαν τώρα στο πλαίσιο των εργασιών της Τεχνικής Επιτροπής για την πολιτιστική κληρονομιά, άλλες πήραν σειρά για να επιδιορθωθούν και κάποιες άλλες παραμένουν ξεχασμένες στο χρόνο.

Η Παναγία η Χρυσοπολίτισσα. Η άλλοτε δοξασμένη Μητρόπολη Κερύνειας. Η εκκλησία από την οποία βγήκε αλυσοδεμένος, αλλά όχι γονατιστός ο μητροπολίτης Λαυρέντιος, θύμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στεκεί βουβή, μισογκρεμισμένη, άδεια και λεηλατημένη.

Στη μέση της πόλης, εκεί που κατά τ’ άλλα κτίστηκαν υπερσύγχρονα κτήρια και ψηλές πολυκατοικίες, λίγο πιο πάνω από το λιμάνι η Χρυσοπολίτισσα δίνει πλέον άνιση μάχη με το χρόνο.

Η στέγη έχει καταρρεύσει χρόνια τώρα και μόνο ένα μέρος από το ξυλόγλυπτο εικονοστάσι κρατιέται από τη μια μόνο μεριά κόντρα στις καιρικές συνθήκες.

Αιώνες τώρα κρατιέται το εικονοστάσι. Κατασκευάστηκε το 1783 και σε αυτό, όπως μαρτυρούν οι Κερυνειώτες υπήρχαν σημαντικές μεγάλες εικόνες του 15ου-16ου αιώνα, όπως εκείνη του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και εκείνη του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, η Μεταμόρφωσις του Χριστού, η Ανάληψις του Χριστού, η Πεντηκοστή και η Κοίμησις της Θεοτόκου.

Σήμερα, δεν υπάρχει τίποτα, ο εκκλησιαστικός θησαυρός χάθηκε όταν ο χρόνος σταμάτησε πάνω από την Κερύνεια τον Ιούλιο του 1974.

Η εκκλησία λεηλατήθηκε, βεβηλώθηκε και τελικά αφέθηκε στη φθορά του χρόνου...Όπως αυτή και εκατοντάδες άλλες εκκλησίες και παρεκκλήσια σε ολόκληρη την κατεχόμενη Κύπρο.

Εσύ τώρα απλώς πας, θυμώνεις, βουρκώνεις βάζεις το σταυρό σου, κοιτάζεις τον ουρανό και φεύγεις. Κάθε φορά το ίδιο συναίσθημα, κάθε ναός ο ίδιος πόνος.

Στο Καζάφανι

Από την Κερύνεια στο Πέλλα- Πάις και από εκεί στο διπλανό Καζάφανι. Ο δρόμος, οδηγεί στην πόρτα της Παναγίας της Ποταμίτισσας.

Αν δεν ξέρεις πού πας, αν δεν σε καθοδηγεί κάποιος που έζησε στην περιοχή και θυμάται, αποκλείεται να την εντοπίσεις. Η παλιά ξύλινη εξώπορτα δεν προδίδει καθόλου την ύπαρξη του ναού.

Εμείς είχαμε μαζί μας τον κύριο Βάσο Χρίστου από το Πέλλα Πάις. Σπρώξαμε την ξύλινη εξώπορτα και μπήκαμε σε μια αυλή και από εκεί περάσαμε στην εκκλησία για να διαπιστώσουμε ότι δεν ήμασταν μόνοι μας.
Άγγλοι επιστήμονες εργάζονταν για την αποκατάσταση των τοιχογραφιών της παλιάς εκκλησίας και όπως ήταν φυσικό η παρουσία μας εκεί τους ξάφνιασε.

Η εκκλησία αν και άδεια δεν ήταν σε άσχημη κατάσταση ... τουλάχιστον δεν ήρθαμε αντιμέτωποι με εικόνες ντροπής. Γνωρίζαμε βεβαίως ότι ο ναός αφού είχε λεηλατηθεί μετατράπηκε σε ατελιέ ζωγράφου.

«Δεν υπάρχει τίποτα στην εκκλησία αλλά και εμείς την βρήκαμε καθαρή και σε καλή σχετικά κατάσταση», μας είπε ο ένας εκ των δύο Άγγλων επιστημόνων.

Πάλι καλά. Όπως μας εξήγησαν συμμετέχουν σε αποστολή του Ταμείου Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομίας και η εκκλησία της Παναγίας της Ποταμίτισσας δεν είναι η πρώτη στην οποία εργάζονται στην Κύπρο.

Ήξεραν πολύ καλά την ιστορία του τόπου για αυτό και τους φάνηκε παράξενο που εμείς (Ελληνοκύπριοι) βρεθήκαμε εκεί μέρα μεσημέρι.

Ο ναός της Παναγίας Ποταμίτισσας είναι κτισμένος από το 15ο αιώνα στην όχθη χειμάρρου, γι’ αυτό πήρε και το όνομα Ποταμίτισσα. Οι τοίχοι της κάποτε ήταν καλυμμένοι με τοιχογραφίες.

Σήμερα, μόνο σπαράγματα των τοιχογραφιών σώζονται. Ο καλλιτέχνης προσπαθούσε με μεγάλη προσοχή να αποκαταστήσει ό,τι ήταν δυνατό να αποκατασταθεί.

Στη μια μεριά έφιππος ο Άγιος Γεώργιος, ο Άγιος Νικόλαος και η Αγία Παρασκευή. Σε άλλο σημείο, ο Άγιος Μάμας στο λιοντάρι του και ο Άγιος Δημήτριος έφιππος.

Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, ο Άγιος Σπυρίδωνας και οι Άγιοι Κωνσταντίνος και Ελένη.

Η παρουσία μας εκεί μάλλον ενοχλούσε τη συγκεκριμένη στιγμή τους δύο επιστήμονες γι’ αυτό τους χαιρετίσαμε και βγήκαμε αθόρυβα από το ναό.

Η δροσιά του ποταμού, έστω και κατακαλόκαιρα κτύπησε το πρόσωπό μας. Ολόκληρη την κυπριακή φύση κρύβει μέσα της εκείνη η αυλή.

Προχωρήσαμε προς την παλιά ξύλινη εξώπορτα. Σε ένα κούφωμα του τοίχου έκτισε το «σπίτι» του ένα μελίσσι. Εκατοντάδες μέλισσες η μια πάνω στην άλλη προσπαθούσαν να προστατεύσουν και να φροντίσουν τη βασίλισσά τους.

Μέγας είσαι Κύριε και θαυμαστά τα έργα σου. Κάναμε τον σταυρό μας, ανοίξαμε την πόρτα και βγήκαμε...

Η Αγ. Μαρίνα έγινε σπίτι για αλλοδαπούς εργάτες

Σύμφωνα με στοιχεία από τις αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, περισσότερες από 500 Ορθόδοξες εκκλησίες και ξωκλήσια καθώς και 17 μοναστήρια σε πόλεις και χωριά των κατεχομένων περιοχών έχουν λεηλατηθεί, έγιναν επίτηδες αντικείμενα βανδαλισμού και σε μερικές περιπτώσεις κατεδαφιστεί.

Μέχρι σήμερα είναι άγνωστο πού βρίσκονται τα εκκλησιαστικά κειμήλια αυτών των ναών, περιλαμβανομένων άνω των 15.000 φορη- τών εικόνων.

Σύμφωνα ακόμα με υπολογισμούς της Κυπριακής Αστυνομίας, πάνω από 60.000 αρχαία αντικείμενα έχουν παράνομα μεταφερθεί σε ξένες χώρες σ’ όλο τον κόσμο από το 1974.

Περισσότερες από 133 εκκλησίες, ξωκλήσια και μοναστήρια έχουν βεβηλωθεί, 77 εκκλησίες έχουν μετατραπεί σε τζαμιά, 28 χρησιμοποιούνται από τον τουρκικό στρατό ως αποθήκες, κοιτώνες ή νοσοκομεία, 13 χρησιμοποιούνται ως αποθήκες ή αχυρώνες.

Η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής στην κατεχόμενη κωμόπολη της Λαπήθου έχει μετατραπεί σε ξενοδοχείο και καζίνο πολυτελείας και το Αρμενικό μοναστήρι Σουρπ Μάγκαρ (κτισμένο τον Μεσαίωνα) σε καφετερία.

Κατά τη φετινή περιδιάβασή μας στα κατεχόμενα, φθάσαμε μέχρι την παραλία της Ακανθούς.

Πάνω από τη θάλασσα το παρεκκλήσι της Αγίας Μαρίνας. Έχει μετατραπεί σε σπίτι για αλλοδαπούς εργάτες. Τα παπούτσια τους αφημένα στην είσοδο παραπέμπουν σε μουσουλμανικό τέμενος.

Τα παλιά στασίδια στο προαύλιο και το δρόμο. Η Αγία Μαρίνα στεκεί εκεί πάνω από το κύμα και περιμένει. . .

Φωτο: Γιάννης Νησιώτης

katexomena2

katexomena2

katexomena2

katexomena2

Εμφανίσεις: 300085
FOLLOW ROMFEA: